Çölyak Hastalığı

Çölyak Hastalığı Nedir? Belirtileri, Tanısı ve Tedavisi

Çölyak Hastalığı

Sindirim sisteminde oluşan sorunlar son derece olumsuz sonuçlara sebebiyet vermektedir. Özellikle ince bağırsaklarda meydana gelen rahatsızlıklar hayatı olumsuz yönde etkilemektedir. Bu rahatsızlıklar arasında yer alan çölyak hastalığı dikkat edilmesi gereken önemli bir hastalıktır.

Çölyak; ince bağırsaklarda ortaya çıkan bir emilim sorunudur. Gıdaların ince bağırsaklardaki emilimini sağlayan villus adı verilen yapıdaki bozulma bu rahatsızlığı ortaya çıkarmaktadır.

İnce bağırsağın gluten adı verilen proteine karşı kronikleşen alerjisi durumu da bu isimle anılmaktadır. Ömür boyu süren bu alerji durumu hayatı oldukça zorlaştırmaktadır. Bunun da en önemli nedeni birçok gıdanın gluten adı verilen protein grubunu içermesidir.

Yaşanan bu sorunla ilgili önemli çalışmalar yapılmaktadır.

Belirtileri

Çölyak hastalığı yaygın olarak görülebilen bir hastalıktır. Bu sorunun bazı belirtileri şu şekilde sıralayabiliriz:

  1. Yaşa göre kilo azlığı sorununun yaşanması,
  2. Kas zayıflığı sorununun yaşanması,
  3. Karın bölgesinde öne doğru şişkinlik yaşanması,
  4. Büyük tuvalet ihtiyacının artması ve dışkıda anormallik yaşanması,
  5. Kansızlık sorununun sürekli hale gelmesi,
  6. Sürekli ortaya çıkan gaz şikayetleri ve beraberindeki iştahsızlık sorunu,
  7. Çocuklarda büyüme geriliği sorununun ortaya çıkması,
  8. Ağız içinde oluşan ve sıklıkla tekrarlayan aftlar,
  9. Eklem ve kemiklerde ortaya çıkan ağrılar,
  10. Gün içerisinde sıklaşan sinirlilik durumu,
  11. Ciltte kaşıntılı dökülme sorununun ortaya çıkması,
  12. Sıklaşan kusma durumu,
  13. Gün içerisinde sıklıkla tekrar eden bezginlik durumu,
  14. Emilim sorunundan dolayı gece körlüğünün ortaya çıkması,
  15. Darbe olmadığı halde vücudun çeşitli yerlerinde morarma olması

Gibi belirtiler çölyak hastalığının belirtileri arasında yer almaktadır.

Risk altındakiler

Birinci dereceden yakınlarında lgA yetmezliği olan kişilerin çölyak hastalığına yakalanma riski diğer kişilere göre 10 kat daha fazladır.

Bu hastalık Tip 1 diyabet, Sjögren sendromu, Down sendromu ile birlikte meydana gelerek gizli kalabilmektedir. Bu hastalık kadınlarda daha fazla görülmektedir.

Genellikle 10 yaş üzeri çocuklarda ortaya çıkan bu hastalık nadiren de olsa daha küçük çocuklarda görülebilmektedir. Bu sorunun en büyük nedeninin genler olduğu bilinmelidir. Ailesinde bu sorun ortaya çıkanların risk altında olduğu gerçeği de göz ardı edilmemelidir.

İlginizi çekebilir  Suçiçeği Tedavisi ve Korunma Yolları

Tanısı

Çölyak hastalığında erken teşhis son derece önemlidir. Çocuklarda bu hastalık dışkı testi ile tespit edilmektedir. Şüpheli görülen vakalarda kan tahlili ile de en doğru sonuç elde edilebilir.

Bu hastalığın ortaya çıkmamasının en önemli sebebi sürekli başka hastalıklarla karıştırılmasıdır. Endoskopi yöntemi uygulanarak da çölyak hastalığı tanısı yapılabilir.

Kan testlerinde doğru değerlere bakılması durumunda %95 ihtimalle tespit mümkündür.

Çölyak hastalığında ince bağırsak ya da cilt biyopsisi ile en doğru sonuç elde edilebilir. Bunun için uzmanlar tarafından gastroskopi yöntemi uygulanmaktadır. Küçük çocuklarda tespit için özel bir kapsül geliştirilmiştir.

Bu sayede daha kolay teşhis şansı sunulmuştur.İnce bağırsak biyopsisinin yetersiz kaldığı durumlarda cilt biyopsisi ile kesin sonuca gidilebilir. Özellikle başka hastalıklarla karıştırılan ve çölyaktan şüphelenilen durumlarda ince bağırsak biyopsisine başvurulmaktadır.

Biyopsi sonuçları normal ise ve bulgular devam ediyorsa bu kez genetik yatkınlığa bakılarak karar verilmelidir. Çölyak hastalığının belirtileri birçok hastalık ile aynı olduğu için çoğunlukla gözden kaçırılmaktadır.

Bu konuda erken teşhisin tedavi aşamasını doğrudan etkilediği unutulmamalıdır.

Tedavisi

Çölyak teşhisi konulan hastalar için tedavi aşaması oldukça uzun bir süreçtir. Çocuklarda bu sorunun ortaya çıkması durumunda uzmanlar tarafından verilen diyete uyulmasıyla birlikte erken düzelme sağlanabilir. Bu hastalığın en önemli tedavisi diyettir. Uzman tarafından hazırlanan ve uzun bir süre uyulması gereken diyetler son derece önemlidir.

Çölyak hastalığı için diyetinin uygulanması çok önemlidir.

Uzmanlar tarafından çölyak hastalarına buğday, yulaf, çavdar unu ile yapılmış gıdalardan uzak durması önerilmektedir. Bulgur, şehriye, makarna, bisküvi, simit, ekmek, irmik, tarhana, çörek, galeta unu, börek gibi gıdalardan kesinlikle uzak durulmalıdır. Ayrıca un çorbası, şehriye çorbası, erişte çorbası, tarhana çorbası ve hazır çorbalardan uzak durulmalıdır.

İçerisinde un yer alan tatlılardan da uzak durulmalıdır. Unla kızartılmış balığın yanı sıra sosisten de uzak durulmalıdır. İçerisine bulgur konulan yoğurtlu ve sütlü çorbalar tüketilmemelidir. İçeceklerden ise boza kesinlikle tüketilmemelidir. Kuru baklagiller, sebze ve meyveler, süt, yoğurt, peynir, pirinç, mısır, patates, et gibi gıdalar ise tüketilebilmektedir.

İlginizi çekebilir  Dış Gebelik Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Çölyak hastalığı özellikle çocuklarda görüldüğünde önlem daha erken alınabilmektedir. Bu konuda özellikle ailesinde çölyak sorunu olan kişiler bazı hususlara dikkat etmelidir.

Anne Sütü Tüketimi Önemli

Çölyak yatkınlığı olan ailelerde çocukların uzun süre anne sütü alması son derece önemlidir. Anne sütü alındığı dönemlerde çölyak hastalığının etkileri gecikebilmektedir. Bu durum da ince bağırsaktaki oluşma derecesini doğrudan etkilemektedir. Sonraki yıllara doğrudan etki ettiği için anne sütünün mümkün olduğu kadar fazla süre verilmesi kritik öneme sahiptir.

