Atopik Dermatit (Atopik Egzama)

Atopik Egzama Belirtileri, Nedenleri ve Tedavileri

Atopik Dermatit (Atopik Egzama)

Atopik egzaman sorunu çoğu zaman 2 yaşın altında gözlemlenir. Bu sorunun meydana getirdiği belirtiler ortaya çıktığı zaman vakit kaybetmeden uzman doktora başvurulması gerekmektedir.

Atopik Dermatit Egzama

Atopik egzama nedir, egzamanın en yaygın biçimi olup cildin kaşıntılı, kırmızı, kuru ve kırılmış olmasına sebep olmaktadır.

Atopik egzama, çocuklarda daha sık görülür ve genelde bir yaşından daha önce gelişmeye başlar. Bunun yanı sıra  yetişkinlerde ilk kez gelişebilir.

Bazı çocuklarda yaş ilerledikçe  uzun süre (kronik) bir durumdur ama nemli ölçüde iyileşebilir veya tamamen temizlenebilir.

Belirtileri

Atopik dermatit kroniktir, yani genelde birkaç gün boyunca veya haftalarca uzaklaşmaz. Daha iyi veya kötü olabilir ama meydana gelen belirtiler tipik olarak geri döner.

Bu sorun oldukça kaşıntılıdır, yetişkin ya da çocuk cildinde çizilmelerden ya da sürtünmelerden kaynaklı olarak zarar oluşabilir.

Atopik dermatit yani egzama normalde yanak, kollar ve bacaklarda görülür ama vücudun herhangi bir yerinde olabilir. Belirtileri arasında;

  • Kuru, pullu cilt
  • Kırmızılık
  • Kaşıntı
  • Kulak arkasında çatlak oluşumları
  • Yanaklar, kollar veya bacak bölgesinde döküntüler
  • Açık, kabuklu veya ağlayan yaralar

Ciltte enfekte bir durum meydana gelirse sarı bir kabuk veya küçük su dolu yaralar oluşabilir. Cilt, çizilmeden ve sürtünmeden kaynaklı olarak daha kalın hale gelebilmektedir. 

Atopik Egzama Nedenleri

Atopik egzama neden olur, sorunun kesin nedeni bilinmemekle birlikte, tek bir şeye olmadığı da oldukça açıktır. Egzama genelde alerji sorunu insanlarda daha sık gözlemlenir. Yani bu hastalık alerjenlere karşı oldukça duyarlıdır.

Aile geçmişinde bu tarz öyküsü olan kişilerde, astım sorunu yaşayanlarda ve saman nezlesi olan kişilerde kolaylıkla gelişebilir. Sorunun alevlenmesi ve meydana çıkmasında çoğu zaman sabun, deterjan, stres ve hava gibi bazı tetikleyiciler oldukça etkilidir.

Bazen de gıda alerjileri, özellikle ağır egzama olan küçük bebeklerde önemli düzeyde rol oynayabilir. Soruna gıdanın etki edip etmediğini belirlemek için gıdalar ile alakalı olarak bir günlük tutmak gerekir.

Sorunun nedenleri hakkında yapılan araştırmalar atopik dermatite sahip bazı insanların filagrin yaratmaktan sorumlu bir mutasyona sahip olduğunu göstermiştir.

  Filagrin cildin en üst katmanında sağlıklı, koruyucu bir bariyer oluşturmasına yardımcı olan bir proteindir. Güçlü bir cilt bariyeri oluşturmak için yeterli filagrin olmadan, nem kaçar. Bakteriler, virüsler ve daha fazlası cilde girebilir.

Bundan dolayı atopik kullanan birçok kişi çok kuru ve enfeksiyona yatkın bir cilde sahiptir.

Tıbbi Yardım Çağırma

Egzamanın belirtileri meydana geldiyse uzman doktora başvurmak için beklemek gerekir. Tıbbi yardım almak için insanlar kendilerinde gelişen semptomlara ve belirtilere dikkat etmelidir. Aşağıda bulunan sorular sorulara çoğu zaman egzamanın teşhisi konulur.

  • Döküntü, kaşıntı olup olmadığı ve nerede göründüğü
  • Semptomlar ilk başladığı zaman
  • Ailede egzaman öyküsü olup olmadığı
  • Alerjiler veya  astım gibi başka herhangi bir rahatsızlığın olup olmadığı
  • Beslenmei veya yaşam tarzınızdaki herhangi bir şey belirtilere katkı sağlayıp sağlamadığı

Tipik olarak teşhisin konulması için 12 ayda ve aşağıdaki üç veya daha fazla kaşıntılı bir cilt rahatsızlığının olması gerekir. Bunun dışında görsel anlamda aşağıdaki detaylara dikkat edilir.

  • Muayene esnasında dirseğin iç kısımları, dizler, yanaklar, dirseklerin dış kısımlarında veya 18 aydan küçük çocuklarda dizlerin ön kısımlarında kırışıklıklar gözle görülür derecede olmalıdır.
  • Yukarıda bahsedilen aynı alanlarda cilt tahriş durumları ve öyküsü
  • Son 12 ayda genelde kuru cilt
  • Astım ya da saman nezlesi öyküler, genelde dört yaşın altındaki çocuklar da meydana gelir. Bu sorunların aile geçmişinde yaşanması

Kontrol Etme

Atopik dermatit egzama tedavisi kapsamında semptomları gidermek en önemli adımdır. Bu sorunlar çoğu kişide normal sürece döner. Bunun yanı sıra günümüzde fiziksel ve zihinsel olarak başa çıkılması zor olabilecek bir tedavi süreci ya da şiddetli egzama sık şekilde günlük yaşamda önemli bir etkiye sahiptir. Cilt enfeksiyonları da riskin artmasına neden olur.

