Çocuklara Yeterli ve Dengeli Beslenme Alışkanlıkları Kazandırmanın İpuçları

Çocuklar için sağlıklı ve dengeli beslenme önerileri

Çocuklara Yeterli ve Dengeli Beslenme Alışkanlıkları Kazandırmanın İpuçları

Okul çocuklarının dengesiz, yetersiz veya aşırı beslenmesi sonucunda; büyüme ve gelişme geri kalır, bu gerilik büyüme dönemi bitinceye kadar telafi edilmezse erişkinliğe yansır ve bu çocuklar boyca kısa, zayıf ve güçsüz birer yetişkin olurlar.

Buna ek olarak enfeksiyon hastalıkları sık ve ağır seyreder, özellikle kız çocuklarında menstrüasyonun da etkisiyle demir yetersizliği anemisine sık rastlanır, ergenlik döneminde kalsiyumun yetersiz tüketimi ileriki yaşlarda osteoporoz riski oluşturmaktadır.

Aşırı ve dengesiz beslenme sonucunda şişmanlık ileriki yaşlara yansır ve yüksek tansiyon, kan yağlarında artış, kalp damar hastalıkları, şeker hastalığı gibi kronik hastalıklara zemin hazırlar.

Düzenli beslenen çocuk sağlıklı büyür! Çocuklar için doğru beslenme önerileri

Yapılan çalışmalarda, yetersiz ve dengesiz beslenen öğrencilerinin dikkat sürelerinin kısaldığı, algılamalarının azaldığı, öğrenmede güçlük ve davranış bozuklukları çektikleri, okul devamsızlık sürelerinin uzadığı ve okul başarılarının düşük olduğu ortaya konmuştur. Aileler çocuklarının yalnızca okul başarılarıyla değil onların büyüme ve gelişmelerini izleme ve sağlıklı beslenme davranışları geliştirmeleriyle de yakından ilgilenmeli ve kendi beslenme alışkanlıklarıyla da örnek olmalıdırlar.

Okul çağında çocuk okulda verilen bir beslenme hizmeti yoksa genellikle öğle yemeklerini ev dışında yemek zorundadır. Okulda yemek yeme davranışı arkadaşlarından etkilenebilmektedir. Okulda yemek çıkmıyorsa, kantinde karın doyurmak zorunda kalan veya bunu tercih eden çocuklarda yanlış beslenme alışkanlıkları gelişmektedir.

Yapılan birçok çalışmada, son zamanlarda çocuk ve adolesanlar başta olmak üzere her yaş grubunda abur cubur besinlerin tüketiminin arttığı belirtilmiştir.

Çocukların enerji alımlarının bir kısmı abur cubur besinlerden gelirken, bu tür besinler daha çok öğle vaktinde tüketilmektedir.

Gazlı içecek, meşrubat gibi içecekler, patates kızartması, cips, şekerleme ve dondurma çocuklar tarafından en çok tüketilen abur cubur besinlerdir.

Bu besinlerin tüketimini azaltmak için iyi planlanmış bir beslenme eğitimi programı ile birlikte uygulamada da okul içerisinde satışa sunulan gıda maddelerinin beslenme ihtiyaçlarını karşılayıcı ve sağlıklı beslenme alışkanlıklarının kazanılmasına temel teşkil edici nitelikte olması gerekmektedir. Okulda beslenme hizmeti verilmiyorsa çocuğa mutlaka beslenme çantası hazırlanmalıdır.

Okul çocukları için sağlıklı beslenme önerileri

Sağlıklı Beslenme Çantası

Okula götürülen beslenme çantasının dört besin grubunda bulunan besinlerden seçilerek hazırlanması yeterli ve dengeli beslenmenin sağlanması için önemlidir.

Beslenme çantasında kolay taşınabilecek kuru gıdalar, yanında içecek en uygun seçimdir.

Yeterli ve dengeli beslenmeyi sağlayan bir sandviçte haşlanmış yumurta, peynir, ızgara köfte, haşlanmış et-tavuk grubu besinlerinden seçilen herhangi bir besin yanında mevsime uygun, iyi yıkanmış, taze sebze ve meyveler bulunmalıdır.

Bunların yanında beslenme çantasında fındık veya ceviz bulunması da çocuğun beslenmesini enerji, protein ve mineraller açısından destekler. İçecek olarak ise okul kantininden alınacak olan ayran veya sütün tercih edilmesi sağlıklı bir seçim olacaktır.

Sağlıklı Beslenme Eğitiminde Ailenin Rolü

Beslenme sonradan kazanılan bir davranış biçimidir ve anne karnında başlayan bir süreç olup ilk alışkanlıklar ailenin beslenme modeline göre şekillenmektedir.

Aile Olarak Sağlıklı Beslenin

Çocuğu ayırmak yerine siz de yanlış beslenme alışkanlıklarınızdan arınıp birlikte sağlıklı beslenme alışkanlığı kazanın. Beslenme eğitimi ne kadar erken başlarsa çocuğun gelişimi, zeka düzeyi ve bağışıklık sistemi de o denli güçlenir. Aile olarak;

  1. Öğünlerinizi beraber yapın ve çocuğunuza sağlıklı beslenme konusunda örnek olun.
  2. Kahvaltının önemini çocuğun kavramasını sağlayarak kahvaltı yapma alışkanlığı kazandırın.
  3. Mutfağınızı meyve, sebze, tam tahıllı besinler ve diğer sağlıklı seçimlerle doldurun. Abur cuburları evinizden uzak tutun.
  4. Dışarda hazır yemek yerine yemeklerinizi evde hazırlayıp, tüketin ve porsiyon ölçülerine dikkat edin.
  5. Çocuğunuzun boy-kilo gelişimini takip edin.
  6. Çocuğunuzu günlük fiziksel aktiviteye teşvik edin. Bu onun sosyalleşmesini, çevresiyle iletişim kabiliyetinin iyileşmesini de sağlayacaktır.
  7. Televizyon, bilgisayar v.b. şeylere ayrılan süreyi sınırlandırın. Çocuğunuzun hareketsiz kalmasına engel olun.

