Çikolata Kistleri ve Endometriozis Hastalığı

Endometriozis Hastalığı Nedir? Endometriozis Belirtileri ve Tedavisi

Çikolata Kistleri ve Endometriozis Hastalığı

Endometriozis, rahim içi dokusunun olması gerektiği yerden ziyade vücudun başka bir yerinde büyümesidir.Rahmin iç döşemesine endometrium denir.

  En sık 30 ve 40’lı yaşlardaki kadınlarda görülür fakat adet gören her yaştaki kadında endometriozis oluşabilir. Hiç çocuk sahibi olmamış kadınlarda daha sık görülür.

Annesi, kız kardeşi veya kızında endometriozis olan kadınların da görülme ihtimali daha fazladır.

Temel belirtisi kasık ağrısıdır. Ağrı cinsel ilişki sırasında, büyük abdestinizi veya idrarınızı yaparken veya adetinizden hemen önce veya adet sırasında oluşabilir. Kesin nedeni bilmemektedir. Endometriozis tedavisi hastalığın yaygınlığına, şikayetlerinize ve çocuk isteyip istememenize göre değişir.

İlaçlarla, ameliyatla veya her ikisiyle birlikte tedavi edilebilir. Tedaviler ağrı ve kısırlığı bir süre geçirebilmesine rağmen, belirtileri tedaviden sonra tekrar çıkabilir. Endometriozis adet döneminde veya öncesinde ağrıya neden olabilir. Bazı kadınlarda ağrı hafiftir. Diğerlerinde şiddetli olabilir. Ayrıca kısırlık da yapabilir.

Endometrium Nedir?

Rahmin iç döşemesi bir kadının aylık adet döngüsü sırasında oluşan değişikliklere yanıt verir. Adet döngüsü genellikle yaklaşık 28 gündür. Önce rahim içi muhtemel bir gebeliğe hazırlık için büyür ve kalınlaştırır. Gebelik oluşmazsa rahim içi dokusu kanama ile atılır ve sonra incelir. Bu değişiklikler yumurtalıklarda üretilen hormonlar (öströjen ve progesteron) tarafından başlatılır.

Endometriozis Nedir?

Endometriozis hastalığında endometrium (rahim içi dokusu) rahim içinden ziyade vücudun başka yerlerinde bulunur. Endometriozis dokusu tıpkı rahimdeki doku gibi görünür ve davranır. En sık olarak karnın alt bölgesinde şu kısımlarda görülür:

  • Yumurtalıklar
  • Tüpler
  • Rahmin yüzeyi
  • Rahmin arkasındaki boşluk
  • Kalın bağırsak
  • İdrar torbası ve üreterler
  • Rektum

Rahim içi dokusu alt karındaki organlara veya karın zarına yapışabilir. Nadir vakalarda vücudun başka kısımlarında da bulunabilir. Yumurtalıklarda büyüyen rahim içi dokusu bir kist (endometrioma veya çikolata kisti de denir) oluşmasına neden olabilir.

Rahmin dışındaki rahim içi dokusu hormonlardaki değişikliklere yanıt verir. Adet döngüsü sırasında rahim içi dokusu gibi dökülür ve kanar. Her ay bu dokunun dökülüp kanaması yapışıklık denilen nedbe dokusuna neden olabilir. Yapışıklıklar ağrıya neden olabilir. Bazen yapışıklıklar organları birbirine bağlar.

Endometriozis şikayetleri zaman geçtikçe sıklıkla kötüleşir. Birçok vakada tedavi durumun kötüleşmesini engellemeye yardımcı olabilir.

Endometriozis için Kimler Risk Altındadır?

En sık 30 ve 40’lı yaşlardaki kadınlarda görülür fakat adet gören her yaştaki kadında endometriozis oluşabilir. Hiç çocuk sahibi olmamış kadınlarda daha sık görülür. Annesi, kız kardeşi veya kızında olan kadınların da endometriozis ihtimali daha fazladır. Kronik kasık ağrısı olan kadınların yaklaşık dörtte üçünde bulunur.

Endometriozis Belirtileri Nelerdir?

Endometriozisin temel belirtisi kasık ağrısıdır. Ağrı cinsel ilişki sırasında, büyük abdestinizi veya idrarınızı yaparken veya adetinizden hemen önce veya adet sırasında oluşabilir. Adet düzensizliği olabilir, kısırlığa yol açabilir.

Bu şikayetler endometriozisin bir bulgusu olabilmesine rağmen başka problemlerin bulguları da olabilir. Bu şikayetlerden herhangi birisine sahipseniz doktorunuzu görünün.

Ağrının miktarı hastalığınızın şiddeti ile her zaman orantılı değildir. Hafif ağrısı olan bazı kadınların şiddetli bir hastalığı olabilir. Çok ağrısı olan başkalarının hafif bir hastalığı olabilir.

Endometriozisi olan birçok kadının hiçbir şikayeti yoktur. Aslında, hamile kalamıyorlar ise endometriozisleri olduklarını ilk kez öğrenebilirler.

