Canlı Vericiden Böbrek Nakli (Hastalar İçin)

içerik

Böbrek Nakli (Transplantasyonu) Nedir? Böbrek Nakli Öncesi ve Sonrası – Sağlık Ocağım .NET

Canlı Vericiden Böbrek Nakli (Hastalar İçin)

Böbrek nakli, her iki böbreği de görevini yerine getiremeyecek duruma gelmiş, son dönem böbrek yetmezliği gelişmiş olan hastaya, canlı vericiden ya da kadavradan alınan sağlam böbreğin nakledilmesidir. Böbrek nakli böbrek yetmezliğinin en iyi ve en başarılı tedavisidir.

Böbrek nakli kimlerden yapılabilir?

Böbrek nakli, öncelikle hayatını kaybetmiş insanların organlarından yapılan nakil işlemidir. Fakat organ bağışı yetersiz olduğu için bu ihtiyaç her zaman karşılanamamaktadır. Bu nedenle böbrek nakli canlı akraba veya yakınlardan da yapılabilmektedir.

Kadavradan alınan böbrek, genellikle beyin ölümü gerçekleşen kişilerde organlar canlılığını yitirmeden bağışlanır ise bu kişilerin böbrekleri alınır ve hasta kişiye nakledilebilir.

Canlı vericiden alınması gereken böbrek hastanın eşi ya da yakın akrabaları doku, kan grubu ve benzeri uyumluluk olduğu sürece hastaya organ nakli yapılabilir.

Böbrek nakli için canlı vericide aranan özellikler

Yapılan sağlık incelemelerinde tamamen sağlıklı olması, Türkiye yasalarına göre vericinin alıcı ile en fazla 4’üncü derece akraba olması (anne, baba, kardeş, dede, anneanne, babaanne, torun, amca, hala, dayı, teyze, yeğen, 3’üncü derecedekilerin çocukları) gibi, böbrek nakli için verici aday olma özelliğine sahiptirler.

Böbrek nakli için canlı verici olmak riskli mi?

Normal şartlarda böbrek nakli için canlı verici olmanın önemli bir sakıncası yoktur. Vericiye anestezi yapılacağı ve normal bir ameliyat gibi ameliyat olacağı için herhangi bir ameliyatta oluşabilecek riskler taşır.

Böbrek nakli için böbrek veren kişi kısa sürede iyileşir ve yaklaşık 3-4 hafta sonra normal günlük yaşantısına dönebilmektedir. Tek böbreğini veren kişide uzun dönemde tek böbrekli olması kişinin yaşam kalitesini çok fazla etkilemez ve bozmaz.

Tek böbreğini veren kişide, diğer insanlara oranla daha erken böbrek yetmezliği gelişme riski söz konusu değildir. Fakat vericide herhangi bir zarar görme olasılığı var ise bu durumda başka verici aranır.

Böbrek nakli için kan grubu uyumu nedir?

Böbrek nakli için her verici kendi kan grubu ile aynı olan alıcıya böbreğini verebilir. AB grubundaki alıcılar ise, kendi kan grubuna uymayan kişilerden de böbrek alabilirler. Rh pozitif veya negatif kan olması önemli değildir. Böbrek nakli için verici ve alıcının Rh’ına bakılmaz.

Böbrek nakli olacak hastalar için gerekli bilgiler

Böbrek nakli yapılacak hastalar için kesinleşmiş üst yaş sınırı bulunmamaktadır.

Böbrek nakli yapılacak hastanın bulaşıcı hastalık geçirmiş olması, kanser, kalp hastalığı, hepatit gibi durumların bulunması ve böbrek yetmezliği bazı özel nedenlere bağlı gelişmiş ise veya özel durumlar söz konusu ise hastalıkların aktif olup olmaması ve hastanın nakil yapmaya uygunluğunu anlayabilmek için gereken tetkikler yapılarak nakil işlemi gerçekleştirilmelidir.

Böbrek nakli için hazırlık süreci

Böbrek nakli hazırlık aşamasında hem alıcı hemde verici için kan tetkikleri, idrar tetkikleri, röntgen, ultrasonografi tetkikleri yapılır.

Kardiyoloji, göğüs hastalıkları, kadın hastalıkları, psikiyatri, diş bölümleri uzmanları tarafından hasta ve verici iyi bir değerlendirmeden geçirilir.

Gereken durumlarda başka uzmanlık dallarından, doktorların değerlendirmeleri ve görüşleri de alınır.

Ayrıca alıcının bağışıklık sisteminin verici dokularına karşı aşırı bir duyarlılığının olup olmadığını anlamak amacı ile karşılaştırma testleri olarak bilinen bazı testler yapılır.

Doku ve bağışıklık sistemi ile ilgili karşılaştırma testleri uygun ise ve kişilerin sağlık durumları elverişli durumda ise yapılacak böbrek nakli ameliyatı için hastanenin organ nakli konseyinde nakil işlemine karar verilir.

Böbrek nakli olacak hasta hangi kuruma baş vurmalı?

