8 Maddeyle Kuduz Hastalığı Nedir?

içerik

Kuduz Nedir? Kuduz Belirtileri (Rabies Nedir?) – Sağlık Ocağım .NET

8 Maddeyle Kuduz Hastalığı Nedir?

Kuduz, Rabies ya da Lyssa, merkezi sinir sistemini ağır şekilde etkileyen viral bir zoonoz insanlara hayvanlardan geçen bir hastalıktır. Kuduz insanlar dahil tüm sıcak kanlı memelilerde görülebilen, beyine yerleşerek felçlere yol açan ve ölüme kadar giden bir virüs hastalığıdır.

Kuduz Türkiye’de kurt, tilki, çakal, yaban kedisi, kokarca ve gelincik gibi vahşi hayvanlarda ve köpek, kedi, sığır, koyun, keçi ve at gibi evcil hayvanlarda görülebilen bir hastalıktır.

Türkiye’de insanlara kuduz virüsünü en çok bulaştıran hayvanlar sokak köpekleridir. Kuduz virüsü dünyanın en eski bilinen virüslerinden biridir.

Kuduz ilk bilindiği zamanlardan bu zamana kadar değişmeyen korkutucu, öldürücü dramatik bir hastalıktır.

Kuduz belirtileri

Kuduz virüsü vücuda girdikten sonra ısırılma yerine bağlı olarak ortaya çıkma süresi değişmektedir. Örneğin boyun ve yüz bölgesine yakın olan bölgelerden ısırıldı ise kuluçka süresi daha kısa olur iken bacaklar, ayaklar gibi santral sinir sistemine daha uzak olan bölgelerden ısırılma gerçekleşir ise kuluçka süresi daha uzun sürebilir.

Kuduz virüsünün kuluçka süresi bir ay ile üç ay arasındadır. Kuduzun hazırlık döneminde huzursuzluk ve çabuk sinirlenme, halsizlik, bulantı, baş ağrısı, boğaz ağrısı, iştahsızlık gibi belirtiler başlar ve bu belirtiler 1-2 gün devam eder.

Daha sonraki belirtiler, hava ve sudan aşırı etkilenme veya korkma, yutak felci nedeni ile nefes alamama, kas spazmları ve kasılmalar ya da felç geçirme şeklinde belirtiler görülür ve yaklaşık üç gün içerisinde hasta kaybedilir. Hastalığın belirtileri başladıktan sonra ölüm kaçınılmaz bir sonuçtur.

Kuduz virüsü nasıl bulaşır?

Kuduz virüsü, kuduza yakalanmış bir hayvanın ısırması sonucu bulaştığı gibi, kuduz hayvanın salyasının açık yaraya (kesik, sıyrık, çatlak gibi) göz, ağız ve buruna temas etmesi ile de bulaşabilir. Kuduz hayvanın tırmalaması nedeni ile de kuduz bulaşabilir.

 Kuduz hayvanın salyasının bulaştığı (yular, tasma, dizgin ve benzeri malzemelerin) bütünlüğü bozulmuş deriye temas etmesi sonucu da kuduz virüsü insanlara bulaşabilir. Kuduz bulaşmış hayvanın etinin, sütünün çiğ olarak tüketilmesinden de kuduz bulaşabilir.

Özellikle tükürük bezlerinin bulunduğu bölge etlerinin, tüketilmesi kuduz virüsünü bulaştırabilir.

Kuduz virüsü nedir

Kuduz teşhisi

Kuduz teşhisinde hastadagörülen belirtiler ve hikayesinde kuduz yönünden şüpheli bir hayvan ısırığı var ise teşhisin konulması kolaylaşabilir. Fakat burada önemli olan nokta, hastada belirtiler başlamadan kuduz riskinin tespit edilmesidir.

Çünkü belirtiler başladıktan sonra uygulanan kuduz tedavisinde başarı oranı çok düşük olduğu gibi, bu aşamada hastalığın tedavisi yok kabul edilir. Teşhiste laboratuvar bulguları, komplikasyon gelişmemiş ise kan kimyası normal olabilir. Kanda bulunan beyaz küre (akyuvar) sayısı bir miktar artabilir.

Her virüs hastalığında olduğu gibi kuduz tanısı yöntemleri, iltihaplı doku ve sıvılardan (beyin, tükürük, beyin omurilik sıvıları ve benzeri sıvılardan) virüsün izole edilmesi ve gösterilmesi, aşısız kişide bir seri serum çalışması ile kuduz virüsüne karşı oluşmuş antikor miktarının dört kat arttığının gösterilmesi, virüs bulaşmış dokuda hassas bir metod olan floresan antikor tekniği ile antijenin gösterilmesi gibi tanı yöntemleri insanlarda kullanılır.