Çocuk sahibi olamayan kadınların yaklaşık üçte birinde bulunur.

Kadınlar şikayetlerinin hamilelikte sıklıkla düzeldiğini görürler. Şikayetleri geçirmekte kullanılan ilaçların birçoğu hamilelikte üretilen hormonların etkilerini taklit etmektedir.

Endometriozis Neden Olur?

Prof. Dr. Engin Oral, hastalığın oluşmasına sebep olan tüm unsurların hala tam olarak bilinmediğini fakat özellikle şu faktörlere dikkat etmek gerektiğinin altını çiziyor:

Geriye doğru adet görme ve zayıf bağışıklık sistemi

Kadınların çoğu geriye doğru adet görme yaşasa da vücutları bu kanlı hücreleri temizleyerek organlara yerleşmesini engeller.

Öte yandan, bu teoride menstruasyon sırasında endometrium hücreleri geriye doğru, tüplerden geçerek karın içine dökülür.

Bağışıklık sistemi zayıf olan kadınlarda da görülen bu sorunda dökülen doku karın içindeki organlar üzerine yapışır ve büyür. Vücudun bağışıklık sistemi hücrelerinin endometriozis hücreleriyle savaşamadığı tezini temel alır.

Dolaşım sistemi veya lenfatik sistem aracılığıyla yayılma

Endometriozis hastalığının hücrelerinin kan dolaşımı veya lenfatik dolaşıma geçerek vücuda yayılmasını temel alan bir teoridir. Bu teori neden vücuttaki göz, akciğer, cilt ve göbek deliği gibi organlarda endometriozis görülmesini açıklar.

Genetik yatkınlık

Her ne kadar endometriozise yol açan sorumlu gen bulunamamışsa da, bu teoride endometriozis yeni nesil bireylere genetik olarak aktarılır. Yani, bazı aileler endometriozise genetik olarak yatkınlardır.

Çevresel faktörler

Çevredeki bazı toksinler ve dioksin gibi vücudu, bağışıklık sistemini ve üreme sistemini etkileyerek endometriozise neden olabilir.

 Endometriozis en çok hangi yaş grubunda görülür?

“Endometriozis bir üreme çağı hastalığıdır ve en çok 30’lu yaşlarda görülür” diyen Prof. Oral, ağrılı adet, ağrılı ilişki ve kronik kasık ağrısı olan kadınlarda görülme oranının %70’lerde seyrettiğini söylüyor ve ekliyor: “İnfertilite problemi yaşayan kadınlarda endometriosis ile karşılaşılma oranı %20-30 arasındadır. Adolesan dediğimiz 13-19 yaş bulunma sıklığı ise %70’dir.”

Dünyada 176 milyon kadını etkileyen  endometriozisin kronik (uzun süreli) ve benign (iyi huylu) östrojen bağımlı bir hastalık olduğuna vurgu yapan Prof.

Oral: “Tedavi sonrasındaki süreçte dahi yıllar sonra şikayetlerin tekrarlama özelliği olabildiğinden hayat boyu takibi gereken bir sağlık sorunudur. Bu da hastalarda duygusal stres yaratabiliyor.

Çikolata kisti hastalığı, uzun süreli bir yaklaşımı gerektirdiğinden kadın doğum uzmanları tarafından takip ve tedavi edilmelidir.”

Endometriozis Nasıl Teşhis Edilir?

Endometriozis belirtileriniz varsa doktorunuz sizi muayene edebilir. Kasık ağrısının diğer nedenlerinin bulunmadığı saptanırsa doktorunuz daha ileri muayeneler veya ameliyat etmeden tedavi edebilir.

Hafif, orta veya şiddetli olabilir. Hastalığın yaygınlığı ancak vücudunuzun içine doğrudan bakılarak doğrulanabilir. Bunun için laparoskopi yapılır.

Bazen ameliyat sırasında küçük miktarda doku örneği alınabilir. Buna biyopsi denir. Sonra doku bir laboratuarda incelenir. Endometriozis ameliyatı için size genel anestezi verilir.

Laparoskopi sırasında tedavi  edilebilir. Laparoskopi sırasında endometriozis dokusu saptanırsa doktorunuz o sırada almaya karar verebilir.

Endometriozis Tedavisi

Tedavi hastalığın yaygınlığına, şikayetlerinize ve çocuk isteyip istememenize göre değişir. İlaçla, ameliyatla veya her ikisiyle birlikte tedavi edilebilir. Tedaviler ağrı ve kısırlığı bir süre geçirebilmesine rağmen, belirtiler tedaviden sonra tekrar çıkabilir.

Endometriozis için İlaç Tedavisi

Bazı vakalarda Apranax, Majezik vb… gibi ilaçlar ağrıyı geçirmek için kullanılabilir. Bu ilaçlar endometriozisin herhangi başka bir şikayetini tedavi etmez.

