Çikolata Kisti (Endometriozis) Nedir?

içerik

Endometriozis (Çikolata Kisti) Nasıl Oluşur?

Çikolata Kisti (Endometriozis) Nedir?

Rahim iç dokusu olan ve gebelik için her ay düzenli şekilde hazırlık yapan endometrium dokusu, bunu sağlamak için hormonların desteğiyle her ay kalınlaşır. Eğer yumurta ve sperm hücresi döllenemez ve gebelik gerçekleşmezse, yumurtalıklardan salınan hormonlar kesilir.

Bu etkiyle endometrium dokusu döngüyü bitirir ve adet kanaması şeklinde dökülür. Bu özelliği gösteren hücreler sadece rahimdeki endometrium dokusunda olur.

Vücuttaki herhangi bir anormal durumda yani dengenin bozulmasında, endometrium hücrelerinin rahimden dışarıya taşınması durumunda, kadınlarda endometriozis hastalığı oluşur. Hastalık odaklarda zamanla biriken kan artıkları bulundukları yerde kırmızı renkten kahverengiye ve siyaha doğru değişir.

Çikolata kisti yumurtalıktaki kanın birikmesiyle ortaya çıkmaktadır. Kistin içeriğinde olan sıvı erimiş çikolatayı andırdığından, kist bu isimle anılmaktadır.

Endometriozis ( çikolata kisti ) hastalığında hücrelerin en fazla yerleştiği alan yumurtalıklardır. Hücreler vücutta başka alanlara da yerleşebilir. Yumurtalıkta daha fazla etkili olan bu doku zaman içinde kistleşerek, çikolata kisti denilen yapılara dönüşür.

Rahmin iç dokusunun her ay gösterdiği davranışı, diğer alanlara ve yumurtalıklara yerleşen hücrelerde gösterir. Yani her ay rahimdeki gibi kalınlaşır ve kanamayla dökülürler. Ancak bu organlar rahim gibi dışarıya açılmadığından, meydana gelen kanama burada birikerek kistleri oluşturur. Bu endometrium dokusunun yerleştiği her yerde görülebilir.

Zamanla bu kanamaların etkisiyle çevredeki organlarda yapışıklıklar ve olumsuz etkiler meydana gelir.

Endometriozis (çikolata kisti) kimleri daha fazla etkiler?

Kadınlarda doğurganlık çağında ortaya çıkan endometriozis, hiç belirti vermeden bile herkeste etkili olabilir. Kadınlarda % 3-5 oranında etkili olabilen endometriozis, çocuk sahibi olmakta zorlanan kadınları ise % 40 kadar etkilemektedir.

Özellikle ailesinin birinci derecedeki bireylerinde endometriozis tanısı konmuş olan kadınlar, hastalık açısından yedi kat fazla risk taşımaktadır. Bunun nadiren menopoza girmiş olan kadınlarda ve genç yaşında olan kadınlarda etkili olduğu görülmüştür.

Çok ender şekilde erkekleri de etkilediği bilinmektedir.

Endometriozis (çikolata kisti) hastalığı nasıl oluşur?

Bu hastalığın kadınları neden etkilediği, hangi etkenlerin etkisiyle oluştuğu kesin olarak bilinmez. Ancak bunun için bazı teoriler üretilmiştir.

Bu teorilerin içinde en fazla kabul görenlerden biri, kadınların genetik yatkınlığından ve karın içinde bazı yüzeylerin ya da dokuların hücrelerinde oluşan yapısal değişiklik yüzünden bunların rahim içi dokusunun davranışını göstermesidir.

Başka bir teoride rahmin iç dokusunun fallop tüpleriyle vücudun diğer bölümlerine taşınmasıdır. Retrograd mesturasyon teorisi denilen bu teori olabilecek ve mantıklı olan teori kabul edilmektedir.

Endometriozis (çikolata kisti) nasıl belirti vermektedir?

Hastalarda olan belirtilerin en sık olanı adetlerin şiddetli ağrılı olmasıdır. Ağrıların en önemli özelliği başladığında hafif seviyede olması, adet kanamasının başlamasında en şiddetli dönemi yaşaması ve daha sonra azalmasıdır.

Hastalık odaklarının salgıladığı prostaglandin etkisiyle rahimde olan kasılmalar şiddetli ağrıların oluşmasını sağlamaktadır. Ağrıların şiddeti çikolata kistinin derecesiyle alakalı değildir. Kist hafif evrede olduğunda, ağrılar şiddetli olabilir. Ağır evrede ise, ağrılar hafif derecede olabilir.

Ağrıların hastalıkla ilgili belirtisi erken zamanda başlamasında ve uzun sürmesinde olur. Bu şekilde duyulan ağrılarda, hastalığın ileri evrede olduğu anlaşılabilir. Ağrılar kadında adet kanamasından birkaç gün önce etkili olmaya başlar ve kanama devam ettiği sürece sürer. Ayrıca ağrıların ağrı kesici ilaçlarla geçmesi genellikle mümkün olmaz.

Ağrılar sadece adette olan rahim kasılmalarıyla etkili olmaz. Bazı hastalarda bel ağrısı, kasık ağrısı ve bacak ağrısı da olabilir. Cinsel ilişkide yaşanan ağrının sebebi de çikolata kisti olabilir.

Çikolata kisti hastalarında görülen en önemli belirtilerden biri çocuk sahibi olamamalarıdır. Kadın kısırlığında % 10-20 oranında endometriozis hastalığı etkili olmaktadır.

Hastalığın hafif ve orta seviyesinde kısırlık etkisi görülmesi genellikle olmaz. Ancak şiddetli olgularda ise, kısırlık sıkça görülmektedir. Çikolata kisti yumurta ve folikül gelişimini olumsuz etkilemektedir.

Kistin neden olduğu yapışıklıklar da, üreme sisteminin fonksiyonunu bozar.

Endometriozis hastalığındaki şikâyetler

Hastalarda meydana gelen yakınmalar arasında, kronik pelvik ağrısı, sancılı adet görülmesi, kısırlık, sıkça dış gebelik oluşması, belde ve sırt bölgesinde ağrı, cinsel ilişkide ağrı olabilir.

Bunun dışında ağrıların bacaklara vurması, karın ağrısı, kabızlık ve ishal görülmesi, makatta ağrı, kanlı dışkılama, makatta kanama ve idrarda kan olması, kistin yaptığı baskıyla sık idrara çıkma, idrarda yanma gibi etkiler olabilir.

Ayrıca vücutta dışa açılan burun gibi yerlerde kanama olması ve morarmalar görülebilir.

Endometriozis ( çikolata kisti ) tanısı nasıl konulur?

Hastalığın tanısının yapılması için, hastalık odaklarının direkt görülmesi ve dokudan alınan parçaya patolojik inceleme yapılması gerekir. Bunun için yapılan laparoskopik uygulamada hastaya hem tedavi uygulanabilir, hem de kesin tanı konulabilir.

Hastanın yakınmalarından çikolata kistinin varlığı hakkında şüphe duyulması ve hastada kısırlık sorunu olması halinde tanısal amaçlı laparoskopi yapılabilir. Bu şekilde hastada olabilecek lezyonlar, yapışıklıklar rahatlıkla incelenebilir.

Hastalarda laparoskopi öncesinde, tanıya yardımcı olabilecek tetkiklerin arasında vajinal ultrasonografi gelmektedir. Bu şekilde büyük olan çikolata kistleri görülebilir, laparoskopi sırasında gözden kaçmış olan derin alanlarda bulunan kistler belirlenebilir.

