Boşanmanın Çocuk Psikolojisi Üzerindeki Etkileri

Boşanmanın Çocukların Gelişim Düzeylerine Göre Çocuklar Üzerindeki Etkileri

Boşanmanın Çocuk Psikolojisi Üzerindeki Etkileri

Uzman görüşü için konu öner.

Boşanmanın çocuk üzerindeki etkileri , yaş, cinsiyet, boşanma sonrası ebeveynlerle olan ilişki, çocukların yaşam kalitesindeki değişiklikler, ebeveynlerin tekrar evlenmesi gibi birçok değişkene bağlıdır.

Eşler arasındaki ayrılık seviyeli ve dostça gerçekleşse bile çocuk boşanma karşısında üzüntü, kayıp yaşama, güçsüz ve korunmasız hissetme gibi birçok olumsuz duyguyu bir arada yaşayabilir.

Her çocuğun boşanma karşısında verdiği tepki, gelişim düzeyine bağlı olarak farklılaşabilmektedir.

Bebeklik Evresi (0-1 Yaş)

Bebekler için tutarlılık çok önemlidir, alıştıkları düzen bozulduğunda değişikliklere karşı daha tepkili olabilmektedirler.

Bebek boşanma yaşandığında tek ebeveynli olduğu dönemi anımsayamayacak kadar küçükse, boşanmanın etkileri okul dönemine kadar çok daha hafiftir (Aile ve Sosyal Araştırmalar Genel Müdürlüğü, 2011).

Bu yaş aralığındaki çocuklar boşanmayı ebeveynlerinden sadece fiziksel ayrılık olarak algılar. Boşanma sonucunda bir ebeveynin evden ayrılması ile fiziksel bir ayrılığı deneyimleyen bebek en temel ihtiyacı olan güven duygusundan mahrum kalabilir.

Bebeğin her iki ebeveyni ile de sıklıkla temas halinde bulunması, ebeveynlerin çocuklarına davranışları konusunda ortak kararlar vererek uyumlu hareket etmeleri bebeğin ihtiyaçlarını karşılaması açısından yararlı olacaktır (Rohner, 1994; Şentürk, 2006).

Okul Öncesi Evresi (1-6 Yaş)

Her çocuğun gelişim yaşına göre boşanma durumunu algılama biçimi farklıdır. Okul öncesi dönemde boşanma çocuk üzerinde korku ve şaşkınlık uyandırır. Kendini iki parçaya bölünmüş hisseden çocuk, birincil ihtiyaçlarından mahrum kalacağı endişesine kapılabilir.

Etrafında neler olduğunu tam anlayamayan çocukta anneye aşırı düşkünlük, bağımlılık, tuvalet alışkanlığı sorunları gibi var olan alışkanlıklarının gerilemesi durumları görülür.

Neler olup bittiğini anlayamayarak kendini belirsizlik içerisinde bulan çocuk etrafına karşı saldırgan davranışlarda bulunabileceği gibi diğer ebeveynini de kaybetmemek için içine kapanarak her duruma uyum sağlama çabasına girer (Öngider, 2013; Türkaslan, 2007; Rohner, 1994).

Okul Dönemi Evresi (6-12 Yaş)

Boşanmaya karşı birçok farklı şekilde tepki verebilen çocuklar okul çağına geldiklerinde boşanmanın daha çok farkında olurlar. Bu dönemde çocukların anne-babalarına karşı duyguları sürekli değişir. Bazen ebeveynlerini suçlu bulan çocuk bazen de kendisini suçlu bulur.

Ebeveynleri boşanan çocuk karamsarlaşabilir, içine kapanabilir, çatışmalara karşı daha duyarlı olabilir, öfkelenebilir, huysuzlanabilir, derslerine odaklanamayabilir, okul performansı düşebilir, okulda arkadaşlarıyla kavga edebilir, kabuslar görebilir, yalnızlık, kayıp, yoksunluk duygularını yaşayabilir, ebeveynlerinden birinin tarafında olması bekleniyor gibi hissedebilir veya ebeveynlerini bahanelerle bir araya getirmeye çalışabilir. Çocuğun yaşı ilerledikçe olaylara farklı açıdan bakabilme yeteneği gelişir. Farklı açılardan bakabilen çocuğun suçu kendinde araması azalır (Stocker & Stall, 1997; Kalter & Rambers, 1981; Kurdek & Berg, 1983).