Atopik dermatiti yönetmek aşağıda bulunan temellere dayanır:

  • Tetikleyicileri tanımak
  • Düzenli bir banyo ve nemlendirme rutini uygulamasının dışına çıkmamak
  • OTC ve / veya reçeteli ilaçları iyi gelmesi adına düzenli olarak ve öngörülen şekilde kullanmak
  • Enfeksiyon bulguları detaylı şekilde izlemek, pus dolu yaralar, ağrı, kızarma gibi detaylara dikkat etmek

Atopik dermatiti yönetirken, OTC’yi ve reçeteli ilaçları uzman doktorun söylediği şekilde kullanmak önemlidir. Ayrıca uzmanların reçete ettiği kremleri ve losyonların cilt bakımı ile tutarlı şekilde kullanılması da önemlidir. Atopik dermatiti kontrol altına almaya yardımcı olmak için yapabilecekler arasında;

  • Mümkün olduğu kadar, etkilenen cildi çizmemeye, vurmamaya ve ovmamaya çalışmak gerekir.
  • Yumuşak, nefes alabilen ve pamuklu giysiler giyilmelidir. Yün ve sentetik tarzında kaşıntı meydana getiren kumaşlardan kaçınılır.
  • Evdeki alerjenleri çıkarın.
  • Atopik dermatite karşı yakın kişilerden yardım istenmelidir.
  • Atopik egzama bitkisel tedavi kapsamında bitkiler düzenli şekilde kullanılır. Bu karışımlar konusunda uzman hekimlerin kesinlikle bilgisi olmalıdır.
  • Zaman içinde düzelme göstermesi için iyi gelen tedavi süreçlerine devam edilmelidir.

Tıbbi Tedaviler

Tıbbi tedaviler arasında kullanılan ilaçlar, kremler ve merhemler bulunur. Bunlar;

  • Crisabarole merhem
  • Antibiyotikler
  • Antihistaminikler
  • Fototerapi
  • Oral kortikosteroidler

Uzun süreli ve ciddi egzamalar bir immünosupresif ajan ile tedavi altına alınabilir.

  • Metotreksat
  • Siklosporin
  • Azatioprin

Kaynaklar

Источник: //ciltte.com/atopik-egzama.html

Atopik Dermatit (Alerjik Egzama)

Atopik Dermatit (Atopik Egzama)

Atopik dermatit (AD), kronik, tekrarlayan ataklarla ile seyreden, kaşıntılı bir deri hastalığıdır. Her yaşta görülebilmekle birlikte hastaların %90’nında 5 yaşından önce, %50’sinde erken bebeklik döneminde başlamaktadır.

Atopik dermatit/alerjik egzamanın görülme sıklığı nedir?

Çocukluk çağının en sık rastlanan kronik deri hastalığı olan atopik dermatitin görülme sıklığı ikinci dünya savaşından sonra artış göstermiştir. Sanayileşme, kentleşme ve iklim değişiklikleri hastalığın görülme oranını etkilemektedir.

Ülkemizde ise 6-13 yaş arası çocuklarda %4,3, 10-11 yaş arası çocuklarda ise % 8,1 oranında görülmektedir. Çalışmaların birçoğunda kızlarda erkeklere göre görülme oranı daha fazla olarak bulunmuştur.

Hijyen teorisine göre erken çocukluk çağında çeşitli alerjen ve enfeksiyon ajanları ile karşılaşmayı sağlayan hijyenik olmayan ortamlarda bulunma alerji görülme sıklığını azaltabilmektedir. Bu sebeple atopik dermatit gelişmiş ülkelerde daha fazla gözlenmektedir.

Atopik dermatit/alerjik egzama kimlerde gözlenir?

Atopik dermatit/alerjik egzama her yaşta ve her cinsiyette gözlenebilmekle birlikte; çocuklarda erişkinlere göre daha fazla gözlenmektedir.
Hastalık çevresel ve genetik faktörlerin etkileşimi sonucu gelişmektedir.

Ebeveynlerden özellikle annedeki atopi yani alerji öyküsü hastalık gelişimi için güçlü bir risk faktörüdür.

Hastalığın görülme oranı ebeveynlerden birinde atopi öyküsü varlığında iki katına, her iki ebeveynde hastalık öyküsü var ise üç katına çıkmaktadır.

Atopik dermatit/alerjik egzamanın belirtileri nelerdir?

Atopik dermatit/alerjik egzamanın başlıca iki belirtisi kaşıntı ve kuruluktur;

• Kaşıntı; en önemli bulgudur. Akşama doğru, terleme ve yünlü kıyafetlerin giyilmesiyle artış gösterir. Sürtme ya da kaşıma davranışı ile çizgisel sıyrıklar ile kırışmış görünümlü kalınlaşmış lezyonlar gelişebilir. Yoğun kaşıntı sonucu özellikle kol ve bacaklarda kırmızı küçük kabartılar gelişebilir. • Kuruluk; hastalığa eşlik eden en sık bulgulardan biridir.

Hastaların %80-98’inde görülür. Kuruluk, iritan maddelerin deriye geçişini kolaylaştırır ve kaşıntıyı arttırır. Atopik dermatit çeşitli yaş dönemlerinde farklı klinik özellikler göstermektedir. • Erken bebeklik döneminde özellikle yüz, kol ve bacakların dış yüzü, kalça gibi bölgelere kaşıntılı kızarıklıklar, sızıntılı-sulu lezyonlar yerleşim gösterir.

Emekleme ile birlikte dizler de etkilenir. Ayrıca saçlı deride yağlı egzama (seboreik dermatit) ile karışabilen sarı kabuklu lezyonlar görülebilir. Atopik dermatitli bebeklerin %20 ile 30’unda iki yaşın sonunda deri lezyonları gerilemeye başlar. Yaşla birlikte kuru, kalınlaşmış kronik lezyonlar kıvrım bölgelerine yerleşme eğilimi gösterebilmektedir.

İki yaşından sonra diz ve dirseklerin iç kısımları, boyun bölgesi etkilenmeye başlar. Hastalık yaş ilerledikçe hafifleme eğilimindedir. İyileşen lezyonlar yerlerinde açık ya da koyu pigmentasyon bırakabilir.

• Erişkin dönemde ise bazı hastalarda yüz tutulumu özellikle de göz kapağı tutulumu belirginken bazı hastalarda hastalık kronik el egzaması ya da az sayıda hastada tüm vücutta kızarıklık ile seyredebilmektedir.

Atopik dermatit ayrıca anksiyete (kaygı bozukluğu) ve depresyon gelişimine yol açabilmekte ve hastaların yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyebilmektedir.

Atopik dermatit/alerjik egzama tanısı nasıl konulur?

Atopik dermatit tanısı klinik belirtilere dayanır. Tanı koyduran spesifik bir laboratuvar testi yoktur.
Hastayı takip eden alerji konusunda uzmanlaşmış dermatologlar alerjilerin taranması ve atopik dermatit ile karışabilecek başka hastalıkların ayırıcı tanısını yapmak için çeşitli kan ve deri testleri isteyebilirler.

