Büyüme Geriliği Nedir?

içerik

Rahim İçi Büyüme – İntrauterin Gelişme Geriliği Neden Olur? – Sağlık Ocağım .NET

Büyüme Geriliği Nedir?

Rahim içi büyüme geriliği ilk hamileliklerde veya 4-5'inci ve sonraki hamileliklerde daha sık görülebilen bir durumdur.

Rahim ortamı yeteri kadar uygun olmadığı zaman annenin hastalığı, annenin yaşama biçimi, plasentanın yetersizliği ya da diğer sebeplerden dolayı anne karnındaki bebek gerektiği kadar hızlı gelişemez.

Rahim içi büyüme geriliği durumunda müdahale edilmez ise bu bebek ya prematüre (erken doğum) ya da vaktinde ama gebelik ayına göre küçük doğar fakat bu durum doğumdan önce teşhis edilir ise (anne adayı hamileliği süresince düzenli olarak kontrol altında tutulur ise) bu durumun düzeltilmesi mümkün olabilir.

Rahim içi büyüme geriliği nedenleri

Rahim içi büyüme geriliği ilk hamileliklerde veya 4-5’inci ve sonraki hamileliklerde daha sık görülebilen bir durumdur. Ayrıca 17-18 yaşından küçük hamileliklerde veya 34-35 yaşından büyük hamileliklerde rahim içi büyüme geriliği oldukça sık karşılaşılan bir sorundur.

Rahim içi büyüme geriliği belirtileri

  1. Annenin karnı ayına göre küçük görünüyor ise genellikle bebeğin rahim içinde büyümesinin yavaşlığına işaret edebileceği gibi, karnın hamilelik ayına göre büyük görünmesi ya da annenin çok kilo alması mutlaka bebeğin de büyük olduğunun göstergesi de değildir.

  2. Vakaların genelinde anneyi bu rahim içi büyüme geriliği konusunda uyarabilecek herhangi bir belirti olmayabilir.
  3. Doktor hamilelik kontrollerinde anne adayının karnını ölçtükten sonra hamilelik ayına göre rahmin ya da bebeğin küçük olduğundan şüphelenebilir.

Hastalıkların, yanlış beslenmenin, fizyolojik faktörlerin neden olduğu rahim içi büyüme geriliği önlenebilir mi?

  1. Hamilelikte bakım yetersizliğine bağlı rahim içi büyüme geriliği nasıl önlenir? : Gebeliğin başından bir doktor bulup düzenli olarak bu doktorun kontrolünde olmak bu riski ciddi derecede azaltabilir.

  2. Hamilelikte kötü beslenmeye bağlı rahim içi büyüme geriliği nasıl önlenir? : Kötü beslenme ve/veya yetersiz kilo alma durumunda dengeli beslenme diyeti her iki sorunun da çözümü olabilir.

  3. Sigara kullanımına bağlı rahim içi büyüme geriliği nasıl önlenir? : Sigara içen anne adayı ne kadar erken sigaradan vazgeçer ise, bebeğin direnme gücü kazanacak ağırlıkta dünyaya gelme şansı da o kadar iyi olur.

  4. Alkol kullanımına bağlı rahim içi büyüme geriliği nasıl önlenir? : Alkol ya da başka bir madde bağımlılığı (bebeklerin zarar görmemesi için bazı kadınların profesyonel yardım görmelerini gerektirebilir).

  5. Annenin zayıf olmasına bağlı rahim içi büyüme geriliği nasıl önlenir? : Annenin ağırlığının (kilosunun) ciddi derecede düşük olması durumunda biraz kilo almak ve tekrar gebe kalmadan önce beslenme durumunu düzeltmek rahim içi büyüme geriliğini önlemede faydalı olur.

  6. Diğer gebeliklere bağlı rahim içi büyüme geriliği nasıl önlenir? : İki gebelik arasında yeterli sürenin geçmemesi (bir gebeliğin sonu ile diğer gebeliğin başlangıcı arasında 6 aydan daha az sürenin geçmesi ikinci bebeğin yeterli gelişimini engelleyebilir; yine de, eğer bu tür bir gebelik başlamış ise çok iyi beslenmek, çok çok dinlenmek ve çok kaliteli bir tıbbi bakım rahmin durumunun düzeltilmesinde fayda sağlayacaktır.
  7. Üreme organlarındaki sorunlara bağlı rahim içi büyüme geriliği nasıl önlenir? : Şekil bozukluğu olan bir rahim veya üreme organları ile ilgili sorunlarda (cerrahi yöntemler ya da diğer tedaviler ile çare bulunabilir).
  8. Genetik yatkınlığa bağlı rahim içi büyüme geriliği nasıl önlenir? : Anne adayı kendisi küçük doğmuş bir bebek ise, bu annenin bebeğinin de küçük olma riski vardır. Ama hemen her durumda iyi beslenme ve var olan diğer risk faktörlerinin ortadan kaldırılması bebeğin normal büyümesinde katkı sağlayacaktır.
  9. Erken doğuma bağlı rahim içi büyüme geriliği nasıl önlenir? : Bütün erken doğan bebeklerin küçük oldukları düşünüldüğünde (gebelik yaşlarına göre normal ölçülerde olsalar bile ve rahim içi büyüme geriliği yoksa bile) erken doğuma yol açan sebepler düzeltildiğinde ya da başladığında veya beklendiğinde böyle bir doğumu durdurabilmek, düşük doğum ağırlıklı bir bebek riskini önemli derecede azaltacaktır.