Uzman Pedagog Güzide Soyak’ın “ Boşanma Sürecinde Nelere Dikkat Edilmeli ” yazısını da okumanızı tavsiye ederiz.

Ergenlik Evresi (12-18 Yaş)

Yaşı biraz daha ilerleyen çocuk, ergenlik döneminde boşanma durumunu her yönüyle bilir. Geleceği ile ilgili kaygılı bir dönem içerisinde olan çocuğun boşanma ile yüzleşmesi sonucu kaygıları daha da artabilir. Olaya iki taraf açısından da bakabilen çocuk aile içerisindeki sorumlulukların dağılımı ile ilgilenmek ister.

Bazen de boşanma ile başa çıkamayarak erken yaşta riskli cinsel ilişkiler yaşayabilir, sigara veya madde kullanabilir.

Okulda derslere odaklanamama, kayıp ve öfke duyguları yaşama, gelecekte ebeveynlerinin yaptığı hataları yapma endişesine kapılarak ebeveynlerinin hatalarını tekrarlamaktan korkma gibi sorunlar en sık karşılaşılan problemler arasındadır (Emery, 2013; Kelly, 2007; Yörükoğlu, 2004).

Zaman geçtikçe çocuğun boşanmaya farklı tepkiler vermesinin sebebi çocuğunun benliğinin gelişmesidir. Benlik, kişinin kendi kendine karar verebilme kapasitesini oluşturur. İnsanlar kendilerini, diğer insanları, çevrelerini ve dış dünyayı kendi benliklerine göre algılarlar.

Benlik kavramı kişinin doğumu ile birlikte çevresindeki kişilerin verdiği mesajlar ve bebeğin bu mesajları algılayarak o yönde hareket etmesi şeklinde gelişir.

Çevresindeki etkileşim sayesinde benlik kavramını öğrenen bebek zaman içerisinde kendi duygu ve düşüncelerinin farkına vararak kendi özsaygısını oluşturur (Yörükoğlu, 2004; Doğan, 2007).

Boşanma gerçekleşmeden önce çocuğun duygusal bir çöküş yaşamaması ve çocuğu önceden hazırlamak adına çocuğa bilgilendirme yapılmalıdır. Boşanma haberi, çok fazla detaya girilmeden çocuğa yaşına uygun, anlayabileceği bir dille anlatılmalıdır.

Boşanma durumu ile ilgili bilgi verilirken çocuğun kendisinin bir suçunun ve etkisinin olmadığı net bir dille anlatılmalıdır. Boşanma sonrasında çocuğu neler beklediğini açıklamak çocuğun kafasındaki belirsizliklerin giderilmesine yardımcı olur. Çocuğu içinde bulunduğu belirsizlik ve kaygı durumundan kurtarmak adına gelecek planları yapılmalıdır.

Çocuğun boşanma ile ilgili duygu ve düşüncelerini anlatmasına izin vermek ve fikirlerine saygı duymak önemlidir. Çocuğun boşanma durumunu kabullenebilmesi adına uzmanlarla görüştürtülebilir. Anne-baba her ne kadar ayrılık sürecinde de olsalar çocukları konusunda işbirliği ile hareket etmeli ve destek sağlamalılardır.

Çocuğun evden ayrılan ebeveyn ile düzenli görüşmesi ve ayrılan ebeveynlerin çocuğun yanında birbirlerini suçlayıcı ifadeler kullanmamaları önemlidir.