Canlı vericiden böbrek alacak hastalar arasında kan bağı olan akraba ya da eşleri ile birlikte bu durumu belgeleyen nüfus kayıt örnekleri ile birlikte yerleşim yerlerinde bulunan üniversite hastanelerindeki Nefroloji bilim dalı Organ Nakli bölümüne, çocuk hastaların ise çocuk Nefroloji bölümüne baş vurmaları gerekir. Fakat kadavradan böbrek nakli olmak isteyen erişkinlerin ve çocuk ebeveynlerinin yine aynı bölümlerde kadavra listesine yazılmaları gerekir.

Kadavradan böbrek bağışı yapılan alıcı hasta nasıl belirlenir?

Sağlık Bakanlığına bağlı Ulusal Organ Nakli Koordinasyon Merkezi, bekleme listesine daha önceden kaydını yaptırmış olan hastalar arasından, yaptığı eleştirme ve puanlamaya göre hasta listesi oluşturarak, ilgili bölgeye bilgi verir.

Sağlık Bakanlığının kriterlerine göre alıcının belirlenmesinde kan grubu, doku tipleri uyumu, hastanın yaşı, diyalize girme süresi ve ne kadar zamandır listede kaydının olduğu alıcının belirlenmesinde önemlidir.

Bilgisayar programı ile belirlenen hastalar, böbreğin en uygun olduğu hastaya takılması için ilgili organ nakli merkezinde değerlendirmeye alınır.

Burada unutulmaması gereken durum, kadavra için çağrılan hastaya o böbrek kesin takılacak olmamasıdır. Ulusal Organ Nakli bekleme listesindeki puanın yüksek olması ve tıbbi olarak nakil işlemi yapılacak hasta ile alınacak böbreğin birbirine uyumluluğunun yüksek olması durumunda nakil işlemi gerçekleşir.

Böbrek nakli ameliyatından sonra

Alıcı hastanın bağışıklık sistemi yeni takılan böbreği yabancı göreceği için, takılan böbreği atmak ve reddetmek isteyecektir. Bu nedenle nakilden sonra hastaya bağışıklık sistemini baskılayan ilaç tedavisi ömür boyu doktor kontrolü altında verilir.

Böbrek nakli olmuş kişinin beslenmesi ve sosyal yaşamı

Böbrek nakli yapılmış olan hastalarda özel bir durum olmadığı sürece katı ve ciddi bir beslenme programı uygulanmaz.

Böbrek nakli ameliyatı olmuş hastalar kilo kontrolünün sağlanması için sağlıklı olan, uygun koşullarda pişen her şeyi aşırıya kaçmadan yiyebilirler. Belirli aralıklar ile kilo takibi önemlidir.

Böbrek naklinden sonra hastalar sabah kalkıp kahvaltıyı düzenli şekilde yaptıktan sonra ilaçları düzenli kullanıp normal hayata başlamalıdırlar.

Toplumda yanlış bilinen nakil sonrası kişinin eve kapanması, evden dışarı çıkmaması ve kimse ile görüşmemesi gibi görüşler vardır. Fakat bu doğru değildir.

Böbrek nakli ameliyatından sonra bu kişiler doktorları müsade ettikten sonra ve taburcu edildikten sonra kendilerini iyi hissettiklerinde kısa yürüyüşler yapmaları, soğuk olmayan havalar daha uzun yürüyüşler yapmaları önerilir.

Çok kalabalık değil iken otobüs ile yolculuk, eş, dost ile görüşmeler yapılabilir.

Böbrek nakli yapılmış kadın hamile kalabilir mi?

Böbrek nakli ameliyatı olmuş kadınlarda gebelik mümkün olabildiği gibi, hamilelik kararı verilmeden önce kan örneklerinin gerekli değerlendirmesi ve ilaç düzenlemesi yapılmalıdır.

Bu kadınlar hamileliği süresince ilgili bölümlerde takip edilerek bebeklerini dünyaya getirebilirler. Böbrek nakli sonrası en az bir yıl geçtikten sonra hamilelik kararı önerilir.

Ayrıca böbrek naklinden sonra bu hastalarda adet dönemleri düzene girer.

Böbrek nakli yapılmış erkek çocuk sahibi olabilir mi?

Böbrek nakli sonrası en az bir ay sonra kişi kendini iyi hissetmeye başladığında eski cinsel yaşamına geri dönebilir.

Bu hastalar cinsel yaşama döndüklerinde hem erkekler hemde kadınlar kendilerini cinsel yolla bulaşabilecek hastalıklara karşı korumalıdır. Böbrek naklinden sonra erkeklerin iktidarsızlık sorunu da düzene girer.

Böbrek naklinden sonra erkeklerde, kadınlar gibi çocuk sahibi olabilirler.

Böbrek nakli sonrası korunma ve önlemler

Böbrek nakli olmuş hasta ev ve iş yerinde bireylerin enfeksiyonel bir hastalık geçirdikleri dönemlerde yakın temastan kaçınmalıdır. Böbrek nakli ameliyatından sonra 2 ay kadar halka açık yerlerden ve kalabalık ortamlardan sakınılmalıdır.

Çiçek ve bahçe, tarla işleri ile uğraşan böbrek nakilli kişiler gereken önlemleri almalıdır. Sık sık eller yıkanmalı ve kişi kendine özel havlu ile kurulanmalıdır.

Böbrek nakli yapılmış kişi hayvanlar ile yakın temastan kaçınmalı ve yiyeceklerin temizliğine dikkat ederek yemelidir.