Ölmüş ya da öldürülmüş hayvanın beyin dokusundan veya beyin biyopsilerinden yapılan tanı çalışmaları, beyin dokusu numunelerinin fareye enjeksiyonu ile virüs üretme ve izole etme çalışmaları, floresan antikor tekniği ile virüs antijeninin gösterilmesi, ışık veya elektron mikroskobu ile negri cisimciklerinin aranması gibi laboratuvar incelemeleri tanıda yardımcı yöntemlerdir.

Kuduz tedavisi

Kuduz hastalığının etkinbir tedavisi yoktur. Dünya genelinde her yıl milyonlarca insan hayvanların şüpheli saldırılarına maruz kaldığı için bu insanların tamamının tedavi altına alınması yerine tedavi için bazı şartlar aranır.

Çünkü aşı ve ati serum tedavilerinde de riskler vardır. Yoğun bakım şartlarında bile yaşam süresi ortalama üç haftadır. Gelişebilecek komplikasyonlar bilinmeli, belirlenmeli, önlenmeli ve tedavi edilmelidir. Destek tedavisinde amaç, su korkusunu (hidrofobiyi), kas spazmlarını, korkuyu ve ağrıyı önlemek için çevresel uyaranları azaltmak gereklidir.

Hasta dış uyaranlardan uzak özel bir odaya alınır ve sakinleştirme tedavisi uygulanır. Kardiyak ve pulmoner fonksiyonları takip altında tutulur.

Derin yaralara kuduz hayvanın salyası bulaşmış ise hemen pasif bağışıklık için yara içi serum ve kas içi aşı önlemi alınmalıdır.

Çıplak deride, derinin sıyrılması ile olan kanamalı ısırıklarda yara sabunlu su ile temizlenir, dezenfektan ve tentürdiyot sürülür ve aşı programı uygulanır.

Kuduz virüsünden korunma yolları

Kuduz hastalığını ve kuduz şüphelitemas bildirimini yapmak, kurumu ne olursa olsun bütün sağlık kuruluşları ve personelinin görevidir. Kuduz aşısı uygulamalarında her ne şekilde olursa olsun, ücret almaları ve aşıyı satmaları yasaktır.

Bölgede kuduz vakası görüldüğü taktirde il sağlık müdürlüğü ve il tarım müdürlüğünün iş birliği içinde olmaları gereklidir.

İnsanlara sebepsiz saldıran hayvanlar mümkünse yakalanmalı ve yakalanan vahşi ve evcil hayvanlar 15 gün süresince sağlıklı şartlarda müşahede altında tutulmalı, bu süre içinde ölürler ise en kısa zamanda beyin dokusunda kuduz açısından tetkik yapılabilecek bir laboratuvara gönderilmelidir.

Bu yönden en güvenilir yöntem floresan antikor tekniğidir.

Eğer bu yöntem ile kuduz virüsü tespit edilmez ise hayvanın salyasında kuduz virüsünün olmadığı kabul edilir ve saldırıya maruz kalan kişinin tedavisi gerekmez.

Fakat floresan antikor tekniği veya cisimciği müsbet çıkar ise hastanın tedavi edilmesi şarttır. Yakalanmadan kaçan hayvanlar kuduz şüphesi taşıdıkları için saldırıya uğrayan kişinin kuduz tedavisi mecburidir.

Evcil hayvan sahipleri hayvanlarını kontrol altında tutmalı ve geceleri serbest bırakmamaya çalışmalıdır. Evde beslenen hayvanların kuduz aşıları zamanında yaptırılmalıdır. Yabancı hayvanlara yaklaşılmamalı ve oynanmamalıdır. Hasta gibi görünen hayvanlara yardım amaçlı yaklaşılmamalıdır. Ölü hayvanlara dokunmamak gereklidir. 

Kuduz nedir

Bulaşıcı hastalıklar ile ilgili benzer sağlık yazıları

Источник: https://www.saglikocagim.net/kuduz-nedir-kuduz-belirtileri-rabies-nedir/

Kuduz Hastalığı Nedir? Kuduzun Hastalığının Tedavisi Nedir?

8 Maddeyle Kuduz Hastalığı Nedir?

Kuduz, hayvanlardan insana bulaşan virütik, bulaşıcı ve tehli bir hastalıktır. Hasta hayvanın ısırması sonucu, enfekte tükürüğün bütünlüğü bozulmuş deri yada mukozalara teması yoluyla bulaşan ve akut beyin iltihabı sonucu ölümle biten bir virüs hastalığıdır. Virüs, beyin ve omuriliğe yerleşerek ölüme neden olur.