Ağrıyı gidermek için hormonlar da kullanılabilir. Hormonlar rahim içi dokusunun büyümesini önlemeye de yardımcı olabilir fakat onların kaybolmasını sağlamaz. Hormon tedavisi yumurtalıkların çalışmasını durdurmak için tasarlanmıştır. En sık reçete edilen hormonların bazıları şunlardır:

  • Doğum kontrol hapları
  • Gonadotropin salgılatıcı hormon (GnRH)
  • Progestin

Bu ilaçlar her kadın için uygun değildir. Çoğu ilaçta olduğu gibi hormon tedavisine bağlı bazı yan etkiler vardır. Bazı kadınlar ağrının giderilmesinin yan etkileri çekmeye değdiğini söylerler. Bu ilaçlar tüm kadınlarda ağrıyı geçirmezler.

Doğum kontrol hapları

Doğum kontrol hapları endometriozis şikayetlerini tedavi etmek için sıklıkla reçete edilirler. İçlerindeki hormonlar adet kanamalarını düzenli, daha az ve kısa tutarlar ve ağrıyı geçirebilirler. Doktorunuz hapları adet görmeyeceğiniz şekilde kullanmanızı önerebilir.

Gonadotropin-salgılatıcı hormon

GnRH adet döngüsünü kontrol etmeye yardımcı olan bir hormondur. GnRH agonistleri insan GnRH’sı gibi fakat doğal maddeden birçok kez daha güçlü olan ilaçlardır. Yumurtalıkların çalışmasını durdurarak öströjen seviyelerini azaltırlar. Bu menopoza çok benzeyen geçici bir durum yaratır.

Bu ilaç alan kadınlardaki yan etkiler şunlar olabilir:

  • Sıcak basmaları
  • Baş ağrıları
  • Vajinada kuruluk
  • Kemik yoğunluğunda azalma

GnRH ile tedavi genelde en az 3 ay sürer. Uzun süreli kullanıma bağlı kemik kaybını azaltmaya yardımcı olması için doktorunuz GnRH agonistleriyle birlikte bazı hormon veya ilaçları almanızı önerebilir. Birçok vakada bu tedavi başka yan etkileri de azaltabilir. GnRH tedavisini bitirdikten sonra yaklaşık 6-10 hafta içinde tekrar adet görmeye başlamalısınız.

Progestin

Progestin hormonu da endometriozisi küçültmek için kullanılabilir. Progestin öströjenin doku üzerindeki etkilerinin tersine çalışır. Progestin alırken her ay adet görmemenize rağmen düzensiz kanamalarınız olabilir. Progestin hap olarak alınır veya enjeksiyon şeklinde yapılır. Bu ilacı alan kadınlardaki yan etkiler şunlar olabilir:

  • Ruh durumu değişiklikleri
  • Kilo değişiklikleri
  • Şişkinlik
  • Cinsel problemler

Endometriozis Ameliyatı 

Endometriozis ve etrafındaki dokuyu almak için ameliyat yapılabilir. Şiddetli vakalar da ameliyat en iyi tedavi şeklidir.

Ameliyat en sık laparoskopi ile yapılır. Laparoskopi sırasında endometriozis alınabilir veya yakılır.

Vakaların hepsi laparoskopi ile halledilemez. Bazen açık ameliyat gerekebilir. Sizin için hangi yöntemin en iyi olduğunu doktorunuzla konuşun.

Ameliyattan sonra ağrılarınız geçebilir. Fakat ağrılarınız tekrarlayabilir. Birçok hastada şikayetsiz dönemi uzatmak için ameliyat ve ilaç tedavisi beraber kullanılır.

Endometriozis ameliyatı olan kadınların yaklaşık yarısında şikayetler bir yıl içinde tekrar başlar. Hastalık ne kadar ilerlemiş ise tekrarlama ihtimali o kadar fazladır.

Ağrı şiddetli ve tedavi ile geçmiyorsa rahminizin alınması bir seçenek olabilir. Eğer yumurtalıklarınız da alınırsa endometriozisin tekrarlama ihtimali azalır. Bu işlemden sonra kadın artık adet görmez ve hamile kalamayacaktır. Rahminiz ve yumurtalıklarınız alınsa bile küçük bir ihtimalle şikayetlerinizin tekrarlama şansı vardır.

Endometriozis ile Başa Çıkma

Endometriozis kronik bir hastalıktır. Birçok kadının menopoza kadar gelip geçen şikayetleri vardır. Tedavi için çeşitli seçeneklerinizin olduğunu aklınızda tutun. Bir kadın hangi tedavinin kendisi için doğru olduğuna karar vermek için

Bu sorunu yaşayan aşka kadınlarla konuşmak da size yardımcı olabilir.

 Endometriozis hastası hamile kalabilir mi?

Şiddetli ağrı ve kısırlığa neden olabilir. Sıklıkla başarılı bir biçimde tedavi edilir. Endometriozis için birden çok tedaviye ihtiyacınız olabilir. Herhangi bir belirtisi sizde varsa doktorunuzu görün.

