Boğmaca Nedir? Belirtileri, Tedavisi, Nedeni

Boğmaca Nedir? Nedenleri, Belirtileri, Korunma Yolları ve Tedavisi

Boğmaca Nedir? Belirtileri, Tedavisi, Nedeni

Boğmaca; hapşırma, öksürme ve konuşma esnasında, ağızdan havaya saçılan damlacıklar vasıtasıyla bulaşan bir hastalıktır. Bakteriler sebebiyle meydana gelen hastalıktan ancak aşı yapılarak korunma sağlanır. 1940'lı yıllardan bu yana yapılan aşılar büyük oranda koruma sağlarken, uzmanlar her 7 yılda bir tekrarlanmasını öneriyor.

Amerika Birleşik Devletleri'nde yapılan araştırmalar, son 10 yılda 100 bin kişiden 9'unun boğmacaya yakalandığını göstermektedir. Bu oranın son 60 yıldaki vaka sayısı arasında en yüksek olduğu bilinmektedir.

Hastalığa yakalananların ise %10'unu altı aydan küçük bebekler, %60'ını yetişkinler, geri kalanını ise ergen ve çocuklar oluşturmaktadır. Ancak genel olarak çocukluk çağı hastalıkları sınıfında yer almaktadır.

Yenidoğan (Bebek) Sarılığı Nedir? Nedenleri, Belirtileri, Korunma Yolları ve Tedavisi

Yine yapılan bilimsel araştırmalar boğmaca hastası olan her 170 yenidoğandan bir tanesinin ölümle sonuçlandığını gösteriyor. Bu kadar ciddi bir sorunla karşı karşıya kalmamak için hastalığın belirtileri fark edildiği anda doktora gidilmelidir. Daha da önemlisi aşı yaptırarak bu sağlık sorunundan %100'e yakın bir korunma sağlanabilir.

Boğmaca Nedir?

Boğmaca (whooping cough) akut ve çok bulaşıcı olan bir enfeksiyon hastalığıdır. Aşısı olmasına rağmen son yıllarda giderek önem kazanan ve son derece ciddi bir hastalıktır.

Yoğun öksürükle kendini gösteren ve bakterilerin neden olduğu bu hastalık, aşılanmamış çocukların %85'inde görülmektedir. Tüm solunum yollarını tutarak iltihaplanmaya sebep olan boğmacanın en spesifik belirtisi öksürük nöbetleridir.

Art arda gelen öksürük esnasında hasta nefes almada zorluk yaşar ve ötmeyi andıran hırıltılı bir ses çıkarır.

Yenidoğan ve süt çocuklarında önemli mortalite (ölüm oranı) sebepleri arasındadır. Boğmaca bakterisinin tek konak yeri insandır. Bu nedenle insandan insana bulaşır. Dünya çağında genellikle 2-6 yaş arasında çocuklarda görüldüğü tespit edilse de, ABD'de yapılan bir araştırma yetişkinlerde de sık rastlandığını ortaya koymaktadır.

Boğmaca hastalığı; kataral, paroksismal ve konvalesan olmak üzere üç döneme ayrılır. Bu dönemin belirtileri kendi arasında değişkenlik gösterebildiği gibi kişiden kişiye göre de farklı olabilir.

Uzmanlar anne ve babaları çocuklarında gördükleri öksürüğü önemsemeleri konusunda uyarıyor. Öksürük basitmiş gibi görünse de, bunun şekli ve süresi asıl hastalığın teşhisinin konması açısından çok önemlidir.

Ayrıca, 1 yaş altı çocuklarda ölümcül seyredebilen bir hastalık olduğunun da altını çizelim.

Boğmaca Nedenleri Nelerdir?

Hastalığın etkeni Bordetella pertussis denilen bir bakteridir. Bu bakteriye Haemophilus pertussis adı da verilmektedir.

Solunum yolları ve bronş ağacında rahatlıkla üreyebilen bu bakteri, dış faktörlere çok dayanıklı değildir.

Hastalığı geçiren kişilerin konuşması veya öksürmesi esnasında, havaya saçılan tükürük damlacıkları ile sağlıklı insanların vücuduna geçebilir. Boğmaca basili yumurta şeklindedir. Soluk borusunu veya gırtlağı tutar.

Burada kendine yaşam alanı bulan bakteri gırtlak mukozasının zedelenmesine yol açar. Zedelenen mukoza zamanla mukus ve iltihap oluşturacaktır. Ortaya çıkan toksin madde ise bronş dallarından sinir uçlarına kadar uzanıp, nefes almayı neredeyse imkansız hale getiren öksürük nöbetlerinin oluşmasına sebep olmaktadır.

Boğmaca Belirtileri Nelerdir?

Yaklaşık 2-3 ay süren bir hastalıktır. Bulaşıcı hastalıklar grubunda yer alan boğmaca genellikle ilk olarak öksürükle belirti verir. Hastalık ortaya çıktıktan sonraki ilk 20 gün bulaşıcı olduğu dönemdir. Belirtiler hastalığın dönemlerine göre farklılık gösterir.

İlk 10 -15 gün içerisinde genellikle soğuk algınlığına benzer; öksürük, aksırma, burun tıkanıklığı ve akıntısı, hafif ateş gibi belirtiler oluşur. Bundan sonra paroksismal adı verilen dönem başlar ve bir buçuk aya kadar devam eder.

Öksürük şiddeti paroksismal dönemde artmaktadır. Öyle ki, hasta aralıksız 20 defa çok sert ve yoğun süren öksürük krizleri yaşar. Öksürük nöbetinin ardından oksijensiz kalan vücut derin nefes almaya başlar.

Bu kez de kusma, balgam çıkarma, morarma ve bulantı gibi durumlar ortaya çıkar. Bunun yanında hastalarda burun kanaması, kanlı balgam gelmesi ve sinir sistemi bozuklukları da görülebilir.

Hastalığın son evresi olan konvalesan dönemde iyileşme başlamaktadır. Öksürük bu dönemde de sürmektedir, ancak etkisi azalmıştır. İyileşme döneminde hasta çok dikkatli olmalı, yeniden bir solunum yolu hastalığına yakalanmamalıdır.

Boğmaca Hangi Hastalıklara Yol Açar?

Boğmaca beraberinde birçok önemli hastalığı da getirebilmektedir. Hepsi solunum yolları hastalıkları olduğu için aslında hayati önemi ve riski hemen hemen aynıdır. Boğmacanın sebep olduğu hastalıklar arasında en önemlisi zatürredir. Zatürre; akciğerlerde meydana gelen iltihaplanma ile ortaya çıkar ve enfeksiyona bağlı ölümlerde ilk sırada gelmektedir.

Boğmaca ile paralel gelişen bir diğer hastalık akciğer amfizemidir.

Amfizem, akciğer dokusunun, hava yollarının anormal ve kalıcı bir şekilde genişlemesi ile karakterize olan kronik solunum yolu hastalığıdır.

Komplikasyonları arasında yer alan bir diğer durum kalpte özellikle sağ karıncıkta genişleme olmasıdır. Bu da bağlantılı olarak akciğer kan basıncının yükselmesine ve organda büyüme olmasına sebep olur.