Genellikle yarasa, kurt, kedi, köpek gibi hayvanlar kuduz virüsü taşır. Hastalık felç ve kasılmalarla kendini gösterir. Kuduz ihtimali olan kişilerin hemen aşı yaptırması, acilen bir sağlık kuruluşuna başvurması gerekir. Evcil hayvanların kayıtları tutulmalı ve aşıları rutin olarak yaptırılmalıdır.

Kırsal bölgelerdeki,  yaban hayvanların insanlara zarar vermesi önlenmelidir.

Kuduz Hangi Hayvanlardan Bulaşır?

Kuduz; çakal, kurt, tilki, kokarca, sırtlan, ayı, yarasa gibi doğadaki tüm vahşi memeliler ve eğer aşılanmamışlarsa köpek, kedi, inek, eşek gibi evcil memeli hayvanlar arasında varlığını sürdürür. Bu hayvanlar tarafından ısırılan insanlara bulaşarak hastalık oluşturur.

Sanıldığının aksine sincap, sıçan, fare, hamster gibi kemirgen hayvanlar ve tavşanlar taşıyıcı değildir ve bu hayvanlar tarafından ısırılma bir risk oluşturmaz. Kuş, yılan, balık, kaplumbağa, kertenkele ve böceklerde asla kuduz virüsü bulunmaz. Yarasa hariç bütün hayvanlar enfeksiyonun sonucu olarak ölürler.

Kan emici yarasalarda virüs tükürük bezlerine yerleşir ve onları hasta etmez fakat diğer hayvanlara ve insanlara bulaştırabilir.

Kuduz Hastalığının Bulaşma Şekli

  • Kuduza yakalanmış bir memeli hayvanın (özellikle köpek) ısırması ve yaralaması ile,
  • Kuduz hayvanın salyasının sıyrık veya çatlak deriye, göz ağız veya buruna temas etmesiyle,
  • Kuduz hayvanın salyası ile bulaşık eşyanın (tasma, yular, dizgin vb.) yaralı deri ile temas etmesi ile,
  • Kuduz hayvan tarafından tırnaklanarak meydana gelen yaralanmalar ile, (hayvanın tırnağı kendi salyası ile bulaşıktır.)
  • Kuduz hayvanın eti ve sütünün çiğ olarak yenmesi ile,
  • Kuduza yakalanmış bir insan ile yakın temasta bulunulması ile bulaşabilir.

Virüs, vücuda girdiği yerde bulunan sinirler yoluyla beyine gider, yerleşir ve orada çoğalır. Virüsün vücuda girmesi ile hastalığın ortaya çıkması arasındaki süreye Kuluçka Dönemi denir. Genel olarak kuluçka süresi insanlarda 2-8 haftadır. Hayvanların virüsü bulaştırıcılık süresi de değişkenlik göstermektedir.

Kedi ve köpekler klinik semptomların başlamasından 3 ile 10 gün öncesine kadar virusu bulaştırabilirler.

İnsanlarda Klinik Bulgular

Kuluçka süresi, ısırık yerinin beyine yakınlığı, ısırığın şiddeti, ısırık yerinin sinir uçlarından zenginliği ve vücuda giren virüs miktarı ile ilgilidir.

Beyine yakın, özellikle kafadan ve ağır ısırılmalarda kuluçka süresi kısalırken kol ve bacaklardan ve hafif ısırıklarda uzamaktadır. Bu süre 5 günle 1 yıl arasında değişir genellikle 20-60 gündür.

Virüs alındıktan sonra eğer gerekli tedavi zamanında yapılmasa hastalık belirtileri 2 safha olarak görülür:

İnsanlarda başlangıç olarak iştahsızlık, kırgınlık, yorgunluk, ateş görülür. Isırık bölgesinde ağrı ve duyu kaybı görülür ki kuduza özgü ilk belirti budur. Daha sonra huzursuzluk, aşırı korku hali, saldırganlık, uykusuzluk, psikiyatrik bozukluklar ve depresyon ve bunlara eşlik eden öksürük, boğaz ağrısı, titreme, karın ağrısı, bulantı-kusma, görülebilir.

Nörolojik bulgular olarak hiperaktivite, oryantasyon bozukluğu, hayal görmeler, sara krizleri, tuhaf davranışlar, ense sertliği, hızlı ve sık nefes alıp verme, salya artımı ve felçler daha sonra ortaya çıkar.

Hiperaktivite atakları karakteristik olarak 1-5 dakika süreyle ve aralıklı olarak görsel ve işitsel bir uyarı sonucu meydana gelmekte ve kendisini saldırganlık, kendi kendine ve etrafındakilere vurma, koşma, ısırma şeklinde göstermektedir.