Bu inceleme sırasında belirlenen kistik yapıların çikolata kisti olmasından şüphe duyulursa, yumurtalık kanseri tetkiklerinde kullanılan tümör belirteci Ca125 markerin kandaki incelemesi yapılabilir. Bu değer endometriozis hastalığında da yüksek çıkmaktadır.

Endometriozis ( çikolata kisti ) evreleri nelerdir?

Hastalığı evrelere ayrılmasında, kistlerin yerleştiği bölge, hastalık odaklarının yayılımı, derinliği ve büyüklükleri değerlendirilir.

Birinci evredeki kistler minimal olanları, ikinci evredeki hafif olanları, üçüncü evrede olanlar orta şiddettekileri, dördüncü evrede olanlar şiddetli çikolata kistinin göstergesidir.

Hastalık nedeniyle oluşan bulgular, hastalığın evresiyle bağlantılı değildir.

Endometriozis ( çikolata kisti ) tedavisi nasıl yapılır?

Hastalığın oluşum nedeninin tam olarak bilinmemesi gibi, tedavisi de tam olarak bilinmemektedir. Burada hastalar için uygulanan tedavilerde ağrıların azaltılmasına ve kısırlık sorununun giderilmesine çalışılır. Bu sorunların tedavisi için, tıbbi ve cerrahi yöntemlerden faydalanılır.

Tıbbi tedavilerin hizmeti ağrıların azaltılması ve dindirilmesi içindir. Çikolata kistinin östrojene bağımlı olması nedeniyle, tedavide bunun üzerine kurulmuştur.

Kadının yaşamında östrojenin farklı değerlerde olduğu gebelik döneminde ve menopoz döneminde çikolata kistleri engellenmektedir. Bunun için tıbbi tedavilerde kadında bu dönemler oluşturulmaya çalışılır. Kadının yapay olarak menopoza girmesi, gebe olması sağlanır.

Buradaki hedef çikolata kistini etkileyen östrojenin etkinliğini kaldırmak ve hastalık odaklarını baskılamaktır.

Doğum kontrol hapı verilen kadınlarda gebelik durumu, danazol veya GnRH analoğu verilen kadınlarda yapay olarak menopoz dönemi oluşturulmaya çalışılır. Tıbbi tedaviler uzun süreli uygulanamadığından, kadın için kesin tedaviyi sağlamaz.

Bunlar geçici olarak kadının rahatlamasına yardımcı olur ve yapılacak cerrahi tedavi öncesinde kistlerin biraz olsun küçülmesini sağlayarak, ameliyatın daha rahat geçmesine yardımcı olur. Tedavilerin uygulanması en fazla 6 ayı bulabilir.

İlaçların bırakılmasından sonra çikolata kistleri eski hallerine geri döner.

Hastalarda cerrahi tedavinin uygulanması, kısırlık sorunu gidermekte etkili olur. Bu sorunda ilaçların bir faydası olmaz. Özellikle şiddetli çikolata kisti olmasında, cerrahi tedavi uygulanır.

Bunun için kapalı ameliyat yani laparoskopik yöntem tercih edilir. Ameliyattan sonra kadınların çoğunluğu gebe kalabilir.

Ancak kendiliğinden gebe kalamıyorsa, yardımcı üreme yöntemlerinden destek alınabilir.

Источник: https://www.bulenttiras.com/endometriozis-cikolata-kisti-nasil-olusur

Endometriozis ( Çikolata Kisti ) Nasıl Oluşur?

Çikolata Kisti (Endometriozis) Nedir?

Uterus içinde olan ve her ay gebeliğe ev sahibi olacak şekilde hazırlanan, gebelik gerçekleşmediği zaman yeteri kadar hormon desteği alamaması yüzünden adet kanaması şeklinde dökülen hücre tabakası endometrium adıyla tanımlanır. Bu hücreler vücutta sadece rahimde bulunmaktadır.

Olağan dışı bir durumla, vücudun doğal dengesinin bozulmasıyla bu hücrelerin rahim dışında yer alamsı halinde endometriozis hastalığı meydana gelir. Bu hastalık odakları en fazla rahme ve tüplere yakınlığıyla yumurtalıklarda olur.

Bunun dışında rahim arkası boşluğu olan Douglas boşluğunda, vajenle bağırsağın son bölümü arasında, tüplerin çevresinde ya da üstünde, bağırsağın yüzeyinde, rahmi tutan bağlarla mesane üzerinde, karın zarının üzerinde, cerrahi yara yerlerinde, dikişli doğumlarda açılmış kesilerde, nadiren burun zarı, göbek deliği gibi uzak dokularda görülebilir. Odaklar % 75 oranla yumurtalıklarda etkili olurlar. Bu şekilde çikolata kisti denilen kistik yapılar meydana gelir.

Rahim iç dokusu adet döngüsü sırasında her ay kalınlaşıp, belirli bir sürede kanayarak dış dünyaya atılan hücrelerden oluşur. Bu dokunun rahim dışında herhangi bir bölgeye yerleşmesi halinde, rahimde gösterdikleri eylemleri aynen devam ettirirler.

Dokunun buralarda kalınlaşmasının ardından, kanamayla buradan uzaklaştırma eylemi gerçekleşir. Yani rahim dışında aynen adet döngüsünü işletirler. Rahimde bu eylemlerin gerçekleşmesi sırasında, atık hücrelerin vajinadan dışarıya atılması mümkündür.

Ancak bu doğal denge hastalık odaklarının yerleştiği bölgelerde mümkün olmamaktadır. Buralarda kapalı bir sistemin içinde eylemler gerçekleşir. Bu daha çok yumurtalıklarda olduğundan, ilerleyen zamanlarda dokular kistik yapıların oluşmasına yani çikolata kistlerini meydana getirir.

İç kanamaların olması nedeniyle, iç bölgelerde zamanla yapışıklıklar ve bunlarla birlikte bazı belirtiler oluşur. İç kanamaların miktarı az olduğundan, kadın için yaşamsal bir teh arz etmez.

Endometriozis ( çikolata kisti ) kimlerde daha sık görülür?

Üreme çağında olan kadınların hastalığı olarak kabul edilen endometriozis, belirti göstermeden bile her kadında gelişebilir.

Toplumdaki kadınların tümü değerlendirildiğinde % 3-5 oranında etkili olan hastalık, çocuk sahibi olmakta zorlanan kadınlarda ise % 40 oranında etkili olmaktadır. Ailesinde birinci derecedeki yakınlarında endometriozis tanısı olan kadınlar ise, bu konuda 7 kat fazla risk altındadır.

Hastalık nadir olarak menopoza giren kadınlarda ve genç yaştaki kadınlarda etkili olabilir. Bunun çok ender olarak erkekleri de etkilediği görülmüştür.

Endometriozis ( çikolata kisti ) neden oluşur?

Bu hastalığın hangi faktörlerin etkisiyle oluştuğu kesin olarak bilinmemektedir. Bunun neden oluştuğu hakkında çeşitli teorilere dayanılır.

Bunların arasında en fazla kabul görmüş olanlardan biri, kadınların kalıtsal açıdan buna yatkın olduğu ve karın içindeki bazı yüzeylerde ya da dokularda olan hücrelerdeki yapısal değişiklik nedeniyle rahim içi dokusu gibi davranmasıdır.

Diğer bir teoride ise, rahim içindeki dokunun fallop tüpleri yardımıyla karın içine taşınmasıdır. Bu retrograd mesturasyon teorisi yani olabilmesi mümkün ve mantıklı teori olarak kabul edilir.

Endometriozis ( çikolata kisti ) nasıl belirti verir?