Источник: https://www.cocukludunya.com/uzman-yazilari/bosanmanin-cocuklar-uzerindeki-ruhsal-ve-davranissal-etkileri.html

Anne ve Babanın Boşanması Çocuğun Psikolojisini Nasıl Etkiler? Boşanan Ailelere Yardımcı Öneriler – Sağlık Ocağım .NET

Boşanmanın Çocuk Psikolojisi Üzerindeki Etkileri

Boşanma, yasalar çerçevesinde gerçekleştirilmiş olan evliliğin, tarafların karı koca olarak hiç bir bağları kalmaksızın, eğer çocukları varsa hakları saklı kalmak üzere yargıç kararıyla sona erdirilmesi ve tarafların başkalarıyla evlenebilmesine olanak sağlayan hukuki bir işlemdir.

Boşanma nedenleri

Boşanmaya sebep olabilecek birçok etken olabilir.

  • Ekonomik güçlükler
  • Sağlık sorunları
  • İşsizlik
  • Alkol bağımlılığı
  • Kumar bağımlılığı
  • Uyuşturucu madde kullanımı
  • Çocuklar ve eşlerin aileleri ile ilgili problemler
  • Aşırı ilgisizlik
  • Aşırı kıskançlık
  • İhanet gibi durumlar boşanmaya neden olabilir.

Boşanmış ailelerin çocukları mutlu olabilir mi?

Boşanma çocuklar açısından her zaman zor olmakla birlikte, yıkıcı olmak zorunda değildir.

Boşanmış ve yalnız yaşayan ebeveynler çocuğu büyütme ve uyum sağlamayı yaşamının en önemli amacı olarak görürse, bu çocuklar da iki ebeveynli ailelerdeki çocuklar kadar iyi ve mutlu yetişebilirler.

Bir çocuğun uzun vadede anne ve babasının boşanmasına ne derecede uyum sağlayacağını, anne ve babanın bu duruma ne derecede uyum sağladıkları belirler.

Boşanma çocukların psikolojisini ve yaşamını nasıl etkiler?

Ebeveynleri  boşanma kararı almış ya da boşanmak üzere olan çocuklar çeşitli heyecanlar ve sorunlar yaşarlar.

Birçok çocuk anne ve babasının boşanma döneminde korku, kafa karışıklığı, hiddetlenme ve güvensizlik gibi karışık duygular hissedebilir; bazen de ebeveynlerin onu terk edeceğini düşünebilir.

Anne babasının ilişkisi ne kadar kötü olursa olsun, her çocuk boşanmayı bir kayıp olarak algılar.

Anne babasının boşandığı dönemdeki yaşlarına ve gelişme evrelerine bağlı olarak, çocuklar duygularını farklı şekillerde gösterirler.

Okul öncesi çocuklarda boşanmanın kötü etkileri: Henüz okula başlamamış olan çocuklar, bir ebeveynden ayrılacakları için ya da başka insanların (anneanne, babaanne, amca, dayı gibi akrabalarda ya da çocuk yuvası gibi bir kurumda) kalacağı için korkabilirler. Bazı çocuklar anne ve babasının boşanması konusunda kendisini suçlayabilir. Bu çocuklar bunalımlar geçirebilir, uyku, yeme ya da tuvalet alışkanlıklarında sorunlar ortaya çıkabilir ya da bu düzenleri değişebilir.

Okul çağındaki çocuklarda boşanmanın kötü etkileri: Okula giden çocuklar huysuz, ağlamaklı, öfkeli, dalgın, saldırgan olabilirler ve/veya okula gitmeyi korkabilirler ya da bunalımlar geçirmekten korkabilirler.

Boşanmadan dolayı üzüntü duyduklarını ve onların tekrar bir araya gelmelerini çok istediklerini söylerler. Onlara olan bağlılıklarını paylaştırmak zorunda kaldıkları için kaygı duyabilirler. Okul başarılarında düşüş gözlenebilir.

Beslenme ve uyku bozuklukları yaşayabilirler.

Ergenlerde boşanmanın kötü etkileri: Anne ve babası boşanmış büyük çocuklarda ve ergenlerde baskın duygu durum değişiklikleri ve şiddetli öfke vardır. Bu yaşlardaki çocuklar genellikle taraf tutar ve suçu diğer ebeveyne yüklerler.

Ergenlik döneminde anne ve babası boşanmış çocuklar ailesinden ve arkadaşlarından da uzaklaşabilir, saldırgan bir birey olabilirler.

