Boyun Şah Damarı Tıkanıklığı Felce Neden Olabilir

Şah damarı darlıklarının tedavi yöntemleri

Boyun Şah Damarı Tıkanıklığı Felce Neden Olabilir

Boynumuzun her iki yanında bulunan ve beynimize kan taşıyan iki önemli atardamarlara, karotis (şah damarı) adı verilir. Beynimizin beslenmesi için gerekli olan kanın çok önemli bir kısmı, şah damarları yoluyla taşınır.

Şah damarı darlığı veya tıkanıklığının en sık rastlanan sebebi damar sertliğidir (ateroskleroz).

Damar sertliği (damar kireçlenmesi) hastalığı, vücudumuzdaki tüm damarları etkilediği gibi şahdamarlarımıza da zarar vererek, darlık ve tıkanıkların oluşmasına neden olabilmektedir.

Damar sertliği ve şahdamarı darlığı için başlıca risk farktörleri:

  • Obesite (aşırı kilo)
  • Ailede kalp /damar hastalığı veya inme hikayesi
  • Hareketsiz yaşam stili
  • Sigara veya tütün kullanımı
  • Şeker hastalığı
  • Hipertansiyon
  • Yüksek kan kolestrol düzeyi
  • Aşırı alkol tüketimi

Sağlıklı bir şahdamarının duvarı esnek yapıda, içi yüzeyi de pürürsüzdür. Hipertansiyon, yüksek kan kolestrol düzeyi, sigara kullanımı gibi bazı olumsuz faktörlerinin oluşması sonucunda şahdamarının duvarında yağ, kireç, kolestrol gibi maddeler birikmeye başlar. Bu maddelerin birikmesi sonucunda, şahdamarının duvarında kalın bir kireç tabakası (aterosklerotik plak) oluşur. Bu kireç tabakası, şahdamarının esnekliğinin kaybolup damarın sertleşmesine, iç çapının daralmasına ve damar içinden geçen kan akımının azalmasına neden olur. Şah damarındaki kan akımının kritik bir düzeyin altına düşmesi durumunda, beynin beslemesi bozulmaya başlar. Beyine giden kan akımın yetersiz kalması durumuna “iskemi” adını veriyoruz.

Şah damarında kireçlenme nedeniyle oluşan darlıklar, uygun şeklide ve zamanında tedavi edilmediği takdirde, ilerleyerek tam bir şah damarı tıkanıklığına ve kalıcı inme/felç gelişimine neden olabilir. İnme/ felç geçiren hastaların yaklaşık %30’unda sebep, şahdamarı darlıklarıdır.

Şahdamarı darlıkları, üç farklı şekilde inme/felç gelişimine sebep olabilir:

  • Şahdamarı duvarındaki kireç tabakası kalınlaşarak damarın tam olarak tıkanmasına ve beyine giden kan akımının tamamen kesilmesine neden olabilir.
  • Şahdamarındaki kireç tabakası üzerinde oluşan pıhtılar, beyine giden kan akımını engelleyebilir.
  • Kireçlenme tabakasından kopan küçük kireç parçaları, kan akımı ile birlikte ince beyin damarının içine kaçarak bu damarların ani tıkanmasına neden olabilir.

Damar sertliğinden daha seyrek olarak, travmaya bağlı damar yırtılması (diseksiyon), boyun bölgesine uygulanan ışın tedavisi (radyoterapi), fibromusküler distrofi gibi bazı damar hastalıkları, boyun damarlarında darlığa neden olabilir.

Şah damarı darlıkları ve tıkanıklarının belirtileri

Şahdamarı darlıkları, damar çapı ciddi oranda daralana kadar genellikle belirti vermeyebilir.

Şah damarındaki darlığın kritik bir düzeye gelmesi sonucu beynin ihtiyacı olan yeterli kanın gitmemesi veya damar duvarındaki kireç tabakası üzerinde küçük pıhtıların gelişmesi nedeniyle, hastada geçici bazı şikayet ve belirtiler ortaya çıkmaya başlar.

24 saatte az süren ve kalıcı olmayan belirti ve şikayetlere “Geçici iskemik atak” adını veriyoruz. Şahdamarı darlığı olan bir hastada görülen geçici iskemik ataklar, genellikle karotis damarındaki kireç tabakasından kopan küçük pıhtı veya kireç parçacıklarının, küçük beyin damarları içine kaçıp, ani tıkanması sonucunda gelişir.