Hastaların en fazla yakındığı belirti adetler sırasında aşırı ağrı olmasıdır. Bu ağrıların giderek artan bir düzeni bulunmaktadır. Bu ağrının sebebi hastalık odaklarında salgılanan prostaglandin denilen maddelerin yaptığı etkiyle rahimde kasılmaların olmasıdır. Fakat ortaya çıkan ağrının şiddeti hastalığın derecesine bağlı değildir.

Oldukça hafif endometriozis kadında şiddetli ağrılara sebep olurken, ileri derecede olan endometriozis hafif bir ağrıya neden olabilir. Fakat ağrıların erken başlaması ve uzun sürmesi endometriozis hastalığının ileri evrede olduğuna işaret eder.

Ağrının tipik göstergesi adet kanamasından birkaç gün önce başlaması ve adet kanaması süresince devam etmesidir.

Adet kanaması başladığında, ağrının seviyesi en üst düzeyde olur. Bu ağrıların normal ağrı kesicilere yanıt vermemesi de belirgin bir özelliktir. Adet ağrılarının beraberinde hastada kronik kasık ağrısı, bel ağrısı gibi yakınmalar olabilir. Ağrıların bacaklara bile yayılımı söz konusu olabilir.

Çikolata kisti hastalarda cinsel ilişkide ağrıya sebep olan bir etkendir. Bu sorunu olan hastaların çoğunluğunda kanama sorunu olmaz. Adet kanaması öncesinde kahverengi lekelenmelerin olması çikolata kisti için, tipik özelliktir.

Hastaların çoğunluğu çocuk sahibi olmadıkları için doktora giderler. Kısırlık sorunu olan kadınların % 10-20 kadarında değişik seviyelerde endometriozis bulunur. Fakat kısırlık ve endometriozis arasındaki bağlantı tam olarak anlaşılmış değildir.

Henüz hafif ve orta seviyede olan çikolata kistinin kısırlığa neden olduğu hakkında belirsizlik vardır.

Çikolata kistinin kısırlığa neden olmasıyla ilgili kabul gören teoriye göre, hastalığı pelvis boşluğunda inflamasyona neden olup, burada bazı maddelerin salınmasına ve bu etkiyle folikül ve yumurta gelişiminde olumsuz etkiler yaptığı düşünülür.

Karın zarında salınan maddelerin sperm ve yumurtanın birleşmesi, tubal fonksiyon ve embriyonun rahim içine implante olmasında olumsuz etkilerin olacağı ileri sürülür.

Bu konudaki başka bir düşünceye göre, hafif derecede olan kistlerin kısırlık etkisi yapmadığıdır.

Bu gruptaki hastalarda olan kısırlığın sperm kalitesinin kötü olması, ovulasyon bozukluğu ya da sebebi açıklanamayan kısırlık gibi etkenlerden olduğu kabul edilir. Bu etkenlere çikolata kisti eşlik etmektedir.

Şiddetli endometriozis hastalığı ise, kadındaki kısırlığın bilinen bir sebebidir. Hastalık nedeniyle oluşan yapışıklıklar, anatomik bozukluklar, kadının üreme sistemindeki normal işleyişi bozup fertilizasyon sorunlarının yaşanmasına neden olur. Dokularda yapışıklık olmasa da, kistler normal ovulasyonu bozduğundan kısırlık nedeni olurlar.

Çikolata kisti denmesinin nedeni

Odaklarda biriken kan artıklarının renkleri zamanla bulundukları alanda kırmızıdan kahverengi, siyaha doğru değişim gösterir. Çikolata kisti yumurtalık dokusunda kanın birikimiyle ortaya çıkar. Kistin içindeki sıvının çikolatayı andırması nedeniyle, kist bu isimle anılır.

Endometriozis hastalığında oluşan yakınmalar

  • Kronik pelvik ağrısı
  • Sancılı adet görme ( dismenore )
  • Kısırlık ve dış gebelik
  • Bel ve sırt ağrısı
  • Cinsel ilişkide ağrı (disparonia )
  • Bacaklara vuran ağrı
  • Karın ağrısı, kabızlık ve ishal
  • Makata vuran ağrı
  • Kanlı dışkı, makatta kanama ve idrarda kan
  • Sık idrara çıkma ve idrarda yanma
  • Yan ağrısı
  • Adet kanaması sırasında burun kanaması ya da vücutta morarma ve kanama

Endometriozis ( çikolata kisti ) tanısı nasıl konur?

Hastalığını kesin tanısı meydana gelen lezyonların direkt olarak gözlenmesi ve bunlardan alınan dokuların patolojik olarak incelenmesiyle konur. Bu hastalığın kesin tanısında cerrahi uygulama şarttır.

Hastanın öyküsünde çikolata kistinden şüphe duyulursa, kısırlık sorunu buna eşlik ediyorsa, tanısal laparoskopi uygulanmalıdır.

Bununla hastada olan tüm pelvis oluşumları izlenir, küçük lezyonlar araştırılır ve şiddetli bulgulardaki yapışıklıklar araştırılır.

Çikolata kistinde tanı için önemli tetkiklerin başında ultrasonografi bulunmaktadır. Fakat bu tetkik yumurtalıklardaki lezyonlarda etkili olurken, pelvik bölgesindeki lezyonlarda etkili değildir. Ayrıca yapılan laparoskopide yumurtalıklarda derinlerde bulunan kistler gözden kaçabilir, bunlar özenli ultrason incelemesiyle belirlenebilir.

Ultrason tetkikinde çikolata kistinden şüphe duyulduğunda, hastanın kan örneğinde Ca125 adındaki markerın incelemesi yapılır ve tanı desteklenmeye çalışılır. Bu tümör belirteci yumurtalıktan köken almış kanserlerde arttığı gibi, endometriozis hastalığında da artar.

Endometriozis ( çikolata kisti ) evreleri

Kistlerin yerleştiği alan, lezyonların yayılımı, derinliği ve büyüklüğü değerlendirilerek, hastalığın evrelendirilmesi yapılır. Birinci evre minimal olguları, ikinci evre hafif olguları, üçüncü orta, dördüncü evrenin şiddetli endometriozis göstergesi olduğu kabul edilir. Fakat hastalığın gösterdiği bulguların evresiyle bağlantısı bulunmamaktadır.

Endometriozis ( çikolata kisti ) tedavisi

Hastalığın kesin bir tedavisi bulunmamaktadır. Kistler için yapılan tedavilerde ağrıyı gidermek ve kadındaki kısırlığı yok etmek amaçlanır. Bunu gerçekleştirmek için tıbbi ve cerrahi tedaviler kullanılır.

Tıbbi tedavilerin prensibi hastalığın östrojene bağımlı olmasına dayanır. Kadında menopoz ve hamilelik çikolata kisti oluşumunu engelleyecek doğal durumlardır. Bu yüzde tıbbi tedavilerde bu doğal durum taklit edilir.

Çikolata kisti üzerindeki östrojen etkisi kaldırılarak, olmaması gereken yerde yerleşen endometrial dokunun baskılanmasına çalışılır.

Gebelikteki durumun taklit edilmesi için, doğum kontrol hapları, menopozun taklidi için danazol ya da GnRH analoğu ilaçları kullanılır. Tedavi 3-6 ay devam ettirilerek, kandaki östrojen seviyesi menopoz dönemindeki düşük haline getirilir.

GnRH analog tedavisi ayda bir kez yapılan enjeksiyonlarla uygulanan yüksek maliyetli bir tedavidir. Bunun uzun süreli kullanımı kemik erimesi, ateş basması gibi yakınmalara neden olacağından, östrojen ilaçlarıyla birlikte uygulanabilir.

Bu uygulamanın tezat olduğu düşünülse de, buradaki amaç östrojen seviyesini çikolata kistini baskılayacak kadar vermek ve kemik erimesini önleyecek kadar yüksek aralıkta tutmayı sağlamaktır.