Boşanmanın maddi sonuçlarından kaygı duyabilirler, depresyona girebilirler, ileride yaşayacakları yakın ilişkiler (karşı cinse bağlanmak ve onunla ilgili gelecek planları yapmak gibi) konusunda karamsarlık hissedebilirler. Anne babası boşanmış birçok ergen alkol, sigara ya da başka maddelere başlama eğilimi gösterebilir.

Boşanma ve Çocuk

Anne babası boşanan çocukların bu duruma uyum sağlaması için öneriler

Boşanmadan sonra ailenin yeni dinamiğini yönlendirirken öncelikle çocuğunuzun ya da çocuklarınızın menfaatlerini düşünmeniz gerekir.

Aşağıdaki öneriler, anne babası boşandıktan sonra çocuğun yaşama uyum sağlamasına yardımcı olabilir: 

  • Eski kavgalarınızı ve anlaşmazlıklarınızı bir kenara bırakmalı ve çocuğun geleceğini düşünmelisiniz. Boşanmış olmalarına rağmen iki ebeveyn de birlikte çalışırsa, net tavsiyeler ve istikrarlı bir rutin sürdürülürse, her iki evde de birbirine benzeyen kurallar ve disiplin uygulanırsa çocuk en iyi şekilde yetişecektir.
  • Çocuğunuzu duygularını size anlatmayı teşvik edin ve bunu yaparken nasıl hissetmesi gerektiği hakkında siz yönlendirme yapmayın. Çocuğunuz bu dönemde içine kapanabilir ve duygularını sizinle paylaşmak istemeyebilir.
  • Her iki ebeveyn de birbiri hakkında negatif şeyler söylememelidir, çünkü eski eşinizi kötülemek, çocuğun ortada sıkışmışlık duygusu hissetmesine sebep olur. Anne babası boşanmış çocuk iki ebeveyn hakkında da pozitif görüşlere sahip olursa kendini daha güvende ve daha iyi hissedecektir.
  • Çocuk yanında kalmadığı ebeveyni ile de iyi bir ilişki sürdürmeli ve olabildiğince sık görüşmelidir ve her iki ebeveyn de bu konuda anlayışlı olmalı ve çocuk istemese bile bu konuda mümkün olduğunca teşvik etmelidir.
  • Ebeveynler çocuktan, birbiri arasında tercihler yapmasını istememelidir.
  • Eşler çocuğunu ya da çocuklarını birbiri arasında aracı olarak kullanmamalıdır. Ziyaretler için eşler birbiri ile randevulaşmalıdır ve okul, disiplin sorunları gibi konularda özel görüşmelidir.
  • Ebeveynler, çocuğun hangi ebeveynde nasıl duracağı konusunda hukuk savaşlarına girmekten kaçınmalıdır. Bu tür mahkemeler çocuğunuzun geleceğe emniyetsiz bakmasına ve güvensizliğe yol açar. Hangi ebeveyni ile kalacağını çocuğun kendisinin seçmesine izin verilmelidir.
  • Çocuğun iki ev arasında giysilerini ve diğer bazı eşyalarını paylaştırmasına izin verilmeli ve her iki evde de çocuğun eşyalarına yer ayrılmalıdır.
  • Çocukla yeterli vakit geçirilmediği için telafi olarak ona sık sık hediye alma gereksinimi duyulmamalı ve istediği her şeye evet denilmemelidir.
  • Çocuk bir ebeveynde kaldığı dönemde de diğer ebeveyni ile görüşmesine izin verilmelidir.
  • Özellikle ergenlik çağındaki çocuklar kardeşlerinden ayrı bir evde yaşamak istemezler ya da bunu tam olarak ifade edemezler, bu nedenle kardeşler istemediği sürece ya da bunu tam olarak ifade edemedikleri sürece kardeşler birbirinden ayrılmamalıdır.
  • Ebeveynler boşandıktan sonra sebep ne olursa olsun çocuğun ya da çocukların yanında tekrar tartışmaktan kaçınmalıdır.
  • Çocuğunuz ya da çocuklarınız sizin flörtlerinizi (annenin erkek arkadaşını, babanın bayan arkadaşını) çabuk ve kolay bir şekilde kabullenmeyebilir, bu nedenle bunu çocuğunuzdan kolay kabullenmesini beklemeyin. Boşanmadan sonra en iyi koşullarda bile ebeveynlerin yeni cinsel arkadaşlıkları çocuklarda uyum sorunlarına neden olmaktadır. Bu geçiş döneminde çocuğunuza daha fazla zaman ayırmalı ve sabırlı olmalısınız.
  • Boşanma sonrası kendi gereksinimlerinizi de karşılamaya çalışın. Siz, boşanmış bir birey olduğunuzu ve kendi gereksinimlerinizi de karşılamak zorunda olduğunuzu fark edip uyum sağlarsanız çocuğunuz da yeni yaşamıyla daha iyi başa çıkabilir, bu duruma daha kolay ve daha kaliteli uyum sağlayabilir.Boşanma çocukları nasıl etkileri