Bunların dışında; orta kulak iltihabı, göz kapaklarında ödem, lenf dolaşımında bozukluk, sinir sistemi harabiyeti, öksürük sebebiyle zorlanmaya bağlı göbek fıtığı ve makat bölgesinde sarkma olması da boğmaca hastalığı ile ortaya çıkan diğer sağlık sorunlarıdır.

Boğmaca Nasıl Önlenir?

Diğer tüm bulaşıcı hastalıklarda olduğu gibi bunda da hastayla yakın temastan kaçınılmalıdır.

Özellikle hastalığın ortaya çıktığı ilk birkaç hafta içerisinde, hastayla aynı odada bulunmamak, ortak eşyaları kullanmamak büyük ölçüde korunma sağlayacaktır. Ancak asıl korunma yöntemi elbette aşıdır.

Boğmaca aşısını yaptırmış olanlar veya hastalığı bir kez geçirmiş kişiler, bağışıklık kazandıkları için, bir daha aynı hastalığa yakalanmazlar.

Boğmaca Aşısı Ne Zaman Yapılır?

Boğmaca aşısı farklı aşıların bir araya getirilmesi ile oluşturulan karma bir aşıdır. Bu sayede hem hastanın hem de ondan doğacak olan çocukların diğer bazı hastalıklara karşı da korunma kazanması sağlanır. Genellikle; tetanoz, difteri, hepatit B, çocuk ve haemophilus influenzae tip b hastalıklarının aşısı ile birlikte uygulanır.

Sağlık Bakanlığı'nın aşı takvimine göre; bu 5'li karma aşının; ilk üç dozu 2, 4 ve 6 aylıkken uygulanır. Aynı grubun dördüncü dozu pekiştirme amacıyla 18 aylıkken de yapılmaktadır. Diğer aşıların kombinasyonu şeklinde de yapıldığı için tam olarak doz sayısını ve zamanını, bağlı bulunduğunuz aile hekimine danışmanızı öneririz.

Boğmaca, tetanoz ve difteriden oluşmuş bir üçlü aşı karması ise ilkokul birinci sınıftaki tüm çocuklara yapılmaktadır. Söz konusu bu aşılar; bebekleri, çocukları, ergenleri ve yetişkinleri boğmaca hastalığından büyük oranda korumaktadır. En çok merak edilen sorunun yanıtını da unutmadan hemen verelim. Aşının bir takım yan etkileri elbette ki bulunuyor.

Aşısını yaptırdıktan sonra; hafif ateş, baş ağrısı, yorgunluk, bulantı, kusma, mide ağrısı, kas ve eklemlerde ağrı, aşının yapıldığı yerde kızarıklık ve şişme gibi yan etkiler oluşabilir.

Bunlar korkulmaması gereken ve birçok kişide meydana gelen yan etkilerdir. Ancak bazı durumlarda yan etkilerin şiddeti artar.

Aşı yapılan kol kaldırılamayacak kadar ağrırsa, ateş çok fazla yükselirse, şiddetli alerjik reaksiyonlar meydana gelirse vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna gidilmelidir.

Boğmaca aşısı yaptıranlardan elde edilen bilimsel sonuçlar, 250 kişiden birinde çok yüksek ateşin oluştuğunu gösteriyor.

Yetişkin bireylerden her iki kişiden birinde ise geçici sinir sistemi problemleri ortaya çıkmaktadır.

Bu vakalarda davranış değişikliği, boğuk ses, kalp atışının çok hızlı olması, kurdeşen benzeri deri döküntüleri, nefes alma güçlüğü ve zayıflık da nadiren görülen yan etkiler arasında yer almaktadır.

Boğmaca Tanısı Nasıl Konur?

Hasta kendindeki şikayetleri doğru bir şekilde doktora anlattığında, yapılan fiziki muayene büyük ölçüde boğmaca tanısı konmasında yardımcı olmaktadır. Ancak kesin tanı yapılan laboratuvar testleri ile konmaktadır.

Hastadan alınan kanda alyuvar ve akyuvar sayısına baklır, floresan antikor testleri ile antijen araması yapılır ve vücutta bakteri olup olmadığı tespit edilir. Ancak hastalığı kesin bir şekilde teşhis edebilmek için boğaz kültürü zorunludur.

Yapılan kültür sayesinde bakterinin türü ve özellikleri daha rahat bir şekilde tespit edilmektedir.

Boğmacanın Tedavisi Nedir?

Bu hastalığının tedavisinde antibiyotik ilaçlara başlanır. Fakat son yıllarda yapılan araştırmalar, antibiyotiğin hastalığa sebep olan bakteriler üzerinde belirgin bir etkisinin olmadığını ortaya koymuştur.

Sadece antibiyotik kullanmaya başlandıktan sonra, hastalığı bulaştırma oranında düşüş olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanında çok küçük çocuklarda antibiyotiklerin istenmeyen yan etkileri bulunmaktadır.

Fakat tüm bu olumsuzluklara ve zararlarına rağmen, söz konusu tedavisinde en etkili yol yine antibiyotik ilaçlardır.

Küçük yaştaki çocuklarda antibiyotiğin yanında bronş mukozasını tedavi edici, şiddetli öksürüğü geçirici ve sinir sistemini yatıştırıcı ilaçlar verilebilir.Doktorlar özellikle çocukluk döneminde geçirilen boğmacanın ruhsal bozukluklara yol açtığını belirtiyor.

Kızamıkçık Nedir? Nedenleri, Belirtileri, Korunma Yolları ve Tedavisi

Çünkü arkadaşlarıyla oynamak isteyen çocuk, gelen öksürük nöbetleri ve bunu takip eden kusma durumlarına maruz kaldığından hem bedenen hem de sinirsel olarak yıpranmaktadır. Tedavi süresince arkadaşlarından uzak kalmak da ruhsal gerginlik yaratacağından, uzmanlar boğmacalı çocukların oldukça sorunlu bir tedavi süreci geçirdiğini belirtiyor.

Hastalara; temiz havada sık sık fakat kısa yürüyüşler yapılması, süt, et, sebze ve meyve gibi bol vitaminli besinlerin tüketilmesi, hijyen açısından temiz ortamlarda bulunulması ve öksürük nöbetleri esnasında oturur vaziyette durulması gibi durumlar da hekimlerin yaptığı öneriler arasında yer almaktadır.

Источник: https://bilgihanem.com/bogmaca-nedir/

Boğmaca nedir, neden olur? Belirtileri, aşısı ve tedavisi

Boğmaca Nedir? Belirtileri, Tedavisi, Nedeni

Boğmacanın nedeni, oldukça bulaşıcı olabilen Bordetella pertisus bakterisi ile kişinin enfekte olmasıdır. Bu bakteriyi taşıyan kişinin öksürmesi ya da hapşırması, mikrop yüklü damlacıkların yakın civardaki kişilerin akciğerlerine gitmesine neden olur. Bu şekilde hastalık bir kişiden diğerine kolaylıkla geçebilir.

Bordetella pertusis bakterisi solunum yollarına yerleşir

Boğmaca nasıl bulaşır?