Bu tıbbi tedavilerin hastalardaki ağrıyı giderebildiği, ancak kısırlık üzerinde etkili olmadığı görülmüştür. Bu yüzden kısırlığı olan hastalara tıbbi tedavi tavsiye edilmez. Cerrahi tedavi şiddetli endometriozis durumunda tercih edilir. Bu tedavi laparoskopik teknikle uygulanır.

Genellikle bu şekilde tedavi edilen hastaların % 50 kadarı 6 ay içinde doğal yollarla gebe kalabilir. Hem ağrıların dindirilmesinde, hem de kadının üreme potansiyelinin arttırılmasında etkili bir yöntemdir. Gebe kalamayan kadınlarda ise, yardımcı üreme yöntemleri uygulanabilir.

Источник: https://www.tjod.org/endometriozis-cikolata-kisti-nasil-olusur/

Çikolata Kisti (Endometriozis) Nedir

Çikolata Kisti (Endometriozis) Nedir?

Kadınlarda rahmin iç yüzeyini oluşturan bir zar olan ve her ay regl kanaması ile rahim içinden dökülerek vajina yoluyla dışarı atılan endometrium; normal, yani regl sonrası dönemde 3-5 mm kalınlığa sahipken, menstrüasyon periyodu sırasında, yani adet döngüsü sürerken, salgılanan hormonlar sebebiyle kalınlaşarak adet başlangıcından hemen önce 9-15 mm kalınlığa ulaşır. Yumurtalıktan bırakılan yumurta, sperm tarafından aşılanırsa 5-6 gün içinde embriyo halinde rahme ulaşır ve rahim içine tutunarak büyümeye başlar. Ancak eğer yumurta sperm tarafından döllenmezse, kalınlaşan rahim içi katman, yani endometrium, bir miktar kanla birlikte vajinadan dışarı atılır ki, regl kanaması böyle oluşur.

Ancak sebebi tam olarak bilinmese de, endometrium hücreleri bazen rahim dışında, karın içi zarı üzerine yahut yumurtalıklar üzerine yerleşebilir ve rahim içinde gerçekleştirmeleri gereken asal vazifeyi, yerleştikleri bölgelerde de her ay tekrar ederler. Yani rahim içinde her ay kalınlaşıp, regl döneminde kanla birlikte döküldükleri gibi, yerleştikleri diğer bölgelerde de bunu gerçekleştirirler. Bu döküntü kısımlar, bulundukları bölgenin çevresindeki dokuların arasında yapışıklığa neden olurlar. Ayrıca her regl dönemi geldiğinde kist içinde kanama meydana gelir, kanama zaman içinde birikir ve koyu kıvamda ve renkte bir sıvı halini alır. Görünüm olarak erimiş çikolatayı anımsattığı için de, bu kistlere çikolata kisti adı verilmiştir.

Büyük çoğunlukla sol yahut sağ yumurtalığın birinde, nedir olarak da her ikisinde birden görülebilen çikolata kisti, habis (kötü huylu) değildir ve kansere sebebiyet vermezler. Genellikle 4-5 cm. boyunda olan çikolata kisti, 10-15 cm’ye de ulaşabilmektedir.

Çikolata Kisti Neden Olur

Çikolata kistinin tanımı ve karakteristiği böyledir. Peki ama çikolata kisti neden oluşur? Çoğu rahatsızlıkta olduğu gibi çikolata kisti oluşumunda da genetik faktörlerin rolü büyüktür. Anne ve teyzede çikolata kisti varsa, bu hastalık kadında da görülebilir.

Çikolata kistiüreme dönemindeki kadınların %10 gibi bir bölümünde görülebilmektedir. Kısırlık problemi yaşayan kadınların %20-40 gibi bir oranında çikolata kistine rastlanmaktadır.

Beyaz tenli kadınlarda ve çekik gözlü Asya ırkında daha fazla rastlanılan bir rahatsızlık olan çikolata kisti,doğum yapmayan kadınlarda da risk faktörü olarak göze çarpar.

Endometriosis hastalığına hangi faktörlerin sebep olduğu tam olarak bilinmiyor ve bu yönde değişik sebepler ortaya atılıyor. Endometrium dokusunun menstruasyon (regl) sırasında karın boşluğuna geçmesi, en bilinen  ve muhtemel sebep olarak kabul edilir.

Adet döneminde kanın geriye doğru akarak, tüplere ve karnın içine doğru çekilmesi ve orada birikmesi de, sebepler arasındadır. Bunun haricinde hücre yapısının değişikliğe uğraması, kişinin bağışıklık sistemindeki değişimler ve kan yoluyla yayılım da diğer sebepler olarak gösterilebilir.

Çikolata kisti kanama yapar mı sorusu da sık sorulan bir sorudur. Çikolata kistinin düzensiz ve bariz kanamalara sebep olduğu pek gözlenmemektedir.

Peki çikolata kisti ağrı yapar mı derseniz, adet döneminde alt karın ve kasık bölgesinde ve/veya cinsel ilişki esnasında evet yapabilir.

Bu ağrılar sıradan ve hafif ağrı kesicilerle geçmeyeceği gibi, hastanın yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyebilir.

Çikolata Kisti Belirtileri

Bir kadın vücudunda çikolata kisti oluştuğunu anlayabilir mi? Çikolata kistinin belirtileri nelerdir? soruları çoğu kadının zihnini kurcalar.

Regl kanamalarının çok ağrılı geçmesi, cinsel ilişki sırasında hissedilen ağrı, çikolata kisti belirtileri arasında ilk sıralarda yer alır. Bazı vakalarda ise çikolata kisti belirtisi görülmez, jinekolojik muayene esnasında tesadüfen saptanır.

Çikolata kisti için kesin teşhis ve tanı patolojik değerlendirme sonucunda konulur. Jinekolojik ultrason görüntülerinde kolaylıkla saptanabilir.

Çikolata kisti belirtileri şöyle sıralanabilir:

  • Sancılı geçen regl kanaması dönemi
  • Cinsel ilişki sırasında ağrı hissi
  • Bel ve sırt bölgelerinde ağrı hissi
  • Kasık bölgesinde kronik ağrı hissi
  • Vücudun herhangi bir bölgesinde oluşan morluklar
  • İdrar yaparken ağrı hissi
  • Adet döneminde gerçekleşen burun kanamaları

Çikolata Kisti Tedavisi

Endometriozis kesin ve sürekli bir tedavisi yoktur. Amaç ağrı gidermek ve kısırlığı ortadan kaldırmaktır. Bunun için cerrahi tedavi uygulanabilir. Eğer şikayetler gündelik hayatı etkilemeyecek kadar hafif boyuttaysa, yahut kadın menopoz dönemine yakınsa tedavi verilmeden de doktor tarafından takipte tutulabilir.

Çikolata kistinin varlığında, adet kanaması olduğunda rahim içi harici başka yerlerde de kanama olduğundan; adet kanamasının sıklığı ve süresini azaltmak, endometriozis riskini de azaltacaktır. Hamilelik ve menopoz dönemleri endometriozisin hafiflediği dönemlerdir. Bu sebeple vücutta suni menopoz etkileri oluşturulduğunda ağrı da hafiflemiş olacaktır.

Çikolata kisti tedavisinde genellikle doğum kontrol hapları, danazol, GnRH analogları ve progesteronlardan faydalanılır.

Endometriozis eğer şiddetli seyrediyorsa, yumurtalıklarda yahut karın içi bölgede kitleler oluşmuş olabilir. Bu durumda hekim ameliyat önerebilir.  Çikolata kisti ameliyatı sayesinde hem kistler alınmış, hem de vücut temizlenmiş olacaktır.