Источник: https://www.mutluvesaglikli.com/endometriozis-belirtileri-tedavisi/

Çikolata Kisti Ameliyatı

Çikolata Kistleri ve Endometriozis Hastalığı

Rahim içerisinde yer alan, her ay gebeliğe ev sahipliği yapacak şekilde hazırlanan ve gebelik olmadığı zaman yeterli hormon desteğinden yoksun kalması nedeniyle adet (menstrüasyon) kanaması halinde dökülen özel hücre tabakası “endometrium” olarak adlandırılmaktadır. Bu hücre tabakası vücutta sadece rahim içerisinde yer almaktadır.

Bu hücrelerin vücutta rahim dışında başka bir alanda yer alması “endometriozis (Çikolata Kisti)” hastalığı olarak adlandırılır. Rahmin astarını oluşturan bu dokular rahim dışında genellikle yumurtalıklar, fallop tüpleri ve pelvisi örten dokularda oluşur. Nadiren bu dokular pelvik organların ötesine kadar yayılabilir.

Adet dönemlerinde kalınlaşıp parçalanıp kanama halinde vücuttan atılan bu dokular yerleri değiştiğinde de normalde olduğu gibi hareket etmeye devam eder. Fakat rahimde olduğu gibi vücudu terk etmek için bir çıkış yolu bulunmadığı için olduğu yerde sıkışır.

Çevredeki dokular tahriş olur ve bu bölgelerde pelvik dokuların ve organların birbirine yapışmasına neden olan olağandışı dokular (adezyonlar) oluşur.

ENDOMETRİOZİSİN (ÇİKOLATA KİSTİNİN) SEBEPLERİ NELERDİR?

Endometriozisin sebepleri arasında şunlar sayılabilir:

Retrograd Menstruasyon: Adet döneminde vücuttan atılması gereken endometrial hücreleri içeren kanın vücudu terketmek yerine ters yönde fallop tüplerine doğru akışıdır. Bu hücreler pelvik duvarlara ya da pelvik organların yüzeylerine yapışarak adet dönemi boyunca büyür, kalınlaşır ve adet dönemlerinde kanar.

Karın zarı hücrelerinin dönüşümü: İndüksiyon teorisi olarak adlandırılan bu olayda karın zarı hücreleri farklılaşarak endometrial hücrelere dönüşürler.

Embriyonik hücre dönüşümü: Embriyonik hücreler gelişimlerinin en erken evrelerinde olan hücrelerdir. Ergenlik döneminde salgılanan östrojen gibi hormonlar bu hücrelerin farklılaşarak endometriyal hücrelere dönüşmesine sebep olur.

Cerrahi implantasyon: Pelvik cerrahi operasyonlar sonrası endometrial hücreler cerrahi yaralara yapışabilir.

Endometrial hücreler damarlar ve doku sıvısı aracılığıyla vücudun diğer bölgelerine taşınabilir.

Bağışıklık sistemi bozukluğu: Bağışıklık sistemi ile ilgili bir sorun, rahim dışında büyüyen endometriyal dokuların yok edilmesini önleyebilir.

Ayrıca endometriozis hastalığına yakalanma riskini arttıran birtakım faktörler vardır:

  • Doğum yapmamış olmak
  • Adet olmaya erken yaşta başlamak
  • Menopoza çok ileri yaşta girmek
  • Kısa adet dönemleri (27 günden az)
  • Vücuttaki östrojen miktarının fazla olması
  • Zayıflık
  • Alkol tüketimi
  • Ailede endometriozis hastası bireyler olması
  • Rahim anormallikleri
  • Adet kanamasının vücudun dışına çıkmasını engelleyen herhangi bir tıbbi durum

ENDOMETRİOZİSİN (ÇİKOLATA KİSTİNİN) BELİRTİLERİ NELERDİR?

Endometriozisin başlıca belirtileri:

  • Pelvik ağrı: Çikolata kisti olan kadınlar adet dönemi ağrılarını normalden çok daha şiddetli yaşarlar ve ağrıları kanamadan önce başlayıp kanama bittikten sonra da devam edebilir. Fakat bunlar güvenilir belirtiler değildir. Hafif derecede endometriozisi olan bazı kadınlar yoğun ağrıya sahipken, ilerlemiş endometriozisi olan diğer kişilerde çok az ağrı görülebilir.
  • Cinsel ilişki sırasında veya sonrasında ağrı
  • Bağırsak hareketleri ya da işeme sırasında ağrı
  • Aşırı kanama
  • Kısırlık
  • Yorgunluk
  • İshal
  • Kabızlık
  • Şişkinlik
  • Mide bulantısı

ENDOMETRİOZİS TANISINDA HANGİ YÖNTEMLER KULLANILIR?

Endometriozisin tanısında kullanılan testler:

Pelvik muayene: Kadın üreme organlarındaki kistler veya rahim arkasındaki yaraların tespit edilmesi için pelvis bölgesinin fiziksel olarak muayene edilmesidir. Fiziksel muayene sırasında kist oluşumuna sebep olmayan endometriyoz alanlarının hissedilmesi mümkün değildir.