Sağlıklı Beslenme Eğitiminde Öğretmenin Rolü

Çocukların anne babadan sonra en çok örnek aldıkları kişiler öğretmenleridir. Öğrencilere temel beslenme bilgilerinin verilmesi, öğrenilen bilgilerin davranışa dönüştürülmesi, yanlış beslenme alışkanlıklarına zamanında müdahale edilmesi ve beslenme davranışları ile örnek olma konusunda öğretmenlere de önemli sorumluluklar düşmektedir.

Alerjiden korunmak için sağlıklı beslenme önerileri

Öğretmenler;

  1. Öğrenciler ile birlikte yeterli ve dengeli beslenme konusunda çeşitli etkinlikler (bilgi yarışması, sınıf gazetesi, beslenme köşesi vb.) düzenlemeli ve bu konunun öğrenciler arasında tartışılmasına zemin hazırlamalıdırlar.
  2. Öğrencilerin kahvaltı yapıp, yapmadıklarını sorgulamalı ve dışarıda açıkta satılan yiyecekleri tüketmemeleri konusunda sık sık uyarıda bulunmalıdırlar.
  3. Çocukların beslenme çantası içeriklerini sıklıkla kontrol etmelidirler.
  4. Beslenme saatlerinde; patates kızartması, çikolata, gibi yiyecekler yerine, peynir, yumurta, taze sebze ve meyve gibi besinler, gazlı ve diğer hazır içecekler yerine süt, ayran, taze sıkılmış meyve suyunun tercih edilmesi konusunda çocukları uyarmalı ve bu konuda veliler ile işbirliği yapmalıdırlar.
  5. Öğrencilerin boy ve ağırlık artışlarını takip etmeli ve değerlendirmelidirler.
  6. Yeterli ve dengeli beslenme konusunda örnek davranış göstermeli, örnek davranışlarda bulunan öğrencilerini ödüllendirmelidirler.
  • Çocuklara kahvaltı alışkanlığı mutlaka kazandırılmalı.
  • Her öğünde 4 temel besin grubunda ( süt ve süt ürünleri, et ve et ürünleri, meyve ve sebzeler, tahıl grubu) yer alan yiyecekler tüketilmeli.
  • Günde en az 2 su bardağı süt içme alışkanlığı edinilmeli.
  • Günde en az 5 porsiyon sebze-meyve tüketilmeli.
  • Çay, gazlı içecekler yerine taze sıkılmış meyve suları, süt veya ayran tercih edilmeli.
  • Çocuklar okul çevresinde açıkta satılan, besleyici değeri düşük ve sağlıksız besinleri tüketmemeleri konusunda bilinçlendirilmeli.
  • Yemek konusunda çocuklarla inatlaşmamalı, acıktığında yeterli ve dengeli beslenmesi sağlanmalı.
  • Okullarında yemek çıkmayan çocukların evden beslenme çantası götürmesine özen gösterilmeli ve beslenme çantalarının her gün iyice temizlenmesi gereklidir.
  • Çocukların boy uzunlukları ile ağırlıklarına dikkat edilmeli ve takip edilmeli.
  • Günde 8-10 bardak sıvı tüketilmeli.
  • Temiz ve mikropsuz besinler tüketilmeli, çiğ sebze ve meyveler bol su ile yıkanmadan yenilmemeli, açıkta satılan besinler tüketilmemeli.
  • Çocuklara yemeklerden önce ve sonra mutlaka el yıkama alışkanlığı kazandırılmalıdır.
  • Düzenli olarak egzersiz alışkanlığı kazandırılmalı.

Источник: https://www.medikalakademi.com.tr/cocuklar-icin-saglikli-ve-dengeli-beslenme-onerileri/

Çocuklara Sağlıklı Beslenme Alışkanlığı Kazandırmak Mümkün

Çocuklara Yeterli ve Dengeli Beslenme Alışkanlıkları Kazandırmanın İpuçları

A beautiful girl eating fresh fruit

Çocukların sağlıklı beslenmesi, zihinsel ve bedensel gelişimi için önemlidir.

Çocukluk çağında edinilen alışkanlıklar gelişimi etkiler ve doğru bir beslenme alışkanlığı hem zihinsel fiziksel açısından sağlıklı bir gelişim hem de gelecekte sağlık bir beslenme düzeni benimsenmesini sağlar. Ayrıca en önemlisi de yanlış beslenme alışkanlıklarından kaynaklı bazı hastalıklar ve obezite riski azalır.

Okul dönemindeki çocukların yetersiz ve dengesiz beslenmeleri dikkat sürelerini kısıtlamakla birlikte dikkat dağınıklığı, algıda gerileme, öğrenme güçlüğü ve davranış bozukluklarına sebep olabilir. Bu gibi problemler okul başarısının düşmesine ve okulda devamsızlık sürelerinin uzamasına sebep olur.