Hastaların yaklaşık olarak yarısı ataklar döneminde su içmek istemekte ve su içme teşebbüsü sırasında boğaz kaslarının kasılması nedeniyle kişide tıkanma, boğulma hissi ortaya çıkmaktadır ve hastalarda hidrofobi (sudan korkma) gelişmektedir.

Ataklar arasındaki dönemde hasta genellikle kendindedir ve bilinci yerindedir. Nörolojik belirtilerin gelişmesinden 7 gün sonra koma hali gelişir ve sonunda hasta yaşamını kaybeder.

Kuduz Veya Kuduz Şüpheli Bir Hayvan Tarafından Isırılan Bir İnsanda Yapılması Gerekenler

Şüpheli bir hayvan tarafından ısırılan kişinin yarası sabunlu ya da deterjanlı su ile bolca yıkanmalıdır. Çok basit gibi görülen bu uygulamanın özellikle yüzeysel yaralarda riski % 90 oranında azalttığı saptanmıştır. Yaraya bir antiseptik ( %40-70 lik alkol, iyodin v.b ) uygulanmalıdır.

Isırık yarasının beyine yakınlığı virüsün beyine ulaşması açısından önemlidir. Yara bölgesi beyine yakın ise en kısa sürede bir sağlık kuruluşuna başvurmalıdır. Diğer bölge ısırıklarında bu süre 0-36 saat en fazla 72 saat olmalıdır.

Sağlıklı bir görünümü olan köpek, kedi veya diğer bir evcil hayvan insanı ısırdığında, o hayvan hemen yakalanmalı ve 10 gün boyunca gözlem altında tutulmalıdır. Bu süre içinde hayvanda kuduz görülmezse, korkulacak bir şey yok demektir.

Kuduz şüphesi olan hayvan yakalanıp gözlem altında tutulamıyorsa veya yapılan testler pozitif çıkarsa kısa süre içinde tedaviye başlanmalıdır.

Kuduz serumu gerektiren vakalarda sabunla yıkadıktan sonra yara içine ve etrafına hesaplanan dozda immunglobulin yada serumun enjekte edilebilen en fazla miktarı (hatta mümkünse tümü) enjekte edilmelidir. Eğer ısırık çok büyükse ve yaraya dikiş atmak zorunlu ise yara dudakları etrafına mutlaka kuduz serumu ve immunglobulini uygulanarak dikiş atılmalıdır.

Temas sonrası uygulamada yara bakımı ve kuduz serumu uygulamasından sonra aşılamaya geçilmelidir. Aşılamada mutlaka bağışıklama gücü yüksek, uygulaması kolay ve en önemlisi nörolojik yan etkileri olmayan hücre kültürü aşıları kullanılmalıdır.

Ülkemizde hücre kültürü aşısı olarak HDCV(Human Diploid Cell Vaccine) ve VERO (Verorab) bulunmaktadır. Her iki aşının da bağışıklama gücü ve yan etki açısından hiçbir farkı yoktur.

Üretimlerinde aynı aşı suşu kullanıldığı için birbirlerinin yerine kullanılabilirler ya da zorunlu hallerde aşılamaya birisi ile başlayıp diğeri ile devam edilebilir.

Kuduz aşısı 0., 3., 7., 14., ve 28. günlerde 5 doz olmak üzere intramuskuler yoldan ve mutlaka deltoid adaleden , bebeklerde ise uyluğun anterolateral kısmından yapılmalıdır. Aşılama şemasına uygun olarak yapılan aşılama ile % 100 oranında başarı sağlanmaktadır.

Bu aşılar ile şimdiye kadar aşılama ve acil müdahale şemasına uygun olarak sürdürülen tedavilerde hayatını kaybeden kuduz olgusuna rastlanmamıştır.

Her iki tip aşının uygulanmasında çok nadir olarak aşı yerinde ağrı, kızarıklık, şişlik, ateş gibi bilinen aşı yan etkileri görülebilir.

Bulaşma Öncesi Aşılama Yapılabilir mi?

Bulaşma öncesi aşılamanın önerildiği risk altındaki kişiler şunlardır; veteriner hekimler, enfeksiyon hastalıkları ile ilgili laboratuvar personeli, kuduz vakalarına bakmakla görevli özel bölümlerde ve kornea nakli yapılan bölümlerde çalışan hastane personeli, kuduza hassas evcil hayvanlar ile devamlı teması olanlar.

Bulaşma öncesi aşılama uygulaması için 0., 7., 28. günlerde toplam üç doz aşı uygulanması yeterlidir. Kullanılacak aşıların mutlaka hücre kültürü aşıları olması (HDCV ve Verorab) gerekmektedir.