Ultrason: Vücudun görüntülenmesi için ses dalgalarının kullanıldığı yöntemdir. Dönüştürücü denen cihaz karın üzerinde hareket ettirilerek veya vajina yoluyla üreme organlarının görüntülenmesi sağlanır. Ultrason, endometriozisi kesin olarak tespit etmeyi sağlamaz fakat endometriozis ile ilgili kistleri tanımlamaya yardımcı olur.

Laparoskopi: Tercih edilen bir tanı yöntemi değildir. Fakat bazı durumlarda endometriozisden emin olmak için laparoskopi denen cerrahi operasyon kullanılarak karnın içine bakılır. Genel anestezi altındaki hastanın göbek deliğine yakın bir bölgede küçük bir kesi açılır. Bu kesiden rahim bölgesine laparoskop denen bir kamera gönderilerek rahim dışındaki endometriyal dokuyu inceler.

ENDOMETRİOZİS TEDAVİSİNDE HANGİ YÖNTEMLER KULLANILIR?

Endometriozis tedavisi genellikle ilaçlarla veya ameliyatla yapılır. Tedavi yöntemine karar verilirken belirti ve semptomların şiddeti ve hastanın ileride hamilelik düşünüp düşünmediği göz önünde bulundurulur.

Ağrı kesiciler

Ağrılı adet kramplarının hafifletilmesine yardımcı olmak için ağrı kesici kullanımı önerilebilir. Bu ilaçların maksimum dozda alınmasının tam bir rahatlama sağlamadığı tespit edilirse belirtileri ortadan kaldırmak için farklı bir tedavi yöntemi seçilebilir.

Hormon tedavisi

Ek hormonlar bazen endometriozis ağrısını azaltmada veya ortadan kaldırmada etkilidir. Adet döngüsü sırasında hormonların seviyesinin yükselmesi ve düşmesi, endometriyum tabakalarının kalınlaşmasına, parçalanmasına ve sonuç olarak kanamaya neden olmaktadır. Hormon ilacı endometriyal doku büyümesini yavaşlatabilir ve yeni endometriyal doku tabakalarının oluşumunu önleyebilir.

Hormon tedavisi endometriozis için kalıcı bir tedavi değildir. Tedaviyi durdurduktan sonra belirtilerinizin geri gelme olasılığı yüksektir.

Endometriozis tedavisinde kullanılan ameliyat çeşitleri şunlardır:

  • Konservatif (Koruyucu) Cerrahi

Endometriyal dokunun vücuttan çıkarılması işlemidir. Hamilelik düşünen ve endometriozisi olan hastalar için rahim ve yumurtalıkların korunduğu bir ameliyat yöntemidir. Fakat ameliyat sonrası endometriozis tekrarlayabilir.

Doktorunuz bu işlemi laparoskopik olarak veya daha kapsamlı vakalarda geleneksel abdominal cerrahi yoluyla yapabilir. Laparoskopik cerrahide, cerrahınız göbeğinize yakın küçük bir kesi ile ince bir görüntüleme aletini (laparoskop) yerleştirir ve endometriyal dokuyu başka bir küçük kesiden çıkar.

Ağır endometriozis vakalarında rahmin vücuttan çıkarılması işlemidir. Ameliyat sonrası yumurtalıkların ürettiği östrojen kalan endometrial dokuları uyarabilir ve ağrının devam etmesine neden olabilir. Histerektomi, üreme yıllarındaki kadınlar için son çare olarak düşünülür çünkü ameliyat sonrası hamilelik mümkün değildir.

Endometriozis ameliyatlarında kullanılan cerrahi yöntemler:

Источник: https://www.davincicerrahisi.com/cikolata-kisti-ameliyati/

Endometriozis – Çikolata Kistleri

Çikolata Kistleri ve Endometriozis Hastalığı

http://www.brukseltupbebek.com/

Çikolata kisti (Endometriozis) hastalığının anlaşılabilmesi için endometrium dokusu ve sıklık değişikliklerinden kısaca bahsetmek gerekir:

Rahim boşluğunu döşeyen epitel tabakasına endometrium dokusu (dölyatağı) adı verilmektedir. Endometrium dokusu, rahim iç duvarlarını ince bir tabaka halinde döşemektedir. Endometrium hücreleri ve bağdokusu (stroma) hücrelerinden oluşan bu doku hamileliğe hazırlık için her ay siklik değişiklikler geçirmektedir.

Adet döneminde endometrium dokusu parçalanarak dökülmekte, adet kanı ile rahim ağzı ve vajina yoluyla dışarı atılmaktadır. Bununla beraber, kadınların önemli bir kısmında adet kanı tüplerin içinden geçerek karın boşluğuna da az miktarda geçmektedir.

Adet kanının geri akımıyla (retrograd) karın boşluğuna geçen parçalanmış endometrium dokusu vücudun bağışıklık sistemine ait “makrofaj” hücreleri tarafından ortadan kaldırılmaktadır.

Endometrium dokusu siklik olarak rejenerasyon ve dökülme fazlarından geçmektedir. Bu siklik değişiklikler beyinden ve yumurtalıklarda salgılanan hormaonların etkisiyle olmaktadır. Endometrium tabakası adet sonrası dönemde ince iken (3-5mm), takip eden günlerde ise hormonal etkilerle giderek kalınlaşarak 9-15 mm’ye kadar kalınlaşmaktadır.