Böbrek nakli sonrası ilaç tedavisi

Böbrek nakli sonrası hastaya verilen bağışıklık sistemi baskılayıcı ilaçlar ve geçici süreli antibiyotik tedavisi verilir. Gereken durumlarda tansiyon ve kolesterol seviyesini düzenleyen ilaçlar eklenebilir. Özellikle bağışıklık sistemini baskılayan ilaç tedavisi düzenli kullanılmalıdır.

Kullanılacak ilaçların ismi, miktarı, nasıl ve hangi saatlerde kullanılacağı hakkında bilgi veren ilaç kullanma çizergesi kişiye hastaneden tabur edilirken verilecektir.

İlaçların doğru ve zamanında kullanılması doz atlanmaması böbrek nakli olmuş hastalar için önemlidir. Doktordan izinsiz başka bir ilaç kullanılmaması gerekir.

Herhangi bir nedenden dolayı başka bir ilaç kullanılması gerektiğinde veya başka bir doktor ilaç reçete ettiğinde böbrek nakli kontrolleri için gidilen doktora bildirilmelidir.

Böbrek nakli sonrası acil durumlar

Böbrek nakli ameliyatı olmuş ve evine taburcu edilmiş hastanın doktoruna bildirmesi gereken durumlar vardır.

Bu durumlar 38 derecenin üzerinde ateşlenme, idrar miktarında azalma, yanma hissi ve renk değişikliği, ayak ve el bileklerinde şişlik oluşması, aniden meydana çıkan tansiyon yüksekliği veya düşüşü, tekrarlayan kusma ya da ishal, öksürük ve nefes darlığı, diş problemi ve diş için antibiyotik kullanımı gerekliliği, herhangi bir aşı yapılması veya önerilmesi, su çiçeği, zona, tüberküloz veya herhangi bir hastalığa yakalanıldığında mutlaka hastanın doktoru bilgilendirilmelidir.

Nakil sonrası hastanın doktoruna ulaşması gerektiği en önemli durumlardan biri enfeksiyonlardır. Bu enfeksiyonlar nakilden birkaç ay sonra görülebileceği gibi, yıllar sonra da görülebilir.

Böbrek nakli sonrası enfeksiyon belirtileri (38 derecenin üzerinde seyreden ateş, titreme, baş ağrısı, kas ağrıları, aşırı halsizlik ve yorgunluk, öksürük, balgam çıkarma ve nefes darlığı, bulantı, kusma, ishal, idrar yaparken yanma hissi, renk değişikliği ve az idrar çıkarma) gibi belirtilerdir.

Böbrek nakli sonrası böbrek reddi belirtileri

Böbrek nakli sonrası % 3-5 oranında organ reddi görülmektedir. Bu durum yapılan kan tetkiklerinde, kreatinin düzeyinde artış olduğunda yapılan ileri tetkikler sonucunda organ reddi tespit edilebilir. Organ reddinin erken tanısında tedavisi yapılabilir. Özellikle nakilden 6 ay sonra yapılan rutin tetkiklerde bazı belirtiler görülen hastalarda dikkatli olunmalıdır.

Bu belirtiler, greft yerinde şişlik, ağrı ve hassasiyet, ateş, kan basıncının (tansiyonun) yükselmesi,hızlı kilo alımı, sıvı fazlası (ödem), idrar miktarında azalma, üre ve kreatinin değerlerinde yükseklik, halsizlik, iştahsızlık, genel vücut ağrıları, bulantı ve kusma gibi belirtilerdir.

Böbrek nakli başarısız olduğunda ne olur?

Böbrek nakli herhangi bir nedenden dolayı başarısız olur ise rahatlıkla daha önce görülen tedavi yöntemine ve diyaliz tedavisine dönmek mümkündür. Belirli tıbbi gerekçelerin yerine getirilmesinden sonra hastaya yeniden böbrek nakli yapılabilir.

Böbrek nakli yapılmaması gereken durumlar

Çözümlenmemiş kanser hastalığı, aktif halde olan AIDS hastalığı veya hepatit, aktif halde olan tüberküloz (verem) hastalığı, ciddi vasküler hastalık varlığı, aktif halde olan intravenöz ilaç kullanımı, 5 yıldan daha az yaşam beklentisi olan hastalar, yeni geçirilmiş miyokard infarktüsü, diğer son dönem organ yetmezlikleri (kalp, akciğer, karaciğer gibi), hastanın nakil sonrası kullanacağı ilaçları kullanamama gibi sorunlarının olması gibi durumlarda böbrek nakli yapılmaz.

Böbrek hastalıkları ile ilgili benzer sağlık yazıları

Источник: https://www.saglikocagim.net/bobrek-nakli-transplantasyonu-nedir/

Organ Nakli Ünitesi

Canlı Vericiden Böbrek Nakli (Hastalar İçin)

Dünyada ve Türkiye` de her yıl binlerce insan kronik böbrek yetmezliği nedeniyle hayatını kaybetmekte ve hayatta kaldıkları süre içinde de yaşamlarını diyalize bağlı olarak sürdürmektedir. Tahmin edildiğinden çok daha büyük bir sorun olan kronik böbrek yetmezliğinin en etkili tedavisi ise organ naklidir.

Tedavisi tıbben mümkün olmayan hastalıklar nedeniyle görev yapamayacak derecede hasar gören organların yerine; canlı veya kadavradan alınan yeni, sağlam organın konularak hastanın tedavi edilmesi “organ nakli” olarak tanımlanmaktadır.

