Canlı Vericiden Karaciğer Nakli Nasıl Yapılır?

Karaciğer Nakli Sonrası Donör Riskleri ve Cerrahi Operasyon Sonrası Hayat

Canlı Vericiden Karaciğer Nakli Nasıl Yapılır?

Karaciğer nakli için vericinin risk faktörü son derece düşüktür. Ortalama 3 ayda vericiden alınan karaciğer parçası yerinde tamamlanmaktadır.

Karaciğer naklinde verici yani donör en önemli etkendir. Keza operasyonun gerçekleşebilmesi için ya kadavradan bağışlanan organ alınmalı ya da canlıdan nakil işlemi için akrabanızın karaciğerinin bir kısmını bağışlaması gerekir.

Karaciğer Naklinde Verici Riskleri Nelerdir?

Karaciğer naklinde verici ameliyatı yapılmadan önce çok yönlü tetkikler yapılır. Bu tetkiklerin tamamında da belirli şartların yerine getirilmesi gerekir. En basit faktör kan uyumudur. Belirli kan gruplarının birbirine alıcı ve verici olabildiklerini biliyoruz. Haliyle karaciğer naklinde de aynı mantık üzerinden hareket edilir.

Eğer bağışçı olacaksanız donör sıfatıyla hastaneye başvurmadan önce bilmeniz gereken bazı unsurlar vardır.

  • 18 yaşından büyük olup öz rızanızla bağışta bulunmanız
  • Akrabalık bağının 4.dereceye kadar olması (Eğer akraba olmadığınız halde donör olacaksanız; Sağlık bakanlığı tarafından yapılan etik inceleme sonucu karara bağlanır)
  • Kan grubu ve diğer tüm tetkiklerin uyuşmuş olması
  • Fonksiyonel veya sistemik bir hastalığınızın olmaması
  • Karaciğer anatomisinin uygunluğu

Tüm bu faktörler sağlandıktan sonra verici ameliyatının riskleri üzerine konuşmalar sıkça yapılır. Fakat burada ciddi anlamda az bir risk faktörüyle karşılaşırız.

Ameliyat riskleri vericinin tahlillerinden ortaya çıkan bazı semptomlar ile önceden sezinlenilebilir. Canlıdan karaciğer nakil ameliyatı yapılırken vericinin ölüm riskinin %0,2 olduğu saptanmıştır.

Bir ameliyat için son derece ufak bir risk derecesi olduğunu vurgulayalım. %10 ihtimalle ise karaciğer komplikasyonları veya safra kesesi sızıntısı gözlemlenebilir.

Karaciğer Naklinde Verici Ameliyatı Ne Kadar Sürer?

Çok büyük bir risk olmasa da bazı hastalar için ameliyatın endişe verici yönleri ortaya çıkabilir.

Bu aşamada en önemli noktaların başında da karaciğer naklinde verici ameliyatı kaç saat sürer sorusuyla karşımıza çıkar.

Ameliyatın ortalama 4 ile 6 saat arasında sürebileceğini ve bu süreç boyunca karaciğerinizin %40 ile %60’ı arasında bir bölümün alınacağını söylemek gerekiyor.

Bu miktar hastanın vücudunun yenileyebileceği miktar ile özdeşleşmektedir. Yani ameliyat sonrası birkaç saat içerisinde hücre onarımları başlar. Birçok hastada yaklaşık 3 ay içerisinde karaciğer parçası hiç alınmamış gibi tamamlanır.

Aynı durum karaciğer nakli yapılan hastalar için de geçerlidir. Karaciğer naklinden sonra yaklaşık 24 saat müşahede altında tutulmanız gerekir. Keza olası karaciğer komplikasyonları ameliyat sonrası gözlemlenmeye başlanır. Hastanın durumu ise bu süreç zarfında belli olur. Vericinin ameliyat riski ciddi anlamda düşüktür. Alıcının uyum sağlama durumu çok daha riskli bir süreçtir.

Kan GrubuAlabildiği Kan GruplarıVerebildiği Kan Grupları
0 Grubu00, A, B, AB
A Grubu0, AA, AB
B Grubu0, BB, AB
AB Grubu:0, A, B, ABAB

Karaciğer Naklinde Vericinin İyileşme Süreci

Karaciğer nakli ameliyat sonrası yaşam standartları normal şekilde devam edecektir. Alıcı için donörden alınan %40-60 miktarındaki karaciğer parçası 3 ay içerisinde tam bir karaciğere dönüşür. Aynı durumu vericide kalan karaciğer parçasının büyüyerek 3 ay içerisinde tamamlanmasını sağlar.