Kozmetik Ürünlere Dikkat Edilmeli

Gluten, buğday, arpa gibi besinlerde olmasına karşın günümüzde bazı kozmetik ürünlerde de yer almaktadır. Özellikle bu tarz dudak kremlerinin kullanımı doğrudan gluten ile temas edilmesine neden olmaktadır. Kozmetik ürün tercih ederken güvenilir markalara yönelmenizde ve içeriğinde gluten olmayan ürünleri tercih etmenizde büyük fayda vardır.

Hazır Gıdalara Dikkat Edilmeli

Çölyak hastalığı olan kişilerin genellikle hayatları boyunca diyet yapmaları gerekmektedir. Bu noktada işlenmiş yani hazır gıdaların tüketilmesi önemli zararlar verebilmektedir.

Paketlenmiş ürünlerin büyük kısmı gluten içerdiği için çölyak hastalığına olumsuz etkilerde bulunmaktadır. Hazır gıdalardan illaki alınacaksa da içeriğine dikkat edilmelidir.

Gluten türevi içeriği olan hazır paketlenmiş gıdalardan uzak durulmalıdır.

Çölyak hastalığının tek çözümünün yiyecek ve içeceklere dikkat edilmesi olduğu unutulmamalıdır. Uzman eşliğinde yapılacak diyet, hastalığın etkilerinin ortadan kalkmasını sağlayacaktır. Bu hastalıkla yaşamayı öğrenmek sağlıklı bir hayatın anahtarıdır. Hayat standartlarını doğrudan etkileyen bu hastalıkla mücadele ciddi bir şekilde yapılmalıdır.

Источник: http://www.sagliksever.com/colyak-hastaligi

Çölyak Hastalığı : Nedenleri, Belirtileri, Tedavisi

Çölyak Hastalığı

Ağızdan başlayan ve rektum ile sona eren sindirim sistemi, vücudun yapım ve yıkım mekanizmasını içinde barındırır. Sindirimin en yoğun faaliyet gösterdiği alan olan bağırsaklar, insan vücudunda en çok yer kaplayan organlardır.

İnce ve kalın bağırsak ile başlayıp rektum ve anüs kombinasyonu ile sona eren bağırsak sisteminin işleyişi hayati önem taşır. Besinlerin emiliminden sorumlu olan bağırsaklarda birçok bakteri bulunur. Bu bakteriler tüketilen besinin türüne göre salgılanır.

Karbonhidrat içeriği yüksek bir patatesli yemek yendiğinde ince bağırsaktan salınan bakterinin türü farklıyken, protein yapılı süt ürünleri tüketildiğinde ise protein sindirici bakteriler salgılanır. Ağza alınan besinin ne olduğunu anlayan beyin bağırsaklara emir vererek ilgili besini sindirecek bakterilerin üretimini başlatır.

Fakat birçok insanın bağırsaklarında bazı bakterilerin salgısının doğuştan yapılmadığı görülür. Bu bakterilerin salgılanmaması yüzünden besinler sindirilmeden dışarı atılır. Bu tür sorunların neden olduğu hastalıklardan biri de çölyak hastalığıdır.

Çölyak; genellikle tahıllı ürünlerde bulunan ”gluten” proteinine karşı alerji durumudur. Hastalar, içeriğinde gluten bulunan hiçbir maddeyi sindiremez. Çölyak kronik bir alerji tipi olup ömür boyu devam eder.

Hastaların ”gluten free” denilen türkçesi ”glutensiz yaşam” olarak adlandırılan bir beslenme şeklini ömür boyu uygulaması gerekir. Besinlerin normalde ince bağırsakta bileşenlerine ayrılıp faydalı olan kısımlarının bağırsak mukozasından kana karışması gerekir.

Fakat çölyak sorunu yaşayan hastalar gluten ihtiva eden gıdalar tükettiğinde bağırsaklarındaki villus adlı çıkıntılar ve kıvrımlar tahrip olarak zamanla yok olur. Alerjik reaksiyon dolayısıyla oluşan bu durumun sonucunda bağırsak yüz ölçümü küçülür. Çoğu gıdanın emilimi imkansız hale gelir.

Durumun gluten intoleransı dolayısıyla olduğunu anlamayan kişilerde kısa zamanda kilo kaybı gözlenir.

Gluten içeren gıdaların günlük hayatta tüketilen birçok besinde yer alması hastalıkla baş etmekte zor bir süreç yaratır. Yulaf, arpa, buğday, çavdar gibi tahıllı besinlerin hepsi gluten barındırır.

Glutenli gıdaların glutensiz gıdalar ile birlikte kullanımı, birbirine teması hastalığa sahip insanları etkiler. Gluten içeren gıdalara temas eden kaşık, tabak gibi gereçler de hastalar tarafından kullanılması kötü sonuçlar doğurur.

Uzmanlar çölyak sorunu yaşayan kişiler için 1 çay kaşığı un miktarının tüketilmesinin bile zehirleyici olduğunu söylüyor.

1. Genetik faktörler

Çölyak doğuştan gelen bir hastalık. Gluten içeren besinlerin bağırsaklarda immunolojik reaksiyonlar oluşturması sonucunda besinlerin emilimi yapılamaz.

Glutene karşı hassasiyet anne karnında bebeğin gelişimi sırasında çocuğa da geçer. Yapılan bir istatistikte çölyak hastalarının %10’unda ailelerinde aynı hastalığı taşıyan akrabaları var.

Ayrıca tek yumurta ikizlerinin hastalığı taşıma riski %70 iken, çift yumurta ikizleri ise % 30 oranında bu riske sahip.

2. Stres

Birçok hastalığın temel kaynağı olan stres, çölyak üzerinde de büyük etkileri bulunan bir durumdur. Bazı mikrobiyal enfeksiyonlar strese bağlı olarak artış gösterir.

Genel olarak 30-40 yaş aralığında çölyak sorununa rastlanmasının nedeni aşırı strese bağlı immunal sistem bozukluklarıdır.

Stresin sadece mental bir sorun değil, tüm vücudu etkileyen önemli bir durum olduğu bilincine varılmalı.

1. Karında aşırı şişkinlik hali

Gluten sindiriminin yapılamaması halinde karında sıklıkla şişlik oluşur. Şişkinlik öne doğru olarak görülür. Çölyak hastalarının karnında oluşan şişlik gluten içeren bir besin tüketmelerinden kaynaklanır.

2. Kas zayıflığı

Gluten içerikli tahıllı gıdalar özellikle çocukluk döneminde büyüme ve gelişme konusunda olumlu etkiler sağlar. Tahıllı gıdaların çölyak sorunundan dolayı vücuda alınamaması dolayısıyla bu gıdalarda bulunan potasyum, magnezyum gibi minerallerden mahrum kalınır. Bu mineraller kasların yapısına katıldığı için eksikliklerinde kas zayıflığı görülür.