Günümüz bilgi ve teknolojileri ile yapılabilen organ nakli operasyonları ile her gün pek çok hastaya sağlıklı organlar nakledilmekte ve hastaların sağlıklı bireyler olmaları ve hayata dönmeleri sağlanmaktadır.

Organ Nakli Yapılacak Sağlık Kurumunun Önemi

Organ nakli ameliyatları, son derece önemli ve hassas operasyonlardır.

Bu sebeple ameliyatların gerekli modern teknolojiyle donatılmış hastanelerde, konusunda uzman doktorlar ve deneyimli sağlık ekipleri tarafından yapılması son derece önemlidir.

Bir hastanede organ nakli operasyonlarının yapılabilmesi için; laboratuvar, yoğun bakım ünitesi, yatan hasta katları gibi alanlarda yeterli sağlık hizmetinin bölümler arası işbirliği ile sorunsuz bir şekilde verilmesi gerekmektedir. 

Hastanemizde Böbrek Nakli

Hizmet Hastanesi Böbrek Nakli Ünitesi`nde; Türk Böbrek Vakfı çatısı altında ve Memorial Sağlık Grubu`nun organ nakli ekibi ile birlikte çalışılmakta ve önemli başarılara imza atılmaktadır.

Günümüz tıbbi gelişmeleri ışığında yapılan laparoskopik böbrek nakilleri ile hastalar açık operasyonlara oranla daha güvenli ve risksiz bir şekilde ameliyat olabilmekte ve kısa sürede günlük yaşantılarına geri dönebilmektedir.

Kadavradan Böbrek Nakilleri

Böbrek nakli ameliyatları, kadavradan ve canlıdan yapılabilmektedir.

Hayattayken organlarını bağışlayan veya beyin ölümü gerçekleştikten sonra aileleri tarafından organları bağışlanarak kadavradan yapılan böbrek nakilleri için tüm dünyada binlerce kronik böbrek yetmezliği hastası Ulusal Organ ve Doku Nakli Koordinasyon Sistemi önderliğinde sırada beklemektedir. 30/01/2011 tarih ve 950 sayılı Ulusal Organ ve Doku Nakli Koordinasyon Sistemi Yönergesi e göre; her organ ve doku için dağıtım ilkeleri belirlenmiştir. Sadece 18 yaş altı beyin ölümü gerçekleşen kişilerden bağışlanan organların paylaşımı, yine aynı yaş grubu çocuk hastalar için yapılmaktadır. 18 yaş üstü bekleyen hastalar ise; öncelikle aciliyet durumlarına daha sonra bağışlanan organa olan doku uyumlarına, organ yetmezliğine girme ve listede bekleme sürelerine göre sıralanmaktadır.

Ülkemizde Organ Bağışı ve Organ Nakli

Dünyada yapılan böbrek nakilleri çoğunlukla kadavradan yapılmaktayken, ülkemizde ise bunun tersine yapılan nakillerin sadece % 20-30`unu kadavradan nakiller oluşturmaktadır. Organ nakli operasyonlarının sayısının artması ilk aşamada kadavradan organ nakillerin sayısının artmasına bağlıdır.

Canlı verici nakilleri, kadavra nakillerine oranla daha iyi sonuç vermekle birlikte; kadavra nakilleri canlı verici şansı olmayan hastalar için umut kaynağı olmaktadır. Organ bağışı konusunda ülkemizde yol katedilmiş olunsa da bu konuda ciddi eksiklikler bulunmaktadır.

Toplumumuzda organ bağışının istenilen sayıda olmamasının sebepleri arasında; sağlıklı bireylerin yeterli duyarlılıkta olmaması, bilgi eksikliği, önyargılar ve yanlış inanışlar önemli rol oynamaktadır.

Günümüzde devlet hastaneleri, organ nakli operasyonları gerçekleştirebilen bazı büyük özel hastaneler, sağlık ocakları, sağlık grup başkanlıkları, sağlık müdürlükleri, organ nakli yapan merkezler, konu ile ilgili çalışma yürüten dernek ve vakıflar gibi kuruluşlarda organ bağışı yapılabilmektedir.

Bu mercilere başvuran herkese ortalama beş dakikada organ bağış kartı verilmekte ve sistem gereğince bağışlanan organlar TC. Sağlık Bakanlığının Bölge Koordinasyon Merkezi`ne (BKM) ve oradan da Ulusal Koordinasyon Merkezi`ne (UKM) bildirilmektedir.

Canlı Vericiden Böbrek Nakilleri

Böbrek hastalarının diğer şansı olan canlı vericiden sağlıklı böbreğin alınmasını takiben yapılacak olan nakil operasyonlarıdır. Canlı verici vasıtası ile yapılacak operasyonlarda öncelikle, gönüllü olarak yakınına yardım etmek isteyen vericinin sağlık durumunun değerlendirilmesi ve operasyon sonrasında problem yaşamayacak olması önemlidir.

Vericinin muayene sonrası sağlık durumu iyi olarak değerlendirilirse ilk önce kan tetkikleri yapılır. Bu tetkiklerde bir sağlık problemi saptanmadığı takdirde üç boyutlu karın bilgisayarlı tomografisi ile böbreklerin yapısı ve damarlanması detaylı olarak değerlendirilir.