Atopik dermatit/alerjik egzama nasıl tedavi edilir?

Atopik dermatitte tedavinin hedefi şikayetlerin baskılanması, tekrar ortaya çıkmasının önlenmesi ve hastalık seyrinin değiştirilmesidir. Atopik dermatit kronik bir hastalık olduğu için tedavisinin de uzun süreli değerlendirilmesi gerekir. Hastaların tedaviye gösterdiği uyum çok önemlidir ve tedavi başarısını etkilemektedir.

Tedavi üç ana prensibe dayanır:

• Derinin nemlendirilmesi; bozulmuş deri bariyerine yönelik olarak derinin nemlendirilmesi ilk ve en önemli adımdır.

• Enflamasyonun (yangının) önlenmesi; mikroorganizmaların kümeler oluşturması ve çoğalmasının kontrolü ile inflamasyonun yani yangının önlenmesi ve baskılanması

• İritan ve alerjik maddelerden kaçınılması da diğer önemli basamaktır. Kimyasallar, alkalin sabunlar, ev tozu akarları bu maddelerin başında gelmektedir.

Atopik dermatit oluşma riskini azaltmak için alınacak önlemler hamilelikte başlamaktadır.Hamilelikte sağlıklı beslenme, sigara ve alkolden uzak durma ve normal doğum bebeklerde atopik dermatit riskini azaltan önemli faktörler arasındadır.

Yapılan çalışmalar ile hamilelikte ve erken bebeklik döneminde probiyotik alımının 2-4 yaş arasında Atopik dermatit görülme sıklığını azalttığını ortaya koymuştur.

Probiyotikler barsak florasını değiştirerek antijen emilimini azaltmakta ve azalan bağışıklık yanıtı desteklemektedir.

İlaç tedavisi:

İlaç tedavisinde topikal olarak kortikosteroid içerem krem ve pomadlar, kalsinörin inhibitörleri kullanılır. Fototerapi, antimikrobiyal ajanlar, sistemik immunsupresif ajanlar, antihistaminikler hastalığın şiddetine göre ve hastanın tedaviye yanıtına göre seçilmektedir.

Destek tedavisi:

Bozulmuş deri bariyerinin desteklenmesi ve iyi bir nemlendirme önemlidir. Ilık banyo sonrası ilk üç dakika içinde derinin nemlendirilmesi, derinin bariyer fonksiyonunu ve nem oranını arttırır. Nemlendirme için yağ içinde su emülsiyonu tercih edilmelidir.

Alfa ve beta hidroksi asitler veya üre içeren emülsiyonlar derinin nem tutma kapasitesini arttırırlar, ancak yangılı, kırmızılıkların olduğu deride yanma batma hissine yol açabilirler, bu nedenle öncelikle küçük bir alana tatbik edilmeli, reaksiyon gelişmezse tüm vücuda uygulanmalıdır.

Bebek ve çocuklarda üre en fazla %4 erişkinde ise en fazla %10 oranında kullanılmalıdır. Bunun dışında %20’lik gliserolün ve seramid içeren yağların derinin nemlenmesini arttırdığı gösterilmiştir.

Atopik dermatitli hastaların deri temizliğinde hafif, alkali olmayan özellikteki temizleyiciler kullanılması, köpük banyolarından ve kokulu banyo tuzlarından kaçınılması önerilmektedir.

Klorlu havuzlarda yüzülmesi, sıcak jakuzilere girilmesi deride irritasyonu ve kızarıklığı arttırabilmektedir.

Atopik dermatitli hastaların kıyafet olarak yünlü ve sentetik kıyafetlerden kaçınılması ve pamukluların giyilmesi önerilmektedir.

Gümüş içeren tekstil ürünlerinin bakteri kümelenmesini azalttığı ve toksin üretimlerini baskıladığı, kızarıklıkları ve kaşıntı oluşumunu anlamlı oranda azalttığı ortaya koyan bazı çalışmalar bulunmaktadır.

Источник: //www.florence.com.tr/atopik-dermatit-alerjik-egzama

Atopik Dermatit (Egzama) | Türkiye Ulusal Alerji ve Klinik İmmünoloji Derneği

Atopik Dermatit (Atopik Egzama)

Atopik dermatit (Egzama) (AD), bir çok faktöre (genetik, çevresel) bağlı olarak kronik bir cilt hastalığıdır. Çoğunlukla erken çocukluk döneminde başlar. Atopik yürüyüş olarak adlandırdığımız sürecin ilk basamağında yer alır.

Bu özelliği ile ileriki yaşlarda astım ve alerjik rinit gibi diğer alerjik hastalıkların gelişiminin habercisi olma özelliğini taşımaktadır.

Atopik dermatit (Egzama), hastaların ve ailelerinin yaşam kalitelerini olumsuz yönde etkilemektedir.

Cildimiz vücudumuzu dış etkenlerden koruyan en önemli organımızdır.Atopik dermatit (Egzama) hastalarında cildin bariyer özellikleri bozulmuştur. Bu bozulmanın hangi nedenden kaynaklandığını tam olarak bilemiyoruz.

Bariyer fonksiyonlarının bozulması yanında yoğun bir immünolojik reaksiyonda Atopik dermatit (Egzama) hastalarında görülmektedir. Cildin bariyer fonksiyonlarının bozulması ile su tutma özelliği azalır. Ve ciltte kuruluk başlar. Kuruluk atopik dermatitin en önemli özelliğidir.

Kuruluğa yoğun bir kaşıntı eşlik eder.

Bariyer fonksiyonları bozulmasının diğer olumsuz yanı ise alerjenler kolayca cildi geçerek bağışıklık sistemimizi uyarırlar ve alerjik reaksiyon gelişmesine neden olurlar. Bu da atopik dermatitin şiddetini artırır yani cildin daha da kötüleşmesine neden olur.

Atopik dermatitli hastaların ciltlerinin mikroplara karşı savunma özellikleri de azalmıştır. Normalde cildimizde bulunan mikroplar bu hastalarda enfeksiyonlara neden olabilirler. Enfeksiyonlar hem atopik dermatit’in şiddetini artırır hem de tedaviye yanıtı olumsuz etkileyebilir.