3. Bitkinlik

Tahıllı besinler sadece gluten içermez. Bunun yanında birçok vitamin ve minerali de içerir. Gluten sindirimi yapamadığı için bağırsaklardan sindirilmeden atılan bu bileşikler yüzünden enerjiden yoksun kalınır. Hastalar bu yüzden kendini yorgun, bitkin ve bezgin hisseder.

4. Sinirli ruh hali

Gluteni sindiremeyen hastalar vücuduna birçok vitamini de alamaz. B12 ve B1 gibi vitaminler sinir sistemini dengeler. Bu vitaminlerin vücuda alınmaması sonucunda periferik nöropati sorunu görülür. Kişinin sürekli sinirli olan ruh hali bu vitaminin eksikliğinden kaynaklanır.

5. Gaz şikayetleri

Tahıllı ürünler tüketildiğinde bağırsaklarda sindirilemeyen gluten yoğun bir gaz oluşturur. Alerjik reaksiyon sonucunda özellikle bağırsak bölgesinde oluşan gaz özel ilaçların yardımı ile çözülür. Çölyak sorunu yaşayan kişilerde sık görülen bir belirtidir.

6. İştahsızlığa bağlı kilo kaybı

Türklerin beslenme düzeninde tahıllı gıdalar bolca bulunur. Tahılların ise gluteni yoğun oranda ihtiva etmesi çölyak sorunu yaşayanlar için büyük bir problem. Glutene alerjik reaksiyon verdiği için yemek yemekten korkan, bu yüzden iştahsızlık yaşayan kişiler oldukça fazladır. Gerek yemek yemekten uzak durmak, gerek uygulanan diyet kısa sürede kilo kaybedilmesine neden olur.

7. Eklem ve kemik bölgesinde ağrılar

Gluten içeren gıdalarda bulunan kalsiyum ve K vitamini, bu besinler sindirilmediği için vücuda alınamaz. Bu vitamin ve minerallerin eksikliği dolayısıyla vücutta sorunlar meydana gelir. Bunlardan biri de eklem ve kemik bölgesinde oluşan ağrılardır. Vücuda vitamin ve mineral takviyesi yapılmadığı sürece oldukça şiddetli ağrılar çekilir.

8. Ağız yaraları

K vitamini eksikliğine bağlı bazı sorunlar gelişir. Diş eti kanamaları, dudaklarda çatlama ve yarılmalar ile ağız içi yaralar K vitamini eksikliğinde görülür. Ağız içinde aftlar da yine gluten intoleransı kaynaklı K vitamini emilememesinden meydana gelir.

9. Kusmak

Çölyak hastalarında kusma durumu sıkça görülüyor. Yenilen gıdada farkında olmadan gluten bulunması halinde vücut ani bir reaksiyon göstererek o gıdayı hemen dışarı atmak ister.

10. Yavaş büyüme

Gluten sindiremeyen bebek ve çocuklara özel diyet uygulanır. Gluten içeren gıdalarda bolca protein, karbonhidrat, yağ gibi büyümeye yardımcı önemli bileşikler ile vitamin ve mineraller bulunur.

Çölyak hastalığını taşıyan çocuk ve bebekler gluten sindiremediği için bu bileşikleri de vücuduna alamaz. Dolayısıyla yaşıtlarına göre büyümeleri daha yavaş gerçekleşir.

Çölyak hastası çocukların gelişimi dışarıdan beslenme takviyesi olmadığı için azdır.

11. Kansızlık (anemi)

Demir minerali ve B12 vitamininin eksikliği kansızlık belirtisidir. Kansızlık yani anemi çölyak hastalarında sıkça görülür. Gluten içeren besinleri tüketemeyen kişiler bu mineral ve vitaminden de mahrum kalır. Bu yüzden uzun vadede kansızlık sorunu ile de uğraşılır.

Kansızlık Hakkında Daha Detaylı Bilgiler İçin: Kansızlık Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

12. Dışkıya çıkma sayısında artma veya azalma

Tuvalet sıklığındaki değişimler hastadan hastaya değişir. Bazı hastalarda hastalık dolayısıyla ishal gözlenirken, bazılarında ise kabızlık meydana gelir. İshale bağlı yoğun oranda su kaybı gözlenir. Kabızlık sorunu yaşayan kişilerin ise; dışkısı kül renginde, iri, kötü kokulu ve yapışkan formdadır.

13. Saç dökülmesi

Birçok vitaminin eksikliğinden dolayı saç dökülmesi görülür. Gluteni bolca içeren buğdayın E vitamini içerdiği biliniyor. Buğday içeren gıdaları tüketemeyen çölyak hastaları, E vitamininden de yoksun kalır. Buna bağlı olarak saç dökülmesi sorunu yaşar.

14. Kısırlık

Kadınlarda meydana gelen gluten intoleransı, hormonal sorunlara ve adet düzensizliklerine neden olur. Buna bağlı olarak yumurtlamada sorunlar yaşanır. Çocuk sahibi olmak isteyen çölyak hastaları kısırlık problemi ile karşılaşabiliyor.

Kısırlık İle Alakalı Daha Detaylı Bilgiler İçin: Kısırlık Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

15. Kemik erimesi

Kalsiyum eksikliğinde görülen kemik erimesi (osteoporoz) hem çocukluk hem de erişkinlik döneminde çölyak hastalığı sorunu yaşayan kişilerde meydana gelebilir. Glutene alerjik reaksiyon gösteren kişilerde zamanla laktoz alımı sonucunda da bazı reaksiyonlar gözlenebilir. Yeterli kalsiyum ve D vitamini alamayan kişilerde kemik erimesi sorunu yaşanır.

Kemik Erimesi İle Alakalı Daha Detaylı Bilgiler İçin: Kemik Erimesi Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi 

Yetişkinlerde Çölyak Hastalığı Belirtileri

Erişkinlerde çölyak daha sinsi bir biçimde ilerler. Karın ağrısı ve karında şişkinlik ile kendini gösteren bu hastalık; ishal ve karında normal olmayan şişkinlik belirtileri ile devam eder.

Erişkinlerin çoğunda demir eksikliğine bağlı olarak anemi görülürken, D vitamini eksikliği dolayısıyla da kemik erimesi sorunu görülür. Yetişkinlerde bu tür belirtiler hali hazırda başka hastalıkların bir belirtisi sanılabilir.

Fakat bu belirtiler çölyak sorununun da güçlü belirtileri olduğu için mutlaka bir çölyak testi yaptırılması gerekir.

D Vitamini Eksikliği İle Alakalı Daha Detaylı Bilgiler İçin: D Vitamini Eksikliği 

Çocuklarda Çölyak Hastalığı Belirtileri

Çocuklarda 8 ay ile 2 yaş arasında çölyak hastalığına rastlanır. Çölyak hastası çocuklarda büyüme ve gelişim yaşıtlarına göre daha yavaş olur. Ayrıca kronikleşmiş ishal durumu da çocuk hastalarda sıkça görülür. Çocukta besinleri sindiremediği için alınamayan vitamin ve mineraller kas ve kemik gelişiminin gerilemesine neden olur.