Sağlık açısından bakıldığında yetersiz ve dengesiz beslenen çocuklarda, günümüzün en büyük sağlık problemlerinden biri olan obezite daha fazla görülmektedir.

Okul Çocuklarında Kahvaltının Önemi

Okul öncesi ve okul döneminde çocuğun sağlıklı bir beslenme alışkanlığı edinmesi için anne babaların, çocuklarının dört besin grubunda bulunan besinlerden yeterli miktarlarda ve dengeli bir şekilde tüketmelerini sağlamaları gerekiyor.

Özellikle sabah kahvaltısını en iyi şekilde yapabilmeleri için erken kalkarak süt, yumurta, peynir, ekmek gibi besinlerle kahvaltılarını hazırlamak ve onlara kahvaltıda eşlik etmek önemli. Çocukların kemik ve diş gelişimi için günde 2-3 bardak süt ve yoğurt veya ayran, bir kibrit kutusu büyüklüğünde peynir tüketmelerine özen gösterilmeli.

Kahvaltı yapmayan çocukta dikkat dağınıklığı, yorgunluk, başağrısı, zihinsel performansta azalma görülebiliyor. Bu nedenle, güne yeterli ve dengeli yapılan bir kahvaltı ile başlamak öğrencilerin okul başarısının artmasında son derece önemlidir. Çocukların her sabah düzenli olarak kahvaltı yapma alışkanlığı kazanmalarına özen gösterilmelidir.

Peynir, taze meyve veya meyve suları, birkaç dilim ekmek, 1 bardak süt çocuklar için kahvaltıda yeterlidir. Özellikle kaliteli protein ve zengin vitamin ve mineral içeriğinden dolayı haşlanmış yumurtanın sıklıkla tüketilmesini tavsiye ediyoruz.

Çocukların Beslenme Programlarında Muhakkak Olması Gerekenler…

Çocukların oldukça hareketli oldukları ve gün boyu enerji tükettikleri göz önüne alınarak büyümeleri için ihtiyaç duyduğu besin değerlerini karşılayacak, çocukların severek tüketebileceği gıdaların aileler tarafından çocuklara verilmesi gerekiyor. Ana ve ara öğünleri ihmal etmeden çocukların beslenmesini sağlarken her öğün yeterli miktarda karbonhidrat, protein ve yağ içermelidir.

Özellikle ana öğünlerde ekmek ve türevi olan çorba – pilav – makarna gibi gıdalar, et/ tavuk haftada en az 1 gün balık ve mevsiminde olan herhangi bir sebze yemeği, bunun yanında oldukça önemli kalsiyum kaynakları olan süt ve yoğurt hem ana öğünlerde hem de ara öğünlerde tükettirilmelidir. Büyüme ve gelişme sırasında vücutta meydana gelen bir çok mekanizmada proteinlere önemli görevler düşer. Eğer vücudumuz protein alamazsa vücut hücreleri yenilenemez. Bu durumda büyüme yetersiz kalır. Vücut için temel protein kaynakların yiyeceklerimizden sağlanır.Proteinler bitkisel ve hayvansal kaynaklar olmak üzere iki kaynaktan elde edilir.Hayvansal kaynaklar yumurta,et,tavuk,balık,deniz ürünleri,süt,yoğurt gibi kaynaklardır.Proteinlerin bitkisel kaynakları ise kurufasuyle,nohut,mercimek gibi kurubaklagiller ve tahıl ürünleridir.

Tabii bunların dışında hayatın başlangıcında aldığımız en değerli protein kaynağı anne sütüdür.Çocuklarda büyümenin devam etmesi sebebiyle protein gereksinimi fazladır.Her yaş grubu için protein gereksinimi farklıdır.Alınan protein kaynaklarının vücudun kolay kullanabileceği kaynaklardan olması gerekir.

Bu nedenle bitkisel kaynaklı proteinlerle beraber hayvansal kaynaklı proteinler de beslenmede kullanılmalıdır.Proteinin eksik alınması çocuklarda büyümeyi ve zihinsel gelişimi etkileyebilir.Büyüme-gelişme sorunları oluşabilir.

Ayrıca proteinin vücutta bir çok önemli reaksiyonda yer aldığını düşünürsek bu reaksiyonlarda da aksamalar gerçekleşebilir.

Anne Babalar Beslenme Alışkanlıkları ile Çocuklarına Örnek Olurlar

Çocukluk insan hayatının en önemli çağıdır. Bu çağda çocuklar anne babalarından edindikleri alışkanlıkları sergilerler. Bu çağda kazanılan en önemli alışkanlıklardan bir de beslenmedir. Yeterli ve dengeli beslenme düzeni ve iyi alışkanlıkları olan ailede büyüyen çocuklar da sağlıklı beslenme alışkanlıkları görülür. Bu da ancak iyi bir eğitimle olur.

Источник: https://www.doktoramcam.com/cocuklara-saglikli-beslenme-aliskanligi-kazandirmak-mumkun/

Çocuklarda Yeterli ve Dengeli Beslenme

Çocuklara Yeterli ve Dengeli Beslenme Alışkanlıkları Kazandırmanın İpuçları

Beslenmeyi, sakın açlığımızı bastırmak veya karnımızı doyurmak olarak algılamayın. Beslenme; insanın büyüme, gelişme, sağlıklı ve üretken olması hayatını uzun sürdürebilmesi için gerekli olan besinleri tüketmesidir.