Oldukça kolay bir şekilde bulaşan boğmaca hastalığı, Bordetella pertusis bakterisini taşıyan kişi ile yakın temas halinde bulunan kişiye kolaylıkla bulaşabilir. Bu aşamada hastalığı taşıyan kişi öksürdüğünde ya da hapşırdığında hastanın yakınında bulunan ve mikrop yüklü damlacılarla enfekte olan kişi, anında hastalığı kapabilir.

Bu yüzden de hasta kişiden mümkün olduğunca uzak durmak gerekir. Üst solunum yolu ile vücuda alınan boğmaca bakterisinin neden olduğu bu hastalık; 1-3 haftalık kuluçka döneminin hemen ardından nezle, öksürük nöbeti ve iyileşme dönemini takiben sona erer.

Boğmaca belirtileri

  • Burun akıntısı
  • Kırmızı ve sulu gözler
  • Yüksek ateş
  • Kontrol edilemeyen şiddetli öksürük
  • Burun tıkanıklığı
  • Yüz kızarması
  • Aşırı yorgunluk hali
  • Yüksek tizli ve hırıltılı nefes alma
  • Öksürükten sonra kusma
  • Nefes almanın bir süreliğine durması ya da nefes almakta güçlük (bebeklerde)
  • Cildin kırmızı ya da maviye dönmesi (bebeklerde)
  • Boğulur gibi nefes alma

Temel Boğmaca belirtilerine dikkat etmek gerekir

Özellikle şiddetli öksürüğün ve boğulur gibi nefes almanın uzun süredir devam etmesi durumunda hastanın vakit kaybetmeksizin bir doktora görünmesi gerekir.

Boğmaca hastalığı nasıl anlaşılır?

Boğmacaya erken evrelerinde tanı koymak zor olabilir çünkü belirtiler ve semptomlar soğuk algınlığı, grip veya bronşit gibi diğer yaygın solunum hastalıklarının semptomlarına benzemektedir.  Bazen doktorlar sadece semptomları sorup öksürüğü dinleyerek boğmaca teşhisini koyabilirler. Ancak emin olmak için tıbbi testler gerekebilir.

Bronşit nedir? Neden olur? Belirtileri ve tedavi yöntemleri

Örneğin: Burun ya da boğaz kültürü ve testi: Doktorunuz burun ve boğazın bulunduğu bölgeden (nazofarenks) bir çubukla numune alır. Daha sonra örnek, boğmaca bakterisinin varlığının kanıtı için kontrol edilir.

 Kan testleri: Beyaz kan hücresi (akyuvarlar) sayınızı kontrol etmek için bir kan örneği alınabilir ve bir laboratuara gönderilebilir, çünkü akyuvarlar vücudun boğmaca gibi enfeksiyonlarla savaşmasına yardımcı olur.

Eğer akyuvar sayısı yüksekse bu tipik olarak enfeksiyon veya inflamasyon varlığını gösterir. Bu genel bir testtir ve boğmacaya özel değildir.

Göğüs röntgeni: Doktorunuz, akciğerlerde iltihap ya da sıvı olup olmadığını kontrol etmek için bir röntgen çekebilir. Buna boğmaca ve diğer solunum yolu enfeksiyonlarının komplikasyonu olarak pnömoniden şüpheleniliyorsa ihtiyaç duyulabilir.

Boğmaca tedavisi

Boğmaca tedaviside hastanın yaşı ve enfeksiyonun ne kadar süredir devam ettiği belirleyicidir. 6 aydan küçük bebekler, hastalığın tedavisinde genellikle hastaneye yatırılır.

Enfeksiyonun ilk 3 haftasında olduğu tespit edilen kişilere ise genellikle evinde kullanabilecekleri ilaçlar reçete edilir. Reçete edilen bu antibiyotikler (azithromycin, erythromycin, clarithromycin) hastalığın diğer kişilere bulaşmasını da önler.

 Hastalığın ilk 3 haftalık evresini geride bırakan kişilerin ise özel bir tedaviye ihtiyaçları yoktur. Çünkü bu kişilerin hastalığı başkalarına geçirme riski yoktur.

Bu süreçte hastanın doktor reçete etmediği takdirde öksürük ilaçları almaktan kaçınması gerekir çünkü bu ilaçlar, hastalığı tedavi etmeye yardımcı olmadığı gibi çocukların kullanımına da pek uygun değildir. Ağır hastaların hastaneye yatırılması gerekir.

Hastanede hastaya oksijen ve intravenöz verilmesiyle hastalık tedavi edilebilir. Hastanın iyileşmesi için evde bol bol dinlenmesi, sık sık sıvı tüketmesi, ateşini düşürmek amacıyla ibuprofren ya da parasetamol içerikli ilaçlar kullanması gerekebilir.

Bu bitkisel tedavi yöntemlerini denemeden önce mutlaka bir doktora danışmalısınız. Aksi halde istenmeyen birtakım yan etkiler ile karşılaşabilirsiniz.

Zerdeçal

Soğuk algınlığının tedavisinde sıklıkla kullanılan zerdeçaldan boğmaca ve öksürük nöbetlerinin tedavisinde de yararlanılabilir.

Öncelikle ½ bardak suyu kaynatın ve kaynattığınız suyun içine bir çay kaşığı zerdeçal tozu ilave edin (Dilerseniz bir çay kaşığı karabiber de ekleyebilirsiniz). Ardından karışımı 3-4 dakika daha kaynatın.

Çayı 3-4 dakika demlenmeye bırakın ve günde 2-3 kez şikayetinizden kurtulana dek tüketin.

Zerdeçal nedir, faydaları nelerdir? Hangi hastalıklara iyi gelir?

Sarımsak

Bir bardak suyun içine 2-3 diş sarımsak ekleyin (Bir miktar kekik ilave edebilirsiniz). 5 dakika bu karışımı kaynatın ve içine tatlandırmak amacıyla bal ekledikten sonra birkaç dakika dinlenmeye bırakın. Hazırladığınız bu karışımı günde birkaç bardak tüketin.

4 ya da 5 adet havucu blendera atarak suyunu çıkarın. Elde ettiğiniz havuç suyuna bir miktar su ekleyin. Havuç suyunu günde üç bardak olacak şekilde tüketin.

Limon

C vitamini açısından son derece zengin olan ve bağışıklık sistemini güçlendiren limondan boğmaca tedavisinde yararlanabilirsiniz. İki yemek kaşığı taze limon suyunu ve bir yemek kaşığı balı iyice karıştırın ve bu karışımı gün içerisinde birkaç kez tüketin.

Zencefil

İlk olarak 2-3 adet zencefili minik dilimler halinde kesin ve ezin. Kesip, hafifçe ezdiğiniz zencefilleri bir bardak suyun içine koyarak, kaynatın. Kaynattığınız bu karışımı gün içerisinde 2-3 kez tüketin. Dilerseniz; zencefili ezdikten sonra bir miktar sarımsak ve limonla karıştırarak da tüketebilirsiniz.

Zencefil hangi hastalıklara iyi gelir? Faydaları nelerdir?