En sık görülen geçici iskemik atak şikayet ve belirtileri şunlardır:

  • Kolda, bacakta veya yüzde uyuşma, karıncalanma
  • Kolda, bacakta veya vücudun tüm yarısında kuvvet kaybı
  • Yüz yarısında felç, dudak kayması
  • Bulanık görme veya görme kaybı
  • Konuşma güçlüğü veya konuşamama
  • Konuşmanın peltekleşmesi
  • Sözcükleri bulup söyleyememe
  • Konuşulanları anlayamama
  • Şiddetli başdönmesi / denge kaybı
  • Bilinç kaybı

Geçici iskemik ataklar, “uyarıcı küçük inmeler” dir. Hastayı, yaklaşmakta olan bir kalıcı ve ciddi inme ve felç riski yönünden uyaran “öncü” ve “uyarıcı” ataklardır. Geçici iskemik ataklara neden olan karotis damarı darlığı, uygun şekilde tedavi edilmezse, hastada kalıcı iskemik inme / felç durumu gelişebilir.

Şah damarı darlıkları, ani ve kalıcı bir inme öncesinde şikayet oluşturmayabilir. Bu nedenle, 60 yaşından sonra veya damar sertliği için ikiden fazla risk faktörü olan kişilerde daha erken yaşlarda olmak üzere (doktor önerisi ile), şahdamarı kireçlenmesi / daralması yönünden check-up yapılması uygundur.

Şah damarı darlığı ve tıkanıklığı tanısı nasıl konulur?

Şah damarı darlıklarının teşhisi için yapılabilecek testler:

  • Doppler ultrasonografi
  • MR anjiografi
  • BT anjiografi
  • Kateter anjiografisi (DSA)

Şah damarı darlığı şüphesi olan hastalarda teşhis için yapılması gereken ilk test, boyun damarlarına yönelik bir Doppler ultrasonografi incelemesidir.

Doppler Ultrasonografi’de şah damarı darlığı veya tıkanıklığı saptanan hastalarda tedavi planlaması için Manyetik Resonans Anjiografi (MRA), Bilgisayarlı Tomografi Anijografi (BTA) veya kateter anjiografisi (DSA) yapılması gerekebilir.

Şah damarı darlığı olan hastalarda kalıcı bir inme ve felç gelişme olasılığını oratadan kaldırmak için gerekli önlem ve tedaviler uygulanır.

Darlığın damar çapı olarak %50’ye ulaşmadığı hastalarda risk faktörlerinin kontrolü ve ilaç tedavisi yeterli olabilir:

  • Yaşam şeklinin değiştirilmesi: Hastanın sağlık durumuna uygun hareketli hayat stili ve hastaya uygun sağlıklı beslenme
  • Sigaranın bırakılması
  • Kan basıncı, kan şekeri ve kolestrol düzeylerinin kontrol altına alınması
  • Pıhtı önleyici ilaçlar (aspirin, kolpidogrel gibi)
  • Alkol kullanan hastalarda alınan miktarın kısıtlanması

Şahdamarındaki darlığın %70 düzeyine ulaştığı durumlarda ilaç tedavisi yetersiz kalır ve ilaç tedavisine ek olarak girişimsel bir tedaviye ihtiyaç duyulur.

Yapılan çalışmalar sonucunda boyun atardamarlarında %70 ve üstü darlık gelişmiş hastalarda ilaç tedavisine ek olarak girişimsel bir müdahalenin yapılmasının, inme / felç geçirme olasılığını anlamlı oranda azalttığı görülmüştür. İnme önleyici bu müdahele, açık cerrahi (endarterektomi) veya stentleme yöntemiyle yapılmaktadır.

Açık cerrahi (endarterektomi), kalp-damar cerrahları tarafından uygunan bir ameliyattır. Bu ameliyatta, şah damarı kesilerek açılır ve damar içinde içinde darlık oluşturan yağ ve kireç tabakası kazınarak çıkartılır.

Karotis stentleme işlemi, nöroradyologlar tarafından uygulanır. Şahdamarı stentleme, herhangi bir cerrahi kesi yapmadan damar içinden (endovasküler yolla) uygulanır.