Bebeğin anne karnında yetersiz büyümesine yol açan anneye ait bazı etkenler tamamen yok edilemez fakat kontrol edilebilir ve bu sayede bebeğin büyümesini engelleyen faktörler mümkün olduğunca azaltılabilir.

  1. Örneğin kronik hastalıklar (şeker hastalığı, yüksek tansiyon, akciğer, karaciğer, sistemik hastalıklar ve börek hastalıkları gibi hastalıklarda düzenli kontroller ve iyi bir tıbbi bakım ile rahim içi büyüme geriliği riski azaltılabilir.
  2. Kızamıkçık şüphesi durumunda (kızamık aşısı bu riski ortadan kaldırır).
  3. Hamileliğe bağlı hastalıklar (kansızlık, preeklampsi) gibi hastalıkların bulunması durumunda bunların zamanında teşhisi ve tedavisi rahim içi büyüme geriliği riskini azaltabilir.
  4. Hamileliğe bağlı olmayan akut (ani gelişen) hastalıklar (idrar yolları enfeksiyonları ve diğer enfeksiyonel hastalıklar gibi) hastalıklar varlığında, dikkatli kontroller ve hamileliğin düzenli takip edilmesi ile bebeğin rahim içi büyüme geriliği önlenebilir.

Rahim içi büyüme geriliğinin önlenemeyen sebepleri nelerdir

Kadının iyi büyümeyen bir çocuk annesi olmasına yol açan bazı faktörlerin düzeltilmesi ya da önlenmesi çok güç veya imkansız olabilir.

  1. Bu faktörler arasında yoksulluk, eğitimsizlik ve/veya evlilik dışı hamile kalmak gibi sebepler veya koşullar bu durumdaki kadınların doğum öncesi iyi tıbbi bakım ve beslenme şanslarını azaltmaktadır.
  2. Doğumdan önce sentetik östrojen (DES)’e maruz kalmak, yüksek yerlerde yaşamak, daha önce düşük yapmış olmak, doğum ağırlıklı veya doğum anomalili bir bebeğe sahibi olmak, çoğul gebelik durumunda düşük yapmış olmak (ikiz, üçüz ya da fazlası çoğul gebelik), birinci veya ikinci üç aylarda (1.veya 2. trimesterde) kanama olması gibi durumlar rahim içi büyüme geriliğinin önlenmesine engel olan durumlardır.
  3. Yine, plasenta sorunları (plasenta previa veya plasentanın erken ayrılması vb) ya da 3. aydan sonra devam eden şiddetli bulantı ve kusma, çok az veya çok fazla amniyotik sıvı olması, anormal hemoglobin düzeyi veya zarların erken yırtılması ya da Rh izoimmünizasyonu gibi durumlarda da rahim içi büyüme geriliğini önlemek çok mümkün değildir.

Son yıllarda yapılan araştırmalar doğrultusunda bunlara ek olarak çok küçük bir bebeğin oluşumunda rol alan pek çok değişik faktör ortaya çıkmıştır. Bunlar, yorgunluk dahil bedensel ve muhtemelen psikolojik stres; annenin kan plazma hacmindeki artış yetersizliği ve progesteron eksikliği gibi nedenlerdir.

Rahim içi büyüme geriliği tedavisi

Rahim içi büyüme geriliği nedir

Bazı gebeliklerde bebeğin rahim içinde büyümesini engelleyen faktörler kolaylıkla anlaşılabilir ve neden bulunduktan sonra genellikle durumu düzeltebilme imkanı olduğu gibi bazı özel durumlarda her şeye rağmen rahim içi büyüme geriliğini önlemek mümkün olmayabilir.

Önleyici tedbirler yetmediğinde ve rahim içi büyüme geriliği tanısı konulmuş ise, düşünülen nedene yönelik sorunun çözümü için farklı tedavi yaklaşımları denenebilir.

  1. Yararlı olacak yöntemler arasında hastanede yatak istirahati, eğer ev koşulları mükemmel değil ise, özellikle protein, kalori ve demir ağırlıklı beslenme olacak ise, gereken durumlarda damar yoluyla beslenmenin desteklenmesi, plasentadan kan geçişini artıracak ya da geriliğe katkısı olan başka sorunları düzeltecek ilaçlar verilmesi ve son olarak da eğer rahim içi ortam çok kötü ve iyileştirilemiyor ise bebeğin derhal alınması gibi yöntemler uygulanabilir.
  2. Günümüzde gelişmiş tıbbın mucizeleri sayesinde önlemler, tedaviler başarısız olur ve bir bebek normalden küçük doğar ise, yaşama şansı ve hem de mükemmel ve sağlıklı yaşama olasılığı çok yüksektir.
  3. Düşük doğum ağırlıklı bebekler de genellikle er ya da geç hem büyüme hem de gelişmelerinde doğum ağırlığı normal olan çocuklar ile aynı gelişimi gösterebilirler.