Boğmacadan korunmanın en iyi yolu, boğmaca aşısıdır. Bu aşıya bebeklik döneminden başlanması gerekir. Eğer boğmaca geçiren birine maruz kalmışsanız ve aşağıdaki koşullardan birine sahipseniz doktorunuz enfeksiyondan korunmak için antibiyotik önerebilir:

  • Bir sağlık kuruluşunda çalışıyor olmak
  • Hamile olmak
  • 12 aylıktan küçük bebekler
  • Zayıflamış bir bağışıklık sistemi veya astım gibi komplikasyon riski bulunan ağır bir hastalığınızın olması
  • Boğmaca öksürüğü olan biriyle yaşıyor olmak

Boğmaca aşısı ve bakterisi 

Boğmacanın etkeni olan Bordetella bakterisi, insan dışında hiçbir canlıda bulunmayan, yalnızca boğmacaya özgü bir bakteridir. Boğmaca hastalığından korunmanın en etkili yolu ise boğmaca aşısı ile bu bakterinin etkilerini önlemektir. Ülkemizde Sağlık Bakanlığı tarafından boğmaca aşısı bebeklere ve çocuklara rutin olarak yapılır.

Öksürük nedir? Öksürüğün nedenleri ve türleri

Sağlık Bakanlığı aşı takvimine göre bu aşı, 2 aylık, 4 aylık, 6 aylık ve 15-18 aylık bebeklere beşli karma aşı; ilköğretim 1. sınıf öğrencilerine ise dörtlü karma aşı olacak şekilde toplamda 5 kez olacak şekilde yaptırılmalıdır.

Çocukların 11 yaşından sonra, yetişkinlerin her 10 yılda bir, hamilelerin ise 27 ve 36. gebelik haftaları arasında boğmaca aşısı yaptırmaları boğmacadan daha etkili bir şekilde korunabilmeyi sağlar.

Aşının yan etkileri genellikle hafiftir. Enjeksiyon bölgesinde sıcaklık ve hafif ağrı, halsizlik, baş ağrısı ve yorgunluk hissedilebilir.

Boğmaca komplikasyonları

  • Daha çok 6 aydan küçük bebeklerde görülen boğmaca komplikasyonları, çocuklarda ve yetişkinlerde daha hafiftir.

Ciddi risk altında olan bebeklerde nefes almada zorluk çekme, zatürre, kilo kaybı, birtakım böbrek sorunları, felç, nörogelişimsel bozukluklar, akut larenjit, beyne oksijen iletiminin azalması yüzünden beyin hasarı, vücudun su kaybetmesi hatta ölüm bile görülebilir.

  • Daha büyük çocuklarda ve yetişkinlerde ise en sık karşılaşılan komplikasyonlar, burun kanaması, kaburgaların çatlaması, göz renginde beyazlıklar, göbek fıtığı şeklindedir.

Bebeklerde ve çocuklarda boğmaca

Dünya Sağlık Örgütü’nün verilerine göre her yıl dünyada 60 milyon boğmaca vakası sonrasında 500 bin bebek hayatını kaybetmekte yani boğmacaya yakalanan her 100 bebekten 4 tanesi maalesef ki tüm müdahalelere rağmen kurtarılamamaktadır.

Anne-babaların bu noktada dikkatli davranmaları, bebeklerine zamanında boğmaca aşısı yaptırmaları çok önemlidir.

Bebeklerde  ölümcül olabilen bu hastalık, çocuklarda daha hafif belirtilerle seyredebilir. Çocukların hastalığı daha kısa bir sürede atlatmalarına yardımcı olmak için:

  • Boğmacalı çocuğun yanında hiçbir şekilde sigara içmeyin
  • Çocukların vücudundaki dehidrasyonu (su kaybını) engellemek adına onların bol bol sıvı içecek ve yiyecekler tüketmesini sağlayın.
  • Öksürük nöbetlerinin şiddetini azaltmak için çocuğun azar azar ve sık sık yemek yemesini sağlayın.
  • Çocukların odasında nemli bir hava oluşturmak için odaya kaynar su kapları koyun



Boğmaca hastalarına öneriler

  • Bolca dinlenin. Serin, sessiz ve karanlık bir yatak odası rahatlamanıza ve daha iyi dinlenmenize yardımcı olabilir.
  • Bol sıvı tüketin. Su, meyve suyu ve çorbalar iyi seçeneklerdir. Çocuklarda, özellikle, dudaklarda kuruma ve çatlama, gözyaşı olmadan ağlama ve az idrara çıkma gibi dehidratasyon belirtileri izleyin.
  • Öksürdükten sonra kusmayı önlemek için daha az ve sık yemek yiyin.
  • Havayı temizleyin. Evinizi, sigara dumanı ve şöminelerden çıkan duman gibi öksürüğü tetikleyebilecek tahriş edici maddelerden uzak tutun.
  • Hastalığın bulaşmasını engelleyin. Öksürürken ağzınızı örtün ve ellerinizi sık sık yıkayın. Başkalarının yanında olmanız gerekiyorsa, maske takın.

Kaynaklar 1- Whooping cough 2- Symptoms of whooping cough 3- Whooping Cough and Treatment

Источник: https://www.medikalakademi.com.tr/bogmaca-nedir-neden-olur-belirtileri-asisi-ve-tedavisi/

Boğmaca : Nedenleri, Belirtileri, Tedavisi

Boğmaca Nedir? Belirtileri, Tedavisi, Nedeni

Bordatella pertussis isimli bakterinin vücuda girmesi sebebiyle boğmaca hastalığı meydana gelir. Bulaşıcı bir hastalık olmasının yanı sıra akciğer başta olmak üzere birçok farklı organı etkileyebilir.

Genellikle bebeklerde görüldüğü zamanlarda ölüm ile sonuçlanan bu hastalık, beyne giden oksijenin bir dengeye sahip olmaması sebebiyle teşhis edilememesi durumunda da ölümle sonuçlanır. Bundan dolayı da boğmaca aşısının düzenli bir şekilde yapılması önem taşır.

Bu hastalık bebekleri farklı bir şekilde etkiler. Anne tarafından antikorlar ile beslendiği için çeşitli hastalıklardan korunabilen bebekler, boğmaca ve su çiçeği gibi hastalıklara karşı savunmasız olurlar. Erken doğan bebekler boğmaca hastalığına daha sık yakalanır.

Buna neden olan şey ise bağışıklık sisteminin güçsüz ve zayıf olmasıdır. İlk olarak öksürükle birlikte kendini gösteren bu hastalık, zaman geçtikçe kusma gibi belirtiler de gösterir.

Boğmaca oldukça kolay bir şekilde bulaşabilen bir hastalık olup, hızlıca yayılım gösterir. Boğmaca nasıl bulaşır sorusu hapşırık, öksürük gibi davranışlar ile havaya geçen enfeksiyonun solunması şeklinde cevaplanabilir.

Boğmaca hastası olan bebeklerde teşhis edilemediği için kardeşler, ebeveynler ya da bebeğe bakan bakıcılara da bulaşan bu hastalığın en bulaşıcı dönemi 2. haftadır. Bu esnada antibiyotik kullanılarak bulaşma süresi kısaltılabilir.