Tüm bu tetkikler sonucunda vericinin sağlık durumunu etkileyecek hiç bir problemi bulunmadığı durumda canlı böbrek nakli uygulanabilir.

Источник: https://www.hizmethastanesi.com/tibbi-bolumler/organ-nakli/

Canlı Vericiden Böbrek Nakli Artık Çok Daha Kolay

Canlı Vericiden Böbrek Nakli (Hastalar İçin)
Organ Nakli Merkezi
Memorial Şişli Hastanesi

Aşırı tuz ve şeker tüketimi, diyabet, kilo artışı, tansiyon, tedavi edilmeyen idrar yolu enfeksiyonları… Böbrek yetmezliği birçok nedenle ortaya çıkabiliyor.

Türkiye’de bugün itibariyle yaklaşık 60 bin kronik böbrek yetmezliği hastası bulunuyor. 2015’te bu sayının 100 bine ulaşması bekleniyor.

Memorial Şişli Hastanesi Organ Nakli Merkezi Bölümü Uzmanları, böbrek nakli hakkında bilgi verdi.

Kronik böbrek yetmezliğinin en etkin tedavisi böbrek naklidir. Ancak kronik böbrek yetmezliğinde en iyi sonuç, hiç diyalize girmeden yapılan böbrek nakliyle gerçekleşiyor. Hasta, diyalizin olumsuz etkileri nedeniyle yıpranmadan ve bu etkiler vücuda yerleşmeden böbrek nakli olduğunda başarı şansı da çok artıyor.

Böbrek nakli hayat kurtarır

Böbrek nakli, böbrek yetmezliği olan hastaları diyaliz tedavisinden kurtarmakta ve yaşam kalitelerini yüksek oranda artırmaktadır. Ama bundan daha da önemlisi başarılı bir böbrek naklinin hayat kurtardığı gerçeğidir.

Böbrek nakli hastalarında 5 yıllık hasta sağ kalımı % 90, diyaliz hastalarında ise  yaklaşık % 40’dır. Böbrek nakli bu hastaların yaşamını 2.5-3 kat uzatmaktadır. Dünyada ve ülkemizde böbrek nakli önündeki en büyük engel organ yetersizliğidir. A.B.D.’de 61.

000’den daha fazla insan kadavra böbrek bekleme listesindedir ve bu hastaların sadece %15’i bir yıl içerisinde böbrek nakli olabilecektir. Bu ülkede ortalama böbrek bekleme süresi 4-5 yıldır. Ülkemizde 20.

000’den civarında insan kadavra böbrek bekleme listesindedir ve yılda yapılan kadavral böbrek nakillerinin sayısı 500 civarındadır. Dolayısıyla ülkemizde kadavra böbrek bekleyen bir hastanın ne kadar süreyle böbrek bekleyeceği tahmin edilememektedir.

Böbrek vericisi artık ameliyattan korkmuyor

Tüm dünyada gösterilen bütün çabalara rağmen beyin ölümü gerçekleşmiş kişilerden yapılan kadavral nakiller belli bir sayıya ulaşmıştır ve bu sayıyı yıllar içerisinde artırmak pek mümkün olmamaktadır. Organ yetersizliğine bir çözüm olarak canlı vericilerden yapılan nakillerin artırılması akla gelmiştir.

Gerek vericiler gerekse alıcılar bu nakile kuşkuyla bakmaktadır. Sevdikleri kişiye organ vermek isteyen kişiler böyle büyük bir ameliyattan çekinmektedir. Böbrek yetmezliği hastaları da sevdikleri bir insanın kendileri için böyle ciddi bir ameliyat riskini almalarını istememektedir. Bu sebeple A.B.D.

’de verici ameliyatının hastalar ve vericileri için daha kabul edilebilir bir ameliyat haline getirilmesi ve böylelikle canlı vericilerden yapılan nakillerin arttırılması amacıyla “Laparoskopik donör nefrektomi” yani kapalı yöntemle böbrek alma operasyonu uygulanmaya başlanmıştır.

Laparoskopik cerrahi ameliyatın hastanın vücuduna yapılan açık bir kesi yerine, hastanın karnına açılan küçük deliklerden yapılmasıdır. Bu deliklerden birinden cerrahın yaptığı işlemi görebilmesini sağlayan bir kamera, diğer delik veya deliklerden de operatörün cerrahiyi yapmasını sağlayan aletler sokulmaktadır.

Bu teknik tüm dünyada son 10 yılda yaygınlaşmış, eskiden açık şekilde yapılan bir çok cerrahi, laparoskopik yöntemle uygulanmaya başlanmıştır.

“Tek- port cerrahisi” ile ameliyat izinden eser yok

Bu ameliyat için; göbek deliğinin içine dışarıdan görünmeyen, 2 cm’lik bir kesi yapılıyor ve tüm laparoskopik aletlerin içinden geçirilebildiği tek bir port göbek deliğine yerleştiriliyor. Daha sonra kamera ve özel cerrahi aletler, bu tek porttan geçirilerek ameliyat gerçekleştiriliyor.

HD (yüksek çözünürlüklü) kamera sistemi,  görüntüyü yine HD bir ekrana aktarıyor ve cerrahi ekip bu ekrandan en küçük ayrıntıları bile görerek ameliyatı gerçekleştiriyor.