Çikolata kistlerinin tedavisinde ya açık ameliyat, ya da laparoskopiye baş vurulur. Fakat hekimler ameliyata hemen başvurmaktansa, hastayı ilaç tedavisi ile kistleri yok etmeyi tercih eder.

 Çikolata kisti ameliyatı hangi türde yapılırsa yapılsın, hem karın içindeki yapışıklıklar yakılarak yahut kesilerek alınır, hem de odak denilen birikintiler yakılır.

Bu işlemler sonucunda kadındaki ağrı ve şikayetler azalır hatta geçer, ancak bir müddet sonra yeniden başlayabilir. Bu sebeple de çikolata kisti ameliyatı sonrası ağrıların azalması ve tekrar etmemesi için ilaç tedavisi verilir.

Bu arada çikolata kistine iyi gelen bitkiler ile de doğal çözümlerden  yararlanabilirsiniz.

Prof. Dr. İbrahim Saraçoğlu, çikolata kisti için, başarı yüzdesi hayli yüksek olan soğan kürünü öneriyor.

İşte soğan kürü tarifi ve uygulanışı…

Kaynayan 1.5 su bardağı suya 1 orta boy kuru soğanı dörde bölüp atın. 5 dakika boyunca ağzı kapalı olarak kaynatacağınız kürü, ılınınca süzüp içebilirsiniz.

Kürü, öğleden önce ve öğleden sonra olmak üzere günde iki kez boş mideye içmeli ve her seferinde taze olarak hazırlamalısınız Soğan kürüne regl bitiminden 3-7 veya 10 gün sonra başlamalı ve ilk ay 15 gün, diğer aylarda 10’ar gün olmak üzere toplam 4 ay boyunca yapmalı ve kürü sonlandırmalısınız. Daha iyi sonuç almak için 15 günlük soğan kürü sonrasında testere dişli aslan pençesi bitkisini günde 2 kez uygulayabilirsiniz.

Bu kürün 3 cm’den daha büyük kist ve miyomlarda etki oranının düşük olduğunu da  eklemeliyiz. Kistin çapı 3 cm’den küçük ise başarı oranının hayli yüksek olduğu söylenmektedir.

Источник: https://www.hamilelikgebelik.net/cikolata-kisti-endometriozis-nedir/

Çikolata Kisti (Endometriozis) Belirtileri Nelerdir?

Çikolata Kisti (Endometriozis) Nedir?

Prof. Dr. Mustafa Bahçeci
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

Doktora Sorun

Uterus olarak tanımlanan ve kadın üreme organlarından biri olan rahim, kas ve dokulardan oluşan, vajinaya açılan, yumruk büyüklüğünde bir organdır. Doğurganlık devam ettiği sürece her sağlıklı kadın, 28 günde bir adet kanaması yaşar.

Kanamanın sona ermesinden sonraki ilk 14 gün östrojen hormonunun etkisiyle, olası gebeliğe karşı rahim kendini hazırlayarak, rahim duvarının yani endometriumun kalınlaşmasını sağlar. Bu süre içinde yumurta döllenmez ise vücuttaki östrojen salınımı azalır, yerine progesteron hormonu salgılanır.

Böylece rahim içi duvarında bulunan kalınlaşmış dokular dökülerek vücuttan vajinal yolla atılır.

Endometrium olarak adlandırılan bu doku yalnızca rahimde bulunur ve işlevi, embriyonun sağlıklı bir şekilde gelişmesini sağlamaktır. Rahim içinde yer alan endometrium dokusunun, rahim dışında farklı bir bölgede oluşmasına endometriozis, diğer bir deyişle çikolata kisti denir.

Menstrüasyon dönemlerinde kalınlaşan ve progesteron salınımının etkisi ile parçalanarak atılan bu doku, rahim dışında geliştiğinde de yine aynı şekilde kalınlaşmaya ve parçalanarak dökülmeye devam eder. Ancak parçalanan bu doku rahim dışında yer aldığından ve vajinaya açılamadığından vücuttan çıkamaz ve bulunduğu bölgede sıkışır.

Çevresinde yer alan sağlıklı dokular, parçalanan ve vücuttan atılamayan endometrium yüzünden tahriş olur, bir süre sonra da bu doku ve organlar birbirine yapışır.

Çikolata Kisti Nedir?

Endometriozis olarak tanımlanan çikolata kisti, rahim içi duvarındaki özel dokunun, rahim dışındaki doku ve organlarda oluşmasıdır.

Dolayısıyla doğurganlığı devam eden her sağlıklı kadında olduğu gibi bu doku da her ay menstrüasyon döneminde dökülerek kanar; ancak vücuttan atılamaz.

Çikolata kisti sıklıkla yumurtalıklarda görülse de karın içi zarı olarak bilinen periton zarı, fallop tüpleri, rahim bağları, vajina, bağırsak, mesane, vajina ile bağırsağın arasında kalan ve rektovajinal aralık olarak tanımlanan boşluk gibi pek çok farklı bölgede görülebilir.

Yumurtalıklarda yumurtalık kisti olarak da bilinen çikolata kisti oluşumu oldukça yaygındır. Bu kistler bazen ultrasonla görünmez, bu durumda uygulanan laparoskopi ya da açık cerrahi işlemi ile kesin tanısı konabilir.

Rahim içi dokusunun, farklı bölgelerde var olması ile gelişen çikolata kisti ağrılı bir hastalıktır ve mutlaka tedavi edilmelidir. Endometriozis tedavi edilmediğinde kısırlığa yol açabilir ve bazen halk arasında çikolata kisti patlaması olarak bilinen yırtılmalar meydana gelerek acil çikolata kisti ameliyatı gerektirebilir.

Endometriozis sıklıkla 30-40 yaş aralığındaki kadınlarda ortaya çıksa da her yaşta görülebilir.

Çikolata Kisti Neden Olur?

İlaçla ya da ameliyatla tedavi edilen endometriozise tam olarak neyin sebep olduğu henüz bilinmese de, çikolata kistine neden olan pek çok sebep saptanmıştır. Bunların başında genetik faktörler gelir. Aile bireylerinden birinde çikolata kisti varlığı, diğer bireylerde görünme oranını artıran bir faktördür.

Rahim içi duvarı olarak bilinen endometrium dokusu, adet sırasında söküldükten sonra vajinal yoldan atılmak yerine, yukarı doğru çıkarak fallop tüplerine ve hatta buradan da karın boşluğuna akar. Ters yönde menstrüasyon olarak bilinen bu durum da endometriozisin sebepleri arasında yer alır.

İmmün sistem problemleri ve kan yoluyla diğer alanlara endometrium hücrelerinin yayılması ve farklı bölgelerde gelişmesi de çikolata kistine neden olabilir.

Çikolata Kisti Belirtileri Nelerdir?

Adet dönemi öncesinde karın ağrısı, ağrılı adet görme, ağrılı cinsel ilişki, dışkılama sırasında ağrı, sırt ağrısı gibi belirtilerin yanı sıra aşırı kanama, tekrarlayan ve düşük ile sonuçlanan gebelikler, düzensiz adet gibi semptomlar, çikolata kisti belirtileri arasında yer alır.

Kadınların %33’ünde hiçbir belirti bulunmaz ve kişi rutin kontrolleri sırasında çikolata kisti varlığından haberdar olur. Endometriozis belirtileri pek çok farklı hastalıkta da görülebilir.

Ancak düzenli ve korunmasız ilişkiye girmelerine rağmen gebe kalamayan kadınlarda çikolata kistine sıklıkla rastlanır.