Hamilelik dönemi ile ilgili benzer sağlık yazıları

Источник: https://www.saglikocagim.net/rahim-ici-buyume-intrauterin-gelisme-geriligi-olur/

Çocuklarda Normal Büyüme ve Büyüme Geriliği

Büyüme Geriliği Nedir?

Genellikle çocukların sağlıkla büyüdüklerini anlamak için büyüme hızı gözler önüne serilir. Yaşıtlarına göre daha zayıf ve kısa boylu olan çocuklarda çoğu zaman büyüme geriliği hastalığı ortaya çıkar.

Yetersiz büyümenin nedenleri arasında hormonlar, genetik, çevresel, ekonomik ve psikososyal etmenler yer alır.

Çocuklarının sağlıklı büyümeleri ve gelişmeleri anne baba ya da uzman bir doktorun takibi altına alınmalıdır.

1. Çocuklarda Büyümenin Takibi Neden Önemlidir?

Çocukların sağlık göstergesi olarak büyüme hızları esas alınır. Sağlık durumu iyi olan bir çocuk yaşıtları ile hemen hemen aynı kilo da ve aynı boylarda olur. Fakat bir çocukta fark edilen yetersiz büyüme, çocuğun sağlık durumunun iyi olmadığını ortaya çıkarır. Normal büyümeye, genetik, hormonlar, çevresel ve psikososyal etmenler etki eder.

Bunun yanı sıra normal büyümenin sağlıklı ve düzenli bir şekilde devam edebilmesi için organlarında işlevlerini yerine getirmesi gerekir.

Bu yüzden çocuğun sağlıklı bir şekilde büyümesi ve gelişebilmesi için en yakınında olan kişilerin yani anne babanın ve doktorunun takibinde olmalıdır.

Takip edilen çocukta herhangi bir sorun ile karşılaşılması durumda daha erken müdahale edilebilir ve daha kısa sürede hastalık çözülebilir.

2. Büyüme Geriliği Nasıl Tanımlanır?

Çocuklarda büyüme geriliği ciddi sorunlardan biri olarak görülür çünkü bu sorun sağlıksız büyümenin sinyallerini verir. Çocuğun boyu, kilosu, yaşı ve cinsi hazırlanmış olan normal standart eğrilerin üzerinde işaretlenerek normal büyüme oranlarının ne derece gerisinde kaldığına bakılır.

Bu sayede büyüme geriliği tespit edilmiş olur. Büyüme geriliğini anlamanın en kolay yollarından bir diğeri ise çocuğun her yıl uzadığı boy oranıdır. Sağlıklı büyüyen bir çocuğun her yıl en az 4 cm'den fazla uzaması gerekir.

Eğer uzamıyorsa ve rakamlar bu standardın altında ise yetersiz büyüme olduğu anlaşılır.

3.Yaşlara Göre Büyüme Hızlar Farklı Mıdır?

Yapılan araştırmalar doğrultusunda her çocuğun birbirinden farklı büyüme hızına sahip olduğu görülür. Fakat büyüme hızının takip edilmesi durumunda çocuğun yaşı bu konuda büyük önem taşır. Bu duruma örnek vermek gerekirse; doğumdan sonra 1 yıl içinde çocuğun 25 cm uzaması normaldir ve çocuk 4 yaşına girdiğinde bu rakam 5-6 cm'e düşer.

4. Çocuklarda Büyüme Nasıl ve Hangi Sıklıkla Takip Edilmelidir?

Çocukların boy ölçümleri ilk doğumdan sonraki bir yıl içerisinde her ay yapılmalıdır. Daha sonra bu aralıklar 3 ayda 1’e, daha sonra ise yılda 1 defaya düşürülebilir. Fakat kesinlikle boy ve kilo ölçümü belirli bir yaşa kadar aksatılmaması gereken bir durumdur. Boy ve kilo ölçümü sayesinde çocuğun normal standartlarda büyüyüp büyümediği anlaşılır.

5. Büyüme Geriliğine Yol Açan Durumlar Nelerdir?

Büyüme geriliğinin ilk başlangıç yeri anne karnıdır. Hamilelikte yetersiz beslenme hem gebelik dönemini hem de doğumdan sonra bebeğin sağlığını etkileyen durumlar arasındadır.

Yetersiz beslenme sonucunda dünyaya gelen bebeklerde ilk iki yıl içerisinde kronik hastalıklar ve büyüme geriliği görülür.

Yetersiz beslenmeden etkilenen büyüme ve troid hormonları çocukta ergenlik gecikmesine de neden olur.

6. Büyüme ile Ergenlik Arasında Nasıl Bir İlişki Vardır, Büyüme Hangi Yaşlarda Durur?

Büyüme ve ergenlik dönemleri birbirleri ile iç içe olan durumlardır. Kızlarda ergenlik dönemi 2 ya da 3 yıl sürerken erkeklerde ise daha uzundur ve 4 ya da 5 yıla yakın devam eder.

Ergenlik döneminde çocuklarda ilk olarak çok hızlı bir şekilde boy uzaması görülür fakat zamanla bu durum yavaşlar ve tamamen durur.

Uzamanın durması demek çocuğun uzayabileceği en uzun boya uzamış olması demektir ve ergenlik döneminin bitip erişkinlik dönemine girildiği süreçtir. Ergenliğe erken girenlerde ise büyüme daha kısa sürede sonlanır.