Sağlıklı beslenme, sosyal, ruhsal ve bedensel gelişimine büyük katkıda bulunmaktadır. Sağlıklı beslenme, ancak yeterli ve dengeli beslenmekle mümkün olur.

Sağlıklı nesiller için yeterli ve dengeli beslenmenin önemli çok büyüktür.

Çocuklarda Yeterli Beslenme

Yeterli beslenme vücudun yaşaması ve çalışması için ihtiyacı kadar olan besinin tüketilmesidir. Vücudun ihtiyacı zamanla değişmektedir.

Büyüme ve gelişme çağındaki çocuklar için besin ihtiyacı yetişkin bir bireye göre daha fazla olduğu için besin ihtiyacı da daha fazladır.

Her çocuğun yiyeceği besin miktarı çok farklı olmasa da kilo, boy ve yaş gibi faktörlerine bağlı olarak değişecektir.

Kalori Kontrol

Kalori olarak nitelendirdiğimiz şey bir yiyeceğin enerji miktarıdır. Her yiyeceğin enerji miktarı farklıdır. Yaş, cinsiyet, boy, kilo ve günlük aktivitelerine göre de harcaması gereken enerji de değişecektir.

Çocuklar günün birçoğunu ev dışında geçirdiği için harcamaları gereken enerji artacaktır.

Peki bu enerjiyi yani kaloriyi hangi besinden temin edecekler? Defalarca duyduğunuz şeyi bir de ben söylüyorum “en sağlıklı” olan kaynaklardan; sebze,meyve,et ve et ürünleri(kırmızı et,balık,tavuk..),yumurta,kurubaklagil,süt ve süt ürünleri (peynir,yoğurt..

),ekmek ve tahıllardan. Sadece “karın doyurmak amaçlı” enerji değeri yüksek yiyeceklerin fazla tüketimi pek bir yarar sağlamayacak ve yüksek kalori içerdiği için kilo almasına,  hareket azlığına ve birçok hastalığa davetiye çıkaracaktır.(diyabet,tansiyon,obezite..)

Porsiyon kontrolü

“Sağlıklı kaynaklar” olarak saydığım besinlerden, alması gereken miktarda önemlidir. Az aldığı takdirde bazı sağlık sorunları oluşacağı gibi fazla alındığı takdirde de farklı rahatsızlıklar olabilecektir.

 Bu sebeple sağlıklı gıdalarda dahi olsa aşırıya kaçmadan tüketilmelidir.

Çocuğunuzun sabah kahvaltınız da 1 bardak süt ya da yoğurt, 1 adet yumurta veya peynir, 3-4 adet zeytin ve bir miktar domates, salatalık, yeşilliklerden, taze sıkılmış meyve suyu bulundurarak güne güzel ve yeterli bir kahvaltıyla başlatabilirsiniz. Süt

Dengeli Beslenme

Dengeli beslenme çocuğun yaşı, aktivitesi, hastalık durumu, cinsiyeti, genetik özellikleri, büyüme ve gelişme gibi fizyolojik faktörler göz önünde bulundurularak gün içerisinde besin ögelerinin her birinin yeterli miktarda alınmasıdır.

Dengeli beslenme ruh ve beden sağlığı için önemlidir. Çocuğunuzun günlük aktiviteleri, yeme alışkanlıklarını ve zelerini düşünerek günlük beslenme ihtiyacını dengeli olmasını sağlayın.

Sağlıklı bakanlığı son zamanlarda yeterli ve dengeli beslenme üzerine bir çok çalışma yapmakta ve bu konu üzerinde önemle durmaktadır.

Besin Ögeleri

Çocuğunuzun yeterli ve dengeli beslenmesi için;

  • vitamin ve minerallerin yeterli düzeyde alınması,
  • yağ ve şekerin sınırlandırılması,
  • lif ve posa kaynaklı
  • 4 besin grubunu içine alan; yeterli ve dengeli besinlerden oluşmalıdır.

Besin grupları karbonhidratlar, proteinler, yağlar, vitaminler, minerallerden oluşmaktadır. Sağlıklı beslenme dolayısıyla yeterli ve dengeli beslenme için bu besin gruplarını iyi tanımalı ve gerekli miktarlarda çocuğumuzun tüketmesini sağlamalıyız.

Karbonhidratlar

Günlük enerjinin çoğu karbonhidratlardan karşılanmaktadır.Besinlerimizde kalori sağlayan makro besinlerden biridir. Gün içerisinde yaptığımız yürüyüş, merdivene çıkmak, okula gitmek, öğrenmek gibi aktivitelerde olduğu gibi vücudun düzenli olarak yaptığı nefes alma, kalp atışı için ihtiyacı olan enerjiyi karşılar.

Kısaca değinmek gerekirse karbonhidratı iki gruba ayırabiliriz. Basit ve kompleks karbonhidratlar 1 gramda 4 kalori enerji sağlarlar fakat fonksiyonları farklıdır.

Basit karbonhidratlar; meyve, meyve suyu, süt, yoğurt, bal ve şeker(rafine edilmemiş) örnek olarak verilebilir. Bu besinler bazı önemli vitamin ve mineraller içerir ve çabuk sindirilir.

Kompleks karbonhidratlar; sebzeler, tahıllar, baklagiller örnek olarak verilebilir.  Bu besinler vitamin,  mineral ve lif açısından zengindir ve sindirimi uzun sürer. Bu da kan şekerinin korunmasına, bağırsakların çalışmasına oldukça faydası vardır.