Bu ameliyatlar için standart laparoskopik ameliyatlarda kullanılan cerrahi aletlerden daha farklı olan ve uç kısmı her yöne hareket edebilen özel laparoskopik aletlerin kullanılması gerekiyor.

Aynı zamanda son yıllarda üretilen ve uç kısmı bükülerek değişik açılardan görüntü veren özel kamera sistemleri, bu ameliyat tekniğini kolaylaştırılıyor. Böbrek ameliyatlarının büyük bir kısmı “Göbek Deliğinden Tek-port Cerrahisi” denilen bu teknikle yapılabiliyor.

Örneğin, çalışmayan ve içi iltihapla dolu böbrekler bu ameliyatla çıkarılabiliyor. Böbrek ne kadar büyük olursa olsun, ameliyatın bitiminde özel bir torbanın içine yerleştiriliyor ve göbek deliğinden “morselatör” denilen bir aletle parçalanarak vücut dışına alınıyor.

Böylece böbreğin uzunluğu 15 cm olsa bile, göbek deliğindeki 2cm’lik kesiden dışarı çıkarılması mümkün hale geliyor. Böbrek kanserlerinin bir kısmı ve böbreğin toplayıcı sistemine yerleşmiş büyük taşlar da bu metodla tedavi edilebiliyor.  Aynı zamanda böbreküstü bezinde yerleşmiş kitleler de bu ameliyat tekniğiyle iyileştirilebiliyor. Böbrekten mesaneye uzanan ve “üreter” denilen idrar kanalında oluşacak hastalıklar da bu ameliyat tekniğiyle tedavi edilebiliyor.

Yapay mesane artık böbrek nakline engel değil

Mesanedeki sorun nedeniyle oluşan böbrek yetmezliği, yıllarca sinsi bir şekilde ilerleyebilir. Ancak mesanenin hastalıklı oluşu, erken dönemde fark edilmemektedir. Sorunlu mesanenin tedavi sürecinde öncelikle mesaneye ince bağırsaktan yama yapılarak büyütme ameliyatı uygulanarak, yama yapılmış mesane, böbreklere bağlanabilmektedir.

Bu hastalara uygulanan böbrek nakli, diğer nakilli hastalarla aynı başarı oranına sahiptir. Daha önce sorunlu mesane dolayısıyla kronik böbrek rahatsızlığı çeken hastaların tedavisi iki seansta gerçekleştirilmekteydi. İlk seansta, mesaneye yama operasyonu yapılmakta ve böbrek tedavisi için de 6-8 hafta beklenmekteydi.

Ayrıca bu operasyon sonunda, hastada sık sık tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları görülebilmekte ve buna bağlı olarak da çeşitli komplikasyonlar ortaya çıkabilmekteydi. Ancak yeni gelişen ameliyat tekniklerinin gelişmesiyle birlikte idrar yolu enfeksiyonları düzenli takip ve kontrollerle erken teşhis edilebilmekte, tedavisi zamanında uygulanabilmektedir.

Ayrıca, artık sorunlu mesane operasyonu ve böbrek nakli ameliyatı tek seansta uygulanabilmektedir.

Böbrek nakli bebek sahibi olma şansını artırıyor

Böbrek yetmezliği nedeniyle diyaliz tedavisi gören erkek hastalarda ürenin yarattığı etkilerden dolayı sperm sayılarında düşüklük gözlenebilir. Bu nedenle üreme kabiliyetlerinde azalma meydana gelebilir.

Başarılı böbrek nakli sayesinde, böbrek yetmezliği nedeniyle bebek sahibi olamayan hastaların bu şansı artmaktadır.

Nakil sonrası ürenin vücutta meydana getirdiği etkiler ortadan kalkınca bu hastaların üreme kabiliyetleri artmakta ve sperm parametreleri normal seviyeye gelmektedir.

Bunun dışında sevdiklerine böbreklerini bağışlamak isteyen genç vericiler ileride hamile kalıp çocuk doğuramama endişesi yaşamaktadır. Kadın hastalar tek böbrekle de rahatlıkla gebe kalarak çok sağlıklı bir şekilde bebek sahibi olabilmektedir. Çünkü tek böbrekle yaşayan kadınların gebelikleri diğer gebelerden farklı değildir.

İleri yaş ve kronik hastalıklar böbrek nakline engel değil

Böbrek yetmezliği hastalarının çok önemli bir sağlık sorunu bulunmuyorsa nakil olmaları gerekir. Yaşlı hastalarda diyalizin olumsuz etkileri vücutlarının çok daha kısa zamanda yıpranmasına neden olduğu için nakil şansları az gibi görünse de nakilden çok yarar gören hasta grubunun yaşlılar olduğu dikkate alınarak, bu hastalar nakil kapsamında değerlendirilmelidir.

Avrupa Transplant Merkezi’nin bu gruba özgü olan programında, yaşlıdan alınan böbreklerin yaşlıya nakli uygulanmaktadır. 80 ya da daha ileri bir yaştaki hastanın de eğer böbrek fonksiyonlarında bir sorun yoksa yine ileri yaşta bir hastaya nakledildiğinde çok başarılı sonuçlar vermektedir.