Bu yüzden emekleme, yürüme, diş çıkarma gibi büyümenin somut delillerini çölyak hastalarında görmek zordur. Bu tür gelişimler çoğu zaman geç meydana gelir. Çocuklarda iştahsızlık, huysuzluk, karında şişlik ise görülebilen diğer belirtilerdir.

Ayrıca okul çağındaki çocuğun derslerinde öğrenme güçlüğü yaşaması ve aşırı yorgunluk hali de çölyak hastalığının belirtisidir.

Çölyak Hastalığı Tanı Yöntemleri

  • Kan testi: Belirti gösteren kişilere ilk olarak kan testleri yapılır. Kan testi hastalığın varlığına dair birçok bilgi verir. Kan testlerinde kalsiyum, kolesterol, B12, potasyum, A vitamini, magnezyum, folik asit ve demir gibi vitamin ve minerallerin oranına bakılır. Bu oranların tehli seviyedeki düşüklüğü çölyak habercisi olabilir. Aynı zamanda kanda çölyak sorunu dolayısıyla var olan antikorlara rastlanılması da tanı için önemli bir belirtidir.
  • Dışkı testi: Kan testlerinin ardından hastalardan dışkı testi de istenir. Normal şartlarda dışkıda bulunmaması gereken vitamin veya minerallere rastlanılması sonucunda gluten alerjisi nedeniyle ince bağırsakların görevini yapamadığı ve emilimini sağlayamadığı bileşikleri sindirim sisteminden dışarı attığı anlaşılır.
  • Endoskopi: Kan ve dışkı testleri pozitif olan kişilere endoskopi yapılır. Endoskopi ile mide ve ince bağırsak görüntülenerek incelenir. Doktorun gerekli görmesi halinde ince bağırsaktan biyopsi için parça alınır. Bağırsak mukozasından alınan bu parça ile çölyak antikorları tespit edilir.

Çölyak Hastalığı Nasıl Tedavi Edilir?

Çölyak hastalığının belirtileri yaşa bağlı olarak başka hastalıklar ile ilişkilendiriliyor. Bu belirtileri yaşayan kişilerin hastaneye gittiklerinde mutlaka çölyak hastalığının tespitinde kullanılan testlerin ve kontrollerin yapılmasını talep etmesi gerekir.

Çünkü daha önce bu tür şikayetlerin hiçbir hastalığın belirtileri olmayıp daha sonra yapılan testlerde çölyak belirtileri olduğunun anlaşıldığı vakalarla karşılaşılmıştır. Özellikle tahıllı gıdalar tüketiminin sonrasında karında şişlik ve gaz sancıları çekiyorsanız ve bunu sürekli yaşıyorsanız, konu ile ilgili mutlaka bir hastaneye başvurun.

Hastalığın belirtilerini yaşayan kişiler için ilk olarak çölyak olup olmadığına dair tanı konulması gerekir.

Çölyak hastalığı nasıl geçer diye kaygılanan hastaların bir uzmana başvurarak hastalığına uygun bir tedavi yönteminin belirlenmesi için ilk adımı atması gerekir. Yapılan tanı ve testlerde çölyak hastalığı pozitif çıkan kişilerin hemen tedavisine başlanır.

1. Glutensiz diyet uygulaması

Çölyak hastalarının tedavide ilk basamağı, gluten içeren gıdaları hayatlarından çıkarmak oluyor. Doktor tarafından hazırlanan diyette tüketilmesi gereken ve asla tüketilmemesi gereken besinler yer alır.

Hastalar arpa, buğday, yulaf veya çavdar içeren besinleri veya bunlara temas eden ekipmanları kullanmaması yönünde uyarılırlar. Çölyak hastalarının daha çok mısır, pirinç, patates ve soya unundan besinler tüketmesi gerekir. Ayrıca meyve, sebze, et ve süt ürünleri de tüketilebilir.

Hazır gıdaları tüketirken çok dikkatli olunması gerekir. Çünkü birçok hazır gıdada katkı maddesi olarak gluten yer alıyor. Bu yüzden hazır gıdalar alınırken mutlaka içeriğine bakılmalı.

 Çölyak hastaları bu diyeti hastalığın tanısından itibaren ömrünün sonuna kadar uygulamak zorundadır. Aksi halde çölyak, başka hastalıkların tetiklenmesine yol açar.

Çölyak hastalarının bazılarında hastalığın laktoz intoleransı da görülebilir. Bu yüzden süt ürünlerin tüketimine dikkat edilmesi önem taşır.

Glutensiz diyete bağlı yaşamanın yanı sıra dışarıdan vitamin ve mineral desteği de almak gerekir. Bu diyet ile bağırsak mukozası 6 ay içinde düzelmeye başlarken, 2 yıl sonunda bağırsaklar eski sağlığına kavuşur.

Glutensiz diyet uygulayan hastalarda yaşam kalitesi hızla artış gösterir.

Çölyak Hastalığı Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Çölyak hastalarının ömrünün sonuna kadar gluten olmayan bir diyet ile yaşaması gerekir. Çünkü gluten ve gluten ihtiva eden ürünleri tüketmek bağırsak mukozasının tahrip olmasına ve uzun vadede bağırsakların geri dönüşü olmayan şekilde zara görmesine neden olur.

Tedavi edilmeyen veya glutensiz diyet uygulamayan çölyak hastalarında uzun vadede; ince bağırsak lenfoması, ince bağırsak ülseri, pankreas yetmezliği, ince bağırsak kolitleri, ince bağırsak kanseri, lenfoma kollajenöz çölyak hastalığı görülebilir.

Ayrıca çölyak kaynaklı kemik erimesi, anemi ve sinir sistemi sorunları da ciddi boyutlara ulaşabilir. Tedavi edilmeyen çölyak hastalığı hamilelikte kansızlık dolayısıyla düşüklere ve doğum anomalliklerine neden olur.

Aynı zamanda hormonal bozuklukları ve adet düzensizliğine neden olan çölyak dolayısıyla kısırlık sorununda ciddi artış gözlenir.

Источник: https://sebboy.com/colyak-hastaligi/

Çölyak Hastalığı Belirtileri Nelerdir? 9 En Yaygın Belirti – APPVICE

Çölyak Hastalığı

Çölyak hastalığı belirtileri, sindirim sorunları ve beslenme yetersizlikleri de dâhil olmak üzere çok sayıda olumsuz etkiye neden olabilmektedir.

Çölyak hastalığı, bağışıklık sisteminin glütene verdiği otoimmün tepkinin, ince bağırsakta iltihaplanma ve hasara neden olduğu bir hastalıktır. Sağlık Bakanlığı verilerine göre, Türkiye’de nüfusun yaklaşık %0,3 ila 1’inin çölyak hastası olduğu tahmin edilmektedir.

Glüten, buğday, arpa ve çavdar gibi tahıllarda bulunan bir protein türüdür.

Çölyak hastalığının en sık görülen 9 işaret ve belirtisini sizler için listeledik.

Çölyak hastalığı belirtileri şunlardır:

1. İshal

Yumuşak ve sulu bir dışkı, çölyak hastalığı teşhisi konulmadan önce, birçok kişinin karşılaştığı ilk belirtilerden birisidir.