Ayrıca rafine olan karbonhidratlardan bahsetmek istiyorum. Kalori değeri yüksek fakat besinsel açıdan yarar sağlamayan gıdalar. Hazır meyve suları, asitli içecekler, gıdalara eklenen şeker ve rafine tahıllar.. Uzun süren tüketimde çocuklarınız da kalp damar hastalıkları gibi ciddi hastalıklara zemin hazırlar.

Karbonhidratı fazla alındığı takdirde vücutta yağ olarak depo edilir bu da” bu da çocuğunuz kilo alıyor” demektir.

Eğer ihtiyacınızdan az tüketirseniz vücudunuz enerji ihtiyacını yağdan kullanmaya başlayacaktır. Bu da “çocuğunuz kilo veriyor” demektir.

Kilo almak isteyen bir çocuğun sürekli hamburger, cips, patates kızartması tüketmesinin ne kadar yanlış bir beslenme olduğunu fark etmişsinizdir.

Tüketilen karbonhidratların önemli kısmı kompleks karbonhidratlar olmalıdır. Basit karbonhidratlarda vitamin ve mineral içeren meyve, süt,bal veya yoğurttan alınmalıdır. Çocuklara erken yaşta doğru karbonhidrat kaynağı seçimi öğretilmelidir.

Proteinler

Diğer makro besin olan protein vücudun esas yapısını oluşturur. Çocuğun büyüme ve gelişmesinin yeterli düzeyde olabilmesi için protein alımı çok önemlidir. Hayvansal ve bitkisel protein kaynaklarının kalite ve miktarları birbirinden farklıdır.

Örnek protein olarak gösterdiğimiz yumurta, çocukların günde bir defa yemesini tavsiye ediyorum. Süt ve et de bulunan proteinde sindirilebilirlik ve protein değeri yönünden bitkisel kaynaklara göre yüksektir. Günde en az 1 bardak süt ve bir avuç içi kadar et (kırmızı et, beyaz et, balık) tüketilmesini tavsiye ediyorum.

Et yerine tahıl ve kuru baklagillerden (bitkisel kaynaklardan) yemeleri de mümkündür.

Hayvansal kaynaklı proteinler (et,süt,yumurta) ekonomik yönden pahalıdır. Bitkisel kaynaklı yiyeceklerde sınırlı olan elzem (gerekli-vücudun üretemediği) amino asidi birbirleri ile karıştırarak yersek ihtiyaç olan proteini karşılamakta yararlıdır.

 Elzem amino asitler içeren dengeli yiyecekler;

– Pirinç pilavı, taze fasülye ile birlikte yoğurt,

– Yoğurtlu, peynirli ya da kıymalı makarna,

– Sütlaç gibi sütlü tatlılar

– Bulgur pilavı, nohut yemeği yanında cacık daha ne olsun J Bu örneği çoğaltmak mümkün ayrıca et tüketimini sevmeyen, yemek istemeyen çocuklarınız için uygun besinlerdir.

 Protein açısından uygun ve sağlıklı beslenme şekli, bitkisel ve hayvansal kaynaklı besinlerden diyetinizde yarı yarıya karşılanmasıdır.

Yetersiz alımda kendi dokularındaki proteini kullanmaya başlar ve büyüme yavaşlar. Vücut ağırlığı azalır, halsizlik, hastalıklara karşı direnç azalır, iyileşme geç görülür. Demir, kalsiyum, A vitamini kullanımı azalır. Kansızlık görülebilir.

Vücudun ihtiyacından fazlası alınması durumunda hayvansal kaynaklı proteinlerde doymuş yağ miktarı da fazla olduğu için ilerleyen zamanlarda kalp-damar hastalıklarına neden olabilir. Fazlası yağa dönüşerek depo edilir. Kalsiyum atımını hızlandırır. Böbreklere fazla yük bindirerek yormuş olur

Yağlar

Makro besin öğesinin olanlardan biri de yağdır. Yağ dediğimizde aklımıza fazla kilolar, bizi rahatsız eden vücuttaki görünüş değişikliği ve beraberinde gelen sağlık sorunları gelir. Burada önemli unsur dengeli ve yeterli alım olmalıdır. Bu bize zarar değil yarar sağlar. Çünkü vücudun karşılaması gereken enerjinin bir kısmı yağlardan sağlanır.

Doymuş ve doymamış yağlar olarak ikiye ayırabiliriz. Doymuş yağlar; süt ürünleri, kümes hayvanlarının derisi, et, yumurta sarısı, hindistan cevizi, kakao yağı gibi besinlerdir.

Doymamış yağlar; zeytinyağı, ayçiçeği yağı, soya yağı gibi sıvı yağlar… Bu besinlerin içinde çok az miktarda doymuş yağlarda içerir. Vücudun ihtiyacı olan elzem yağ asitlerinin en iyi kaynağıdır.

Omega 3 yağ asitlerini içeren balık hafta da en az iki kez yiyeceklerimiz arasına girmelidir. Balık tüketmek, beyin ve kalp sağlığı için yararlıdır, depresyonda olumlu etkiye sahiptir. Günde 5-6 adet fındık, 1-2 adet ceviz tüketilmesini tavsiye ediyorum.

Mısır, ayçiçeği ve tahıllarda bulunan omega 6 yağ asidi düzenli kan dolaşımına ve kalp hastalıkları riskini azaltılmasına yardımcı olur. Salatalarınızda kilo sorununuz yoksa bir tatlı kaşığı zeytinyağı kullanmanızı tavsiye ederim.