İleri derecede kalp hastalığı olan bir kişinin dahi gerekli tetkikler ve tedaviler yapıldıktan sonra böbrek nakli olmasında herhangi bir sakınca bulunmamaktadır. Önemli olan hastanın kalp muayenesinin ardından gerekli tedavinin ya da operasyonun uygulanarak kişinin sağlıklı bir kalbe kavuşmasının sağlanmasıdır. Ardından böbrek nakli çok sağlıklı bir şekilde yapılabilmektedir.

Örneğin; bypass olmuş bir kişiye nakil yapılmasında herhangi bir sakınca yoktur. Kalp ameliyatı yapıldıktan aylar sonra nakil yapılabilir.

Güncellenme Tarihi: 29 Nisan 2013Yayınlanma Tarihi: 29 Nisan 2013

Benzer Sağlık Rehberleri

Источник: https://www.memorial.com.tr/saglik-rehberleri/canli-vericiden-bobrek-nakli-artik-cok-daha-kolay/

Böbrek Nakli Öncesi | Acıbadem

Canlı Vericiden Böbrek Nakli (Hastalar İçin)

Son dönem böbrek yetmezliği, “böbrek fonksiyonlarının kalıcı olarak bozulması” durumuna deniyor. Bu durum ilerleyerek “son dönem böbrek yetmezliği” denilen, böbrek fonksiyonlarının tümüyle bozulduğu, yaşamı sürdürmek için diyaliz ve böbrek nakli tedavilerinin şart olduğu aşamaya dönüşebiliyor.

Son dönem böbrek yetmezliği tanısı konan her hasta böbrek nakli olmak üzere değerlendirilmelidir! Böbrek nakli, hastanın vücuduna bir başka kimseden alınan böbreğin takılması olarak açıklanıyor. Nakil için kullanılacak böbrek, iki kaynaktan sağlanıyor: Canlı vericiden veya beyin ölümü gerçekleşmiş kişilerden.

Hangi Derecedeki Akrabalar, Verici Olabilir?

Sağlık Bakanlığı tarafından canlıdan organ ve doku nakillerinin denetiminin kolaylaştırılması amacıyla 'Ulusal Organ ve Doku Nakli Koordinasyon Sistemi' yürürlüğe girmiştir.

Buna göre canlıdan organ ve doku nakli, alıcının dördüncü dereceye kadar (dördüncü derece dahil) kan ve kayın hısımlarından yapılabilir.

Bu kapsam dışında kalan organ ve doku verici adayların durumları, ilgili Organ ve Doku Nakli Merkezi'ndeki Yerel Etik Kurul tarafından değerlendirilip uygun bulunursa nakil gerçekleştirilebilir.

Dördüncü derece hısımlık bağı ile ilgili olarak; Türk Medeni Kanunu'nun 17. maddesinde, 'Kan hısımlığının derecesi, hısımları birbirine bağlayan doğum sayısıyla belli olur' denmektedir.

Kan Hısımlığında Kişinin Akrabalık Derecelerine Göre;

1. derece akrabaları: Annesi, babası, çocuğu

2. derece akrabaları: Kardeşi, dedesi, ninesi, torunu

3. derece akrabaları: Amcası, halası, dayısı, teyzesi, yeğeni (kardeş çocuğu)

4. derece akrabaları: 3. derecedekilerin çocuklarıdır.

Kayın hısımlığında ise kişinin eş tarafından akrabaları aynı şekilde derecelendirilir.

Akraba Dışı Vericiler

Canlıdan organ nakli, alıcının en az iki yıldan beri fiilen birlikte yaşadığı eşi, dördüncü dereceye kadar (dördüncü derece dahil) kan ve kayın hısımlarından yapılabiliyor.

Ancak elbette hiçbir akraba ve hısımlığın olmayan kişilerin de birbirine organ vermesi mümkün. Ancak yasa gereği bu konuda oldukça titiz bir araştırma yapılıyor.

Yukarıdaki canlı verici adayları dışında canlıdan nakil yapılabilmesi için, naklin yapılacağı ilde oluşturulacak Etik Komisyonu'nun verici ile alıcı arasında, yönetmeliğe ve diğer ilgili mevzuata aykırı herhangi bir hususun bulunmadığını ve etik açıdan organ bağışının uygunluğunu onaylaması zorunludur. Bu durumda alıcı ve vericilerin, İl Sağlık Müdürlüğü aracılığıyla öncelikle komisyona başvurmakları zorunlu hale getiriliyor.

Kimler Böbrek Nakli İçin Canlı Verici Olamaz

  • 18 yaşından küçük
  • Hipertansiyonu (>140/90 mmHg) olanlar veya hipertansiyon ilacı kullananlar
  • Diyabet hastaları
  • Proteinüri (250 mg/24 saat),
  • Tekrarlayan böbrek taşı öyküsü,
  • Düşük GFR (< 80 ml/dk)
  • Mikroskopik hematüri
  • Böbreğinde ürolojik anormallikler olanlar
  • Ciddi medikal hastalığı olanlar (kronik akciğer hastalığı, yakın zamanda tanı konulmuş kanser hastalığı)
  • Şişman olanlar (İdeal kilosunun yüzde 30'un üstünde kilosu olanlar)
  • Tromboz veya tromboembolizm öyküsü olanlar
  • Psikiyatrik hastalıklara sahip olanlar
  • Ailede kuvvetli bir şekilde diyabet, hipertansiyon ve böbrek hastalığı öyküsü bulunanlar.