Küçük çaplı bir çalışmada, çölyak hastalarının %79’u tedaviden önce ishal olduklarını bildirmiştir. Tedavinden sonra ise bu hastaların yalnızca %17’sinde kronik ishal devam etmiştir.
215 kişiyle yapılan başka bir araştırmada, ishalin tedavi edilmemiş çölyak hastalığının en sık görülen belirtisi olduğu tespit edilmiştir.

Birçok hastada ishalin azaltılması birkaç günlük bir tedavi gerektirirken, belirtilerin tamamen iyileşmesi ortalama dört haftayı bulmaktadır

Bununla birlikte, ishale neden olan başka birçok etken vardır; enfeksiyonlar, başka gıdalara karşı geliştirilen intoleranslar veya diğer bağırsak sorunları bunlardan bazılarıdır.

ÖZET

İshal, çölyak hastalığının en yaygın belirtilerinden birisidir. Uygulanacak tedavi, birkaç gün ila birkaç haftalık bir zaman dilimi içerisinde ishali azaltabilir ve iyileştirebilir.

2. Şişkinlik

Şişkinlik, çölyak hastalarında görülen yaygın belirtilerden bir başkasıdır.

Çölyak hastalığı sindirim sisteminde iltihaplanmaya sebep olabilir. Bunun sonucunda da şişkinlik gibi başka birçok sindirim problemi görülebilir.

1.032 yetişkinle yapılan bir çalışma, şişkinliğin en yaygın belirtilerden birisi olduğunu göstermiştir. Çalışmaya katılan insanların %73’ü hastalık teşhisi konulmadan önce şişkinlik hissettiklerini belirtmişlerdir.

Benzer şekilde, başka bir çalışma, çölyak hastalarının çoğunun şişkinlikten rahatsız olduklarını göstermiştir. Bu semptom, glütensiz bir beslenme düzenine geçildikten sonra çarpıcı biçimde iyileşmiştir. Glüten, çölyak hastalığı olmayanlarda bile şişkinlik benzeri sindirim sorunlarına yol açabilmektedir.

Bir çalışmada, çölyak hastası olmayan ama sindirim sorunları yaşayan 34 kişi gözlem altına alınmıştır. Glütensiz bir diyete geçildiğinde bu belirtilerin iyileştiği görülmüştür. Katılımcılara daha sonra altı hafta boyunca her gün ya 16 gram glüten ya da plasebo verilmiştir.

Sadece bir hafta içinde, glüten alanlar, öncekine göre çok daha fazla şişkinlik yaşamışlardır. Bu kişilerde görülen diğer semptomlar da iyice kötüye gitmiştir. Çölyak hastalığından başka, şişkinliğin arkasındaki diğer nedenler kabızlık, bağırsak tıkanması, kronik gaz ve sindirim bozukluklarıdır.
ÖZET

Çölyak hastaları sıklıkla şişkinlikten şikâyet ederler. İlginç bir şekilde glüten, çölyak hastalığı olmayan bireylerde de şişkinliğe neden olabilir.

3. Gaz

Aşırı gaz, tedavi görmemiş çölyak hastalarının yaşadığı yaygın bir sindirim sorunudur. Küçük çaplı bir çalışmada gaz, çölyak hastalarında glüten tüketiminin neden olduğu en yaygın belirtilerden birisi olarak öne çıkmıştır.

Benzer bir şekilde, kuzey Hindistan’daki 96 yetişkin çölyak hastasının incelendiği bir çalışma, hastaların %9.4’ünde aşırı gaz ve şişkinlik olduğunu raporlamıştır. Bununla birlikte, gaza neden olan başka birçok etken olduğu da unutulmamalıdır. Yüksek gaz şikâyeti olan 150 kişi üzerinde yapılan testlerde, yalnızca iki kişinin çölyak hastası olduğu anlaşılmıştır.

Kabızlık, hazımsızlık, hava yutmak, laktoz intoleransı ve irritabl bağırsak sendromu gibi rahatsızlıklar, gaz sorununun diğer yaygın nedenlerinden bazılarıdır.

ÖZET

Çalışmalar gösteriyor ki; gaz, tedavi edilmemiş çölyak hastalığının en yaygın belirtilerinden birisidir. Ancak gaza neden olabilecek başka rahatsızlıklar olduğu da unutulmamalıdır.

Çölyak İçin Uzman Diyetisyeniniz ile Hemen Görüşün:

Başla tuşuna basarak Appvice uygulaması üzerinden diyetisyeninizle hemen görüşebilirsiniz.

Diyetisyene Sor

4. Yorgunluk

Çölyak hastalığı olanlarda bitkinlik ve yorgunluk yaygın olarak görülür.

Daha önce tedavi görmemiş 51 çölyak hastasının katıldığı bir çalışmada, katılımcıların, glütensiz bir beslenme düzenine geçmiş olanlara göre daha şiddetli yorgunluk ve yorgunlukla ilişkili sorunlar yaşadıkları tespit edilmiştir.

Başka bir çalışma, çölyak hastalığı olanlarda, uyku bozukluklarının görülme ihtimalinin daha çok olduğunu belirlemiştir. Uyku bozuklukları da yorgunluğu iyice artırmaktadır. Ek olarak, tedavi edilmemiş çölyak hastalığı ince bağırsaklara zarar verebilir ve bu da yorgunluğa yol açabilecek vitamin ve mineral eksikliklerine neden olur.

Enfeksiyon, tiroid problemleri, depresyon ve anemi gibi rahatsızlıklar da yorgunluğun nedeni olabilirler.
ÖZET

Yorgunluk, çölyak hastalığı olanlarda yaygın bir sorundur. Çalışmalar, çölyak hastalığı olanlarda sıkça görülen uyku bozuklukları ve beslenme yetersizliklerinin bu sorunun daha çok büyümesine neden olduklarını tespit etmiştir.

5. Kilo kaybı

Çölyak hastalığı belirtileri arasında ilk görülenler hızlı kilo kaybı veya kiloyu koruma zorluğudur. Bunun sebebi, vücudunuzun besinlerin emilimini sağlıklı bir şekilde gerçekleştirememesidir. Bu durum potansiyel olarak beslenme yetersizliğine ve kilo kaybına sebep olacaktır.

Çölyak hastası 112 katılımcının yer aldığı bir çalışmada, katılımcıların %23’ünün kilo kaybı yaşadığı belirlenmiş, kilo kaybının, ishal, yorgunluk ve mide ağrısından sonraki en yaygın belirti olduğu tespit edilmiştir.

Çölyak hastalığı teşhisi konulmuş yaşlılarla yapılan küçük çaplı başka bir çalışmada, kilo kaybının en yaygın belirtilerden biri olduğu görülmüştür. Tedavi sonrası bu kişilerde semptomlar ortadan kalkarken, her biri ortalama 7.75 kilo almıştır.

Buna paralel olarak, çölyak hastası 42 çocuğun takip edildiği bir çalışmada, diyetlerinden glüten çıkarıldıktan sonra, çocukların kayda değer bir şekilde kilo aldıkları belirlenmiştir.

Diyabet, kanser, depresyon veya tiroid sorunları da açıklanamayan kilo kayıplarına neden olabilirler.