Ayrıca obezite,  kalp hastalığı ve kanser gibi rahatsızlıklara neden olabilir.

Vitamin ve Mineral

Karbonhidrat, protein ve yağların içerdiği besinlerden vücudumuz için gerekli olan vitamin ve minerali de karşılamış oluruz. Büyüme, hücre yenilemesi ve enerji üretimi için vitamin anahtar maddedir.

Mineral de vitamin gibi vücutta üretilemez, dışarıdan alınır. Bu yüzden yediğimiz besinlerde bulunan vitamin ve minerallerin ne olduğu ve miktarı önemli.

Sağlıklı beslenme ancak yeterli ve dengeli vitamin, mineral alımı ile mümkündür.

Çocuklarda genellikle sık karşılaşılan d vitamini eksikliğidir. Besinlerde fazla bulunmaması ve çocuklarımızın yeterince güneş ışınlarına maruz kalmaması neden olabilir. Balık, yumurta sarısı, ciğer, peynir ve bazı mantarlar gibi besinlerde bulunur. Bu besinlerin tüketimi sağlanmalı ve güneş ışığına maruz bırakmalıyız.

Sütü sevmeyen çocuklarda kalsiyum eksikliği görülebilir bu da kemiklerde hassasiyete ve boy kısalığına neden olabilir. Günde 1-2 bardak süt içmelerini öneriyorum.

Yetersiz veya dengesiz besin alımı durumunda eksikliklerinde bu tarz sağlık sorunları görülebilir.

Su

Diğer besinler kadar önemli bir yere sahip olan su hayati öneme sahiptir. Çocuk vücudunun yüzde yetmişinde su bulunması aslında suya ne kadar çok ihtiyacımız olduğunu göstermektedir.

Gün içerisinde hareketli olan çocuklarınız özellikle hava ısındığı zaman terleyerek daha çok su kaybedecektir. Besinlerin sindiriminde, nefes yollarında, idrarda sürekli su çıktığı için su takviyesi yapılmalıdır. Bu yüzden günlük 2-2,5 litre su tüketmesini sağlayın.

Eğer ateşi ve ishali varsa su miktarını daha fazla artırın. Çünkü vücut normalinden daha fazla su kaybedecektir.

Her defasında susamasını beklemeyin, alışkanlık haline getirmesi için yanında suyu sık tüketin. Mutlaka suluğu veya şişesinin yanında bulunmasını sağlayın.

Posa

Bitkisel besinlerin sindirilemeyen ve parçalanamayan kısımlarından oluşan karbonhidratlardır. Posalı besinler; sebzeler, meyveler ve kabuğuyla yenilebilenler (elma, armut, ayva, incir, çilek, Kuru kayısı, marul, kereviz. Karnabahar ,ıspanak, havuç, patates), kurubaklagillerden bezelye, mercimek, nohut, kuru fasülye, barbunyadır.

Posa alımı uzun süre tok kalmayı sağladığı için öğün aralarında çocuklarınıza meyve tüketmesini sağlayabilirsiniz. Elma, armut gibi besinlerin içerdiği lif kabızlığı önlemeye yardımcıdır. Sağlıklı beslenmede posanın önemli bir yeri vardır ve çocuğunuzun sağlıklı bir birey olabilmesi için yerli posa tüketimini de dikkat edilmelidir

Bu konuda daha detaylı bilgi almak için lütfen aşağıdaki yorum bölümüne aklınıza takılanları yazınız!

Yorum yaptıktan sonra dilerseniz Beslenme Rehberim editörleri tarafından derlenmiş Okulda Sağlıklı Beslenme İlkeleri başlıklı yazımızı da okuyabilirsiniz.

Источник: https://www.beslenmerehberim.net/cocuklarda-yeterli-dengeli-beslenme/

Çocuklara Sağlıklı Beslenme Alışkanlığı Kazandırmak | Anneysen.com

Çocuklara Yeterli ve Dengeli Beslenme Alışkanlıkları Kazandırmanın İpuçları

Çocuğun 1 yaşını geçti ve artık pek çok gıdayı yiyebiliyor. Bu süreçte hem enerji dolu bedeninin onu yönlendirmesi hem de çevredeki her şeye olan ilgisi nedeniyle beslenme düzeninde de farklılıklar meydana gelecek.

Çocuklarda sağlıklı beslenme davranışının gelişmesi için yapılabileceklerden bu yazıda bahsettik.

1-2 yaş arasındaki çocuğun genellikle yavaş yemek yer ve dikkati çok çabuk dağılır. Bu yüzden beslenmesi için ona yeterli zamanı tanıman lazım. Bu dönemde çocuğunun beslenme düzeninde değişimler görebilirsin. Çocuğun bir öğünü çok iyi yerken, diğer öğüne elini bile sürmeyebilir. Bunun nedeni ise iştahının sınırlı olmasıdır.

Çocuğunun ilk iki yılında yaşayacağı gelişim ve değişime uyum sağlaman zor olabilir. Çünkü doğumdan sonra sürekli emen, ağzına verilen gıdayı hemen yutan ve hızla kilo alan bebeğin birdenbire yemeyi reddeden, yerinde durmayan, seçici davranan ve kilo alımı yavaşlayan birine dönüşür.

Bu dönemde yaşayacağın daha çok şey var: Mini Mini Birken Korkunç İki Oldu: Çocuklarda 2 Yaş Sendromu

Ama korkma, çünkü bu durum gelişiminin bir parçası! Yemek yeme saatinin çocuğun için bazen bir oyun bazense bir işkenceye dönüşmesi normal. Yapacağın şey sakin olmak ve duruma bilinçle müdahale etmek.