Adet bitimiyle endometrium dokusu rejenere olur ve giderek kalınlaşır. Yaklaşık olarak yumurta çatlamasından sonraki 5.-6. günlerde oluşan embriyo rahim boşluğuna ulaşmaktadır. Bu günlerde endometrium hamilelik için hazır hale gelmiş olması gerekmektedir; aksi halde embriyo endometriuma yerleşemez ve hamilelik oluşmaz.

Endometriosis, rahim iç dokusunu (dölyatağı) oluşturan endometrium hücrelerinin, bu bölge dışındaki yerlerde yerleşmesidir. Endometrium hücrelerinin rahim iç bölgesi dışında yerleştiği alanlara ise ‘endometriosis odağı’ denilmektedir.

Çikolata kisti (Endometriozis) odakları az sayıda olabileceği gibi ağır formlarında çok yaygın olarak bulunmaktadır.
Normalde sadece rahim iç tabakasında bulunan endometrium dokusunun nasıl olup da başka alanlara yerleştiği kesin olarak bilinmemektedir.

Yukarıda anlatıldığı gibi adet kanının “retrograd” yani geriye akımı ile karın boşluğuna geçmesinin önemli rol oynadığı bilinmektedir. Ancak, kadınların önemli bir kısmında geriye akım var iken, neden sadece bir kısmında endometriosis hastalığının oluştuğu bilinmemektedir.

Karın boşluğuna ulaşan endometrium dokularını parçalayıp yok etmesi gereken bağışıklık sisteminin yetersizliği suçlanmaktadır. Sonuç olarak yok edilemeyen endometrium dokusu rahim dış yüzeyine, yumurtalıklara, tüplere, alt karın boşluğu zarlarına (periton), barsak yüzeylerine tutunarak yerleşmektedir.

Retrograd akım endometriosis odaklarının oluşmasındaki en güçlü teori olmakla birlikte başka mekanizmaların da rol oynadığı düşünülmektedir (metaplazi teorisi, hematojen yayılım v.s.)

Çikolata kisti görülme sıklığı

Endometriozis hiç bir şikayeti olmayan, tedavisiz gebe kalabilmiş kadınlarda da bulunabildiğinden bu hastalığın kadınlarda görülme sıklığı kesin olarak bilinmemektedir.

Tanısı laparoskopi veya ameliyat ile konulduğundan, bildirilen oranlar değişkenlik göstermektedir. Ancak, doğurganlık çağındaki kadınlarda görülme sıklığı %10 tahmin edilmektedir.

Hamile kalma problemi olmayan kadınlara bu oran düşük iken (%1-5), gebe kalamama (infertilite) nedeniyle başvuran kadınlarda bu oran % 20-40’lara çıkmaktadır.

Çikolata kisti odakları nerede ve nasıl görülmektedir?

Endometriozis karın içinde ve genital organlar üzerinde çok değişik tipte lezyonlara yol açmaktadır.Bu lezyonların yaygınlığına göre Evre I-II-III-IV olarak sınıflandırılmaktadır.

Bu sınıflandırma bizzat laparoskopi sırasında lezyonların yerleşimi ve yaygınlığına göre yapılmaktadır. Laparoskopi yapılmadan endometriosis tanısı ve evresini tahmin etmek mümkün değildir.

Minimal-Hafif (Evre I-II) endometriosis’te hastalık daha sınırlı ve başlangıç döneminde iken, Orta-Ağır (Evre III-IV) formlarında endometriosis daha yaygındır. Evre III-IV’de, genellikle karın içersinde ileri derecede yapışıklıklar ve çikolata kistleri bulunmaktadır.

Her zaman geçerli olmamakla birlikte genellikle hastanın şikayetleri (kasık ağırısı, şiddetli adet sancısı, ilişkide ağrı, çocuk sahibi olamama v.s) endometriosis evresi ile orantılı olarak artmaktadır.

Bununla birlikte, çok ileri endometriosiste şiddetli belirtiler olmayabileceği gibi, çok hafif formlarında şikayetler ciddi ve dayanılmaz olabilir.

Endometriosis odakları küçük, koyu kırmızı-mavi-siyah renkli, barut yanığına benzer oluşumlardır.

Bu odaklar değişmeden kalabilir veya ilerleyebilir, bulundukları yerlerde reaksiyona neden olup etraflarındaki normal dokuları kendilerine çekerek onlara yapışabilir (örneğin rahim ve barsak sıkı bir şekilde birbirine yapışabilir) veya organlar arasında ince-kalın fibröz bantlar şeklinde yapışıklıklara yol açabilirler. Bu yapışıklıklar herhangi bir şikayete veya kısırlığa yol açmayabileceği gibi, özellikle tüpler ve yumurtalıklar arasında yoğun yapışıklıklar hamile kalmayı zorlaştırabilir veya tamamen engelleyebilir.