Boğmaca aşıları ile birlikte hastalık önlenebilir olsa da hiçbir aşının kesin bir şekilde etkili olmadığı da söylenebilir. Ancak aşılanmış kişilerin bu hastalığa yakalanması halinde hastalık çok ciddi bir şekilde seyretmez.

1. Temas

Hastanın evde temas etmiş olduğu yerlere %70 ve %100 aralığında, okulda temas ettiği yerlere %50 civarında hastalık bulaştırdığı düşünülüyor. Kimi zaman özellikle çocukların eline bulaşan hastalık, çocuğun elini ağzına götürmesi sebebiyle de tüm vücuda yayılır. Bu nedenle el hijyeni oldukça önem taşıyan bir konudur.

2. Hapşırık ve öksürme

Birçok solunum yolu hastalığında olduğu gibi boğmacada da öksürük ya da hapşırık gibi sebeplerden dolayı etrafa saçılan su damlacıkları mikrobun bir başkasına bulaşmasına neden olur.

Boğmaca hastalığı, genellikle bordetella pertussis bakterisinin bulaşmasının ardından 6 ve 20 gün aralığında kendini göstermektedir. Bu dönem kuluçka dönemi olarak bilinir. Boğmaca hastalığı genellikle hafif belirtiler gösterse de iyileşme dönemine doğru daha çok acı verir. Genellikle soğuk algınlığı belirtileri ile benzerlik gösteren bu hastalığın belirtileri şu şekilde sıralanabilir:

  • Hafif ateş
  • Kuru ve tahriş edici öksürük
  • Burun tıkanıklığı
  • Boğaz ağrısı
  • Burun akması
  • Gözlerin sulanması
  • Halsizlik hissi ve genel rahatsızlık

İlk hafta boyunca normal olan bu belirtilerin ilerleyen dönemde daha da şiddetlenmesi mümkün olur. Aniden şiddetlenen belirtiler olarak da bilinen paroksismal dönem belirtileri, hastalığın ikinci döneminde kendini gösterir ve genellikle öksürük paroksizmi ismi kullanılır. Aşırı ve inatçı öksürükler bu dönemde ortaya çıkar.

1. Öksürük

Birkaç dakika sürebilen şiddetli öksürüklerin kısa süreli olduğu zamanlar da olur. Fakat onlarca dakika dahi sürebilen oldukça şiddetli öksürükler bu hastalığın belirtileri arasında yer alır. Hastanın gün içinde 10 ile 15 kez aralığında öksürük krizine girmesi mümkündür.

Şiddetli bir şekilde öksüren kişilerde balgam görülme olasılığı bulunur. Oldukça şiddetli bir şekilde öksürüğün olduğu dönemlerde hasta nefes alırken bile öksürdüğü için sert bir ses çıkar.

Genellikle bebek ve küçük çocuklarda daha az görülen bu durum geçici bir şekilde solunumu tıkadığı için solunuma engel olur.

2. Nefes darlığı

Özellikle küçük çocuklarda öksürme sebebiyle siyanoz oluşabilir. Bu tür durumlarda yüz morarır. Bu durum her ne kadar göründüğü kadar korkutucu olmasa da dikkat edilmesi gerekir. Bebek ise bir süre sonra nefes almaya devam eder.

3. Kusma

Öksürük nöbeti geçiren bir kişide kusma gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Bu durum özellikle bebek ve küçük çocuklarda daha sık görülür. Öksürük döneminin ardından yine aynı yaş grubunda kızarmış bir yüz ve yorgunluk olur.

Boğmaca Tedavisi Nasıl Yapılır?

Boğazdan alınan sürüntüler kullanılarak hastalığın etken sebepleri saptanabilir. Çeşitli testler yapılarak bu hastalığın etkenleri tespit edilebilir.

Boğmaca tanısı koyulmuş olan bir hasta genellikle yaklaşık iki hafta boyunca antibiyotik tedavisi altında kalır. Özellikle kriz şeklinde öksürüklerin yaşandığı dönem başlamadan önce antibiyotik kullanımı önem taşır.

Antibiyotik ne kadar erken verilirse boğmaca belirtileri de o kadar seyrek görülür.

Boğmaca hastalığının tanısı koyulmuş olan 1 yaşından küçük bebekler hastanede yatarak tedavi edilir. Boğmaca hastalığı bebeklerin 5’te 1’inde nefes durması, nefes darlığı, özellikle öksürük nöbetleri sırasında ortaya çıkan oksijen ihtiyacı ve zatürre gibi sorunlar ortaya çıkartır. Ağızdan herhangi bir şey almak riskli olabileceği için bebeğin vücudu susuz kalabilir.

Boğmaca tanısı konan bir bebeğin, tedavisine başlanması halinde antibiyotiklerin hiç aksatılmadan verilmeye devam edilmesi gerekir.

Çoğu hastalıkta olduğu gibi öksürük ilaçları yalnızca öksürüğün dinmesini sağlamaya yardımcı olurken, hastalığa bir etki etmez.

Diğer yandan bu ilacın yan etkilerinin 4 yaşın altında olan bebekler üzerinde oldukça olumsuz etkilerinin olma ihtimalinin olması sebebiyle tavsiye edilmez.

Boğmacanın iyileşme dönemine girilmesi halinde öksürüğe sebep olabilecek odun ya da kömür sobaları, sigara ve oda spreylerinden uzak durulması gerekir. Boğmaca hastalığına yakalanmış olan çocuklar öksürük ve kusma gibi nedenlerden dolayı ağız yolu ile sıvı ya da yemek alamayabilirler. Bu sebepten dolayı da çocuğun susuz kalma durumu sık görülür.

Gözlerin çökmesi, dil ve ağzın kuruması, az idrar, huzursuzluk ya da susuzluk oldukça sık rastlanan belirtiler olarak karşımıza çıkar. İşte bu nedenle çocukların hastalıktan korunmasının sağlanabilmesi için aşı programına uyulması gerekir.

Yine de boğmaca olma ihtimali olduğunu düşündüğünüz bir öksürme durumu ile karşı karşıya kalmanız halinde bir doktora başvurmanız gerekir.

1. Sarımsak

Boğmaca hastalığı söz konusu olduğunda çözüm olarak başvurulan gıdaların başında sarımsak gelir. Bunun sebebi ise sarımsağın doğal bir antibiyotik görevi üstlenmiş olmasıdır.

Boğmaca için en doğal tedavi yöntemlerinden biri olan sarımsağı kullanarak aynı zamanda bağışıklık sisteminizi de güçlendirebilirsiniz. Bu sayede yalnızca boğmaca değil aynı zamanda birçok farklı hastalığa yakalanma riskinizi de azaltmış olursunuz.

Sarımsağın iltihap sökücü etkisi de hastalığın atılmasında yardımcı olur.

2. Zencefil

Boğmaca hastalığında kullanılmakta olan şifalı bitkilerden biri de zencefildir. Zencefil bu hastalığa karşı direkt etkiye sahip. Zencefil kullanarak öksürük nöbetlerinize engel olabilirsiniz.