Karaciğer nakli sonrası vericinin durumu ilk 24 saat yoğun bir biçimde kontrol edilir. Sonrasında ise süreç şöyle işler;

  • İlk 24 saat sıkı müşahede
  • Ameliyat sonrası 7-10 gün verici hastanede kalır
  • Önerilen istirahat süresi taburcu olduktan sonra 3-4 haftadır.
  • Ameliyattan 4 hafta sonra normal hayatına kaldığı şekilde devam edebilir.
  • Ameliyattan 6 hafta sonra çalışmaya başlayabilir (Çok ağır işler hariç)
  • Ağır işler, egzersizler ve kendisini zorlayacak eylemler için en az 3 aylık dikkat edeceği bir süreç vardır.

  Karaciğer nakli ameliyatı riskli bir operasyon değildir. Aksine günümüz teknolojisi ve doktorların başarı yüzdeleri bunu net bir biçimde ortaya koymaktadır.

Alıcı ve verici arasında kanda RH + ve – değeri önemsizdir. Fakat yukarıdaki tabloya göre yapılacak olan radyoloji, görüntüleme ve diğer tetkikler ile uyum sonucuna varılır.

Karaciğer naklinde vericinin iyileşme süresi ise yukarıda belirtilen kriterlerdedir.

Kaynaklar

(2 votes, average: 3,50 5)
Loading…

Источник: https://karacigeri.com/karaciger-nakli-verici-riskleri-nelerdir.html

Karaciğer nakli kararı neye bağlı?

Canlı Vericiden Karaciğer Nakli Nasıl Yapılır?

Karaciğer nakli hastalık veya yapısal bozukluk nedeniyle karaciğer kısmen ya da tamamen çalışamazsa uygulanır. Nakil genellikle ölü donörden alınan karaciğer veya karaciğer parçasının hastaya nakledilmesiyle olur. Ancak bazı durumlarda canlı donörden alınan karaciğer parçasıyla da gerçekleşebilir.

Karaciğer nakli kimlere uygulanır?

Karaciğer sirozuna bağlı olarak 1 yıldan az ömrü kaldığına inanılan herkes karaciğer nakli için değerlendirilir. Bu değerlendirmede bazı kriterler var. Öncelikle hastalar A, B ve C olarak 3 sınıfa ayrılır. A sınıfı siroz hastaları genellikle nakil gerektirmez. İlaç tedavisi genellikle yeterli olur. Sonuç olarak nakil sırasının sonunda yer alırlar.

B sınıfı siroz hastalarına gelince, çoğu ileride nakle ihtiyaç duyabilir. Bu nedenle nakil sırasında A sınıfı siroz hastalarının önüne geçerler. Ancak C sınıfı siroz hastaları hemen hepsi acil olarak nakil gerektirdiğinden öncelik onların olur.

Ülkemizde olduğu gibi dünya genelinde de organ bağışı organ nakli gerektiren hastalardan daha az olduğundan karaciğer nakli bekleyen hastaların sayısı oldukça fazla.

Karaciğer nakli neden yapılır?

Karaciğer nakli karaciğer kanseri, siroz gibi karaciğer yetmezliğine neden olan sağlık sorunlarının ilaç ve diğer tedavilerle kontrol altına alınamadığı durumlarda, özellikle sorun yaşamsal düzeydeyse uygulanabilir.

Karaciğer yetmezliğine neden olan başlıca sağlık sorunları:

•    Karaciğer sirozu

•    Safra kanalı atrezisi

•    Kistik fibrozis

•    Erken evre karaciğer kanseri

•    Hemokromatozis

•    Birincil biliyer siroz

•    Wilson hastalığı

•    Birincil sklerozan kolanjit

Karaciğer nakli kararı neye bağlı?

Karaciğer sorunlarına bağlı olarak doktorla görüşen kişi bazı muayene ve testlerden geçirilir. Buradan alınan verilere göre karaciğer uzmanı Doktor son evre karaciğer hastalığı tanısı koyarsa nakil gerekliliğini belirlemeye yönelik bir değerlendirme önerir.

Alıcı değerlendirmesi üç aşamada yapılır. Genellikle 5 – 7 gün sürer.

Birinci aşama: Kesin tanı koyularak karaciğer hastalığının şiddetiyle naklin aciliyetinin belirlenmesi aşamasıdır.

İkinci aşama: Hastanın nakil için uygunluğunun olmadığının belirlendiği aşama. Bu aşamada hastanın kalbi, akciğerleri, böbrekleri, kan sayım değerleri vb. test edilir. Hasta ayrıca psikolojik değerlendirmeden geçer.