ÖZET

Çölyak hastalığı olan birçok insan nedeni anlaşılamayan kilo kayıpları yaşar. Ancak, glütensiz bir diyeti tam olarak uygulamak, insanların vücut ağırlıklarını artırmalarına genellikle yardımcı olur.

6. Demir eksikliği anemisi

Çölyak hastalığı, bağırsaklardaki besin emilimini bozabilir ve demir eksikliği anemisine yol açabilir. Bu hastalık vücuttaki kırmızı kan hücrelerinin eksikliği sebebiyle ortaya çıkar.

Demir eksikliği anemisinin belirtileri arasında yorgunluk, zayıflık, göğüs ağrısı, baş ağrısı, saç dökülmesi ve baş dönmesi vardır.

Çölyak hastası 34 çocuğun takip edildiği bir çalışmada, çocukların yaklaşık %15’inde hafif ve orta arası demir eksikliği anemisi tespit edilmiştir.

Demir eksikliği anemisi olan 84 kişinin katıldığı bir çalışmada, katılımcıların %7’sinin çölyak hastası olduğu belirlenmiştir. Glütensiz bir diyete başladıktan sonra bu kişilerdeki serum demir seviyeleri ciddi oranda artmıştır.

727 çölyak hastasıyla yapılan başka bir çalışmada, katılımcıların %23’ünün anemi olduğu tespit edilmiştir. Ek olarak, çölyak hastalığının neden olduğu ince bağırsakta ağır hasar ve kemiklerde kalsiyum eksikliği gibi durumların görülme ihtimali, anemisi olanlarda iki katına çıkmıştır.

Diğer yandan, yetersiz beslenme, aspirin gibi ağrı kesicilerin uzun süreli kullanımı, ağır adet kanamaları veya peptik ülserler nedeniyle yaşanan kan kayıpları gibi etkenler de demir eksikliği anemisinin potansiyel nedenleri arasındadır.

ÖZET

Çölyak hastalığı vücuttaki besin emilimini olumsuz etkiler. Bu da demir eksikliği anemisine yol açabilir. Ancak, demir eksikliği anemisi yalnızca çölyak hastalığından kaynaklanmaz.

7. Kabızlık

Çölyak hastalığı bazı insanlarda ishale sebep olurken, bazılarında da kabızlığa yol açabilir Çölyak hastalığı, ince bağırsaklarda besin emiliminden sorumlu, şekli parmağa benzeyen ince çıkıntılara, yani villuslara zarar verir.

Yiyecekler sindirim sisteminde ilerlerken, villuslar besin emilimini tam olarak gerçekleştiremeyebilir, ancak onun yerine dışkıyla atılması gereken sudan alabilirler. Bu da dışkının kurumasına neden olur ve devamında atılmasını zorlaştırır. Sonuç kabızlık.

Glüten içermeyen katı bir diyetle bile, çölyak hastalığı olanların kabızlıktan kurtulmaları zor olabilir.

Bunun nedeni, glütensiz bir diyetin, tahıl gibi yüksek lif içeren yiyecekleri yasaklamasıdır. Normalde bağırsakların çalışmasında düzenleyici bir rolü olan lifli gıdaların azalması dışkı sıklığını da azaltır.

Diğer yandan, fiziksel hareketsizlik, su kaybı ve zayıf bir beslenme de kabızlığa yol açabilir.

ÖZET

Çölyak hastalığı, ince bağırsakta gereğinden fazla su emilimine neden olabilmektedir. Bu durumda kabızlık ortaya çıkar. Diğer yandan, glütensiz bir diyet de lifli gıdaların alımını azalttığı için kabızlığa sebep olabilir.

8. Depresyon

Çölyak hastalığının fiziksel belirtilerinin yanı sıra, depresyon gibi psikolojik belirtileri de yaygındır.

29 çalışma üzerinden yapılan bir analizde, depresyonun, çölyak hastalığı olan yetişkinlerde, nüfusun geneline göre daha yaygın ve şiddetli olarak görüldüğü tespit edilmiştir.

48 kişi ile yapılan küçük çaplı bir çalışmada da, benzer şekilde, çölyak hastalığı olanların, kontrol grubunda olanlara göre depresyon belirtileri gösterme ihtimallerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir.

2.265 çölyak hastasıyla yapılan bir çalışmada, katılımcıların %39’u depresyonda olduklarını söylemişlerdir. Bu çalışmada dikkat çekilen nokta, glütensiz bir diyetin uzun süre uygulanmasıyla, depresyon belirtilerinin ortaya çıkma riskinin azalması arasında bir ilişkinin var olduğudur.

Bununla birlikte, hormon seviyelerindeki dalgalanmalar, stres, üzüntü ve hatta genetik etkenler gibi başka birçok depresyon sebebi olabilir.

ÖZET

Çölyak hastalığı depresyon riskinin artmasıyla ilişkilidir. Ancak, uzun süre glütensiz bir diyet uygulamak, depresyon riskini azaltabilir.

9. Kaşıntılı döküntü

Çölyak hastalığı, dirseklerde, dizlerde veya kalçalarda oluşabilecek kaşıntılı ve kabarcıklı bir tür cilt döküntüsü olan dermatit herpetiformise neden olabilir.

Çölyak hastalığı olanların yaklaşık% 17’si bu döküntüyle karşılaşır. Tanı konulmasına yardımcı olan belirtilerden biridir. Teşhisten sonra uygulanan tedaviye uyulmadığı takdirde de ortaya çıkabilmektedir.

Çölyak hastalığı belirtileri bazı kişilerde sindirim bozuklukları yerine deri döküntüsüne neden olabilmektedir. Gerçekten de, dermatit herpetiformis görülen çölyak hastalarının %10’undan daha azında çölyak hastalığının neden olduğu sindirim sorunları görülür. Kaşıntılı döküntünün diğer nedenleri arasında egzama, sedef, dermatit ve kurdeşen sayılabilir.

ÖZET

Çölyak hastalığı, bir çeşit kaşıntılı deri döküntüsüne sebep olabilir. Bu döküntünün görüldüğü birçok çölyak hastasında, diğer mide-bağırsak belirtileri gözlenmez.

Çölyak Hastalığının Belirtileri ile Nasıl Başa Çıkılır?

Çölyak hastalığının tedavisi yoktur ve ömür boyu sürer.

Çölyak hastalığı diyeti sayesinde belirtilerle kolayca başa çıkabilirsiniz.

Bu da buğday, arpa ve çavdar gibi glütenli yiyeceklerle birlikte ve yulaf gibi glüten bulaşma ihtimali olan yiyeceklerin beslenme planından çıkarılması anlamına gelmektedir. Bu tür ürünler yalnızca etiketlerinde glüten içermez ibaresi taşıyorlarsa tüketilebilirler.

Çölyak Hastaları Ne Yiyemez?

“Glüten içermez” ibaresi taşımadıkları sürece çölyak hastalarının yememesi gereken besinler şunlardır:

  • Pastalar
  • Ekmek
  • Kekler
  • Çörekler
  • Kraker
  • Kurabiyeler
  • Bira
  • Salata sosları
  • Salçalar
  • Yemek sosları

Çölyak Hastaları Ne Yiyebilir?