Bir çocuğun kapasitesini ve iştahını (genetik olmadığı sürece) etkileyemezsin ama ilk yıllarında yemek seçimlerini etkileyebilirsin. Ona sağlıklı seçimler sunmak senin görevin. Bu yüzden sağlıklı beslenme konusunda sen de kendini eğitmelisin.

Çocuğunun tat duyusunun gelişmesinde senin alışkanlıkların önemlidir. Senin burun kıvırdığın bir yemeği çocuğun da yemez. Hiç tatmadığı bir besine karşı ön yargı geliştirme olasılığı da yüksektir. Uzmanlar sık sık sunulan bir besinin daha kolay kabullenildiğini söylüyor.

Bu açıdan bakılacak olursa ailece yemek yemek de önem taşıyor. Eğer sen bir besinden haz alarak yersen, çocuğun da yaşadığın bu keyfe katılmak ister. Çünkü çocuk gördüğünü öğrenir. Belirgin yemek tercihi yapma davranışı 2 ya da 3 yaşından sonra gelişir.

Bu yazı işini kolaylaştıracak: Hadi Sofra Hazır! Çocuğunun Yemek Sofrasına Katılmasını Kolaylaştıracak 10 Öneri

12. aydan sonra beslenme becerilerinin gelişimi

Bu özellikleri bir tabloda inceleyebiliriz.

YaşBeceri
1 yaşYardım alarak bardağını kullanır. Kaşığı tutabilir ama dökmeden ağzına götüremez. Elleriyle yer, mama sandalyesine ihtiyacı vardır.
18 ayYardımsız bardak kullanır. Kaşığı güvenle tutabilir. Mama sandalyesine ihtiyacı vardır.
2 yaşBesini iyi çiğner, kaşığı iyi kullanır. Pipet ile içebilir, daha az yemek döker. Mama sandalyesine ihtiyacı vardır.
3 yaşYumuşak besinleri bıçakla keser. Parmak, kaşık, çatal, bardak kullanır. Yardımla kendini besler, çok daha az yemek döker. Masada oturabilir ama ilgisi farklı alanlardadır.

Seçimini kolaylaştıralım: Annelerin En Çok Tercih Ettiği 10 Ayaklı Mama Sandalyesi

Çocuğuna sağlıklı beslenme alışkanlığı kazandırmaya başlarken bu 6 unsuru göz önünde bulundurmalısın:

  • Beslenme biçimini çocuğunun motor gelişimine, yani kaşık tutması ve ısırma becerisi gibi davranışlarına göre uyarlamalısın.
  • Çocuğunu yemesi için cesaretlendirmeli ve kendini beslemesinde yardımcı olmalısın.
  • Çocuğunu dengeli beslemeli ama zorlamamalısın.
  • Beslenme zamanını çocuğunun ruhsal durumuna göre ayarlamalısın. Çok mutsuz ya da üzgün olduğu bir zamanda yemek vermeye çalışırsan büyük bir tepkiyle karşılaşabilirsin.
  • Çocuğunun beslenme saatlerini değiştirmemelisin. Her gün aynı saatte beslemeli ve çevrede dikkatini dağıtacak etkenlerin olmamasına dikkat etmelisin.
  • Çocuğunu başka çocuklarla kıyaslamamalısın.

Burada altın değerinde bilgiler var: Yemek Seçen Çocukları Yola Getirecek 8 Çözüm

3N1K kuralını biliyor musun?

Çocuk beslenmesinde 3N1K kuralı büyük önem taşıyor. Prof. Dr. Gülbin Gökçay bu kuralı şöyle açıklıyor:

“3N1K kuralı şudur: Öğünlerin NE ZAMAN olacağını, NEREDE yeneceğini ve yemekte NE yeneceğini sen belirlersin. Yemekte NE KADAR yiyeceğini ise çocuğun belirler.”

Bu kural doğru ve dengeli beslenmenin temel taşıdır. Çocuğunun beslenme düzenini bu kurala bağlı kalarak inşa edersen, yemek yedirirken yaşayacağın kaygıları en aza indirebilirsin.

Çocuğun bu tariflere bayılacak: 12-18 Aylık Bıcırıklara Enerji Katacak Çocuk Yemekleri

Çocuğunun sağlıklı beslenmesinin gelişimi için diğer öneriler

  • Çocuğunun yemek yediği kaplar ayrı olsun, ilgi çekici ve renkli ürünler kullanabilirsin.
  • Çocuğun yemeye ara verdiğinde biraz bekle, sonra tekrar yemek vererek tam doymasını sağla.
  • Besinleri çocuğuna değişik tat, kıvam, renk ve çeşitlerde sun.

Bu yazıdan yardım alabilirsin: Çocuğun Yesin Diye: 10 Eğlenceli Yemek Sunumu

  • Şekerli besinleri yemesi gereken gıdaları bitirene kadar ve ödül olarak verme.

İşin aslını öğren: Yemeli mi Yememeli mi? Çocuklara Tatlı Ne Zaman, Nasıl Yedirilebilir?

  • Yemeği onunla birlikte ye, kendi kendine yemesine izin ver ama doğru beslenmesi için yardım et.

  • Masada rahat oturabilmesini sağla. Uygun boyutta bir sandalye, rahat kullanabileceği çatal-kaşıklar edin.