Güç bir boşanmadan sonra yaşantınızı devam ettirme konusunda oldukça zorlanırsınız, bu gibi durumlarda yardım isteyin. Tek ebeveynler için tasarlanmış toplumsal programları araştırın.

Eğer, boşanma sonrası kendinizi umutsuz, tek başına kalmış ve değersiz hisseder ve hiç bir şeyden ze alamaz hale gelirseniz bir psikiyatri uzmanına başvurun (depresyon geçiriyor olabilirsiniz) ve bu durum tedavi gerektirir.

Benzer sağlık yazıları

Источник: https://www.saglikocagim.net/anne-babasi-bosanan-cocuk-psikolojisi-yardimci-oneriler-bosanma-cocuklar/

Boşanmanın Çocuklar Üzerindeki Psikolojik Etkileri Nelerdir?

Boşanmanın Çocuk Psikolojisi Üzerindeki Etkileri

Boşanma; insan için en acı verici yaşam olaylarından biridir. İnsanın hayatıyla ilgili tüm planları alt üst olur ve kişi eşiyle, evliliğiyle birlikte kendi hayatını kaybetmenin de acısını, yasını yaşar.

Bu çok acılı süreç içinde bir de çocuklar varsa durum çok daha karmaşık bir hal alır.

Boşanmış bir anne babanın çocuğunun bu olaydan zarar görme derecesi; anne babanın evliliklerinin sona ermesini nasıl karşıladıkları, boşanmadan sonra ilişkilerini nasıl sürdürdükleri ve çocukları ile ilgilenmeye devam edip etmedikleri ile ilgilidir.

Ayrıca; çocuğun kişisel özellikleri de verecekleri tepkilerde etkili olmaktadır. Uyumlu, esnek ve mücadeleci çocuklar süreci daha kolay geçirmektedir.

Boşanma süreçleri hakkında çocuklara yaşlarına uygun düzeyde bilgi vermek gerekir. Saklamaya çalışmak çocuklara daha çok zarar verir.

Çünkü; ne kadar onlara yansıtılmamaya çalışılsa da çocuklar her zamankinden farklı tutumları mutlaka hissederler ve işlerin yolunda gitmediğini düşünürler.

İşte bu belirsizlik onlar için çok önemli olan kendilerini güven içinde hissetme duygularına çok zarar verir. O zaman çocuklarda sorunlar başlar.

Çocuklar için güven, sevgi ortamı ve düzen ihtiyacı çok önemlidir. Bu nedenle anne baba arasında yaşanan sıkıntıları bu temel ihtiyaçlarına karşı yapılmış bir tehdit olarak algılarlar. O nedenle her şeye rağmen mümkün olduğunca çocukların günlük hayatlarını, düzenlerini devam ettirmek gerekir.

Bu dönemde çok da zorlamadan çocuğun duygularının paylaşılması onları rahatlatabilir. Babanı özledin, babanla oynamayı özledin, onun da burda olmasını istiyorsun, kavga etmemize çok üzüldün, kavga ettiğimiz için bize çok kızgınsın, bana kızgınsın; babanın evden benim yüzümden gittiğini düşünüyorsun, annen geri gelmeyecek diye korkuyorsun….. gibi.