Sigara, alkol ve uyuşturucu gibi bağımlılıkları mevcutsa tedaviye başlanır. Enfeksiyon varsa ortadan kaldırılır.

Ardından karaciğer uzmanları hastanın genel durumuna, karaciğer hastalığının nedenine ve şiddetine bağlı olarak ameliyatın ne derece başarılı olacağını gözden geçirir.

Üçüncü aşama: Hasta psikolojik olarak nakile hazırlanır. Hasta ve ailesi operasyon ve izleyen aşamalar hakkında bilgilendirilir. 

Tüm bu aşamalardan sonra hasta kadavradan nakil için bekleme listesine alınır. Bazı durumlarda kan grubu eşleşen bir akraba varsa, kişi nakil konusunda istekliyse bağış için değerlendirilir ve nakil planlanır.

Ancak böyle bir durum yoksa hasta kadavradan nakil için bekleme listesinde kalır. Uygun karaciğer bulunana dek nakil ekibi tarafından izlenir.

Karaciğer nakli nasıl yapılır?

Ölü donörden alınan ciğerle yapılan nakil: Karaciğer nakli ameliyatı genel anestezi altında yapılır. Karında uzunlamasına bir kesi açılır. Kesinin boyu kişiden kişiye değişir.

Ardından sorunlu karaciğere giden kan damarları ve safra yolları kapatılır. Karaciğer yerinden alınır. Ölü donörden alınan ciğer yerleştirilir. Kan damarları ve safra yolları tekrar bağlanır. Karın kapatılır.

Tüm bu işlem yaklaşık 12 saat sürer.

Yaşayan donörden alınan ciğerle yapılan nakil: Bu tür nakillerde donörden alınan karaciğer parçası hastaya nakledilir. Öncelikle cerrahlar donör üzerinde çalışırlar. Karın bölgesine uzunlamasına kesi açılır. Buradan girilerek karaciğerden parça alınır. Karaciğerdeki bu eksilme donörün sağlığını etkilemez.

Donörden alınan karaciğer parçası tıpkı diğer yöntemdeki gibi hastaya nakledilir. Kan damarları ve safra yolları bağlanır. Kesi kapatılır. Operasyon 14 saat kadar sürebilir.

Karaciğer nakli ameliyatı sonrası

Ameliyat sonrası ilk birkaç gün yoğun bakımda kalınır. Bu süre içerisinde doktorlar oluşabilecek komplikasyonları gözlemler. Yine bu sürede yeni karaciğerin vücut tarafından reddedilmemesi için bazı ilaçlar kullanılır. Ayrıca karaciğerin doğru işleyip işlemediğine bakılır.

Yoğun bakımdaki ilk birkaç gün sonra veriler normalse hasta yoğun bakımdan çıkar. 1 – 2 hafta hastanede bakım devam eder.

Hasta taburcu olduktan sonra haftalık kontroller devam eder. Haftalık kan ve idrar testleri yapılır. Alınan veriler değerlendirilir.

Tüm bu süreçte sorun yoksa testlerin sıklığı giderek azalır. Ancak hayat boyu bazı ilaçların kullanımı devam eder. Yaşam tarzında değişiklikler yapılır. Karaciğere zarar veren alışkanlıklardan uzak durulur. Gıdalara dikkat edilir.

Karaciğer naklinin riskleri

Tüm ameliyatlar belli oranda riskli. Üstelik organ nakilleri oldukça ciddi ameliyatlar sınıfında. Gelişen tıp teknolojisi ve ilaçlar bu riskleri eskiye göre çok daha düşük düzeylere çekse de riskin küçüğü olmaz. Bunlar:

•    Bağışlanan karaciğerin vücut tarafından reddi

•    Kanama

•    Safra kanalı komplikasyonları

•    Kan pıhtılaşması

•    Enfeksiyonlar

•    Hafıza ve düşünme sorunları

•    Yeni karaciğerin çalışmaması

Organ reddini engelleyen ilaçların yan etkileri

Organ nakillerinden sonra hastalara vücudun yeni organı reddetmemesi için bazı ilaçlar verilir. Bu ilaçların bazı yan etkileri olabilir:

•    Kemik incelmesi

•    Diyabet

•    İshal

•    Baş ağrısı

•    Yüksek kan basıncı

•    Yüksek kolesterol

Источник: https://www.cevapsepeti.com/karaciger-nakli-karari-neye-bagli/

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.