7. Bir Çocuğun Erişkin Boyu Tahmin Edilebilir mi?

Günümüz imkânları sayesinde 6 yaşından itibaren çocukların erişkinlikte ne kadar boya ulaşacağını öğrenebilirsiniz. Bunun için ilk önce çocuğun el bilek grafisi çekilir.

Daha sonra kemik yaşı saptanır ve endokrinoloji uzmanı tarafından yapılan testler sonucunda hesaplanır.

Bu konuda dikkat edilmesi gereken tek nokta uzman bir kişiden yardım almaktır aksi taktirde sonuçlar yanıltıcı olabilir.

8. Büyüme Geriliğinin Tedavisinde Neler Kullanılır?

Büyüme geriliğinde tedavi yöntemine karar verilebilmesi için öncelikle hastalığın altında yatan nedenin ne olduğu saptanır. İlk etapta çocukta sağlıksız beslenme sorunu görülürse bu aşılmaya çalışılır. Fakat sistemik hastalıklar ve hormon sorunu olduğu zamanlarda da eksik olan hormonlar yerine konarak hastalık çözülür.

9.Büyüme Geriliğinin Tedavisinde Kullanılan Hormonlar Tüylenme ve Benzeri Yan Etkilere Neden Olur mu?

Büyüme geriliğinde tüylenme ve benzeri etkilere rastlanmaz. Çocukta hormon eksikliği tespit edildiği zaman sadece takviye yapılır. Boyu uzamayan her çocuk için hormon tedavisi yapılmaz ve yapılsa dahi fayda göreceği kesin değildir. Büyüme geriliğinde kullanılan hormon, kemiklerin kıkırdaklarına etki eder ve tüylenme ile alakası yoktur.

10. Doktora Ne zaman Başvurmak Gerekir?

Büyüme geriliğinde doktora başvurmak için öncelikle çocuğun normal büyümeye standartlarına göre sağlıklı bir şekilde büyüyüp büyümediği tespit edilmelidir. Bu görev çoğu zaman anne ve babaya düşer.

Ebeveynlerin çocuktaki büyüme geriliğini anlamaları için normal eğrilerin üzerinde kendi çocuklarının oranlarını yazarak kontrol etmeleri sonucunda öğrenilebilir. Oranlarda bir sorun görülmesi üzerine doktora başvurulmalıdır.

Çocuğunuz için aldığınız kıyafetleri 2-3 yıl üst üste giydirebiliyorsanız ve hala kısa gelmiyorsa yeterli büyümediği anlamına gelir.

11. Bu Konuda En Sık Yapılan Hata Nedir?

Büyüme geriliğinde yapılan en büyük hata ailelerin çocuklarını doktora geç götürmeleridir. Ergenlik dönemini aşan çocukların doktora götürülmesinde bir fayda görülmez. Durum için çok geç kalınmıştır.

12.Yeni Nesil Daha mı Uzun?

Türk toplumunun boy ortalamasının 20-30 yılda bir 2 cm arttığı gözlemlenmiştir. Yapılan araştırmalarda Türkiye’de kadınların 1.50 cm, erkeklerin ise 1.63 olacağı değerlendirilmiştir. Bu oranların üzeri uzun boy, aşağısı ise kısa boy olarak görülür.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK YAZILAR

Источник: https://www.gebelikveannelik.com/cocuklarda-normal-buyume-ve-buyume-geriligi

Çocuklarda büyüme geriliği nasıl anlaşılır? Bay kısalığının çözümü nedir?

Büyüme Geriliği Nedir?

Büyümeyi etkileyen faktörler genetik veya çevresel olabilir. Bütün bu faktörlerin birleşik etkisi büyüme hızını ve nihai boyu etkiler. Genetik boy kısalığının nedeni kısa boylu ebeveynler olabileceği gibi Turner sendromu, Down sendromu gibi kromozom hastalıkları da olabilir.

Çevresel faktörlere bağlı boy kısalığının en önemli nedeni ise beslenme yetersizliğidir. Bu durum sosyoekonomik nedenlere bağlı olabileceği gibi beslenmeyi olumsuz etkileyen sistemik hastalıklara da bağlı olabilir.

Son olarak, bütün organların kronik hastalıkları büyüme geriliğine neden olabilir.

Hatta bazen önemli sağlık sorunlarının ilk bulgusu büyüme geriliği olabilir.

Ayrıca düşük doğum ağırlığı, doğuştan kemik hastalıkları, metabolik hastalıklar, karaciğer, böbrek, kalp, akciğer, kemik ve barsakların kronik hastalıkları, kronik enfeksiyonlar, iyi kontrol edilmeyen diyabet, bazı ilaçların uzun süreli ve yüksek dozda kullanımı (kortizol gibi), tiroid, büyüme ve cinsiyet hormonlarının yetersizliği büyüme geriliğine neden olabilir.

Çocuklarda büyüme geriliğinin belirtileri nelerdir?