Bu yapışıklıklar yumurtanın tüplerin içine alınmasını, tüplerin içindeki yolculuğunu engelleyebileceği gibi dış gebelik rsikini de arttırmaktadır.

Ayrıca, normal anatomik bütünlüğün bozulması, organlardaki çekilmeler, yapışıklıklar ve yer değiştirmeler şiddetli ağrılara yol açabilmektedir.

Bu ağrılar belli dönemlerde (adet döneminde, ilişki esnasında) kadını rahatsız edebilir veya sürekli olabilir.

Yumurtalıkların yüzeyinde başlayan endometriozis odakları bazen her adet döneminde yumurtalık dokusu içine kanayarak çikolata kisti (endometrioma) oluşumuna neden olabilir.

Her adet döneminde nasıl rahim içerindeki endometrium dokusu hormonal değişiklikler ile kanayarak dökülmekteyse, yumurtalıktaki endometriosis odakları da kanayarak kistin zaman içersinde büyümesine yol açmaktadır.

Bazen her iki yumurtalıkta çapları 10 cm büyüklüğüne kadar büyüyebilen çikolata kistleri bulunmaktadır. Ultrason muayenesinde çikolata kistlerinin tipik görünümleri vardır.

Endometriosis hastaları hangi şikayetlerle doktora başvurmaktadır :
En sık başvuru nedeni şiddetli ağrı ve infertilite (gebe kalamama) olmaktadır. Hastanın ağru şikayeti periodik veya sürekli olabilir.

şiddetli kasık ve/veya bel ağrısı (kronik pelvik ağrı), adetlerin aşırı sancılı olması (dismenore), cinsel ilişkinin ağrılı olması (disparoni) veya makata vuran ağrı gibi tipik şikayetleri olabileceği gibi hasta ağrısını atipik şikayetlerle de dile getirebilir. Düzensiz adet kanaması, kabızlık, barsak tıkanıklıkları gibi şikayetler de yapabilmektedir.

Ayrıca, hastanın hiç bir şikayeti olmadan rutin jinekolojik ve ultrason muayenesi sırasında çikolata kisti tespit edilebilir.

Endometriosis ve infertilite ilişkisi
İnfertilite (gebe kalamama) endometriosis hastalarını etkileyen önemli bir sorundur.

Bu hastaların tedavisiz hamile kalmaları mümkün olmakla birlikte, özellikle hastalığın ileri evrelerinde genellikle cerrahi veya infertilite tedavileri ile yardımcı olunmaktadır. Infertilite tedavisi amacıyla ovülasyon indüksiyonu ve aşılama ilk aşamada uygulanmalıdır.

Bu tedaviyle sonuç alınamayan hastalara sonraki aşamada tüp bebek uygulanmaktadır. Çikolata kisti veya endometriosis nedeniyle laparoskopi veya ameliyat yapılan hastalara cerrahi sonrası 1 yıl doğal yollarla gebe kalmaları önerilmektedir.

Bu süre içinde doğal yollarla gebe kalamayan, veya operasyon sırasında hamile kalmalarını engelleyecek ileri problemler saptanan hastalara tüp bebek yöntemi uygulanmaktadır.

Endometriosis hastalığının infertiliteye yol açmasının başlıca nedenleri şunlardır:Organlar arasında yapışıklıklar oluşması (özellikle, rahim, tüpler, yumurtalıklar ve barsaklar arasında)Tüplerde tıkanıklılara neden olabilirÇikolata kistleri olduğunda yumurtalıklarda sağlam dokuyu azaltmakta veya yumurtalıkların rezervini etkilemektedir.Yumurtlalıklarda folikül gelişimi bozulmakta, hormonal düzensizlikler neden olmaktadır (luteal faz yetmezliği)

Embriyonun, sağlıklı gelişimini ve tutunmasını bozmaktadır. Bağışıklık sisteminde değişikliklere yol açmaktadır.

Источник: https://sagliktayenilikler.com/endometriozis-cikolata-kistleri/

Kısırlığa Yol Açan Ciddi Bir Problem: Endometriozis Hastalığı

Çikolata Kistleri ve Endometriozis Hastalığı

Memorial Sağlık Grubu Tüp Bebek Merkezi uzmanları, kadınlarda yaygın olarak görülen Endometriozis hastalığı hakkında bilgi verdi.

Endometriozis nedir?

Rahim içindeki endometrium denilen dokunun, batın içinde başka dokulara yerleşmesine Endometriozis denir.

Endometriozisin kesin nedeni halen bilinmemektedir. Bu konuda en yaygın kabul gören teori, adet kanamaları sırasında rahim içindeki dokuların kadının tüplerinden geçerek karın boşluğuna yerleşmesi ve burada gelişimini sürdürmesidir. Bağışıklık sisteminin de buna izin verecek şekilde normalden farklılık gösterdiği düşünülmektedir.

Endometriozis hastalığı kadınların yaklaşık yüzde 10’unu etkileyen yani aslında oldukça yaygın bir sağlık sorunudur. Bu doku karın içindeki organlarda (yumurtalık, rahim kanalı, karın iç zarı, bağırsaklar, idrar kesesi) bulunabildiği gibi karın dışında (vagina, göbek) da bulunabilir.