Hastanın kasık atardamarından çok küçük bir kesi ile girilerek, damar içinden şahdamarındaki darlık bölgesine ulaşılır.

Şahdamarının daraldığı bölgede bir metal kafes (stent) açılarak, damar normal çapına geri döndürülür.

İşlem sırasında hasta herhangi bir ağrı hissetmez. Herhangi bir komplikasyon gelişmediği takdirde hasta, 3-4 gün içinde normal günlük aktivitelerine geri dönebilir.

Источник: //kubilayaydin.com.tr/sah-damari-tikanikligi

Boyun Damar Tıkanıklığı

Boyun Şah Damarı Tıkanıklığı Felce Neden Olabilir

SON GÜNCELLEME: Şubat 7, 2018

Boyun damar tıkanıklığı diğer bir adı ile şah damarı tıkanıklığı asıl olarak boynumuz üzerinden geçen Karotis damarının tıkanması kaynaklı görülen rahatsızlığa verilen isimdir.

Beynimizin beslenmesini önleyen boyun damar tıkanıklığı genelde 40 yaşını geçen kişiler üzerinde görülmektedir. Boyun damar tıkanıklığına neden olan asıl olay ise Karotis damarının sertleşmesidir.

Ayrıca bazı durumlara bağlı olarak boyun bölgesine gelen darbe ve yaşanan fiziki travmalar nedeniyle de hasar oluşabilir ve şah damar tıkanıklığı meydana gelebilir.

Şah damarındaki tıkanıklık genel olarak başka damar problemleri yaşayan kişilerde yani daha açmak gerekirse şeker hastalığı, hipertansiyon hastaları, kan yağı yüksek olan hastalar ve böbrek problemleri yaşayan hastalarda daha sık rastlanmaktadır. Boyun damarı tıkanıklığı cinsiyete bağlı olarak da görülme sıklığı değişebiliyor. Erkek cinsiyetinde kadınlara oranla çok daha sık darlık görülebiliyor.

Boyun Damar Tıkanıklığı Belirtileri

Karotis damarında tıkanıklık olması durumunda birçok belirtide ortaya çıkıyor.

Boyun damar tıkanıklığı belirtileri arasında görme bozukluğu oluşması, konuşulanı ve işitileni anlamakta güçlük, konuşma da bozukluk, kan akımında azalmaya bağlı olarak baş ağrısı, baş dönmesi ve bayılma, kolların ve bacakların hareket ve güç kaybı yani kısacası kısmi ve geçici felç görülebilir. Bazı tıkanıklık yaşanan hastalarda yüz felci ortaya çıkabilir. Bu belirtilerin yanında mide bulantısı ve kusma gibi problemlerinde gözlemlendiği olmuştur.

Diğer boyun damarlarında daralma görülen hastalarda ise iki farklı boyun damarlarında daralma belirtisi gözlemlenir. Bu belirtilerden ilki beynin beslediği bölgesine yeteri miktarda kan gitmeyeceği için o bölgeye özel belirtiler oluşur.

Mesela konuşmadan sorumlu olan beyin bölgesini besleyen damarda tıkanıklık veya daralma gözlemlenirse kişinin konuşması bozulur. Diğer önemli belirtisi ise kan akışı yavaşlayacağı için damar içerisinde küçük kan pıhtıları oluşabilir. Veya darlığın nedeni olan yağ topu içerisinden yap parçacığı koparak beyne ulaşabilir.

Beyin içerisinde daha küçük damarları tamamen tıkayarak bölgenin felç olmasına neden olabilir. Bu tip hastalarda ise direkt olarak görme duyusu veya konuşma duyusu ortadan kalkar.

Boyun tıkanması belirtilerinde gözlemlenenler aynı şekilde beyin damar tıkanmasında da gözlemlenir. Bu gözlemlenen belirtiler geçici olabileceği gibi kalıcı da olabilir. Geçici olan belirtiler 1 ile 2 gün içerisinde ortadan kalkar.

Geçici olan bu belirtilere aynı zamanda iskemik atak adı verilir. Bu iskemik ataklar 24 saatten daha kısa süre içerisinde ortaya çıkan nörolojik belirtiler ile kendini göstermektedir. Oluşan pıhtılar veya tıkanıklıklar kendiliğinden veya tedavi ile eritilebilirler.