Çocukların boy ve ağırlık artışı düzenli olarak izlenmeli

Olası bir büyüme geriliği sorununu zamanında teşhis edebilmek için çocuk hekimi veya aile hekimi muayenelerinde çocuğun boy ve ağırlık artışının izlenmesi gerekir. Aileler hekime çocuğun büyümesinin normal olup olmadığını sormalıdır. Büyüme geriliği bazen küçük kardeşin boyunun büyük kardeşi geçmesiyle fark edilebilir.

Bu kadar gecikmemek için bazı kolay rakamlar yol gösterici olabilir. Normal bir çocuğun boyu doğumda 50 + 2 cm’dir ve ortalama 1 yaşında 75 cm’ye ulaşır.

Bundan sonra senelik büyüme hızı ikinci yılda 12,5, üçüncü yılda 10, dördüncü yılda 7,5 ve erken okul yaşında her yıl 5 cm kadardır. Aileler ve hekimler büyüme hızında görülebilecek yavaşlamalara dikkat etmelidir.

Ayrıca çocukların aynı giysileri bir yıldan daha uzun süre giyebilmesi de ailelere ipucu verebilir.

Çocuklardaki uzama hızının ergenlik döneminde kızlarda yılda 8-10 cm’ye, erkeklerde 10-12 cm’ye ulaşır. Kızlardaki büyüme, yaygın kanının aksine adet dönemiyle birlikte durmaz. Büyüme süreci epifiz hatlarının kapanması ile sona erer. Epifizlerin kapanması ergenliğin temposu ve evresine bağlıdır ve kemik yaşı 15 oluncaya kadar devam eder. Kemik yaşı, her zaman takvim yaşı ile aynı değildir.

Çocuklarda büyüme geriliğinin nedenleri

Kızlarda yılda ortalama 8-10 cm, erkeklerde 10-12 cm uzama normaldir ve bu hızlı büyüme süreci 1 veya 2 yıl sürebilir. Epifiz hatları açık olduğu sürece büyüme devam edebilir. Ancak adet gören bir genç kız, hızlı büyüme dönemini tamamlamıştır ve adet gördükten sonra, eğer epifizler açıksa, ancak 6-8 cm kadar uzayabilir.

Büyüme hormonu eksik olan çocuklar genellikle yaşından daha genç görülür. Yüz görünümü bebeksidir. Bu nedenle aileler çocuğun çok zeki olduğunu düşünebilir.

Aslında zekası yaşına uygun, ama görüntüsüne göre öndedir. Sesi ince olabilir. Vücudun orta hattındaki kusurlar uyarıcı olabilir.

Örneğin, gözlerin birbirine yakın veya uzak olması, yarık damak-dudak, erkek çocukta penisin küçük olması şüphe uyandırabilir.

Eğer asıl sorun beyinle ilgili bir hastalıksa şiddetli baş ağrısı, şiddetli kusma ve sinir sistemi ile ilgili belirti ve bulgular görülebilir.

En önemli uyarıcı belirti büyüme hızının yavaşlamasıdır ve yukarıdaki belirti ve bulguların hiçbiri olmayabilir. Büyüme geriliği ne kadar erken fark edilirse tedavi şansı o kadar yüksektir.

Çünkü zamanla uzun kemiklerde yer alan ve epifiz denen büyüme hatlarının kapanması ile boy uzaması durur.”

Hormon bozukluğuna bağlı ergenlik gecikmesi kalıcı boy kısalığına neden olabilir

Her ergenlik gecikmesinin olumsuz sonuçları yoktur. Ergenlik gecikmesi, genellikle kemik yaşının da geri olduğu bir durumdur ve nihai boy açısından avantaj olabilir.

Bu tarz ergenlik gecikmeleri ailesel olabilir ve yapısal büyüme geriliği olarak bilinir.

Ancak ergenlik gecikmesi beyinde yer alan hipotalamus ve hipofiz bezindeki bir soruna bağlı ise, bu gecikme büyüme hormonu ve tiroid hormonlarının da eksikliğine neden olur ve eğer tedavi edilmezse, kalıcı boy kısalığına yol açabilir.

Çocuğunuz kolay kilo alıyor ama boyu uzamıyorsa dikkat

Büyüme hormonu eksikliğinin nedeninin genellikle bilinmiyor. Büyüme hormonu eksikliği bazen ailesel olabilir. Bazen de kafa travmasından sonra beyinde bulunan hipofiz veya hipotalamus bezinin zedelenmesine bağlı olabilir.

Ayrıca kortizol tedavisi de büyüme hormonu salgılanmasını baskılayabilir. Büyüme hormonu sevgisiz ortamlarda yaşayan çocuklarda psikolojik nedenlerle de baskılanabilir.

Çok nadiren beyin tümörlerinde de büyüme hormonu ve hipofizden salgılanan diğer hormonlarda yetersizlik olabilir.

Sağlıklı büyüme için sağlıklı beslenme ve spor şart

Sağlıklı beslenme, bütün besin öğelerini içeren dengeli beslenmedir. Ana besin öğeleri olan protein, karbohidrat ve yağ yanında yeterli mineral ve vitamin içeriği de önemlidir. Yeterli enerji alımının sağlanması için ara öğünlerle desteklemek yararlı olabilir. Tabi aşırı enerji alımının obeziteye neden olabileceği de hatırlanmalı ve obeziteden kaçınılmalıdır.