Boşanma işlemine başlarken evde gerginlik düzeyini düşük tutmak ve çocukların yanında kavga etmemek bu açıdan çok önemlidir. Çocukların gerginliklerle başetme becerisi yetişkinlere göre daha düşüktür.

Çocuklar anne babalarını model alır ve en kötüsü de olsa her yaşam deneyimi bizi zorluklara karşı mücadele etmede güçlendirir. Bu nedenle boşandığınız eşinize saygılı davranarak çocuklarınıza sorun çözme becerisi ve mücadele konusunda model de olmuş olursunuz.

Tam tersi durumda; boşanma süreci içinde öfke, kızgınlık ve kırgınlık nedeniyle diğer eş için söylenen olumsuz her cümle ve çocukları taraf tutmaya zorlamak çocuklara çok zarar vermektedir.

Aynı şekilde çocuğu arkadaş, hatta hayat arkadaşı olarak görmeye çalışmak ve diğer ebeveyni yok sayarak onsuz yaşamaya çalışmayı ispat etmeye çalışmak; çocuklara telafisi zor zararlar vermektedir.

BUNLARA DİKKAT EDİN

[checklist icon=”chevron-right” iconcolor=”#000000″ circle=”no”]
  • Çocukların yanında kesinlikle eşinizi yani onun anne/babasını eleştirmeyin, kötülemeyin.
  • Ne olursa olsun çocuğunuzun annesine/babasına saygılı olmayı başarın.
  • Onları asla taraf tutmaya zorlamayın. Sizin de eşinizin de onun hayat boyu anne babası olarak kalacağınızı unutmayın.
  • Eşinizden boşansanız da yaşadığınız sürece anne babalıktan boşanamayacağınızı ve bu durumun sorumluluklarınızı azaltmayacağını unutmayın.
  • Onun günlük yaşam düzenini devam ettirme konusunda tüm çabanızı gösteriniz.
  • Onların da bu konuda sizin gibi zamana ihtiyaçları olduğunu unutmayın.
  • Kaldığı evdeki ebeveyni ile kader arkadaşı olmadığını unutmayın.
  • Ona her zaman davrandığınız gibi davranmaya devam edin. Sizi daha çok sevmesi için yapacağınız her davranış bilin ki ona zarar verecektir.
  • Hayatlarında değişecek olan şeyleri değil, aynı kalacak olan şeyleri de vurgulayın.
  • Duygusal olarak tutarlı olun.
[/checklist]

Çocuğunuzda yolunda gitmeyen şeyler gözlemlediğinizde zaman geçirmeden mutlaka destek alın

DUYGULAR

[checklist icon=”chevron-right” iconcolor=”#000000″ circle=”no”]
  • Üzüntü
  • Terkedilmişlik
  • Çaresizlik
  • Reddedilmişlik
  • Sevilmemek
  • Suçluluk
  • Kızgınlık
  • Öfke
  • Utanç (çevreden)
  • Güçsüzlük
  • Yetersizlik
[/checklist]

DAVRANIŞLAR

[checklist icon=”chevron-right” iconcolor=”#000000″ circle=”no”]
  • Suçlama
  • Ağlama
  • Kızgınlık – Öfke nöbetleri
  • Dikkat Dağınıklığı
  • İşlerini organize edememe
  • Akademik başarıda düşme
  • Arkadaşları ile çatışmaya, kavgaya yatkınlık
[/checklist]

PSİKOSOMATİK TEPKİLER

[checklist icon=”chevron-right” iconcolor=”#000000″ circle=”no”]
  • Başağrısı
  • Mide ağrısı, bulantısı
  • Ciltte döküntü
  • Halsizlik
[/checklist]

Psikolog Nihal Akyıldız

Источник: http://kolektifpsikoloji.com/bosanmanin-cocuklar-uzerindeki-psikolojik-etkileri-nelerdir/

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.

    ×
    Рекомендуем посмотреть