  • Tabağını bitirmesi için ona yeterli zamanı tanı. Acele etme ama sunduğun zamanın yarım saati geçmesini engellemeye çalış. Zaman yaklaştığında sevimli sözler ile onu uyar.

  • Ana ve ara öğünlerini iyi ayarla, ana öğün öncesinde en az 2 saat boşluk olmasına dikkat et.

  • Eğer çocuğun seçici davranıyorsa, besinleri karıştırarak sun.

  • Çocuğunun çok fazla acıkmasını engelle. Uzun süre aç kalması sinirlenmesine neden olur.

  • Çocuğunu uykusu varken beslemeye çalışma.

  • Çocuğunu zorlama. Yemeğini stressiz, rahat bir ortamda yemesini sağla. Bu sayede yemek saatini bir eğlenceye dönüştürebilirsin. Bak Şermin Yaşar ne diyor: Yemeklerle Oyun Olur mu? Oyuncu Anne'den Cevap: Bal Gibi Olur!

  • Yemek masasında onunla sohbet et ama ilgisini dağıtma.

  • Boş gıdaları yemekten önce veya sonra vermemeye çalış. Boş gıdalardan biraz bahsettik: Bunlar Adeta Öcü: Çocuğunu Uzak Tutman Gereken 18 Yiyecek

  • Televizyon, telefon, bilgisayar gibi aletlerle oyalamaya çalışma.

  • Çocuğunu susuz bırakma ama yemek öncesinde ya da yemek sırasında çok su verme.

Bunları da beslenmesine dahil et: Kendileri Küçük, Faydaları Büyük: Çocuk Beslenmesinde Vitaminlerin Anlam ve Önemi

Peki, çocuğun iştahsız mı?

Yukarıda da bahsettiğimiz gibi çocuğun 1-3 yaş arasında yemeklere karşı ilgisiz olacak. Bu durumda “Çocuğum iştahsız!” diye düşünmene gerek yok. Gerçekten iştahsız çocuklarla, az yemek yiyen çocuklar arasındaki farklardan şöyle bahsedebiliriz:

  • Gerçek iştahsızlık genellikle bir hastalıkla birlikte gelişir (İdrar yolu enfeksiyonu, demir eksikliğine bağlı kansızlık gibi). Gerçek olmayan iştahsızlık ise çocuğun kendi ihtiyacı kadar yemesi ama bu durumun ebeveynlerce iştahsızlık olarak adlandırılmasıdır.
  • İştahsız çocukların kilo alımı ve gelişimi yavaşlayabilir ama az yiyen çocukların kilo alımı ve gelişimi normal seyrinde ilerler.
  • İştahsız çocuğun uyku düzeni de sorunludur. Uyku sorunu düzelince, beslenme de düzelebilir. Az yiyen çocuğun uyku sorunu yoktur.

Gelsin mışıl mışıl uykular: 1-5 Yaş Arası Çocuklar İçin İpek Gibi Uyku Rehberi

  • İştahsızlık yemeye zorlanan, baskıyla beslenen çocuklarda daha çok görülebilir.

Eğer çocuğunda bu gibi belirtiler yoksa iştahsız olduğunu düşünmen için herhangi bir sebep yok! Bu durumdan çocuğunun, beslenme şeklini vücudunun gereksinimlerine göre şekillendirmiş olduğunu anlamalısın. Eğer çocuğun bu iştahsızlık belirtilerini gösteriyorsa bir doktora danışmakta fayda var.

Bu yazıdan yardım alabilirsin: İştahsız Bebekler İçin Rengarenk Yemek Tarifleri

Çocuğunun beslenme programını nasıl düzenlemelisin?

Uzman Diyetisyen Nesrin Eriş’in bu konuda verdiği bilgilerden aşağıda bahsettik:

  • Çocuğunun sevdiği ve tercih ettiği besinleri göz ardı etmeden protein, karbonhidrat ve yağ açısından dengeli, vitamin ve mineralden zengin bir beslenme planı oluşturmalısın.

  • Çocuğuna her sabah kahvaltıda yumurta, günde bir öğün et, bir öğün sebze ve 3 porsiyon meyve vermelisin. Bu yazıdan faydalan: Çocuk Kahvaltısı İçin Sağlıklı ve Neşeli Tarifler

  • Pilav veya makarna gibi karbonidratları yalnız değil, yanında mutlaka sebze veya et ile vermelisin.

  • Gece yatarken 1 su bardağı süt içirebilirsin. Gıda alerjisi varsa bu maddeyi es geçmeni öneririz. 6 Soruda Bebeklerde Gıda Alerjileri Hakkında Merak Ettiğin Her Şey! yazısına bakmalısın.

  • Sebze sevmiyorsa bu yemekleri çok acıktığı zaman ona sunabilirsin.

  • Sebzeye alışması için havuç, salatalık gibi besinleri çiğ olarak verebilirsin.

“Sebze Yediremiyorum Bu Çocuğa” Diyorsan Oku!

Kaynaklar:

”Bebek Bakım Sorunlarına Mucize Çözümler”-Tracy Hogg/Melinda Blau

“Yaşamın İlk 2 Yılında Çocuk Sağlığı ve Bakımı”-Prof. Dr. Gülbin Gökçay

Источник: https://www.anneysen.com/1-6-yas-cocuk/makale/cocuk-beslenmesi-cocuguna-saglikli-beslenme-aliskanligini-nasil-kazandiracagini-biliyor-musun_2478

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.