Bu uygulama, virüsle temas halinde kuduz serumu uygulanması gereksinimini ortadan kaldırmakta ve uygulanacak aşı sayısını azaltmaktadır. Temas öncesi  aşılanmış bir kişiye virüsle temas olasılığı halinde 0. ve 3. günlerde uygulanacak 2 doz rapel aşı yeterli olacaktır.

Hastanın klinik bulgu vermesi halinde hikâyesinde kuduz yönünden şüpheli bir hayvan ısırığının bulunması teşhiste yardımcıdır. Ancak mühim olan hasta klinik bulgu vermeden risk altında olup olmadığının tespit edilmesidir. Çünkü klinik bulguları takiben başlanan tedavinin başarılı olma ihtimali çok azdır. Hatta bu aşamada hastalığın tedavisi yok kabul edilir.
Teşhiste laboratuvar bulguları: Komplikasyonlar olmadıkça kan kimyası normaldir. Kanda dolaşan beyaz küre (akyuvar) sayısı hafifçe artar. Ancak normalden (5-7 bin/mm³) 30 bin/mm³’e kadar herhangi bir değerde de olabilir.
Her virüs enfeksiyonunda olduğu gibi kesin teşhis şu metodlarla konabilir:

– İltihaplı doku ve sıvılardan (beyin, tükürük, beyin-omurilik sıvısı vb.) virüsün izole edilmesi ve gösterilmesi,– Aşısız kişide bir seri serum çalışması ile kuduz virüsüne karşı oluşmuş antikor miktarının dört kat arttığının gösterilmesi,

– Virüs bulaşmış dokuda hassas bir metod olan Floresan Antikor Tekniği ile virüs antijeninin gösterilmesi.

Ölen veya öldürülen şüpheli hayvanın beyin dokusundan veya beyin biopsilerinden şu çalışmalar yapılabilir:– Beyin dokusu numunelerinin fareye enjeksiyonu ile virüs üretme ve izole etme çalışması,– Floresan Antikor Tekniği ile virüs antijeninin gösterilmesi,

– Işık veya elektron mikroskobu ile Negri cisimciklerinin aranması.

Kuduzdan Korunma

Kuduzdan korunmanın en etkili yöntemlerinden birisi hayvanlara düzenli olarak kuduz aşısının yapılması ve şüphelenilen hayvanların gözetim altına alınarak hastalığın yayılmasının engellenmesidir.

Ayrıca tüm köpekler kaydedilmeli, başıboş ve sahipsiz hayvanlar bulundurulmamalıdır. Şüphelenilen durumlarda, hayvanlar 10 gün boyunca gözetim altında tutulmalıdır.

Eğer bu süre sonunda hayvan ölmüyorsa kuduz değildir.

Kuduz şüphesi ile ölen hayvanların kafaları bozulmadan ambalajlanır ve buz içinde laboratuvara verilir. Eğer kuduz hayvanlar tarafından ısırılan bir başka hayvan, aşılanmamışsa öldürülmelidir.

Öldürülemeyen hayvanlar ise en az 6 ay boyunca karantina altına alınmalıdır. Bu hayvanlar yakalandıktan sonra ve 6 ay sonra kuduz aşısıyla aşılanmalıdır.

Eğer aşılı hayvan, başka bir hayvan tarafından ısırılmışsa yeniden aşılanmalı ve 3 ay boyunca gözetim altında tutulmalıdır.

İngiltere’de diğer ülkelerden gelen kedi ve köpekler çok sıkı karantina altında tutulur. Bu yüzden bu ülkede kuduz %100’e yakın önlenmiştir. Mesleği gereği kuduza yakalanma ihtimali olan kişiler düzenli olarak aşılanmalıdır.

Kuduzun tedavisi

Her sene dünyada milyonlarca insan hayvanların şüpheli saldırılarına maruz kaldığı için bütün bu kişilerin tedavi altına alınması yerine tedavi için bazı şartların varlığı aranır. Çünkü aşı ve anti serum tedavilerinin de riskleri mevcuttur.
İnsana sebepsiz saldıran hayvanlar mümkünse yakalanmalıdır.

Yakalanan vahşi, veya aşısız evcil hayvanlar 15 gün süresince sağlıklı şartlarda müşahade altında tutulmalı, bu süre içinde ölürlerse en kısa zamanda beyin dokusunda kuduz yönünden tetkik yapılabilecek bir laboratuvara gönderilmelidir. Bu yönden en güvenilir metod Floresan Antikor Tekniği’dir.

Eğer bu teknikle kuduz virüsü tespit edilemezse hayvanın salyasında kuduz virüsü olmadığı kabul edilir ve saldırıya maruz kalan kişinin tedavisi gerekmez. Ancak Floresan Antikor Tekniği veya cisimciği müsbet çıkarsa tedavi icabeder. Negri cisimciği tetkiki menfi de olsa kuduz şüphesini ortadan kaldırmaz.