Piyasada bol miktarda besleyici ve doğal glütensiz besin bulunmaktadır. İşlenmiş yiyecekleri bırakarak, yiyecek seçmeyerek ve etiket okumayı alışkanlık haline getirerek, glütensiz diyetinizi oldukça kolay bir şekilde uygulayabilirsiniz.

Çölyak hastalığı diyeti içinde bulunması gereken yiyecekler aşağıdaki gibidir:

  • Kırmızı et, beyaz et ve deniz ürünleri
  • Yumurta
  • Süt ürünleri
  • Meyveler
  • Kinoa, pirinç, karabuğday ve darı gibi glütensiz tahıllar
  • Sebzeler
  • Kuru bakliyat
  • Kuruyemişler
  • Sağlıklı yağlar
  • Yeşillikler ve baharatlar

Çölyak hastası olabileceğinizden şüpheleniyorsanız, doktorunuza gidin ve gerekli testleri yaptırın. Gerekiyorsa glütensiz bir diyet planı oluşturun. Çölyak hastalığı ile ilgili testleri yaptırmadan önce kesinlikle glüten almayı bırakmayın. Aksi takdirde test sonuçları sizi yanıltabilir.

ÖZET

Glütensiz bir diyet çölyak hastalığının belirtilerini azaltabilir. Buğday, arpa ve çavdar içeren ürünler tüketilmemeli ve doğal olarak glüten içermeyen ürünler tercih edilmelidir.

SONUÇ

Çölyak hastalığı ciddi bir rahatsızlıktır. Glüten tüketimine bağlı olarak bağışıklık sistemi, ince bağırsağa zarar verir.

Tedavi uygulanmadığı takdirde çölyak hastalığı, sindirim sorunları, beslenme yetersizliği, kilo kaybı ve yorgunluk gibi birçok yan etkiye sebebiyet verebilir.

Çölyak hastalığından şüpheleniyorsanız, test yaptırmak için doktorunuzla görüşün. Çölyak hastalığı olanlar, glütensiz bir diyet uygulayarak bu hastalığın neden olduğu semptomları azaltabilirler.

Bu makale Appvice Diyetetik Otoriteleri tarafından bilimsel verilere dayalı olarak incelenmiş ve onaylanmıştır.

ortalama puan: 3,00 , 2 oy

Источник: https://getappvice.com/tr/colyak-hastaligi-belirtileri-nelerdir/

Çölyak hastalığı nedir, belirtileri nelerdir, nasıl tedavi edilir?

Çölyak Hastalığı

Market alışverişinde bazı gıdaların ambalajında gördüğünüz gluten içermez ibaresi özellikle çölyak hastaları için önemlidir.

Çölyak hastalığı ciddi bir sindirim sistemi rahatsızlığıdır ve hastalarının ömür boyu yedikleri besinlerin içeriğine dikkat etmelerini gerektirmektedir.

Çölyak hastaları diyetlerinden gluteni çıkartmazlarsa yetersiz beslenme ve büyüme geriliğine bağlı ciddi hastalıklarla boğuşmak durumunda kalabilirler.

ÇÖLYAK HASTALIĞI NEDİR?

Kısaca Çölyak hastalığı bir sindirim sistemi rahatsızlığıdır. Gluten Enteropatisi adı da verilen çölyak hastalığı bağırsaklarda besin emilimini sağlayan villus adlı yapıların bozulmasına yol açar. Çölyak hastaları Gluten adlı proteine karşı hassastırlar ve bağırsakta gıda emiliminin bozulmaması için gluten içeren gıdalardan uzak durmaları gerekir.

ÇÖLYAK HASTALIĞININ BELİRTİLERİ

Çölyak hastalığının özellikle sindirimle ilgili pek çok belirtisi vardır.

Beslenme ile ilgili yarattığı problemler nedeniyle küçük çocuklarda ishal, karın şişkinliği, kilo alamama ve buna bağlı olarak booyun uzamaması gibi belirtilerle kendini gösterir.

İleriki yaşlarda da kansızlık, boy kısalığı, kemik zayıflığı, karaciğer hastalığı gibi pek çok durum çölyak hastalığının belirtisi olabilir.

  • Karın bölgesinde öne doğru çıkan şişkinlik,
  • Yaşa göre kilo azlığı,
  • Kas zayıflığı,
  • Kansızlık,
  • Dışkıda anormallik
  • Büyük tuvalet ihtiyacının artması,
  • Kusma,
  • Bezginlik,
  • İştahsızlık,
  • Büyüme geriliği,
  • Ağız içinde oluşan aftlar,
  • Gaz şikayetleri,
  • Eklem ve kemik ağrıları
  • Sinirlilik,
  • Ciltte kaşıntılı döküntüler.

Tabii bu belirtiler kesinlikle çölyak hastası olduğunuz anlamına gelmez. Bunun için bir doktora başvurmalısınız. Çölyak hastalığı tanısı bir gastroentelog tarafından, çeşitli kan tahlilleri ve bağırsak biyopsisi ile yapılmaktadır.

Çölyak hastası glutensiz diyetini takip etmezse rahatsız edici semptomların yanında uzun vadede çeşitli sağlık sorunları ile karşılaşacaktır. Osteoporz, kısırlık, düşük tehsi, depreston, ince bağırsak kanseri, lenfoma ve yetersiz beslenmeye bağlı olarak kronik kötü bir sağlık.

Çocuklarda tedavi edilmeyen çölyak hastalığı boy kısalığına, davranış problemlerine ve gelişim geriliğine yol açar.

Çölyak hastası çocuklara neleri yiyip neleri yiyemeyeceği çok iyi bir şekilde öğretilmeli; çocuklar ebeveynlerinin gözetiminde olmadığı zamanlarda yediklerine dikkat etmeleri sağlanmalıdır.

Çölyak hastası çocukların gideceği okuldaki yetkililerinde hastalıktan haberdar edilmesinde fayda vardır.

ÇÖLYAK HASTALIĞININ TEDAVİSİ

Bu hastalıkla ilgili merak edilen konulardan biri de tedavisinin olup olmadığıdır. Çölyak tedavisi hastaların, uzman bir hekimin hazırladığı gluten içermeyen gıda listesine göre beslenmektir. Hastaların ömür boyu gluten içeren gıdalardan uzak durmaları gerekmektedir.

Yani hastalar ömür boyu bu beslenmelerine dikkat etmek durumundalar. Glutensiz diyet tuygulaması gereken hastalara mısır, pirinç. Patates, darı, nohut, ayçiçeği, keten, susam, haşhaş ve kara buğday gibi alternatifler önerilmektedir.

Kimleri bitkisel tedavi de araştırmaktadır ama şu an için Çölyak hastaları için glutensiz diyet dışında bir alternatif bulunmamaktadır.

Çölyak hastalarının tüketmemesi gereken gluten pek çok gıdada yer almaktadır. Buğday, arpa, yulaf, çavdar unu, kepek, buğday nişastası, irmik, un ile yapılmış veya bunları içeren hemen ter türlü hamur işinde ve gıdalarda gluten olabilir.