Belirtilerin geçmemesi ve pıhtının erimemesi durumunda kalıcı felç durumu ve ölüm yaşanabilir.

Geçici iskemik ataklar aslında tam olarak uyarıcı etkidedir. Hastaya yaklaşmakta olan teh konusunda uyarır. Hasta kişi üzerinde geçici iskemik ataklara neden olan karotis damar darlığı eğer tedavi edilmezse hasta kişide kalıcı felç ve ölüm gözlenebilir.

Şah damarı darlıkları hastaların çoğunluğu için başlangıçta ani ve kalıcı bir hasar bırakmaz.

Bu sebepten dolayı 40 yaşın üzerinde damar sertliği, şeker hastalığı gibi rahatsızlıkları olan kişilerin veya 60 yaşı üzerinde olan kişilerin belirli zaman aralıkları ile check-up yapması kesinlikle önerilir.

En sık görülen boyun damar tıkanıklığı belirtileri ise şunlardır:

  • Kolda, bacakta veya yüzde uyuşma ve karıncalanma hissi yaşanması.
  • Kolda, bacakta veya vücudun yarısında güç kaybı yaşanması.
  • Yüz yarısında felç gözlemlenmesi.
  • Bulanık görme veya tam görme kaybı yaşanması.
  • Konuşma güçlüğü veya tam konuşma yetisi kaybı.
  • Konuşulanları anlama yetisinin tam kaybı.
  • Şiddetli baş dönmesi yaşanması.
  • Denge sağlamakta zorlanmak veya tam denge kaybı.
  • Bilinç kaybı ve bayılmak.
  • Mide bulantısı ve kusma.
  • Şiddetli baş ağrısı.

Boyun Damar Tıkanıklığı Tanısı Nasıl Koyulur

Şah damarı darlığı şüphesi güdülen hastaların teşhisi için yapılması gereken ilk test boyun damarları üzerinde Doppler Ultrasonografi adı verilen görüntülenme ile damarların incelenmesidir.

Doppler Ultrasonografi üzerinde karotis damar darlığı veya tıkanıklığı gözlemlenmesi sonrasında tedavi planlanması adına MRA (Manyetik Rezonans Anjiyografi), BTA (Bilgisayarlı Tomografi Anjiyografi, DSA ( Katater Anjiyografi) gibi testler istenebilir.

Bu testler sonucunda hastalığın boyutu tam olarak belirlenir ve tedavi planlanır. Kısacası damar darlıklarının teşhisi için yapılabilecek testler;

  • Doppler ultrasonografi
  • Manyetik Rezonans Anjiyografi (MRA)
  • Bilgisayarlı Tomografi Anjiyografi (BTA)
  • Kateter Anjiografisi (DSA)

Boyun Damar Tıkanıklığı Tedavisi

Damar darlığı olan hastalarda ilk olarak kalıcı inme ve felç riskinin önüne geçmek adına önlemler alınır ve ilk olarak bu riski ortadan kaldıracak tedaviler uygulanır. Eğer damarın tıkanması %50’ye ulaşmadıysa hasta kişinin risk faktörleri ortadan kaldırılmaya çalışılır ve ilaç tedavisi uygulanır.

  • Yaşam şekline müdahale edilerek daha hareketli bir yaşam ve daha dengeli beslenme önerilir.
  • Sigara ve alkol kullanıyorsa bu alışkanlıkları bırakması önerilir.
  • Kan basıncı, kan şekeri ve kolesterol problemi yaşayan kişiler için bu değerler kontrol altına alınmaya çalışılır.
  • Kan pıhtısı oluşumunu önleyen ve kanı sulandıran ilaçlara başlatılır.

Damar tıkanıklığının %50’yi geçerek %60-%70 bandına ulaştığı durumlarda ise maalesef ilaç tedavisi tek başına yetersiz kalır ve ilaç tedavisine ek olarak cerrahi müdahale gerekmektedir.

Yapılan araştırmaların ortaya koyduğu tabloya göre karotis atar damarlarında %60 ve üzeri tıkanıklık oluşan hastalarda ilaç tedavisi ve cerrahi yöntem ile inme ve felç geçirme oranı çok ciddi miktarlarda azaltılması sağlanmıştır.