Yakalanamayıp kaçan hayvanlar kuduz kabul edilir ve tedaviyi gerektirir.

Ayrıca, epilepsi, ağız içi yaraları ve birçok farklı sağlık sorununun kuduza çok benzer görüntüler oluşturabileceği unutulmamalı, bu nedenle hayvan sağlıklı bir ortamda ve diğer olasılıklar da unutulmadan gözlem altında tutulmalıdır.

Bir önceki yazımız olan Evcil Hayvanlarda Paraziter Hastalıklar Ve İnsanlara Parazitlerin Bulaşması başlıklı makalemizde Bu Parazitlerin İnsanlardaki Etkisi, Dış Parazitler ve Evcil Hayvanlarda Paraziter Hastalıklar Ve insanlara Parazitlerin Bulaşması hakkında bilgiler verilmektedir.

Источник: https://www.bilgikilavuzu.com/kuduz-hastaligi-nedir-kuduzun-hastaliginin-tedavisi-nedir/

Kuduz Belirtileri Nelerdir? Kuduz Aşısı ve Tedavisi Nasıl Olur?

8 Maddeyle Kuduz Hastalığı Nedir?

SON GÜNCELLEME: 06.09.2018

Özellikle sokak köpekleri ve kedileri tarafından ısırılan ya da tırmalanan kişilerin ilk aklından geçen olasılık kuduz tehsidir. Doğru zamanda müdahale edilmediğinde sonuçları ölüme kadar varabilen bu teh; gerçekten de dikkate alınması gereken bir problemdir.

Ancak kuduz hastalığının tek sebebi sokak kedileri ve sokak köpekleri değildir.

Kuduzdan en doğru şekilde korunabilmek için; insanlık tarihinin bilinen en eski hastalıklardan biri olan kuduza dair nedenleri, belirtileri, tedavi yöntemlerini ve olası sonuçları bilmekte fayda var.

Paralitik virüs: En baskın semptomu felç olan virüs türüdür; görülme sıklığı nadirdir.

Ensefalitik virüs: İnsan türünde sıklıkla görülen virüs türü ensefalitik virüs olmakla birlikte; bu virüsün yol açtığı semptomlar daha çok hidrofobi (su korkusu) ve hiperaktivite olarak gözlemlenebilir.

Kuduz Hastalığının Nedenleri Nelerdir?

Kuduzun nedenlerine geçmeden önce, bu sorunun beyinde iltihaplanmaya yol açabilen viral bir hastalık olduğuna dikkat çekmek gerekir. Kuduz virüsü, insanlarda ve memelilerde görülebilir. Kuduz hastalığına neden olan ve ölüme kadar varabilen ağır sonuçlara yol açan da; bu virüsün enfekte olmasıdır.

Deri bütünlüğü bozulan cilt ile, virüsün temas etmesi durumunda kuduz hastalığı meydana gelir. Isırma ve tırmalama gibi deri bütünlüğünü zedeleyen durumlar kesinlikle riskli olmakla birlikte; enfekte durumdaki hayvanın salyası ile göz, ağız ya da burnun temas etmesi de kuduza yol açabilir.

Kuduzun en yaygın olarak kedi ve köpekten bulaştığı bilinse de, vahşi yarasalardan kokarcalara, çakallardan tilkilere kadar diğer tüm memeli hayvanlar da kuduz bulaştırabilir. Çok kısa şekilde özetlemek gerekirse; enfekte olmuş bir hayvanın ısırması ve tırmalaması gibi bir temas sonucunda kuduz virüsü insana geçiş yapar. 

Kedi Tırmalaması Kuduz Yapar mı?

Isırma karşısında korkuya kapılan ancak tırmalamayı hafife alanlar için; bu sorunun cevabı ne yazık ki evettir.

Tırmalama da deri bütünlüğüne zarar vereceği için; kedide eğer kuduz virüsü mevcut ise enfeksiyonun insana geçişi tırmalama ile de mümkün olur.

Hatta, hiçbir ısırık ya da tırmalama yaşanmayan durumlarda bile, enfekte olan hayvanın vücut salgıları ile temas etmek şüphe uyandıran bir durumdur.

Kuduz Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

İnsanda virüs türüne göre kuduz belirtileri ve ilgili semptomlar farklı seyredebileceği gibi; diğer memelilerde de farklı belirtiler görülebilir. Bu nedenle kuduz belirtilerini farklı başlıklar altında kategorilendirmek daha doğru olacaktır.