Özellikle ayaküstü yenen gıdalar gerekli besin öğelerinden çok enerji içeriği yüksek olduğu için obeziteye neden olabilir. Çocukların sağlıklı büyümeleri için öncelikle sağlıklı beslenmeleri ve spor yapmaları gerekir.

Özellikle zıplama gerektiren sporların büyümeyi hızlandırdığı bilinmektedir. Yüzme de kasların kemiklere yaptığı bası ile büyümeyi olumlu yönde etkileyebilir. Büyümek için düzenli ve yeterli uykunun önemi yadsınamaz.

Genel sağlığın korunması ve varsa kronik hastalıkların tedavi edilmesi gerekir.”

Çocuklarda tiroid yetersizliği büyümeyi engelliyor

Источник: https://www.medikalakademi.com.tr/cocuklarda-bueyueme-geriligine-dikkat/

Geniz eti büyümesi gelişme geriliği yapabiliyor

Büyüme Geriliği Nedir?

Geniz eti deyip geçmeyin… Çocuklarda görülen geniz eti büyümesi, ihmal edilmesi halinde çocuklarda gelişme geriliğine varabilen önemli sorunlara neden olabiliyor.

Bu nedenle geniz eti büyümesi ilaçla tedavi edilemiyorsa fazla vakit kaybetmeden ameliyata yönelmek gerekiyor. Acıbadem Ankara Hastanesi KBB Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr.

Ali Titiz, geniz eti büyümesi ile ilgili bilgiler verdi.

Çocuklardaki uzamış burun tıkanıklığının ve buna bağlı gelişen sorunların araştırılması ve geniz eti büyümesi tespit edilirse de mutlaka tedavi edilmesi gerekiyor.

 

Burun boşluğunun arka kısmında yer alan geniz eti aslında vücudu enfeksiyonlara karşı savunmakla görevli yapılardan biri. Doğal olarak tüm çocuklarda bulunuyor.

Genellikle 5 yaşından sonra küçülmeye başlıyor ve ergenlik yıllarına ulaştığında çoğunlukla ortadan kaybolduğu görülüyor Ancak herhangi bir enfeksiyon durumunda iltihaplanarak reaksiyonel olarak şişmesiyle burnun geniz (nazofarenks) bölümüne açıldığı bölgeyi kapatıyor ve burun tıkanıklığına neden oluyor. Böylelikle çocukların yaşam kalitesini bozan bir dizi sağlık sorunlarına neden oluyor.

Geniz eti ameliyatı sürecini uzatmamak gerekiyor

Ancak özellikle sık üst solunum yolu enfeksiyonu geçiren çocuklarda medikal tedaviye rağmen geniz eti küçülmüyor, üstelik sıkıntılar da devam ediyor.

Bu nedenle bilhassa çocuklar sık enfeksiyon geçiriyorsa, uyku bozuklukları ve orta kulak hastalıkları yaşanıyorsa, beraberinde gelişme geriliği de gözleniyorsa cerrahi tedavi gündeme gelebiliyor. Geniz etinin ısrarla medikal tedavi ile düzeltilmeye çalışılması da doğru bir yaklaşım değil.

Bu süreç, sorunu çözemeyeceği gibi uzun dönem kullanılan ilaçların yaratabileceği yan etkiler de ayrı bir klinik sorun yaratabiliyor. Bu nedenle geniz eti ameliyatının çok ertelenmeden planlanması önem taşıyor.

3 yaş üstü çocuklar ameliyat için ideal yaş grubu görülmekle birlikte özellikle kulak problemleri, büyüme gelişme geriliği ve uykuda nefes durması gibi ciddi sorunlara yol açıyorsa 1-3 yaş grubunda da ameliyat planlanabiliyor.

Hastanede yatmaya gerek yok

Çocukların hem genel sağlığı, hem de yaşam kalitesinin artırılması amacıyla gerçekleştirilen geniz eti ameliyatları (edonoidektomi) genel anestezi altında yapılıyor ve çok kısa sürede tamamlanıyor. Günümüzdeki anestezi ve cerrahi tekniklerdeki gelişmelerle birlikte ameliyat ve sonrası kanama, enfeksiyon gelişimi gibi riskler yok denecek kadar az.

Geniz eti ameliyatı bademciklerin alınması ve kulaklara ventilasyon tüpü takılması ile birlikte yapılabilir. Bu durumda ameliyat süresi yarım saatten daha uzun olabiliyor. Ameliyat ağız içinden yapılacağı için hiçbir kesi izi olmuyor ve çocuklar aynı gün bile taburcu edilebiliyor.

İki üç günlük hafif bir diyet ile çocukların günlük aktiviteleri de kısıtlanmamış oluyor.

Yaşam kalitesi yükseliyor

Geniz eti ameliyatından sonra çocuklar boğaz ağrısını nadiren 2 – 3 saat çok hafif düzeyde hissediyor. Hafif bir diyet ile yaklaşık 3. veya 4. günde normal yaşamına dönen ve daha rahat soluk almaya başlayan çocukta ameliyatın olumlu etkileri görülmeye başlıyor.

İştahları düzeliyor, uyku sorunlarının ortadan kalkmasıyla birlikte gün içinde görülen huzursuzluk, ajitasyon veya okulda konsantrasyon güçlükleri ortadan kalkıyor.