Yapılan bu cerrahi operasyon kalp damar cerrahları tarafından yapılan bir operasyondur. Ameliyat esnasında hastanın karotis damarı kesilerek damar içerisinde tıkanıklık sebebi (yağ ve kireç tabakası) kazılarak temizlenir.

Boyun Damar Darlığı Gençleri Etkiler Mi

Boyun damarlarında tıkanıklık veya daralmanın asıl nedeni damar sertliği olsa da bazen fiziki travmalara bağlı olarak veya boyun bölgesine direkt alınan darbelere bağlı olarak oluşabilir.

Diseksiyon diye isimlendirilen boyun damarlarından birinde veya ikisinde birden yırtılma veya duvardan ayrılma oluşabilir. Buna bağlı olarak kanın geçtiği damar yolunun içerisinin daralması ve tıkanması olabilir.

Bu durum genç yaşta kişilerde de gözlemlenebilir.

Источник: //doktoruncevabi.com/boyun-damar-tikanikligi/

Şah Damarının Tıkanıklığı Belirtileri ve Nedenleri

Boyun Şah Damarı Tıkanıklığı Felce Neden Olabilir

Genel olarak elli yaş üzerinde herkeste görülebilen şah damar tıkanıklığının tamamen tıkanmadan önce anlaşılıp tedavi edilmesi felç hatta sonu ölüme varan ciddi sağlık sorunların ana çözümüdür.

Şah Damar Tıkanıklığı

Şah damarı kalpten beyine dakikada bir litre kan pompalamakla görevli olan ve dolayısı ile kan basıncına en fazla bir şekilde maruz kalan vücudun en önemli damarlarından biridir. Şah damarı tıkanıklığı oldukça sinsi bir şekilde oluşmakta ve ortaya çıkışı da ani olmaktadır.

Zaman içerisinde ateroskleroz ve kolestrol plaklarların damarın içinde birikmesi ile ortaya çıkmaktadır. Bu plaklar soğan zarı gibi bir bölgeyi kaplayıp büyüyerek damarda daralmaya neden olur.

Daralma büyüdükçe beyin istediği kanı alamaz bu da fonksiyonlarında azalma olmasına hatta zamanında önlem alınmazsa sonu felç ile biten ölüme kadar giden ürkütücü bir tablo çizilmesine neden olmaktadır. 

Tıkanma sonucu;

  • Beyin istediği ya da ihtiyacı olan kanı istediği alamaz
  • Daralan şah damarı beyne yolladığı kanı haklılaştırarak atar ve bu durumda hasta felç geçirir.

Şah Damar Tıkanıklığı Belirtileri

Şah damar tıkanma sorunu yaşayan hastalarda; bu hastalık ilk başlarda uyarı niteliğinde kısa ve geçici sinyaller verir. Bu geçici sinyaller uyar niteliğindedir ve uzun sürmez. Genel olarak yirmi dört saat içinde kaybolur.

Ailesinde özellikle damar hastalıkları bulunanlar, belli bir yaşın üzerinde olanlar, kolesterol, tansiyon ya da şeker hastaları bulunanlar, düzensiz bir hayat yaşayanlar, alkol ve sigara bağımlıları olanlar, şiddetli baş ağrısı çekenler bu sinyallere karşı maksimum dikkatli olması ve senede bir kez damarları ile ilgili check-up dan geçmelidirler 

Yüzde kısmı felç, sarkma, görmede bozukluk, konuşmada bozukluk ya da konuşulanı anlamama, diksyon bozukluğu, dengede bozukluk, şiddetli baş dönmesi, baş ağrısı, ajitasyon, kişilik değişmesi, uyku aknesi gibi durumları sıklıkla yaşayan kişilerin vakit kaybetmeden doktor kontrollünden geçmekte yarar var. Genel olarak son ve kesin tanı konmadan önce radyolojik görüntüleme incelemeleri yapılır. Renkli olarak boyun bölgesi üzerinde çekilen Doppler ya da bilgisayar ile çekilen anjiyografi şah damar tıkanıklığının kesin olarak anlaşılmasını sağlar. 