Kuduz belirtileri hastalığın gözlemlenebilmesi bakımından önem taşımakla birlikte; kuduza yaklaşımda atlanmaması gereken önemli bir nokta vardır. Belirtiler görülmeye başladığında, hasta için çok geç olabilir. Kuduz olasılığı içeren herhangi şüpheli bir eyleme maruz kalan kişi, belirtileri beklemeden tıbbi yardıma başvurmak zorundadır.

İnsanda Kuduz Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

İnsanda kuduz hastalığı belirtileri; 4 alt başlık altında toplanabilir. Bunlar;

Kuluçka dönemi: Bu dönem tıp dilinde inkübasyon olarak da adlandırılır. Bu dönemin 2 yıla kadar uzadığı vakalar mevcut olsa da; 3 günden itibaren belirtiler görülmeye başlanabilir. Belirtilerle birlikte hastalığın ölümcül etkilerinin ortaya çıkmaya başlayacağına dair bilinçli olmak gerekir.

Prodrom: Bu dönemde ağır bir grip dolayısıyla meydana gelen belirtilerle karşılaşılır ve semptomlar giderek kötüleşir.

  • 38 derecenin üzerinde seyreden yüksek ateş,
  • Baş ağrısı,
  • Anksiyete,
  • Öksürük,
  • Boğaz ağrısı,
  • Mide bulantısı,
  • Kusma ve ısırık yerinde bulunan rahatsızlık gözlemlenen başlıca belirtilerdir.

Akut nörolojik dönem: Beyni etkilediği bilinen kuduz virüsünün ilerlemesi sonucunda nörolojik boyuttaki belirtiler ortaya çıkar. Bu belirtiler;

  • Kabuslardan ışık korkusuna,
  • Kafa karışıklığına,
  • Saldırganlığa,
  • Yutma güçlüğüne
  • ve dolayısıyla su korkusuna,
  • Ağızda köpürmeye,
  • Halüsinasyonlara,
  • Kısmi felce ve kasılmalara kadar birçok farklı şekilde kendini gösterir.

Erkeklerde priapizm ya da kalıcı ereksiyon görülebilir. Solunum zorluğu ve istemsiz kas seyirmeleri yaşanır. Nefes tutarsızlaşır.

Koma: Ölümle sonuçlanacak olan sürecin son aşaması ise hastanın komaya girmesi şeklinde gerçekleşir.

Hayvanlarda Kuduz Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Halk arasında genellikle; kuduzun oldukça ilerlemiş olduğu dönemde yaşanan; ağızda köpürme, Kabus görme ve saldırganlaşma dönemleri bilinmektedir.

Kuduzun hayvandaki süreçleri de insana benzer şekilde olup; henüz kuluçka dönemindeki kuduz vakası hayvanda da aynı insanda olduğu gibi yaşanır, dolayısıyla anlaşılması güçtür.

Yalnızca ağzı köpüren, salyalar saçan ya da saldırgan tavırlar gösteren kedi ya da köpeğin kuduz olabileceğini düşünmek yanlış olur.

Bu nedenle herhangi bir ısırılma vakasında; hayvanda kuduz belirtileri görülsün ya da görülmesin, derhal tedaviye başlanması önerilir.

Kuduz Belirtileri Kaç Gün İçerisinde Görülmeye Başlanır?

Kuduz belirtilerinin seyrindeki süreç; kişiden kişiye değişkenlik gösterir. Bunda hem virüsün türü, hem de ısırılma yerinin beyne ne kadar yakın bir noktada olduğu önemli rol oynar.

Akut döneme geçilmesi ve nörolojik semptomların ortaya çıkması; beyne yakın gerçekleşen kuduz saldırılarında çok daha hızlı seyredebilir.

Baş ve boyun bölgesinde gerçekleşen ısırmaların sonunda vakanın bulaşıcılığı da daha yüksektir.

Normal koşullarda hastalığın kuluçka dönemi 3 ile 12 gün arası kabul edilir. Ancak iki yılı aşkın süre sonunda seyri değişen kuduz vakaları mevcuttur. Bu nedenle belirtiler görülmeye başlamadan önce, kuduz tedavisine başlamakta gecikilmemelidir.

Kuduz Tedavisi Nasıl Yapılır?

Kuduz tedavisinde en bilinen yöntem; vücudun virüsle savaşmasını sağlayan kuduz aşısıdır. Kuduz şüphesine neden olan durumun hemen ertesinde sabunlu su ya da povidon iyot ile bölgenin yıkanması gerekir.

Bu şekilde dağılan parçacıkların en aza indirilmesi hedeflenir. Ancak bundan sonraki ilk iş, mutlaka tıbbi yardım için en yakın sağlık merkezine başvurmak ve kuduz aşısı için geliştirilen programa yüzde yüz uyum sağlamak olmalıdır.