  • Aşırı Kanama: Her 28 günde bir gerçekleşen menstrüasyon dönemi, genellikle 3 ile 6 gün arasında sürer. Bu süre zarfında yaklaşık olarak 100 ile 150 cc kan kaybedilmesi normaldir. Ancak çikolata kistinin varlığında, adet kanamalarının miktarı artarken, süresi de uzar. Ayrıca adet dönemleri arasında da kanama görülebilir.
  • Ağrılı Adet Görme: Dismenore olarak tanımlanan bu durumda, pelvik bölgesinde ağrı ve kramp gözlenir. Şiddetli ağrılar, adet dönemi öncesinde başlar ve menstrüasyon dönemi boyunca devam edebilir. Ağrı bazen bel ve üst karın bölgesinde de hissedilebilir.
  • Düzensiz Adet Görme: Adet döneminin her 28 günde bir değil, daha erken ya da daha geç olması çikolata kisti varlığında rastlanabilen bir durumdur.
  • Ağrılı Cinsel İlişki: Cinsel ilişki sırasında pelvik bölgede ağrı duyulur. Bu ağrı ilişki sonrasında da hissedilir ve bir süre sonra kendiliğinden yok olur.
  • Dışkılama Sırasında Ağrı: Adet dönemi öncesi ve sırasında dışkılama ya da idrar yaparken ağrı hissedilir. Adet dönemi dışında ağrı, azalabileceği gibi tamamen yok da olabilir.
  • Tekrarlayan Düşükler: Kişi doğal yollardan gebe kalabilse de, gebeliği sürdürmede problem yaşar. Çoğunlukla 20. haftadan önce ya da bebek henüz 500 gr ağırlığa ulaşmadan önce düşük gerçekleşir.
  • Kısırlık: Düzenli ve korunmasız olarak cinsel ilişkiye girilmesine rağmen gebelik elde edememe durumu, çikolata kisti hastalığında sıklıkla rastlanabilen bir durumdur.

Çikolata Kisti Tanısı Nasıl Konur?

Endometriozis şüphesi bulunan hastanın detaylı olarak öyküsü dinlendikten sonra jinekolojik muayene ile üreme organlarında bulunan anormallikler ve çikolata kistine bağlı olarak oluşan kistik yapılar saptanabilir.

Vücut içi organları ve dokuları gözlemlemek için ultrason ve transvajinal ultrason ile görüntüleme yapılır. Hekim gerekli gördüğünde bir diğer radyolojik görüntüleme yöntemi olan MR görüntüleme isteyebilir. Çekilen MR ile tanı ve tedavi şekli netleşebilir.

Bazı durumlarda da genel anestezi altında laparoskopi yöntemi ile karın içine girilerek endometriozis tanısı konabilir. Bu yöntem ile karın bölgesinden açılan küçük kesilerden laparoskopik aletler ve kamera sokulur.

Böylece direkt olarak ilgili bölge incelenir ve gerekirse biyopsi için parça alınabilir. Ayrıca laparoskopik cerrahi yöntemi ile var olan çikolata kisti temizlenerek tedavi de edilebilir.

Çikolata Kisti Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Hastaların sıklıkla sorduğu “Çikolata kisti nasıl geçer?” sorusunun birden fazla yanıtı bulunur. İlaçla tedavi tercihe bağlı olarak uygulanır. Ağrı kesici ve hormonal içerikli ilaçlar ile çikolata kistine bağlı ağrılar azaltılabilir ya da ortadan kaldırılabilir.

Ancak bu ilaçlar endometriozis için kalıcı bir tedavi sunmaz. Hormon içerikli ilaçlar, endometriumun kalınlaşmasını engelleyeceğinden gebelik planlayan kadınlara uygulanmaz. Açık ameliyat bir seçenek olsa da gerekmedikçe, çikolata kisti tedavisi laparoskopik cerrahi yöntemi ile yapılır.

Genel anestezi altındaki hastanın karın bölgesinden laparoskopik aletlerin sokulacağı küçük kesiler açılır. Açılan bu kesilerin birinden ucunda kamera bulunan ince tüp şeklinde laparoskop adı verilen alet sokulur.

Açılan diğer kesilerden de laparoskopi el aletleri sokularak, kistik bölgeler temizlenir ve mevcut kist dokusu çıkarılır. Eğer varsa endometriozise bağlı olan yapışıklıklar giderilir. Laparoskopik cerrahide büyük kesiler olmadığı için ameliyat ağrısı çok azdır.

Açık yara olmadığı için enfeksiyon gelişme olasılığı oldukça düşüktür. Bu da hastanede yatma süresini son derece kısaltır. Hasta, açık ameliyata göre çok daha hızlı iyileşerek normal hayatına döner.

Çikolata kisti hakkında aklınıza takılan tüm sorular için 444 39 49 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Источник: https://bahceci.com/blog/cikolata-kisti-endometriozis-belirtileri-nelerdir/

Çikolata Kisti (Endometriosis) ve Tedavisi

Çikolata Kisti (Endometriozis) Nedir?

Çikolata kisti nasıl tedavi edilir?

Çikolata kisti tedavisi asıl olarak cerrahidir. Yani bu kistlerin ameliyatla çıkarılması tek tedavi olarak ortaya çıkmaktadır. Bunun yanında tıbbi olarak yani bir takım ilaçlarla yapılan tedaviler de mümkündür ancak bu tedaviler geçici tedavilerdir.

Tedavi devam ettiği sürece kistte bir küçülme meydana gelir ancak tedaviyi bıraktığınız zaman tekrar eski halini alacaktır. Ameliyatları çoğu zaman laporoskopik dediğimiz yöntemle yapmak mümkündür ve bu ameliyatlar esnasında yumurtalık ve rahimin alınması hemen hemen hiçbir vakada gerekmez.

Endometriosis hastaları, aslıında çocuk sahibi olmak isteyen ve çocuk sahibi olmak istemeyenler diye ayırmak gerekir.

Çocuk sahibi olmak siteyen endometriosis hastalarında her ne olursa bu çikolata kistinin tamamen rahimi sarmıştır, yumurtalığı sarmıştır,yumurtalığı almadan tedavisi mümkün değildir gibi söylemler doğru değildir. Her şartta sadece kisti almak mümkündür.

Çikolata kistinin belirtileri nelerdir?

Çikolata kistinin belirtileri çok çeşitli olabilir. Ancak şunu söylemek lazım. Hastaların yüzde yetmişinde maalesef hiçbir belirti yoktur. Bunlar bir jinekolojik muayene ye gittikleri zaman çikolata kisti olduğu teşhis edilir. En önemli belirti kısırlık olarak ortaya çıkıyor.

Çocuk sahibi olamayan kadınların yaklaşık olarak yüzde kırkında çikolata kisti endometriosis bulunuyor.

Bunun dışında adet esnasında ağrı, ilişki esnasında ağrı, adetlerin öncesi ve sonrasındaki kahverengi akıntılar, adetin uzaması, kısalması yani adeti ilgilendiren her anormal durumda aslında  endometriosisten kuşkulanmakta fayda vardır.

Çikolata kisti tedavi edilmezse ne olur?

Çikolata kisti rahim içini döşeyen dokunun tüplerden geçip karın içine dökülüp yumurtalığa yapışması ve bu dokunun her ay burada kanaması ile oluşuyor. Nasıl ki kadınlar her ay dışarıya doğru kanıyorsa, bu doku da aynı şekilde yumurtalık içinde kanamalar yaratıyor, mikrokanamalara neden oluyor.