Şah damar tıkanıklığının kesin tanısı konulması için yapılması gereken testler:

  • BT anjiografi
  • MR anjiografi
  • Katater Anj iografisi ( DSA)
  • Doppler Ultrasonografi

Şah damarı tıkanması şüphesi uyandıran bir hastada kesin olarak tanının konulabilmesi için ilk olarak boyunda bulunan damarlarla ilgili olarak doppler ultrasonografisi yapılır.

Çekilen bu ultrasonografi de şah damarının darlaşarak tıkandığı tespit edilen hastada uygulanacak olan tedavinin aşamalarının saptanabilmesi için kısaca MRA denilen manyetik resonans anjiografiardından BTA diye adlandırılan Bilgisayarlı tomografi  anjiografi daha sonra da DSA  diye adlandırılan kateter anjiografisi yapılır.

Şah damarında meydana gelen darlık ya da tıkanıklık nedeniyle beyne kanın yeterince gitmemesi durumunda; geçici istemik atak diye de adlandırılan bir takım belirtiler ortaya çıkar. Bu belirtiler yirmi dört saat bile sürmeyen geçici şikâyetlerden oluşmaktadır.

Geçici İstemik Ataklar

Öncü ataklar diye de adlandırılan geçici istemik ataklar uyarıcı niteliktedir. Tedavi olunmaz, önlem alınmazsa arkasından gelebilecek kalıcı felç ya da inme şeklindeki kalıcı atakların habercisidir. Karotis yani şah damar tıkanıklığı olan hastalarda geçici istemik ataklar şunlardır:

  • Yüzün yarısında felç oluşması
  • Kol, bacak ve yüzde uyuşma hissi
  • Karakter de değişiklik
  • Yüzün bir tarafında sarkma meydana gelmesi
  • Bir ya da iki gözde birden oluşan görme kaybı
  • Bulanık görme
  • Kol, bacak kuvvet kaybı
  • Şiddetli bir baş ağrısı
  • Vücudun bir kısmında kuvvet kaybı
  • Konuşulanları anlayamama
  • Konuşma Güçlüğü ya da diksiyon bozukluğu
  • Denge kaybı
  • Aşırı uyku durumu
  • Koordinasyonda bozukluk
  • Ajitasyon ya da psikoz
  • Duyu bozukluğu
  • Kuvvetsizlik
  • Çift görme
  • Yutkunma zorluğu
  • Şiddetli bir baş dönmesi
  • Bilincin kaybolması

Şah Damar Tıkanıklığı Neden Olur

Ölüm ya da felç gibi istenmeyen sonuçlara kadar sizi götürebilen şah damarındaki tıkanma oldukça ciddi bir sağlık problemidir. Şah damarları boynun iki yanında beyne dakikada bir litre kanın pompalanmasına yarayan vücudun oldukça önemli bir görevini yerine getiren önemli bir öğesidir.

 Karotis damarları da diye adlandırılan şah damarlarına halk arasında ense damarları denilen vertebral damarlar eşlik eder.

  Bu damarlarda yağ ya da kireç birikimi ile oluşan tıkanma yüzünden; beyine istediği kan istediği miktarda ulaşamazsa sonu felç ya da ölümle bitebilen ciddi sorunlar yaşanır.

Şah damar tıkanıklığının pek çok nedeni bulunmaktadır. Fakat karotid atardamarda meydana gelen tıkanmanın ana nedeni kuşkusuz ki; damar sertliği ya da damarda oluşan kireçlenmedir. Bunun yanında sosyal faktörler de bu hastalığın oluşumunu hızlandırır:

  • Kalıtımsal, genetik ( ailesinde damar hastalığı bulunması)
  • Sigara ve alkol kullanımı
  • Yaş ilerledikçe damarın esnekliğindeki azalma oluşması
  • Şeker Hastalığı
  • Yüksek tansiyon hastası olması 
  • Düzensiz yaşam dengesi
  • Hareketsiz bir güncel hayat
  • Damar hastalıklarının bulunması
  • Kalp hastalıkları
  • Yağlı ve hazır gıdalarla beslenmesi
  • Böbrek hastalıkları
  • Cushing sendromu
  • Uyku apnesi sorunu yaşaması

Kullanıcı Yorumları ve Oyları (Sizin oyunuz ilk olsun)
Loading…

Источник: //damarlari.com/sah-damari-tikanikligi.html

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.