Geniz eti ameliyatından sonra ileride geçirilecek üst solunum yolu enfeksiyonlarının sıklığı ve şiddeti de azalıyor.

Video: Krup hastalığı nasıl tedavi edilir?

İlginizi çekebilir

Gripten zatürreye çocuklarınızı kış hastalıklarından koruyun

Çocuk hastalıklarında yapılan hatalar

Çocukları enfeksiyonlardan koruma rehberi

Çocuğunuz “kulağım ağrıyor” diyorsa

Çocuğunuzun bağışıklık sistemini güçlendirecek 5 doğal karışım

Paylaş

Источник: https://www.acibadem.com.tr/Hayat/Bilgi/geniz-eti-buyumesi-gelisme-geriligi-yapabiliyor

Boy uzatan ürünler büyüme geriliği tedavisine engel oluyor

Büyüme Geriliği Nedir?

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Zerrin Orbak, boy uzattığı iddia edilen ürünlerin çocuklarda doğru tedaviyi bulmayı engellediğini belirtti. “Kız çocukları için 8, erkek çocukları için 9 yaşından önce başlayan ergenlik dönemi erken ergenliğe işaret edebilir. Büyüme geriliği konusunda asla varsayımlarla hareket edilmemeli, mutlaka hekimlerden destek alınmalı” dedi.

Prof. Dr. Zerrin Orbak

Kız çocukları 16, erkek çocukları 18 yaşına kadar uzamaya devam eder

Zamanında doğan bir bebeğin ortalama ağırlığının 3200 + 200 gr, boyunun ise 50 + 2 cm olduğunu belirten Prof. Dr. Zerrin Orbak, yaşlara göre normal büyüme oranlarını şöyle özetledi: 

“En hızlı büyüme hayatın ilk yılında görülür. Bu dönemde 24 cm’lik uzama söz konusudur. İkinci yıl uzama hızı azalır ve 12 cm olur. Üçüncü yılda 10 cm, 4. yılda 7,5 cm kadar uzama gerçekleşir. Daha sonra ergenliğe kadar olan dönemde yıllık uzama hızı 5-6 cm kadardır.

Ergenliğin başlaması ile büyüme patlaması olur. Ergenlik süresince kız çocukları 20-25 cm, erkek çocukları 25-30 cm uzar. Aslında erişkin boyu için en önemli faktör ergenliğe girişteki boydur. Kız çocuklarında adet görmeye başladıktan sonra büyüme tamamen durmaz.

Ancak bu dönemden sonra büyüme hızı azalır ve ortalama 5-7 cm’lik bir uzama gözlenir. Ergenliğin tamamlanmasından sonra büyüme hatlarının kapanması daha fazla büyümenin olmayacağı anlamına gelir.

  Dolayısıyla o esnadaki kemik yaşı da önemli olmakla birlikte kızlarda 16, erkeklerde 18 yaşından sonra anlamlı uzama gözlenmez.”

Kronik hastalıklar, hormonal bozukluklar ve beslenme yetersizliği

Boy kısalığı nedenlerinin iki ana grupta toplandığını belirten Prof. Dr. Zerrin Orbak şöyle devam etti: 

“İlk gruptaki nedenler ailesel boy kısalığı ve yapısal büyüme gecikmesidir. İkinci grupta ise boy kısalığına neden olan kronik hastalıklar (böbrek, kalp, akciğer hastalıkları, kansızlık, beslenme bozuklukları), psikososyal sorunlar, hormonal ve genetik hastalıklar bulunur.

Büyüme hormonu eksikliği klasik olarak belirgin boy kısalığı, büyüme hızında yavaşlama, kemik yaşında gerilik ve boy kısalığına neden olacak başka bir neden yokken büyüme hormonu uyarı testlerine yetersiz büyüme hormonu salgılanmasının gösterilmesi ile teşhis edilir.

Gerek kronik hastalıklar ve hormonal bozukluklar, gerekse beslenme yetersizliği boy kısalığı ve büyüme geriliğine neden olabilir. Dolayısıyla böyle çocuklar doktora danışılmayı ve tetkik edilmeyi gerektirir.”

Büyüme geriliğinin yüzde 5-10’u hormon eksikliğine bağlı

Büyüme geriliği vakalarının yüzde 5-10’unun hormon eksikliğine bağlı olduğunu ifade eden Prof. Orbak şu açıklamaları yaptı: “Büyüme hormonu beyinde hipofiz dediğimiz organın ön kısmından salgılanır. Özellikle karaciğerde bazı büyüme faktörlerinin yapımını arttırarak kemik ve organ büyümesini sağlar. Hipofizden büyüme hormonu dışında başka hormonlar da salgılanır.

Dolayısıyla büyüme hormonu eksikliği tek başına olabileceği gibi başka hormon eksiklikleri ile birlikte de büyüme geriliğine sebep olabilir.

Yine büyüme hormonu eksikliği doğuştan ve hipofizin bir takım genetik ve yapısal bozuklukları sonucu gelişebileceği gibi, bu bölgeye etki eden tümör, kist, kafa travması, kafaya radyoterapi gibi fiziksel etkenlerin sonucunda da ortaya çıkabilir.”