Zaman içinde bu kanamalar birikerek içeride bildiğimiz erimiş çikolata kıvamında bir sıvı oluşturuyor. Bu yüzden bu kistlere çikolata kisti deniliyor. Bu kistlerin oluşumunda en önemli faktör, genetik faktör. Bazı kadınlarda bu çikolata kistleri oluşuyor bazılarında oluşmuyor. Bunun tek nedeni genetikle açıklanıyor.

Çevresel faktörlerin, sigaranın, stresin bu kistler üzerinde hiçbir etkisi olmadığı artık günümüzde biliniyor.

Çikolata kisti nedir?

Çikolata kisti, bizim endometriosis dediğimiz hastalığın yumurtalıkta olan şeklidir. Her ne kadar ismi böyle sempatik de olsa oldukça önemli problemlere yol açabilen bir hastalıktır.

Endometriosis rahim içini döşeyen ve her ay adetle dökülen dokunun gidip karın içinde çeşitli yerlere yapışması ve her ay adetle birlikte buralarda mikrokanamaların oluşması durumudur.

Bu hastalık yumurtalıklara yerleştiği zaman da kanama yumurtalık içine doğu kanama olur ve bu kan biriktiği için bu birikim bir süre sonra aynı erimiş çikolata gibi bir kıvamında bir birikim oluşturuyor ve bu nedenle de bu kiste çikolata kisti deniyor.

Endometriosis her ne kadar bir iltihabi durum olmasa da vücut içinde iltihabi benzeri durumlar oluşturduğundan rahim arkasında, yumurtalıklarda, bağırsaklarda yapışıklıklara neden olabilir.  Endometriosis her ne kadar sıkıntılı bir hastalık olsa da bazen tedavisi uzun sürse de sonuç olarak tedavisi mümkün olan bir hastalıktır.

Çikolata kisti kimlerde daha çok görülür?

Çikolata kistinin belirli bir yaş aralığı yoktur ancak üreme çağında olan kadınlarda görülür. Dolayısıyla 18-45 yaş arası kadınların hepsinde görülme imkanı vardır. Doğum yapmak çikolata kistinde herhangi bir iyileşme sağlamaz ancak hamilelik esnasında vücuttaki hormonlar çalışmadığı için çikolata kistinin büyümesi de durabilir.

Çikolata kisti ve endometriosis, kadın doğum alanında ve kadın hastalıkları alanında en gizemli hastalıklardan birisidir. Bu hastalığın bir çok tedavisi vardır fakat sebebi tam olarak bilinmemektedir. Dolayısıyla da tedavide de kesin olan bir tedaviden çok o anki belirtileri ortadan kaldırmaya yönelik tedaviler uygulanmaktadır.

Çikolata kisti tedavisinde başarı kesin midir?

Çikolata kisti, endometriosis tekrarlayıcı ve ilerleyici bir hastalıktır.Dolayısıyla tedavi esnasında o anda bulunan lezyonu ortadan kaldırıyoruz ancak bunun tekrarlamayacağının bir garantisi yoktur. Tekrarlamamsı için çeşitli tedaviler uygulanmaktadır.

Bunların en önemlisi, doğum kontrol hapları, bir takım hormonal tedbirler, hormonlu spiraller bu amaçla kullanılmaktadır.

Ancak şöyle bir durumu hayal edelim, çocuk sahibi olmak isteyen bir kadının ameliyattan sonraki ilk üç-altı ayda hamile kalma oranı en yüksek olduğunu da söylemek lazımdır.

Dolayısıyla ilk üç-altı aylık dönemde herhangi bir korunma yöntemi, bu şekilde bir hormonal tedavi uygulamak mümkün olmamaktadır. O sebeple çikolata ksiti tedavi edildikten sonra çift kendi haline bırakılmakta bu dönem sonunda hamilelik oluşmazsa tüp bebek yöntemine geçilmesi tavsiye edilmektedir.

Источник: https://www.stil-vagonu.com/cikolata-kisti-endometriosis-ve-tedavisi/

Çikolata Kisti (Endometriosis ) Tedavisi

Çikolata Kisti (Endometriozis) Nedir?

Endometriozis, rahim iç duvarını oluşturan hücrelerin genellikle alt karın ve pelviste veya  vücudun herhangi bir yerinde ortaya çıkmasıdır. Endometriozis genellikle yumurtalıklara, fallop tüplerine ve pelviste yer alan organlara yayılır..

Nadiren endometriyal doku pelvik organların dışında yer alır.Endometriozisli kadınlarda genellikle karın ağrısı, adet sancısı veya cinsel ilişki esnasında ağrı vardır ve gebe kalmakta güçlük çekebilirler.

Öte yandan, endometriozisli bazı kadınlarda hiçbir belirti olmayabilir.

Endometrioziste rahim iç duvarı yerine diğer organlarda  yer alan endometriyal doku, normalde olduğu gibi davranmaya devam eder, yani her bir adet döngüsü ile kalınlaşır, dökülür ve kanar.

Endometriozis yumurtalıklar üzerinde yer alıyorsa endometrioma adı verilen çikolata kistleri oluşabilir.

Pelvik dokularda, fallop tüpleri üzerinde omentumda ve barsaklar üzerinde yer alıyorsa yapışıklıklar gelişir, anormal fibröz doku bantları gelişerek organların birbirine yapışmasına neden olur.

Endometriosis sık rastlanılan kadın rahatsızlıklarından biridir. İnfertil (kısır) kadınların %15′ inde, kronik kasık ağrısı nedeniyle ameliyat edilen kadınların ise %20 sinde rastlanmaktadır.

Çok çeşitli faktörler bu rahatsızlığa yol açabilir, ağrılı adet görme, ağrılı cinsel ilişki, kronik karın ve kasık ağrısı ve kısırlığa sebep olabilmektedir.

Ancak başlangıç döneminde %60’ı belirti vermeyebilir.

Endometriozis Belirtileri Nelerdir?

En sık görülen semptom genellikle adet dönemiyle ilişkili pelvik ağrıdır. Her ne kadar birçok kadın regl dönemi boyunca kramp yaşarsa da, endometriozisi olan kadınlar tipik olarak normalden daha ağır olan menstrüel ağrıları tanımlarlar.

Ağrılı regl sancısı (dismenore): Pelvik ağrı ve kramplar adet döneminizden önce başlayabilir ve regl boyunca birkaç gün sürebilir. Ayrıca sırt ve karın ağrısı da vardır.

İlişki esnasında ağrı (disparoni): Cinsel ilişki sırasında veya sonrasında ağrı endometriozisde sık görülür.

Ağrılı bağırsak hareketleri veya idrar yaparken ağrı: Bu belirtileri adet döneminiz boyunca yaşayabilirsiniz.

Aşırı adet kanaması: Menoraji (aşırı adet kanaması,adet kanamasının miktar olarak fazla olması ve kanamanın uzun sürmesidir) veya Menometroraji (Tamamen düzensiz aralıklarla, fazla miktarda ve uzun süren anormal kanama)yaşayabilirsiniz.

Kısırlık: İnfertilite tedavisi gören kadınların %15’inde endometriozis tanısı konmuştur.

Diğer belirtiler: Özellikle adet dönemlerinde yorgunluk, ishal, kabızlık, şişkinlik veya mide bulantısı yaşayabilirsiniz.

Ağrınızın şiddeti endometriosis derecesinin göstergesi değildir. Hafif endometriozisi olan bazı kadınlarda şiddetli ağrı görülürken, ilerlemiş endometriozisi olanların bazılarında çok az  veya hiç ağrı çekmeyebilirler.