Atopik dermatiti olan çocukların yarısına yakınında besin alerjileri görülebilir. Bu hastaların mutlaka besin alerjisi yönünden alerji ve immünoloji uzmanı tarafından değerlendirilmesi gerektiği unutulmamalıdır. Besin alerjisi ne neden olan besinler sıklıkla;

  • İnek sütü,
  • Yumurta,
  • Buğday,
  • Kuruyemişler (fındık, fıstık vb),
  • Yer fıstığı,
  • Balık,
  • Kabuklu deniz ürünleridir.

Ev tozu akarları, evcil hayvan alerjenleri ve polenler de atopik dermatit hastalarında alerjiye neden olabilir.

Bebeklerde ilk aylarda yanaklarda kızarıklık, kaşıntı ile seyredebilir. Beraberinde besin alerjisi olabileceği unutulmamalıdır.

Atopik Dermatit (Egzama) Belirti ve Bulgular

Atopik deramtitin en önemli bulgusu cilt kuruluğudur. Kuruluğa bağlı olarak ciltte kaşıntılar meydana gelir. Kaşıntı atopik dermatite özgü cilt yaralarının çıkmasına neden olur. Kaşıntıyı terleme, sıcak, tahriş edici maddeler ve alerjenler artırır. Kaşınma ile cilt bütünlüğü daha da bozulur ve egzama olarak tanımladığımız yaralar meydana gelir.

Egzema kızarık, üzeri pütürlü ve sızıntı bulunan lezyonlardır ve hastanın yaşına göre vücudun farklı bölgelerinde ortaya çıkar.

Egzamalar

  • süt çocukluğu döneminde en sık yüzde (sıklıkla yanaklarda), saçlı deride, diz ve dirsek bölgelerinde ve kulak arkasında görülür. Bez bölgesi genellikle etkilenmemiştir.
  • İki yaşından büyük çocuklarda daha çok dirsek önü, diz arkası, boyun, el ve ayak bileği bölgesini tutar. Yüz ve göz kapaklarında bu dönemde lezyon görülmemeye başlar. Tutulan bölgelerde deride kalınlaşma, kabalaşma ve deri çizgilerinin belirginleşmesi gözlenir.
  • Ergenlik döneminde kaşıntı ve deride kalınlaşma ön plandadır. Lezyonlar daha çok el ve ayak bilekleri, kol ve bacakların iç yüzlerinde, göz çevresi, yüz, boyun ve gövdenin üst kısmındadır. Bu dönemde egzama sadece ellerde görülebilir. Genellikle ciltte çizgilenme, kalınlaşma ve rengin kahverengileşmesine neden olur.

Atopik Dermatit (Egzama) Tedavi

Atopik dermatit kronik bir hastalıktır ve kür sağlayacak bir tedavi yöntemi yoktur. Hafif vakaların önemli bir bölümü kendiliğinden geçer.

Tedavinin hedefleri:

  • İlaç tedavisi
  • Cildin nemlendirilmesi
  • Koruyucu önlemler

İlaçlar ile tedavideki amacımız, ciltte meydana gelen alerjik reaksiyonların baskılanmasıdır. Atopik dermatiti olan hastalarda ciltte bağışıklık sistemimize ait hücrelerin birikimine bağlı iltihabi bir süreç vardır. Bu iltihabi sürecin baskılanması tedavinin en önemli basamağını oluşturmaktadır.

Atopik dermatitli hastalarda bu tedavi için daha çok lokal uygulanan ilaçlar kullanılır. Ama tedaviye dirençli hastalarda sistemik olarak kullandığımız ilaçlarda bulunmaktadır.

Tedavide kullanılan en etkin ilaçlar kortizon (kortikosteroid) içermektedir. Sadece egzamanın olduğu yerlere sürülür. Bu ilaçları kullanırken mutlaka hekim tavsiyesine uyulmalıdır. Tüm vücuda yayılacak şekilde kullanılmadıkları sürece ciddi yan etkilere yol açmazlar.

Olası yan etkileri arasında deri incelmesi, renklenmede azalma, çizgilerin oluşması, deri altı kanamalar, deri altı damar genişlemeleri sayılabilir. Çok güçlü etkiye sahip kortizonlu ilaçların uzun süre deriye uygulanması ile nadiren ciddi sistemik etkiler de ortaya çıkabilir. Bu nedenle hastalar doktoruna danışmadan bu ilacı kullanmamalıdır.

Tedavide uyulması gereken ilkeler ise hastalığın kontrolünü sağlayacak en zayıf etkiye sahip kortizonlu ürünü seçmek ve kontrol sağlanır sağlanmaz da daha zayıf etkili bir ürüne geçmektir.

Özellikle yüz gibi hassas bölgelerde mümkün olan en zayıf kortizonlu kremi kullanmaya özen gösterilmelidir. Kortizonlu kremler banyodan hemen sonra ve nemlendiricilerden önce kullanılmalı ve yalnızca egzamanın olduğu bölgeye uygulanmalıdır.

Saçlı deride losyonlar ve kremler yaşa bağlı olarak seçilebilir

Kortizon içermeyen kremler pimekrolimus ve takrolimus atopik dermatit tedavisinde kullanılan diğer ilaçlardır. Kortizonlu ilaçlarda görülen yan etkilere yol açmazlar.

Yüz gibi hassas deri bölgelerinde kullanılabilirler. İki yaşından büyük bebeklerde hafif ve orta şiddette atopik dermatit tedavisinde kullanılması tavsiye edilmektedir.

 Bağışıklık sisteminde sorunu olan çocuklarda kullanılmamalıdır.

Antihistaminiklerin tedavide yeri yoktur. Kaşıntının giderilmesindeki etkileri çok zayıftır. Gece kaşıntısının engellenmesinde yararlı olabilirler. Atopik dermatit hastalarının egzamalarında enfeksiyon geliştiğinde ki bu durum sıklıkla görülebilir. Antibiyotik tedavisi kullanılmalıdır.

Fototerapi ve bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar (siklosporin vb) yeterli yanıt
alınamayan ağır olgularda nadir olarak gerekli olabilir.

Cildin Nemlendirilmesi

Atopik dermatiti (egzama) olan hastaların cilt kuruluğunun giderilmesi çok önemlidir. Bu nedenle ılık suyla banyo yapmaları gerekmektedir.

Hastalığının derecesine göre sıklığına ve yöntemine (küvet içerisinde ya da duş) doktorunuzla karar verebilirsiniz. Cildi tahriş edebilecek uygulamalardan kaçınmak gerekir. Banyodan sonra cildin suyunu korumak amacıyla nemlendiricilerin kullanılması çok önemlidir.