Kuduz tedavisine geçmek için doğrulanmış bir tanı beklenmez, şüpheli durum neticesinde derhal tedaviye başlanır.

Kuduz Aşısı Nedir?

Kuduz aşısı; kuduz tehsi ile karşı karşıya olan insanlara uygulanan aşıdır. Bu aşının uygulanması için belirtileri beklemek doğru değildir. Kuduz aşısı, ölü kuduz virüsünden yapılır. Kimi insanlarda yanlış bir inanış vardır ancak sadece ölü virüs içeren kuduz aşısının kuduz hastalığına yol açması mümkün değildir.

Kuduz Aşısı Yan Etkileri Nelerdir?

Kuduz aşısının bilinen çok ağır yan etkileri mevcut değildir.

Kuduz hastalarının yüzde 30’u ile 70’i arasında görünen belirtiler şu şekildedir:

  • Aşı yerinde ağrı.
  • Aşı yerinde şişme ve hassasiyet.
  • Nadir şekilde kurdeşen.
  • Nadir şekilde görünen eklem ağrısı.

Öte yandan, kimi nörolojik problemler bazı vakalarda kayıtlara geçse de; bunların doğrudan aşıdan kaynaklandığı ispatlanmamıştır. Yine de kuduz aşısından sonra beklenmedik bir etkiyle karşılaşanların en yakın sağlık kurumuna başvurmaları  ve uzman görüşü almaları tavsiye edilir.

Kuduz Aşısı Ne Zaman Yapılır?

İnsanda belirtileriyle birlikte seyreden kuduz genellikle ölümcüldür; bu durumda kuduz aşısı artık etkili olmayabilir. Kuduz aşısını, bu nedenle şüpheli temastan sonra en hızlı şekilde uygulamak gerekir. Veteriner hekim, hayvan terbiyecisi ve mağaracı gibi mesleği olan kişilere de, herhangi bir temas olmasa dahi koruyucu olarak kuduz aşısı yaptırmaları tavsiye edilir.

Kuduz Aşısı Kaç Gün İçerisinde Yapılmalı?

Eğer kuduz virüsü ile enfekte olan hayvanla temas söz konusu ise ve bu temas sonucunda virüse maruz kalınma ihtimalinden şüphe ediliyorsa; en hızlı şekilde yaranın temizlenmesi ve tedaviye başlanması gerekir. İlk doz o anda uygulandıktan sonra; üçüncü, yedinci ve on dördüncü günlerde de aşı tekrar edilir.

Eğer herhangi bir şekilde kuduz virüsüne maruz kalınmadıysa ve meslekten kaynaklanan potansiyel risk nedeniyle kuduz aşısı olmak gerekiyorsa; bu durumda 3 doz yeterli olur. Dozların zamanlaması bu kez, ilk dozdan sonra yedinci ve yirmi birinci gün şeklinde olmalıdır.

Kuduz Aşısı Sonrasında Dikkat Edilmesi Gerekenler Nelerdir?

Kuduz aşısı sonrasında dikkat edilmesi gereken en önemli şey, doktorun talimatlarını harfiyen uygulamak ve tek doz aşıyla tedavinin henüz tamamlanmadığı unutmamaktır.

Aşının etkili olabilmesi için:

  • Düzenli şekilde takip edilmesi ve tüm dozlarının tamamlanması.
  • Aşı yaptırmadan önce de, bağışıklık sistemini etkileyen herhangi bir durum ya da herhangi bir maddeye alerji varsa doktor bu konuda bilgilendirilmeli.
  • Aşıdan sonra istenmeyen bir etki görülürse yapılacak ilk şey doktora başvurmalıdır.

Kuduz Aşısı Kaç Yıl Korur?

Kuduz aşısı daha önce yaptırılmış olsa dahi, virüse maruz kalınan her seferden sonra gerekli görülen dozda kuduz aşısının yapılması gerekir. Bu durumda yalnızca dozlar ve zamanlamada değişikliğe gidilir ve aşı 2 doz olarak doktorun yönlendirdiği şekilde uygulanır. Ancak bir önceki aşının koruyuculuğuna güvenerek yeniden aşılanmamak söz konusu değildir.

Kuduz Aşısı Nereden Yapılır?

Kuduz aşısı kola enjekte edilerek uygulanır. Bunun dışında ısırık yarasına yakın olarak da, ilk doz ile birlikte hastaya immün globülin verilir.

Yararlandığımız Bazı Kaynaklar:

http://www.immunize.org/vis/turkish_rabies.pdf

Источник: https://evdesifa.com/kuduz-belirtileri-nelerdir/

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.