Endometriozis bazen pelvik inflamatuar hastalık (PID) veya yumurtalık kistleri gibi pelvik ağrıya neden olabilen diğer durumlar ile karıştırılır. İshal, kabızlık ve abdominal kramp oluşmasına neden olan bir rahatsızlık olan irritabl bağırsak sendromu (IBS) ile karıştırılabilir. IBS, tanıyı zorlaştırabilecek endometriozise eşlik edebilir.

Endometriozis Neye Benzer?

Endometriozisin görünümü çok çeşitlidir, 3 grupta toplanabilir:

1-İmplantlar: Yaygın olarak rahim ve yan bağlarında, rahim ön-arka ve pelvis yan duvarlarında ve karın içinde gözle görülebilen koyu, siyah renkli odakların yanısıra, beyaz-opak veya sarı-kahverengi lekeler halinde bulunmaktadır. Derin endometriosis tanısında yüzey dokudan daha derinde ele gelen sert nodüller ile karar verilir

2- Endometrioma ( Çikolata Kisti) : Yumurtalıklarda görülen kistik endometriozise denir. Kist içindeki koyu kanlı sıvıdan dolayı adına çikolata kisti denmiştir.Genellikle çift taraflıdır ve büyüklüğü 10 cm çapa kadar ulaşabilir, karın içine patlayabilir ve yaygın akut batın şeklinde acil durumlara yol açabilir..

3- Adezyonlar( yapışıklıklar): Endometriozisin ilerlemesi sonucu oluşur. yaygınlık ve şiddetine göre derecelendirilir. Hastalığın ileri evrelerinde rastlanılan yapışıklıklar, yumurtaların ve tüplerin yapılarının bozulması, yumurta dokusunun endometriomalarla olan harabiyeti nedeniyle oluşan kısırlık gözardı edilmemesi gereken ve tedavi gerektiren bir gerçektir.

Endometriozis ve Çikolata Kisti (endometrioma) Nasıl Oluşur?

* Retrograd adet kanaması: Endometriyal hücreler içeren adet kanının, fallop tüplerinden geriye doğru akarak pelvik boşluğa yani karın içine doğru boşalmasıdır. Bu yer değiştirmiş endometriyal hücreler pelvik duvarlara ve pelvik organların yüzeylerine yapışır, burada büyür ve her bir adet döngüsü boyunca kalınlaşmaya ve kanamaya devam eder.

* Peritoneal hücrelerin transformasyonu: Uzmanlar, “indüksiyon teorisi” olarak bilinen, hormonların veya bağışıklık faktörlerinin, peritonal hücrelerin (karnınızın iç tarafını oluşturan hücrelerin) endometriyal hücrelere dönüşmesini teşvik ettiğini öne sürmektedir.

* Embriyonik hücre transformasyonu: Östrojen gibi hormonlar, embriyonik hücreleri (gelişimin ilk aşamalarındaki hücreleri) ergenlik döneminde endometriyal hücre implantlarına dönüştürebilir.

* Cerrahi skar implantasyonu: Sezaryen gibi bir ameliyattan sonra, endometrial hücreler abdominal insizyona yapışabilir.

* Endometrial hücrelerin taşınması. Kan damarları veya lenfatik system, endometrial hücreleri vücudun diğer bölgelerine taşıyabilir.

* Bağışıklık sistemi bozukluğu. Bağışıklık sistemi ile ilgili bir problem, vücudun rahim dışında büyüyen endometriyal dokuları fark edemediği ve tahrip edemediği olasılığıdır.

* Genetik nedenler

Endometriozis ve Endometrioma (Çikolata Kisti) Tanısı Nasıl Konulur?

Tanı için jinekolojik muayene, ultrasonografi ve kanda CA-125 seviyeleri yardımcı olabilir, ancak kesin tanı için laparaskopi gerekebilir. Laparoskopi göbek deliğinden bir kamera ile karın iç organlarını gözlemek için gerçekleştiren ve şüpheli bir anormalliğin  doktor tarafından teşhis edilmesine yarayan bir operasyondur.

Endometriozis Evreleri

Amerikan Üreme Tıbbı Derneği, endometriyal implantların yeri, miktarı, derinliği ve büyüklüğüne göre endometrizisi dört aşamada sınıflandırır. İmplantların yayılımı, pelvik yapıların tutulumu, pelvik yapışıklıkların genişliğive fallop tüplerinin tıkanması evreyi belirleyen kriterleri oluşturur.

Evre1: Minimal endometrioziste, yumurtalıklarda küçük endometriyal implantlar vardır. Pelvis boşluğunda inflamasyon da olabilir.

Evre 2: Hafif endometrioziste yumurtalıklarda ve pelvik periton üzerinde hafif lezyonlar ve küçük implantlar vardır.

Evre 3: Orta endometrioziste yumurtalık ve pelvik periton üzerinde derin implantlar ve çok sayıda lezyon vardır.

Evre4: Şiddetli Endometrioziste pelvik periton ve yumurtalıklarda derin implantlar bulunur. Fallop tüplerinde ve bağırsaklarda da lezyonlar olabilir.

Endometriozis ve Çikolata Kisti (endometrioma) Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavi yöntemleri 4 grupta incelenir:

1: Gözlem Tedavisi: Hafif endometriosisi olan, doğurganlığa kesin bir engel oluşturmayan kadınlarda uygulanabilir. İbuprofen gibi steroidal olmayan antiinflamatuar ilaçlar endometriozis ile ilişkili ağrıya yardımcı olabilir.

2: Medikal Tedavi: Hastanın klinik durumu, verilen ilaçların yarar ve yan etkileri gözetilerek çeşitli hormon tedavileri uygulanmaktadır.

Oral kontraseptif dediğimiz doğum kontrol hapları, Danazol, Progesteron, Gestrinon, GnRH analogları tedavide kullanılabilen başlıca ajanlardır.

Gonadotropin salgılatıcı hormon (GnRH) agonistleri kadınları “geçici” menopoz benzeri bir duruma sokar.

3: Cerrahi Tedavi: Hastanın klinik durumu ve jinekolojik bulgularına göre minör ve major cerrahi yöntemler uygulanmaktadır.Cerrahi hem endometriozis tanısı tanısı hem de tedavisinde kullanılabilir.

Endometriomayı (çikolata kisti) çıkartmak  veya uterus dışında yerleşen endometriozis odaklarını yakmak için kullanılır. Ayrıca  skar ve adezyon denen organlarda yapışıklığa sebep olan dokulardan kurtulmak için uygulanabilir, böylece yumurtalıklar ve fallop tüpleri pelviste normal yerlerine geri dönebilir.

Cerrahinin endometriozis ile ilişkili ağrı semptomlarını iyileştirdiği ve kadınların gebe kalmasına yardımcı olduğu gösterilmiştir.

4: Kombine Tedavi (Cerrahi+Medikal): Cerrahi tedavi öncesi veya sonrası medikal tedavi uygulanır. Cerrahi tedavi öncesi uygulanan medikal tedavideki amaç cerrahi girişimi kolaylaştırmak, ameliyat sonrası yapışıklıkları azaltmak, kısırlık tedavisindeki zaman kaybını önlemektir.

Amaç kısırlık tedavisi ise genel olarak cerrahi sonrası ilk 1 yıl fertilite şansı çok yüksektir, bu nedenle cerrahi öncesi medikal tedavi uygulanımı yararlanımı arttırmaktadır.

Jin.Op.Dr.Yeşim Yerçok(Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı)‘tan Randevu almak için  iletişim bilgileri aşağıdadır:

Adres: Fenerbahçe Mah. Fener kalamış Cad. Billur Apt. No:5 Da: 9 Kızıltoprak/İstanbul

Randevu Tel: 0216-3851715

Mail: info@dryesimyercok.com

Источник: https://www.dryesimyercok.com/endometriosis-cikolata-kistleri/

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.