Su bazlı ya da yağ bazlı nemlendiriciler kullanılabilir. Bu seçimi doktorunuzla birlikte yapabilirsiniz.

Nemlendiricilerin alerjen ya da kimyasal madde içermemesine dikkat edilmelidir.

Atopik dermatit hastalarının alacağı önlemler nelerdir?

1.    Kaşıntı ve Döküntüyü Kötüleştiren Şeylerden Kaçının

Kaşıntı, döküntü veya diğer semptomları neyin daha da kötüleştirdiğini çözmek önemlidir.  Kaşınma ve ovalama cildi tahriş eder ve durumu daha da kötüleştirir. Kaşıntıyı önlemek için alınacak tedbirler

  • Tırnaklarınızı kısa, düz ve temiz tutun.
  • Kaşıntı hissettiğinizde nemlendirici uygulayın.

Aşırı sıcak veya nem, alerji, aşırı duygusal durumlar ve stres kaşıntı ve döküntüyü artırabilir.

2. Kimyasal Tahriş Edicilerden Uzak Durun

Tahriş edici maddelerden (kimyasallar, çözücüler, sabun, deterjan, güzel kokular, cilt bakım ürünleri, bazı kumaşlar ve sigara) kaçınmanız gerekiyor.

  • Yeni satın aldığınız tüm elbiseleri giymeden önce yıkayınız. Formaldehid ve diğer tahriş edici kimyasallar yeni yapılmış elbiselerde bulunabilir.
  • Diğer kumaşlara nazaran daha az tahriş edici olan pamuk veya pamuk karışımlı elbiseler giyinin. Rahatsız ediyorsa giysilerin etiketleri çıkarın. Dikiş yerleri kaşıntı yapıyorsa, evdeyken giysileri tersyüz giyinin. Yün veya tahriş edici kumaşlardan sakının.
  • Çamaşır deterjanınız tahriş edici geliyorsa, kokusuz ve boyasız deterjanlar kullanın. İkinci bir durulama çamaşır deterjanındaki deterjan kalıntılarının giderilmesine yardımcı olabilir.
  • Güneş yanmalarından kaçının. Yüksek faktörlü koruyucu güneş kremi kullanın. Güneş kreminiz tahriş edici ise, yüz için geliştirilmiş diğer ürünleri veya güneş kremlerini deneyin.
  • Yüzdükten sonra duş yapın ve nemlendirici uygulayın.

3. Evinizin Sıcaklığını ve Nemini Uygun Hale Getirin. 

Aşırı sıcaklık ve rutubet atopik dermatitli kişiler için problem olabilir. Aşırı sıcak ve aşırı nemden kaynaklanan terleme cildi tahriş edebilir. Düşük nem ciltten su kaybına yol açar. Bu durum kuruluğa ve cilt tahrişine yol açar.

  • Yaşadığınız ortamı rahat bir sıcaklık ve nem düzeyinde tutun.
  • Egzersiz yaparken ve sıcak havalarda gevşek, geniş ve seyrek dokumalı kıyafetler giyinin.

4. Alerjenlerden Kendinizi Koruyun 

Alerjiler atopik dermatit semptomlarınızı başlatabilir veya kötüleştirebilir. Alerjik reaksiyon gösterdiğiniz şeylere karşı alabileceğiniz birçok önlem vardır.

5. Besin Alerjileri Egzamayı Kötüleştirir
Besin alerjileri atopic dermatitli hastaların yarısına yakınında bulunabilir. Çocuklarda süt, yumurta, yer fıstığı, buğday, fındık, soya, balık ve kabuklu deniz ürünleri egzamayı tetikleyebilir. Mutlaka bir alerji ve immünoloji uzmanı tarafından değerlendirilmeniz gereklidir.

6. Duygu durumunuz ve Stres, Egzamanızın Şiddetini Etkileyebilir
Duygu ve stres atopik dermatite yol açmaz, ancak kaşıntı ve kaşınmaya neden olabilir. Kızgınlık, düş kırıklığı ve utanma kızarma veya kaşıntıya yol açabilir. Stresler kaşıntı-kaşınma döngüsüne yol açabilir ve durumu daha da kötüleştirebilir.

  • Hastalığınızla daha iyi mücadele etmek için hastalığınızla ilgili olabildiğince fazla bilgi öğrenin.­
  • Aile bireyleriniz ve arkadaşlarınızın destekleyici olmasını sağlayın.
  • Olumsuz durumları nasıl tedavi edeceğinizi öğrenin.
  • Duygu ve stresle mücadelenizde yardım alın.

7. Enfeksiyonlara karşı dikkatli olun
Cilt enfeksiyonları atopik dermatitli kişiler için sık sık problem oluştururlar. Bulaşıcı organizmalar (bakteriler, virüsler, mantarlar) çoğu kez cilt üzerinde sayıca normalin üzerinde seyreder. Kaşınan veya tahriş olan cilt daha kolay bir şekilde iltihaplanır.

Cilt enfeksiyonlarının belirtileri:

  • Artan kızarıklık
  • İltihap dolu şişlikler veya sızıntı
  • Uçuklar ve ateş

Neler Yapılabilir;

  • Herhangi bir enfeksiyon belirtiniz varsa hemen doktorunuzu arayın.
  • Enfeksiyonu muayene etmek amacıyla doktorunuzun önerdiği eylem planını takip edin.

Источник: //www.aid.org.tr/hastaliklar/alerji-ve-bagisiklik-sistemi-hastaliklari/atopik-dermatit/

Atopik Dermatit (Egzama) Tedavisi ve Kullanılan Kremler

Atopik Dermatit (Atopik Egzama)

Görüntü bakımından oldukça büyük rahatsızlıkları tetikleyen, alerji ve stres sonucunda oluşan cilt rahatsızlıklarından birisi olan Atopik Dermatit yani Egzama, tehli bir rahatsızlık olmasa da, ciltteki kötü görüntüye sebebiyet verdiği için insanların tedavi olması gereken bir rahatsızlıktır. Deride yer alan iç ve normal dış sebeplerden dolayı gerçekleşen bu hastalık, iltihaplı bir rahatsızlık olarak bilinmektedir. Vücudun her yerinde ortaya çıkabilecek olan, belli ve ufak kabarcıklarla meydana gelen egzama, alerjik deri hastalığı olarak bilinmektedir. Farklı kremlerle birlikte, Atopik Dermatit tedavisi gerçekleştirilirken, bu kremlerin doğru ve düzenli kullanımı sonucunda da problem yaşamadan sonuçlara ulaşabilmeniz mümkün olacaktır.