Bir çay kaşığı kadar zencefilin içine limon ve bir diş sarımsak ekleyerek kullanmanız halinde öksürük sebebiyle meydana gelen ağrıları önleyebilirsiniz. Aynı zamanda boğazınızın yumuşamasını sağlarsınız. İltihap önleyici etkiye sahip zencefil sayesinde mide bulantısı ve kusmanın da önüne geçilebilir.

Bağışıklık sistemi üzerinde olumlu etkileri olan zencefil sayesinde birçok hastalığa karşı direnç sağlanabilir.

3. Bal

Bilindiği üzere vücut için oldukça faydalı bir gıda olan bal, birçok hastalığın tedavisinde takviye edici bir unsur olarak yer alır.

Boğmaca hastalığı sebebiyle meydana gelen öksürük nöbetlerine karşı oldukça etkili bir çözüm yöntemi olan bal sayesinde boğazınızı yumuşatabilir ve bağışıklık sisteminizi güçlendirebilirsiniz.

Hastalıklara karşı direncinizin artmasını sağlar, diğer komplikasyonların etkilerini azaltır. Bu nedenle her gün azar azar bal yemekte fayda var.

4. Bitkisel çaylar

Hafif ılık bir şekilde içilmesi halinde boğazın yumuşamasına yardımcı olan bitki çayları boğazda yer alan bakterilerin ölmesini sağlar. Diğer yandan öksürüklerin de azalmasına yardımcı olan bitki çayları hem sakinleştirici hem de yatıştırıcı etkilere sahiptir. Zencefil çayı, papatya çayı ve yeşil çay öksürük için iyi takviyedir. Bu çayların sık sık içilmesine gerek olmaz.

5. Tuzlu su

Boğmaca hastalığına yakalanmış olan kişilerin rahat bir şekilde kullanabileceği yöntemlerden birisi de tuzlu su ile tedavi yöntemidir. Bunun için bir bardak ılık suyun içine bir çay kaşığı kadar tuz eklemeli ve hemen ardından karıştırmalısınız. Gargara yapmanız sonucu tuzlu su boğazınızda kalan bakterilerin ölmesini sağlayacak ve öksürmenize engel olacaktır.

6. Zerdeçal

Boğmaca hastalığına yakalanan kişiler için oldukça önemli bir tedavi yöntemi olan zerdeçala dilerseniz bal ekleyerek daha etkili bir çözüm üretebilirsiniz.

Zerdeçal yalnızca boğmacaya değil aynı zamanda birçok hastalığa da iyi gelir. Sindirim sisteminin de korunmasını sağlaması sebebiyle vücudu birçok hastalıktan korur.

Bağışıklık sistemini güçlendirmesi sebebiyle genel sağlığa etkisi oldukça büyüktür.

7. Nane

Bir başka doğal tedavi yöntemi olan nane sayesinde hava yolu ve boğazın nemlenmesi mümkündür. Nane yağına sıcak su ekleyerek daha sonra bu karışımdan yayılan buharı içinize çekebilirsiniz. Diğer yandan nane çayı yaparak da boğmaca hastalığının etkilerini hafifletebilirsiniz.

Birçok faydası olan nane, sindirim sistemini düzenler, mineral ve vitamin deposu olduğu için vücudun direncini artırır, nefesi tazelediği için bakterilerin oluşumunu engelleyerek öksürüklere iyi gelir. Nanenin aşırı kullanılması halinde istenenin aksine boğazı tahriş etme ihtimali olduğuna dikkat edilmelidir.

Bu nedenle aşırı nane kullanımından kaçınmak gerekir.

8. Düzenli beslenme

Boğmaca hastalığına yakalanan kişiler, diğer birçok hastalıkta da olduğu gibi iştahlarını kaybedebilir. Hastalar her ne kadar iştahları olmasa da düzenli ve dengeli bir şekilde beslenmeye özen göstermeli ve kendini yemek yemeye zorlamalıdır.

Boğmaca sebebiyle vücudun direnci azalacağı için beslenme yolu ile vücuda tekrar direnç kazandırılması gerekir. Bu nedenle burada yazılı olan yöntemleri kullanarak vücudunuza takviye sağlayabilirsiniz.

Diğer yandan doktor tarafından verilecek olan tavsiyelere uymayı unutmayın.

Boğmaca Aşısı Nedir? Ne Zaman Yapılmalıdır?

Aşılama ya da doğal korunma tedavi yöntemleri ile birlikte de olsa ne bu hastalıktan ne de bir başka hastalıktan ömür boyu kurtulmanız pek olası değildir.

Her ne kadar bu tür yöntemler ile hastalığın önüne oldukça yüksek bir oranda geçseniz de ömür boyu bağışıklık kazanma ihtimaliniz yoktur. Yani boğmaca hastalığının tekrar ortaya çıkması da mümkündür.

Bir defa hastalığa yakalanmış kişinin vücudu bu hastalığa karşı bağışıklık göstermeyebilir. İkinci kez hastalığa yakalanan kişilerde bu hastalık daha hafif seyreder. Boğmacadan korunmanın en iyi yolu aşıdır.

Tetanoz ve difteri toksoidleri ile karma bir şekilde hazırlanmış iki farklı aşısı olan boğmaca aşısının ilk dozu bebeğin ikinci ayında kasın içine yapılırken, bir ya da iki aylık aralar ile iki defa tekrarlanır ve yapılan son dozdan sonra 6 ve 12 ay aralığında pekiştirme dozu yapılır.

Sağlık Bakanlığı tarafından yayınlanmış olan aşı takvimine göre doğumun 2., 3. ve 4. ayının sonu ile 16 ve 24. aylar arasında 4 doz olmak üzere aşı uygulanır. Beşinci doz ise 4 ve 6 yaşları arasında yapılır. Her iki aşı da 7 yaşından büyük kişilere yapılır.

Ülkemizde boğmaca, difteri ve tetanoz karma aşısının pekiştirme dozunun ilkokul birinci sınıfta yapılır. Boğmaca hastalığına sık rastlanılan toplumlarda 6 haftalık bebeklerde aşılama başladığı görülür. Bu gibi durumlarda dört haftalık aralar ile diğer dozlar verilir. Aşılamaya ara verilmesi halinde ise uygulamaya daha sonra devam edilir.

Ergen ve genç yaş grubunda giderek azalan bağışıklık direnci sebebiyle enfeksiyon hızı artış gösterir. Bu nedenle de bu dönemlerde ilave olarak doz verilmesi konuşulur. Aşı %80 – 90 aralığında korusa da etkisi 3 – 5 yıl kadar sürer. 12 yılın ardından ise neredeyse etkisiz hale gelir.

Aşıların yapılması ile birlikte boğmaca hastalığının görülme oranında da düşüş yaşanmıştır. Bu nedenle de bebeklerimizin aşılarının mutlaka yaptırılmasına özen göstermemiz gerekiyor.

Yalancı Boğmaca Nasıl Tedavi Edilir?

Yalancı boğmaca bordetella parapertussis bakterisine oldukça benzeyen etkilere sahip olup, 6 ile 15 gün aralığında bir kuluçka dönemine sahiptir. Tipik olmayan ve hafif belirtiler gösteren hastalık boğmacadan daha kısa 1 ile 3 hafta aralığında sürer.