Böbrek Naklinde Canlı Verici Neden Tercih Ediliyor?

Böbrek naklinde vericinin canlı olması tercih ediliyor. Çünkü beyin ölümü gerçekleşmiş kişilerden alınan böbreklere göre hasta için pek çok avantajı var. 

  • Daha iyi kısa dönem sonuçları (Graft yaşam hızı: %95'e karşın %90)
  • Daha iyi uzun dönem sonuçları (Graft yarı ömrü: 12-20 yıla karşın 8-9 yıl)
  • Böbreğin daha erken fonksiyon görmesi ve hastanın daha kolay manipülasyonu
  • Beyin ölümü stresinin olmaması
  • Gecikmiş graft fonksiyonu sıklığının azlığı
  • Nakil ekibi ve hastaya nakle kadar zaman kazandırması
  • Göreceli olarak daha hafif bir immün baskılama
  • Beyin ölümü gerçekleşmiş vericiden böbrek sağlama sistemi üzerindeki baskıyı azaltarak moral destek sağlaması

Nakil İçin En Uygun Böbrek Nasıl Seçiliyor?

Böbrek nakli yapılabilmesi için alıcı ile verici arasında, kan naklindeki gibi A, B, 0 kan grubu uyumunun olması gerekiyor. 0 grubu genel verici, AB grubu ise genel alıcıdır. Bu kurala göre;

Böbrek naklinde Rh sisteminin önemi yoktur. Rh negatif kan grubundaki bir kişi Rh pozitif birinden rahatlıkla böbrek alabiliyor. Alıcı-verici adaylarının doku tipi tanımlaması da belirleniyor. Ancak bilinmelidir ki böbrek naklinde doku uyumu mutlaka gerekli değildir.

Çapraz Nakil Nedir?

Bu yöntem, yakınları içerisinde kan grubu uyumlu vericisi olmayan hastalara uygulanıyor.

Kan grubu uymadığı halde yakınına böbrek vermek isteyen çiftler, organ nakli merkezinde doku uyumları göz önüne alınarak çapraz nakle hazırlanıyor.

Örneğin, kan grubu A olan bir alıcının kan grubu B olan yakını, böbreğini kan grubu B olan başka bir hastaya verirken; ikinci hastanın kan grubu A olan vericisi de böbreğini ilk hastaya veriyor.

Kan grubu A veya B olan hastalar, kan grubu uyumlu vericileri olmaması durumunda çapraz nakil adayı olabiliyorlar. Burada bilinmesi gereken önemli nokta, kan grubu 0 veya AB olan hastaların çapraz nakil olma şansının daha düşük olduğudur.

Bitkisel Hayattayken Organ Alınır Mı?

Organların alınabilmesi için kişinin mutlaka beyin ölümünün gerçekleşmiş olması gerekir. Beyin ölümü olan kişilerin, yaşama şansları yoktur. Oysa bitkisel hayattaki (koma) kişi, beyin işlevini tam olarak kaybetmediğinden, bir süre sonra bitkisel hayattan çıkabilirler. Bu nedenle bitkisel hayattaki kişiden asla organ alınmaz.

Beyin Ölümü Gerçekleşmiş Vericiden Nakil Nasıl Gerçekleştiriliyor?

Beyin ölümü gerçekleşmiş, ancak kalbi atmaya devam eden hastalardan böbrek sağlanması: Bu grupta, çoğunlukla trafik kazası sonucu kafa travması geçiren ya da değişik nedenlere bağlı beyin kanaması geçiren hastalar yer alıyor. Bu hastalardan sağlanan organlar, beyin ölümü gerçekleşmiş vericiden nakil için en önemli kaynağı oluşturur.

Beyin ölümü gerçekleşmiş, kalbi de durmuş hastalardan böbrek sağlanması: Bu hastalar, beyin ölümünü takiben kalbi de duran hastalardır. Bu hastalardan organ sağlanması, beyin ölümü gerçekleşmiş ancak kalbi çalışan hastalara göre daha zordur. Ülkemizde sık uygulanan bir yöntem değildir.

Beyin Ölümü Gerçekleşmiş Hastanın Organları Bağışladıktan Sonra Nasıl Bir Süreç Yaşanıyor?

Bugün ülkemizde geçerli yasal düzenlemelerle böbrek nakli gerçekleşmiş vericiden böbrek nakli yapılması için ya vericinin sağlığında organlarını bağışlamış olması ya da vericinin beyin ölümü gerçekleştikten sonra yakınlarından izin alınması gereklidir.

İzin sağlandıktan sonra verici yoğun bakıma alınıyor, vericinin kan grubu ve doku grubu uygunluğu araştırılıyor.

Organ bekleyen hastalara ait özelliklerin ve doku gruplarının yer aldığı bekleme listesi değerlendirilerek, organlar seçilen uygun adaylara takılıyor.

Eğer çıkarılan organ bir başka merkezdeki hastaya takılacaksa, organ uygun saklama koşulları sağlanarak, hızlı bir ulaşım aracıyla takılacağı merkeze gönderiliyor.

Источник: https://www.acibadem.com.tr/organnaklimerkezi/bobrek-nakli-oncesi/

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.