Genel olarak insanlarda sıklıkla enfeksiyona neden olan egzama hastalığı, oldukça rahat kuruyan ve pullanan bir yapıyı ortaya çıkartması nedeniyle, mikroorganizmaların girişine de sebebiyet verecektir.

İnsan vücudunun her yerinde olabilmesine rağmen, en fazla ellerde, kollarda, ayaklarda ve bacaklarda görülmektedir. Çirkin ve estetik olmayan bir görüntü ortaya çıkarsa da, tehli bir rahatsızlık olmadığını söyleyebiliriz.

Oldukça basit tedavi yöntemleriyle kurtulmanız mümkün olurken, sadece bahsedeceğimiz kremleri kullanarak bile sorunsuz bir tedaviye ulaşmanız mümkündür.

Atopik Dermatit (Egzama) Oluşma Sebepleri Nelerdir?

Genel olarak soğuk havalarda meydana gelen, cildin nem kaybı yaşaması, soğuğa maruz kalması, kuruması ve stres atopik dermatit oluşmasın en büyük nedenlerdir.

Vücudun sürekli nemlendirilmesi gerekirken, fazla soğuğa maruz kalmamak ve stres altındayken bile kendinizi iyileştirecek etkenlere ulaşabilmeniz sonucunda bu rahatsızlıkla uğraşmak zorunda kalmazsınız.

Ancak bahsettiğimiz nedenlerden herhangi birisiyle bile oluşabilecek bir rahatsızlık olması nedeniyle, tedavi yöntemlerinin bilinmesi, rahatsızlığı engelleyecek kremlerin kullanılması da önemli olacaktır.

Atopik Dermatit (Egzama) Tedavisi Nelerdir? Nasıl Korunmalı?

Egzama çok tehli sayılacak bir hastalık değildir fakat rahatsızlık verebilmektedir. Egzama hastalığı olan kişiler de rahat edebilmesi için almaları gereken önlemlerin en başında yarayı kaşımamak gelmektedir. Egzamalı bebeklerin elleri pamuklu kumaşlardan dikilmiş olan parmaksız eldivenler geçirilir egzamalı yerlerini kaşımaları önlenebilmektedir.

Egzamalı kişiler uçuk hastalığı olan kişilerden de uzak durmalıdırlar. Egzamalı deri, uçuk virüsü bulunan herpes simplekse karşı oldukça dirençsizdir. Virüs alındığı zaman enfeksiyon da yayabilmektedir.

Her rahatsızlıkta olduğu gibi; Atopik Dematit tedavisinde de erken teşhis oldukça önemlidir. Cildinizin herhangi bir yerinde kabarıklık veya baloncuk gördüğünüz zamanlarda doktorunuza başvurmanız ve kontrol edilmeniz büyük bir önem arz edecektir.

Bununla birlikte, tedavi süresince yara alanını kaşımamak ve çok fazla dokunmamakta, serpmesini ve büyümesini engelleyecektir.

Bazı durumlarda örnek alınarak laboratuarda kontrol edilip, tahlil sonuçlarına göre ilerlemek gerekirken, teşhis genelde fiziksel kontrol sonucunda koyulacaktır.

Tedavi genel olarak krem yardımıyla gerçekleşir. Alanın temiz tutulması, kuruluğu ve nem kaybını azaltacak kremlerin kullanılması ve stresi önleyecek önlemler alınmasıyla birlikte, ihtiyaç duyulacak çözümlere ulaşmak mümkün olacaktır.

Egzamalıların çiçek aşısını yaptırmamaları gerekmektedir.

İnsanlara genel olarak zarar vermeyen aşı, egzamalı çocuklarda ölümcül olabilecek kadar ateşli bir hastalık yapabilmekte.

Egzamalı ya da egzaman geçirmiş kişilerin derileri oldukça hasastır…

Bundan dolayı tahriş edici maddelerden uzak durulması önerilir. Bu tür maddeler ile çalışmak zorunda kalırsanız da lastik eldiven ve yüz maskeleri gibi basit önlemler ile korunmalısınız. Gençler ise meslek seçerken yağlar, boya ve şampuan gibi malzemeler ile çalışmak zorunda kalacaklarından mesleklerden uzak durmaları gerekir.

Egzamanın sebep olarak alerji yapıcı madde bulunursa, hastanın o maddeden korunması yeterli olacaktır. Egzamalı bir çocuğa inek sütü veriliyor ise inek sütüne keserek ya anne sütü verilmeli veya keçi ve özel süt tozu gibi bir besin verilmelidir.

Nedeni bilinmediği zamanlarda çocuğun giysilerinde yünlü kumaşların olmaması gerekir.

Derisi kurumaya çok yatkın olduğundan çok sık yıkamaktan uzak durulmalı, enfeksiyonları önlemeniz için hem kendini hem de çevresindeki temizliğe özen gösterilmeli ve özel sabunlar tercih edilmelidir.

Egzama tedavilerinde yararlanılacak olan birden fazla ilaç bulunur. Çinko bileşimler ve kortizonlu deri kremleri egzamalı yerlere hekim önerine göre kullanılır. Fakat bu kremler deriyi tahriş edeceğinden uzun süre kullanılması da önerilmektedir.

Atopik Dermatit (Egzama) Rahatsızlığına İyi Gelen Bitkiler

Genelde kremlerle tedaviler sağlansa da, kremlerin içerdikleri maddelere de dikkat etmek gerekmektedir. Genel olarak Atopik Dermatit tedavisinde kullanılan ve cilde iyi gelen bitkiler arasında ise;

  • Papatya
  • Meyan Kökü
  • Lavanta
  • Aloe Vera
  • Sarı Kantaron
  • Çuha Çiçeği Yağı

Bu bitkileri veya bu bitkileri içeren kremleri kullanarak, kısa sürede çözüme ulaşmak ve rahatsızlığı engellemek mümkün olacaktır.