Çölyak hastaları “gluten içermez” ibaresi bulunduranlarını tercih etmeli ve gıda alışverişinde mutlaka ambalajların “içindekiler” kısmını kontrol edip kendilerine yasak malzemelerin olup olmadığını kontrol etmelidirler.

Her gün tüketilen pek çok gıda bir şekilde gluten içermektedir. Örneğin bisküvi, poğaça, ketçap, erişte, makarna, krep, simit, irmik, tarhana, hazır salça, çikolata, boza, patates cipleri; sosis, salam, sucuk gibi işlenmiş et ürünleri, malt içeren bira, cin, viski, likör gibi içkiler, kurabiye, krema sosları gluten içerir.

GLUTEN İÇERMEYEN GIDALAR

Çölyak hastaları mısır, pirinç, patates, kestane unu, nohut unu, soya unu, üzüm çekirdeği unu gibi alternatif unlar tüketebilirler.

Yumurta, reçel, bal yemelerinde sakınca yoktur. Balık, midye karides, yengeç gibi su ürünlerini yiyebilirler. Tabii bunların una bulaşmamış ve unlu olarak kızartılmış bir yağda kızartılmaması gerekmektedir.

İşlenmemiş kabuklu kuru yemiş türleri yer fıstığı ay çekirdeği kabak çekirdeği badem vb yiyebilerler. İşlenmiş, paketli kuruyemişlerde gluten bulanabilmektedir.

Tavuk, hindi gibi Kümes hayvanı etleri; sığır, dana, kuzu etleri baharatsız ve una bulanmamış olarak tüketilebilir.

Tüm sebze ve meyve çeşitleri ile bakliyatlar; sıvı veya katı yağlar ile şeker türleri yenebilir.

ÇÖLYAK HASTALIĞI VE İLAÇLAR

Çölyak hastası bir rahatsızlık geçirirken aldığı ilaçlara da dikkat etmelidir. Doktoruna hastalığını belirtmelidir ki doktoru gluten içermeyen muadil bir ilaç yazabilsin.

9 MAYIS DÜNYA ÇÖLYAK GÜNÜ

Çölyak hastalığı ile ilili farkındalık yaratılması adına ülkemizde ve dünyanın çeşitli ülkelerinde 9 Mayıs tarihi Çölyak günü olarak belirlenmiştir. Ülkemizde Çölyak hastalığı görülme sıklığı yüzde 1 ile binde 3 arasında değişmektedir.

Ülkemizde Çölyak hastalığı görülme sıklığı yüzde 1 ile binde 3 arasında değişmekte olup Türkiye’de 250 bin ile 750 bin arasında Çölyak hastası tahmin edilmekte iken ancak yüzde 10’nuna tanı konulduğu dikkate alındığında 25 bin ile 75 bin arasında tanı almış hasta beklenmektedir.

Bakanlığımız kayıtlarına göre çölyak tanısı alan hasta sayısı 2016-2017’de
40.703’dir.

Sağlık Bakanlığı, STK’lar, üniversiteler ve özel sektör işbirliğinde Erişkin Bazı Metabolizma Hastalıkları (Tiroid, Osteoporoz, Gut) ve Çölyak Hastalığı Kontrol Programı 2018-2021 hazırlanmıştır.
Program kapsamında aşağıdaki çalışmalar yapılmıştır:

  • Çölyak Hastalığı Öğretmenlere Yönelik Bilgilendirme Rehberi ve öğrenciler için broşür hazırlanmıştır.
  • Kantinlerde çölyaklı öğrencilere yönelik hazırlanan yiyecek içecek standartları geliştirilmiştir.
  • Çölyak hastalığında Aile Hekimlerine Yönelik Eğitim Modülü hazırlamıştır.
  • Çölyak hastalığı hakkında www.beslenmehareket@saglik.gov.tr adresinden vatandaşlarımıza bilgilendirilme yapılmaktadır.

ÇÖLYAK HASTALARI İÇİN TARİFLER

Türk mutfağında unlu mamüller büyük bir paya sahiptir ki bu da çölyak hastalarının pek çok yemeği ve tatlıyı yiyememesi anlamına geliyor. Zor bir diyet olan glutensiz diyetinde alternatif tariflere ihtiyaç duyuluyor. Örneğin kendi ekmeğinizi yaparak menünüze glutensiz ekmek katabilirsiniz.

Glutensiz ekmek tarifi:

8-10 kişilik bir glutensiz ekmek için gerekli malzemeler şunlardır:

  • 1 adet yumurta
  • 1/2 su bardağı laktoksuz süt
  • 4 yemek kaşığı zeytinyağı
  • 1.5 su bardağı ılık su
  • 1 tatlı kaşığı kuru maya
  • 2 su bardağı glutensiz un
  • 1,5 tatlı kaşığı toz şeker
  • 1/2 tatlı kaşığı tuz

Hazırlanışı: Glutensiz ekmek yapımının ilk adımı mayalamadır. Bunun için Ilık su ve kuru mayayı karıştırıp oda sıcaklığında bekletin.

Yumurtayı çırpın ardından toz şeker, tuz, laktozsuz süt ve zeytinyağı ile karıştırın.

Glutensiz unu eleyip hazırladığınız karışıma ilave edin. Köpürmeye başlamış olan maya karışımını da koyup karıştırın.

Isıya dayanıklı, dikdörtgen bir fırın kabını zeytinyağı ile yağlayın ve hazırlamış olduğunuz hamuru bu kaba boşaltın. Kabın üzerini temiz bir bez ile örterek 20 dakika kadar bekletin. İyice mayalanarak kabaran hamurun üzerine bir bıçak ile çizik atın.

Fırının nem oranının dengeli olması için bir kaba su doldurup fırının tabanına koyun.

Mayalanan glutensiz ekmek hamurunuzu önceden ısıttığınız 200 derece fırında 45 dakika kadar pişirin.

Bunun gibi glutensiz tarifler ile evinizde pasta, kurabiye, gevrek, çikolata, kek vb. Yapabilirsiniz. Aşağıdaki bağlantıdan erişebileceğiniz listemizden pek çok glutensiz yemek ve tatlı tarifi öğrenebilirsiniz.

Çölyak Hastalarının Rahatlıkla Yiyebileceği Glutensiz 15 Tarif

GLUTENSİZ GIDA MODASI

Son yıllarda pek çok gıda markasının ürünlerinin glutensiz çeşitlerinin çıkarmasını nedeni sadece çölyak hastalığı değil. Kilosuna dikkat etmek, zayıflamak isteyen insanlar da gönüllü olarak glütensiz diyeti yapmaktalar.

Glütensiz gıdalar yemek adeta bir trend haline geldi. Ancak yapılan araştırmalar hızlı kilo vermek için yapılan glütensiz veya glutenli diyetler arasında belirgin bir farkın olmadığını gösteriyor.

Yine de bu zayıflama akımı çölyak hastalarının daha çok alternatife ulaşması açısından olumlu olmuştur.

Источник: https://www.mynet.com/colyak-hastaligi-nedir-colyak-belirtileri-nelerdir-nasil-tedavi-edilir-1224734-mykadin

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.