Erken ergenlik boy kısalığı sebebi

Hekim tarafından değerlendirilmedikçe, ebeveynlerin “bizim boyumuz uzun değil” veya “nasılsa uzar” şeklinde düşünmesinin zaman kaybına, tedavide gecikmelere neden olacağını vurgulayan Prof. Orbak, “Aileler için en uyarıcı belirti, çocuklarının yaşıtlarına göre kısa olduğunun ve iyi büyümediğinin fark edilmesidir.

Kıyafetlerin ve ayakkabıların küçülüp küçülmediğinin izlenmesi de ailelere fikir verebilir. Yine biliyoruz ki gerek kız gerekse erkek çocuklarda erken ergenlik boy kısalığı ile sonuçlanabilir. Bütün bunlardan başka aileler büyüme ile ilgili herhangi bir şüphe duyuyorlarsa gecikmeden mutlaka bir uzmana danışmalıdırlar.

İdeal şartlarda boy kısalığının olup olmadığının belirlenmesi için doğru boy ölçümünün yapılması, bulunan değerin normal değerlerle karşılaştırılması, çocuğa ait büyüme kartına işlenmesi ve düzenli aralıklarla takip edilmesi gerekir.

Çocuğun büyümesi bu kartlar üzerinde izlenirken büyüme hızının normal olmasına ve anne-baba boylarına göre beklenen genetik potansiyellerine uygun olmasına dikkat edilmelidir” diye konuştu.

Tedavi sentetik büyüme hormonu ile yapılıyor

Büyüme hormonu eksikliğinin sentetik büyüme hormonuyla tedavi edildiğini belirten Prof. Orbak tedaviyi şu şekilde açıkladı: “Tedavi hekimin önerdiği dozlarda haftanın 7 günü, günde bir kez olmak üzere, yatarken cilt altına özel kalem iğnelerle uygulanır. Bu işlem için aileye eğitim verilir.

Hasta üç ayda bir tedavinin etkinliği ve ilacın olası yan etkileri açısından değerlendirilir. Tedaviye kişinin boyu kabul edilebilir sınırlara ulaşıncaya ya da büyüme çizgileri kapanıncaya kadar devam edilir. Tedavi doğru şekilde yapılırsa başarıya ulaşma etkinliği oldukça yüksektir.

Büyüme hatları kapandıktan sonra büyüme hormonu kullanımı boyda uzamayı sağlayamadığı gibi ellerde ve çenede orantısız büyümeye de neden olacaktır. Günümüzde kullanılan sentetik büyüme hormonu vücutta salgılanan hormonla aynı yapıda olması ve hayvansal ürün içermemesi nedeniyle önemli yan etkilere neden olmaz.

Ancak tedavi sırasında tiroit bezi fonksiyonlarında bozulma ve kan şekeri değerlerinde yükselme gözlenebilir. Hastalar ilaç yan etkileri için 3 ay aralıklarla değerlendirilir. Önemli olan gidilen doktorun tedavisinden korkmamak ve hekime güvenmektir.”

Aşırı boy uzaması da sorun olabilir

Prof. Orbak’a göre çocuğun boyunun yaşıtlarına göre uzun olması da büyüme sorununa işaret edebiliyor: “Çocuğun ergenliğinin erken başlaması ve kemik yaşının ileri olması durumunda büyüme hatları hızlı ve erken kapanır, boy uzaması yaşıtlarına göre daha erken durur ve bu çocukların maalesef erişkin boyları kısa kalır.

Yani başlangıçta uzun boylu görünen bu çocuklar erişkin olarak kısa bireyler olur. Yavaş yavaş büyüyen bir çocuk ergenlik yaşından önce birden bire büyüme hızlanması gösteriyorsa bu durum aileler için uyarıcı olmalı.

Kız çocukları için 8, erkek çocukları için 9 yaşından önce ergenlik başlamışsa ve çocuk ergenlik büyüme hamlesini yapıyorsa erken ergenlikten bahsedilir.”

Boy uzatan ürünlerle vakit kaybedilmemeli

Boy uzattığı iddia edilen ürünler ve yöntemlerle ilgili uyarıda da bulunan Prof. Orbak, şunları söyledi: “Çocukta eksikliğinin olup olmadığını bilmeden vitamin, balık yağı ve çinko desteğinin boyu uzattığı bilgisi bilimsel gerçeklerden uzaktır.

Yine gerek televizyonlarda gerekse internette boy uzattığı iddia edilen bir takım ürünlerin reklamları yapılıyor.

İşin maddi boyutu bir kenara bırakılırsa bu ürünlerin içerikleri çoğu zaman tam olarak bilinmemekte ve çocuklarımız bu maddelerin yan etkilerine maruz kalabilmektedir.

Diğer taraftan aile ve çocuk bunların kullanımına zaman harcamakta sonuçta hekime ulaşmakta ve etkin tedaviyi almakta gecikmektedir. Dolayısıyla aileler en güvenilir bilgiyi hekimlerinden alacaklarını unutmamalı bilimsel gerçeklerden uzak internet sitelerindeki bilgilere inanmamalıdırlar.”

Источник: https://www.karar.com/hayat-haberleri/boy-uzatan-urunler-buyume-geriligi-tedavisine-engel-oluyor-62205

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.