Genellikle ikincil sorunlara neden olmayan bu hastalık çoğu zaman herhangi bir belirti göstermediği için taşıyıcı sayısının da yüksek olduğu söylenir. Boğmaca ile bir benzerlik göstermemesi sebebiyle boğmaca aşısı, yalancı boğmaca hastalığından korumaz.

Bordetella bronchiseptica mikroorganizması yalancı boğmaca bakterisiyle aynı cinstendir. Çeşitli hastalıklara sebep olan bu bakterinin tespit edilmesi için çeşitli tanı ve testlerin uygulanması gerekir. Solunum sisteminde enfeksiyonlara neden olabilen bu mikroorganizmanın sebep olduğu hastalıklara göre tedavi yöntemi de değişiklik gösterir.

Источник: https://sebboy.com/bogmaca/

Boğmaca Nedir? Boğmaca Hastalığı Belirtileri ve Tedavisi – Sağlık Ocağım .NET

Boğmaca Nedir? Belirtileri, Tedavisi, Nedeni

Boğmaca, boğazınbordetella pertussis adı verilen bakteriler ile enfekte olması sonucu ortaya çıkan bir hastalıktır.

Hastalığın en sık etkilediği yaş grubu 6 aya kadar olan bebekler ve 10 yaşından sonra 10-15 yaş arası ergenlik dönemindeki çocuklardır. Hastalık genellikle üst solunum yolu enfeksiyonu olarak başlar.

Boğmaca aşısı yapılırsa bu hastalıktan korunmak mümkündür. Boğmaca, önlem alınmaz ise sakat kalmaya ve ölüme sebep olabilir.

Boğmaca nasıl bulaşır?

Boğmaca’nın, bakteri girdikten sonra 7-10 veya 20 güne kadar kuluçka dönemi vardır. Ergenler ve erişkinler önemli bir bulaşma kaynağıdır. Bebekler ve küçük çocuklar hastalığı genelde asemptomatik (belirtisiz) olan büyük kardeşleri ya da yetişkinlerden alırlar.

Boğmacainsandan insana öksürürken veya hapşırırken saçılan zerrecikler aracılığı ile bulaşır. Hastalığa yakalanan çocuk ya da erişkin tedavi edilmez ise öksürüğün başlamasından sonra üç hafta süresince hastalığı başkalarına bulaştırabilir.

Mikrobun bulaşması ile hasta olmak arasındaki süre genellikle 7 ile 10 gün arasındadır. Bazen bu süre üç hafta kadar da sürebilir. Boğmacalı bir hasta ile aynı evde yaşanması durumunda hastalık daha hızlı bulaşır.

Boğmaca aşısı enfeksiyon riskini oldukça azaltır, ancak çocukluk döneminde aşı yapılmasına rağmen hastalığa tekrar yakalanma riski vardır.

Boğmaca nasıl bulaşır

Boğmaca hastalığı nasıl teşhis edilir?

Boğmaca tanısıözellikle hastalığın nöbetler şeklinde seyrettiği dönemde tipik öksürük nöbetlerinin görülmesi ile konulur. İki haftadan uzun süren öksürük ve öksürük sonrası kusma önemli bir tanısal ipucudur. Doktorun yapacağı fizik muayene ve burnun arka kısmından incelenmesi için alınan örnek, bunun yanı sıra kan testleri gibi tetkikler ile tanı doğrulanır.

Boğmaca tedavisi nasıl yapılır?

Boğmaca, özel antibiyotikler ve şikayetlere yönelik başka ilaçlar da eklenerek tedavi edilir. Bu antibiyotikler mikrobun başkalarına bulaşmasını da önleyebilir.

Öksürük tedaviye rağmen haftalarca devam edebilir. Boğmaca tedavisi bebeklerde daha yoğun bir tedavi olarak uygulanır.

Bebeklerin öksürük nöbetleri sırasında nefesleri durabileceği için hastane gözetiminde tedavi edilmeleri gerekebilir.

Boğmaca hastalığının komplikasyonları

Boğmaca komplikasyonları genellikle solunum ve sinir sistemlerini ilgilendirir.

  • Pnömoni
  • Ltent tüberküloz enfeksiyonunun aktivasyonu
  • Atelektazi
  • Pnömotoraks
  • Subkutan amfizem
  • Bronşektazi (kalıcı olabilir)
  • Otitis media (orta kulak iltihabı)
  • Dil frenulum ülserasyonu
  • Epistaksis (burun kanaması)
  • Melena (kanlı dışkılama)
  • Subkonjonktiva kanamaları
  • Spinal epidural kanama
  • İntrakraniyal kanama
  • Diyafragma rüptürü
  • Rektal prolapsus
  • Sıvı kaybı
  • Beslenme bozuklukları
  • Konvülsiyonlar gibi komplikasyonlar görülebilir.

Boğmaca hastalığının prognoz’u nedir?

  • Ölüm oranı 5 yaş altı çocuklar açısından % 40’lara varabilir.
  • En sık ölüm nedeni pnömonidir.
  • İkinci sıklıktaki ölüm sebebi ansefalopatidir.
  • Ciddi boğmaca geçiren altı aylıktan küçük çocuklarda minör pulmoner fonksiyon bozukluğu ve yetişkinlik döneminde de devam eden Wheezing (hırıltılı solunum) gelişebilir.

Boğmacadan korunma yolları

  • Bebeğin boğmaca için yapılması gereken aşısının yapılması
  • Bağışıklığı arttırıcı aşıların 4 ve 15 yaşlarında tekrarlanması
  • Çocuk bakımında veya sağlık bakımında çalışan yetişkinlerin tekrar aşı olması
  • Öksüren ve hastalığı olan kişilerden bebeklerin ve çocukların uzak tutulması
  • Boğmaca hastası olan bir kişi ile yakın temastan kaçınılması
  • Boğmaca hastası ile yakın temasta kalmak zorunda olan kişilerin aşısının tekrarlanması ve belirtilere dikkat etmesi ve belirtiler başlar ise doktora başvurması
  • Boğmaca hastası olan veya şüphesi olan kişilerin erken tedavi olması ve diğer kişilerden ve çocuklardan uzak durması  gibi önlemler ile boğmaca hastalığına yakalanmaktan ve boğmacanın yayılmasından korunmak mümkün olabilir.

Benzer sağlık yazıları

Источник: https://www.saglikocagim.net/bogmaca-nedir-bogmaca-belirtileri-ve/

Boğmaca Hastalığı Belirtileri Teşhisi Ve Tedavi Yöntemleri

Boğmaca Nedir? Belirtileri, Tedavisi, Nedeni

Boğmaca bakterilerin sebep olduğu bir hastalıktır ve son derece bulaşıcıdır. Boğmaca dünya çapında en sık rastlanan solunum yolu enfeksiyonlarından biridir. Özellikle 6 aydan küçük bebeklerde çok dikkat edilmesi gerekir.

Boğmaca Hastalığı Ve Belirtileri

Boğmaca hastalığı nedir diye açıklayacak olursak Boğmaca öksürükle kendini gösteren, mikropların sebep olduğu bulaşıcı bir teneffüs yolu rahatsızlığıdır.