Bitkisel çözümler için detaylı incele için makalemizi ziyaret edebilirsiniz. //guzelliksirlarim.org/egzamaya-bitkisel-cozumler/

Atopik Dermatit (Egzama) Rahatsızlığına İyi Gelen Kremler

Tedavi konusunda her zaman krem yardımlarına veya desteklerine başvurulması gereken Atopik Dermatit yani egzama rahatsızlığınızı geçirecek, kısa sürede etki alarak belirli alanlarda oluşan kabarcık ve yaralardan kurtulmak için, kullanmanız gereken kremler şu şekildedir;

– Mecitefendi Aynısefa Kremi: Tamamen doğal ürünler kullanılan üretilen ve kesinlikle kimyasal bir madde içermeyen bu krem, içerisinde doğal tereyağı ve saf bulmumu da barındırmaktadır. Yalnızca egzama tedavisinde değil, birçok deri rahatsızlığında da kullanılmaktadır. Fiyatı: 11 TL

– Eumovate Krem: Kesin olarak doktor kontrolü sonrasında kullanılması gereken Eumovate Krem, bazı durumlarda risk taşıyabilir. Doktorların sıklıkla tercih ettiği ve tavsiye ettiği kremlerden olan bu krem, günlük 4 kere kullanım sonucunda olumlu sonuç alınmaya imkan tanımaktadır. Fiyatı: 7.90 TL

– Dermovate Krem: Sadece egzama değil, sedef hastalığı gibi birçok deri hastalığında başvurulan kremlerden olan Dermovate Krem, kıllanmayla sonuçlanan yan etkiye sahiptir. Ancak doktor kontrolünde kullanılması gerektiği gibi; bazı durumlarda kullanım şart olabilir. Fiyatı: 14 TL

– Sudocrem: Her zaman cilt rahatsızlıklarında kullanılan Sudocrem, başta sivilce ve sivilce lekeleri olmak üzere; yanıklara, yaralanmalara, sedef ve egzamaya iyi gelen bir kremdir. Güçlü bir iyileştirme etkisine sahip olan bu krem, genel akşamları kullanılır ve kızarıklıkların da giderilmesini sağlar. Fiyatı: 42 TL

– Bepanthen Plus Krem: Özellikler enfeksiyon gidermesi ve ciltteki yaraları önermesiyle bilinen bu krem, pişik, güneş yanığı, çatlak gibi rahatsızlıklara da iyi gelmektedir. Aynı zaman egzama rahatsızlığını da tedavi etkisine sahiptir. Fiyatı: 13 TL

– Hipokort Krem: Yine kullanımı kontrol olunca büyük riskler getirecek bir krem olan Hipokort Krem, doktor gözetimin kullanılarak; egzama, böcek sokması sonucunda oluşan rahatsızlıklar, yanıklar ve her türlü iltihaplı cilt tedavisinde kullanılmaktadır. Doktorun tavsiyesi doğrultusunda kullanılmalıdır. Fiyatı: 6 TL

– Dermatop: Yine doktora danışılarak kullanılması gereken kremlerden olan Dematop, kaşıntı önleyici etkiye ve egzama gibi rahatsızlıklarla baş edecek özelliğe sahiptir. Fiyatı: 10 TL

– Advantan Krem: Egzama tedavisinde en fazla kullanılan kremlerden birisidir. Doktor gözetiminde kullanılması, reçete ile satın alınması gerekmektedir. Fiyatı: 6 TL

Источник: //guzelliksirlarim.org/atopik-dermatit-egzama/

Egzama-Atopik Dermatit nedir?

Atopik Dermatit (Atopik Egzama)

Alerjik egzama olarak da adlandırılan atopik (genetik yatkınlığın sebep olduğu) dermatit; diğer atopik hastalıklara (burun ve gözün eş zamanlı iltihaplanmasıyla ortaya çıkan alerjik rinokonjonktivit ve/veya bronşiyal astım) sahip ailelerde sıklıkla görülen, kaşıntılar ve kızarıklıklarla kendini gösteren alerjik bir deri hastalığıdır. Genellikle erken çocukluk döneminde başladığı görülür ve ilerleyen zamanlarda halk dilinde saman nezlesi olarak da bilinen alerjik rinit ya da astım gibi bir hastalığın habercisi olabilir. Olguların %50 kadarında hastalık ilk yaş içinde, %80 kadarında ise ilk beş yaş içinde başlamaktadır.

Atopik dermatit, en sık görülen deri hastalıklarından biridir. Türkiye’de hastalığın görülme sıklığı çocuklarda %2–10 arasındayken, erişkinlerde Atopik dermatitin görülme sıklığı %1-3 olarak belirlenmiştir.

 

Süt çocukluğu döneminde en sık yüzde (sıklıkla yanaklarda), saçlı deride, diz ve dirsek bölgelerinde ve kulak arkasında görülür. Bez bölgesi genellikle etkilenmemiştir.

İki yaşından büyük çocuklarda daha çok dirsek önü, diz arkası, boyun, el ve ayak bileği bölgesini tutar. Tutulan bölgelerde deride kalınlaşma, kabalaşma ve deri çizgilerinin belirginleşmesi gözlenir.

Ergenlik döneminde kaşıntı ve deride kalınlaşma ön plandadır. Lezyonlar daha çok el ve ayak bilekleri, kol ve bacakların iç yüzlerinde, göz çevresi, yüz, boyun ve gövdenin üst kısmındadır. Bu dönemde egzama sadece ellerde görülebilir. Genellikle ciltte çizgilenme, kalınlaşma ve renkte koyulaşmaya neden olur.

Atopik Dermatit Neden Olur?

Araştırmacılar hala atopik dermatitin sebepleri üzerine çalışmalarını sürdürmektedirler. Yapılan çalışmalar sonucu atopik dermatitin bulaşıcı olmadığı bilinmektedir. Başka birinden bu hastalığı kapmak ya da başkasına bulaştırmak söz konusu değildir.

Atopik dermatitte genlerin rol oynadığı düşünülmektedir. Atopik dermatit hastalığına sahip olan kişilerin ailesinde genellikle atopik dermatit, astım veya alerjik rinit rahatsızlıkları bulunmaktadır.

Atopik dermatit hastalığı olan çocukların bir kısmında gıda alerjisi vardır. Bu duyarlılık çocuktan çocuğa değişebilir. İnek sütü, yumurta, yer fıstığı, buğday ve deniz ürünleri başta olmak üzere birçok gıda bu egzamayı tetikleyebilir.

Doktor, hastanın cildi üzerinde yaptığı inceleme ve aldığı hasta öyküsü neticesinde tanıyı koyar. Burada doktor, hastanın yakınlarında atopik dermatit, astım veya alerji olup olmadığı konusunda da bilgi alır.