Rahim iç zarında meydana gelen kanama ile beraber bu endometriozis odaklarının bulunduğu bölgelerde de kanamaya ve bazı şikayetlere neden olur.

Rahim dışında biriken dokular şiddetli adet sancısı, ileri dönemlerde sürekli kasık ağrısı ve özellikle de kısırlık (infertilite) gibi bazı problemlere neden olabilir.

Endometrioziste kalıtsal yatkınlığın önemli bir faktör olduğu düşünüldüğünden, annede ya da başka bir akrabada endometriozis olması o kişide endometriozis görülme olasılığını artıracaktır.

Kadının yumurtalıklarında endometriozis oluşması durumunda bazen kistler (çikolata kistleri) oluşabilir ve bunlar eğer çok büyürlerse ciddi problemlere yol açabilirler. Çikolata kistleri her zaman olmamakla birlikte ultrasonografi ile görülebilir. Kesin tanı ise yalnızca laparoskopi işlemi ya da açık ameliyatla konulabilir.

Endometriozis bazen bir kadında hiçbir belirti göstermemesine ya da sorun yaratmamasına karşın, kimi zaman da ciddi ve değişik şikayetlere sebep olabilir.

Endometriozisin belirtileri şunlardır:

  • Ağrılı adet
  • Ağrılı cinsel ilişki
  • Adet öncesinde karın ağrısı
  • Sırt ağrısı
  • Büyük tuvalette ağrı olması.

Bu belirtilerin tümünün başka nedenleri olabilir. Hastalığın başka belirtileri görülmemesine karşın, hamile kalmakta güçlük çeken bazı kadınlarda endometriozis hastalığına sıkça rastlanmaktadır.

Endometriozis doğurganlığı nasıl etkiler ve kısırlığa yol açar mı?

Hamile kalamayan kadınlarda nedenlerden biride endometriozis hastalığı olabilir. Bu kadınların bir kısmında endometriozisin neden olduğu yara dokusu kadının tüplerinde tıkanıklığa yol açmaktadır. Ancak, çoğu kadında endometriozisin doğurganlığı etkileme nedenleri henüz net olarak bilinmemektedir.

  • Yumurtalıklar içinde oluşmaktadır ve yumurtlama fonksiyonunu bozmaktadır.
  • Spermleri öldüren doğal toksinler üretmektedir.
  • Embriyonun rahim içersine tutunmasını engellemektedir.
  • Embriyo gelişimi üzerine zararlı etkisi vardır.

Endometriozisin tedavisi nasıl yapılmaktadır?

Uygulanan tedavilerin amacı ağrıyı gidermek ve kısırlığı ortadan kaldırıp gebe kalmayı sağlamaktır. Bu amaçla değişik tıbbi ve cerrahi tedaviler uygulanabilir. Tıbbi tedaviler ağrı kesmenin dışında, endometriozisin östrojene (kadınlık hormonuna) bağımlı bir hastalık olması prensibine dayanır. Hamilelik ve menopoz endometriozis oluşumunu engelleyen iki doğal durumdur.

Hormonal tedavilerde amaç aslında bu iki doğal durumu taklit etmektir. Her iki durumda da rahim iç zarı üzerindeki östrojen hormonu etkisi ortadan kalkacağından yanlış yerde yerleşmiş olan dokunun da baskılanması beklenir.

Öncelikle tıbbi tedavilerle sorunlar giderilmeye çalışılmalı ancak eğer büyük çikolata kistleri ya da tıbbi tedaviyle giderilemeyen ağrı gibi sorunlar varsa cerrahi tedavi düşünülmelidir.

Cerrahi tedaviyi takiben en geç bir 6-8 ay içersinde kendiliğinden gebelik oluşmaz ise yumurtlamanın uyarılması ve rahim içine sperm aşılanmasıyla bu şans arttırılabilir. Ancak ileri düzey endometrioziste ve kadının yaşının 35 ve yukarısında olduğu ya da infertilite sebebi olabilecek ek faktörlerin varlığında tüp bebek tedavisine başvurmakta gecikilmemelidir.

Tüp bebek tedavisiyle endometriozis hastalığı olan kadınlarda yaşlarıyla orantılı olarak tek bir denemede % 60’a varan oranlarda gebelik sağlanabilmektedir. İlk denemede gebe kalamayan kadınlarda elbette tüp bebek tedavisini tekrarlamak gerekmektedir. Tekrarlayan denemeler ile sonuçta gebelik şansı büyük oranda yakalanabilmektedir.

Endometriozisin tedavisi yaptırmak ve konuyla ilgili daha fazla bilgi almak için Endometriozis Merkezi sayfamızı inceleyebilirsiniz. 

Güncellenme Tarihi: 20 Kasım 2018Yayınlanma Tarihi: 30 Nisan 2009

Источник: https://www.memorial.com.tr/saglik-rehberleri/kisirliga-yol-acan-ciddi-bir-problem-endometriozis-hastaligi/

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.