Yetişkinlerde uzun süreli öksürüğe sebep olan hastalığın bebeklerde ve yaşlılarda etkileri çok daha tehli olabilmektedir. Boğmaca hastalığı genellikle temmuz ile ekim ayları arasında görülür.

Ne doğal hastalık ne de aşılama hastalığın tekrarı ve enfeksiyon için tam veya ömür boyu bağışıklık ve koruyuculuk sağlamaz.

Boğmacaya neden olan bakteriyi aldıktan, 5-21 gün sonra, kişilerde ilk şikâyetler gelişir. Bunların seyri ve şiddeti hastanın yaşına göre farklılık gösterebilir.

Boğmaca belirtileri Bakteriyi alan kişilerde ilk olarak, burun akıntısı ile nezle benzeri hafif üst solunum yolu enfeksiyonu ve hafif öksürüğün olduğu bir iki haftalık dönem de ortaya çıkar. Hastalık bu sırada oldukça bulaşıcıdır.

Bu dönemi takiben, hastaların bir kısmında şiddetli öksürük atakları gelişebilir. Ataklar halinde öksürüğün başladığı bu dönemde, öksürükten sonra derin nefes alma sesi ortaya çıkar, bu boğmacanın tipik öksürtme şeklidir ve hastalık artık anlaşır.

Çok sık gelişen öksürük atakları küçük çocuklarda nefes durmasına, yetişkinlerde ise aşırı yorgunluk ve gündelik işlerin yapılamamasına neden olabilir. Bu dönem 4 – 6 hafta kadar devam eder.

Boğmaca belirtileri çocuklarda özellikle bebeklerde ki klinik belirtileri, burun akıntısı, hapşırma, düşük ateş, hafif öksürük olarak başlar, sonrasında ciddi öksürük nöbetleri, yapışkan balgam, boğulma hissi, kusma olarak devam eder. Daha hafif ve az sayıda öksürük şikâyetleri ile biter.

Ergen ve erişkinlerde ise boğazı sıkılır gibi hissetme kesintisiz öksürük, boğulma hissi, aşırı şiddetli baş ağrısı, hıçkırık olmadan zorlu nefes alma olarak görülür. Boğmacada öksürük sonrası kusma tüm yaşlarda rastlanır.

Boğmacanın temel belirtisi solunum durması, orta kulak iltihabı, zatürre gibi ikincil enfeksiyonlar ve güçlü öksürmeye bağlı durumlardır. Yoğun bakım ve yapay solunum ihtiyacı genellikle 3 aydan küçük bebeklerde uygulanır. Bakterilerin neden olduğu boğmaca, zatürre ve ani solunum yetmezliği her yaşta ölümün genel sebebi olabilir.

Boğmaca hastalığında öksürme sırasında artmış göğüs içi basıncın ve karın içi basıncın gözde kanama, vücudun üst kısmında ciltte kanama, burun kanaması, beyin kanaması, göbek ve kasık fıtığına da neden olabilir.

Boğmaca Hastalığının Bulaşması

Boğmaca nedir ve nasıl bulaşır sorusuna cevap olarak Boğmaca hava yoluyla yayılır ve çok bulaşıcıdır ve felce kadar gidebilen ilerlemeler görülebilir. Antibiyotikler bu mikrobun etkilerini ortadan kaldırmaya yetmez. Boğmaca hastalığının kuluçka dönemi 4 ile 21 gün arasında değişir ve hastalık süresi 6 hafta sürebilir.

 Boğmaca bakterisi hastalığın göstergeleri ortaya çıkmadan 1-2 hafta kadar önceden aşı ile korunmayan veya daha önce hastalığı geçirmiş ancak 10-12 yıldan daha uzun süre geçmiş olan kişilere bulaşır. Bu kişiler boğmaca ile karşılaştıklarında yaklaşık olarak %65 oranında hastalanırlar.

Eğer boğmacayı bulaştıran kişi ile aynı evde yaşanıyor ise bu hastalığı alma riski %85 – %90’ a kadar çıkar. Bu açıdan bakıldığında aşı ile korunmayan herkes risk altındadır. Ancak, hastalık alındığında, özellikle küçük bebekler, 1 yaşından küçük olanlar için ölüm riski daha yüksektir. Bu risk bebeklerin ayları küçüldükçe risk daha da artar.

6 aydan küçüklerde risk büyüklere göre daha yüksek iken 2 aydan küçüklerde ise en yüksek dönemdir. Eğer bebekler prematüre ise çok daha yüksek risk olduğu belirtilmelidir.

Boğmaca Hastalığının Tanı Ve Tedavisi

Yapılan fiziki muayene sonrası görülen klinik belirtiler ile hastanın şikâyetleri tanının yönlendirilmesi açısından kolaylık sağlanacaktır.

Bunun yanında yapılan laboratuvar testleriyle kanda beyaz küre sayısının artmış olması, kandaki iltihap hızında değişiklik olması, boğmaca tanısının konmasına kolaylık sağlayacaktır. Florsan antikor testiyle antijen araması yapılır. Kesin tanı konması için kültür gereklidir.

Bu şekilde kesin tanı konur. Gerekli testler, muayene ve Doktor tarafından teşhis konulduktan sonra, antibiyotik tedavisi önerilir ve hemen antibiyotik tedavisine başlanmalıdır. Tedavide kullanılan ilacın en büyük amacı hastalığın bulaşıcılığını engellemektir.

Tedavide kullanılan antibiyotikler kullanmaya başladıktan 5 gün sonra bulaşıcılığını azaltır veya tamamen ortadan kaldırabilir. Kişi antibiyotik tedavisi görmediği zaman da bulaşıcılık 20 güne kadar sürebilir.

  • Antibiyotik tedavisi uygulanır.
  • Oda nemli tutulur.
  • Yoğun öksürük nöbetlerinde, nefes açıcı buhar ilaçları verilir.

Boğmaca aşısı ülkemizde bebeklerin ikinci, dördüncü, altıncı ve 18. aylarda ve tekrarı da ilköğretim birinci sınıfta yapılmaktadır. Aşıların uygulanması ile bebekler 4 ile 5 aylık olduklarında korunmaya başlarlar. Aşı ile elde edilen korunma 4 – 6 yıl kadar sürmektedir.

Bu nedenle ergen yaştakilere ve yetişkinlere de en az bir kez boğmaca aşısının yapılması uygun olacaktır.

En yüksek hastalık ve ölüm riskine sahip olan bebekleri korumak için bebeklerin yakın çevresindekilerin anne, baba, kardeşler ve anneanne, babaanne ve dedelerin aşılanması önem taşır.

Bebeklerin en çok bakteriyi aldıkları kişi anneleri olduğu için özellikle annenin aşılanması önem taşır. Anne hemen gebelik öncesinde aşılanmalı veya gebeliğinde aşılanamadı ise, doğum sonrası en kısa sürede aşılanması bebek için koruyucu olacaktır.

(Sizin oyunuz ilk olsun)
Loading…

Источник: https://akciger.info/bogmaca.html

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.