Atopik dermatit teşhisinin konulmasında alerji testleri de büyük önem taşımaktadır. Bu testler, hastanın derisine az miktarda alerjenin (bazı insanlarda alerjiye sebep olan maddeler) uygulanması ve ardından belirli bir zaman dilimi içinde cildin reaksiyon gösterip göstermediğinin kontrol edilmesi şeklinde gerçekleştirilir.

Eğer belirli bir yiyeceğe karşı çocuğunuzun alerjisi olduğunu düşünüyorsanız, bunu doktorunuza bildirmeli ve uygun testlerin yapılmasını talep etmelisiniz.

Atopik Dermatit Nasıl Tedavi Edilir?

Atopik dermatit hastalığı dirençli olabilmektedir, bu nedenle aylarca hatta yıllarca kontrol altına alınabilmesi için değişik tedavi yöntemleri denenmesi gerekebilir. Bazı hastalarda tedavi başarıya ulaşsa bile bazen belirtiler geri gelebilmektedir.

Hastalığı alevlendiren faktörlerden uzak durmak tedavinin ilk basamağıdır. Örneğin yapılan çalışmalarda, atopik dermatite sebep olan gıdanın diyetten çıkarılması ile önemli oranda klinik düzelme sağlandığı bildirilmiştir.

Tedavide 4 önemli faktör vardır:

  1. Kaşıntı
  2. Derinin kuruluğu
  3. İltihaplanma
  4. Enfeksiyon

1. Kaşıntıyı kontrol altına almak için, hekim kontrolünde buna yönelik ilaçlar kullanılabilir. Ayrıca terleme kaşıntıyı uyaran en önemli faktörlerden biridir. Bu nedenle sıcak mevsimlerde çocuk hastalara ince pamuklu giysiler giydirilmelidir.
2.

Deriyi nemli tutmak için, her gün banyo yapılması önerilir. Atopik dermatit tedavisinde nemlendirici kullanımı çok önemlidir. Günlük 20 dakika kadar süren banyoların hemen ardından ince bir tabaka nemlendirici uygulamak, deri kuruluğu problemi için oldukça uygun bir tedavi olmaktadır.
3.

İltihaplanmayı önlemek için, etkilenmiş deri yüzeyinde topikal (bölgesel ve yüzeysel olarak uygulanan) steroid adı verilen ilaçlar kullanılır. Topikal (bölgesel ve yüzeysel olarak uygulanan) steroidler, atopik dermatit tedavisinde kullanılan en temel ilaçtır.
4.

Enfeksiyon söz konusuysa, mutlaka enfeksiyonun tedavi edilmesi gerekir. Uygun görüldüğü takdirde antibiyotik kullanılmalıdır.

Genel Önlemler:

  • Renksiz, pamuklu ve dar olmayan giysileri tercih ediniz. Terleme atopik dermatitin alevlenmesine neden olabileceğinden sıkı ve aşırı kalın kıyafetlerden uzak durmalısınız. Yünlü ve kaba dokulu giysiler, örtüler (yastık, battaniye, yorgan) ve oyuncaklar kullanmayınız. Yeni giysileri kullanmadan önce yıkayıp etiketlerini kesiniz. 
  • Çamaşırları yıkamak için hipoalerjenik (daha az alerjen maddeyi barındıran) özellikteki deterjanları tercih ediniz. Az miktarda deterjan veya sabun tozu kullanınız ve çamaşırların iyi durulanmasına özen gösteriniz mümkünse çift durulama yapınız ve yumuşatıcı kullanmayınız.
  • Tırnaklarınızın kısa ve düz olmasına dikkat edin. Tırnakla kaşıma sonucu derinin tahriş olması enfeksiyonların gelişimine yol açabilir. Bebek ve küçük çocuklara gece pamuk eldiven giydirilmesi tavsiye edilir.
  • Ilık su ile yıkanınız ve cildi kurutmayanız, sabun özelliği göstermeyen temizleyici ürünleri tercih ediniz.

    Banyo süresini mümkün olduğu kadar kısa tutunuz ve banyo sırasında kese gibi cildi tahriş edici malzemeler kullanmayın.

    Banyodan çıktıktan sonra 3 dakika içinde deriye yağlı nemlendirici losyonlar veya yağlı kremler uygulayınız ve yumuşak bir havluyla cildi tahriş etmeden kurulanınız.

  • Günde en az 2 kez nemlendirici sürünüz. Nemlendirici seçiminde parfümsüz ve boyasız olan ürünleri tercih ediniz.
  • Kimyasal maddeler; parfüm, kozmetik ürünler, alkol içeren cilt ürünleri, boyalar (parmak ve hamur boyaları) şikâyetleri arttırabilir.

  • Aşırı terleme kaşıntıyı ve hastalığı alevlendirebilir. Bu nedenle terlemeyi artıracak etkenlerden (aşırı güneşe maruz kalmak, kalın giysiler giymek, çok sıcak ortamda bulunmak, ağır egzersiz) uzak durmalısınız.

  • Alevlenmeye sebep olan faktörler biliniyorsa (toz, ağaç ve çiçek tozları, hayvan tüyü, belirli gıdalar gibi) bu faktörlerle temastan kaçınılmasına özen gösteriniz.
  • Bebeklerin özellikle anne sütü ile beslenmesine özen gösterilmelidir.

     

  • Bulunduğunuz ortam aşırı kuru ya da nemli olmamalıdır.
  • Eğer toza veya ev tozu akarlarına karşı alerjiniz varsa, yastıklarda ve yorganlarda koruyucu örtü kullanınız ve yatak takımlarınızı sık sık sıcak suyla yıkayınız.

    Ev tozu akarlarını azaltmak için emiş gücü yüksek elektrik süpürgeleri ile temizlik önerilir.

  • Mümkünse evde hayvan ve çiçek bulundurmayınız. 
  • Gıdalarınızı iyi pişiriniz, pişmemiş gıdalar alerjik belirtileri ortaya çıkarabilir.

Referanslar

  1. Sterry W, Ring J, et al. European Dermatology Forum. Guideline on the Treatment of Atopic Eczema (Atopic Dermatitis). Temmuz 2012; DOI: 10.1111/j.1468-3083.2012.04635.x.

Источник: //gskpro.com/tr-tr/tedavi-alanlari/tr/dermatoloji/egzama-atopik-dermatit-nedir/

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.