Çölyak Hastalığı Nedir? Belirtileri, Nedenleri, Tedavisi

ÇÖLYAK BELİRTİLERİ NELERDİR?

Çölyak Hastalığı Nedir? Belirtileri, Nedenleri, Tedavisi

Bu yazımızda sizlere çölyak belirtileri hakkında bilgiler vereceğiz. Yazımızın devamında sizlere verecek olduğumuz bu bilgiler yardımı ile sizlerde bu hastalıkla alakalı olarak, çölyak nedir, nedenleri, komplikasyonları, belirtileri, teşhis edilmesi ve tedavi yöntemleri hakkında ayrıntılı bilgi sahibi olabilirsiniz.

Çölyak hastalığı diğer bir adıyla Gluten Enteropatisiolarak bilinmektedir. Çölyak hastalığı, bir sindirim sistemi sorunudur. Bu hastalık, bağırsaklarımızın sindirimini sağlayan villus adı verilen yapıların bozulmasına neden olmaktadır. Bu sebeple yiyeceklerdeki besinin emilmesini engelleyen ve ince bağırsaklarımızda hasarların oluşmasına neden olan bir sağlık sorunudur.

Bu sağlık sorununa genellikle, glutene karşı bağışıklık reaksiyonu neden olur. Gluten buğday, arpa, çavdar ve tritikale ile yapılan besinlerde bulunan bir proteindir. Gluten aynı zamanda bazı ilaçlarda, vitaminlerde ve rujlarda bulunabilmektedir.

Çölyak hastalığı, glutene karşı bağışıklık tepkisine neden olan toksinler tarafından oluşturulur. Bu aynı zamanda bağırsakların içinde bulunan küçük villuslara da zarar vermektedir. Bu da yeme bozukluğuna neden olmaktadır.

Bağırsak hasarı kilo kaybı, şişkinlik ve bazen de ishale neden olabilir. Sonunda ise, beyniniz, sinir sisteminiz, kemiklerinizi, karaciğerinizi ve diğer organlarınızı yaşamsal besinlerden yoksun bırakmış olursunuz. Çocuklarda, büyüme ve gelişimi etkileyebilir. Bağırsak oluşan tahrişler özellikle yemek yedikten sonra mide ağrısına neden olmaktadır. 

Çölyak hastalığı tedavisi ise, temelde yapılacak olan diyetler ile birlikte hayatınızdan gluteni çıkarmak ile mümkün olmaktadır. Bu da ekmek ürünleri, kek, kurabiye, bira ve bazen stabilize madde olarak kullanılan dondurma gibi ürünleri hayatınızdan çıkarmanız anlamına gelmektedir.

Çölyak hastalığının tam olarak nedeni bilinmemektedir. Çölyak hastalığından kaynaklanan hasar ince bağırsağın iç yüzeyinin seramik zemin görünmesine neden olmaktadır. Bunun sonucunda da vücudunuz sağlığınız için ve büyümesi için gerekli olan besinleri absorbe edemez.

Obez olan kişilerde bu hastalığa yakalanma riski daha fazladır.

Bazı gen değişimleri (mutasyonlar) hastalığa yakalanma riskini artırdığı görülmektedir. Ama bu gen mutasyonlarına sahip olmak çölyak hastalığına sahip olacağınız anlamına gelmez. Bazense çölyak hastalığı, ameliyat, hamilelik, doğum, viral enfeksiyon ya da şiddetli duygusal stresten sonra tetiklenerek ortaya çıkmaktadır. 

Bu durumda çölyak hastalığına yakalanabilecek olan aşağıda sizlere vermiş olduğumuz şu kişiler risk altındadır.

  • Deri veremine sahip olan kişiler
  • Çölyak hastalığı veya dermatit herpetiformisli olan bir aile üyesine sahip olanlar
  • Diyabet
  • Tiroid hastalığı
  • Eklem iltihabı
  • Otoimmün karaciğer hastalığı
  • Addison hastalığı
  • Down Sendromu
  • Turner sendromu
  • Bağırsak kanseri
  • Bağırsak lenfoma
  • Sjogren sendromu

Çölyak Belirtileri Nelerdir?

Çölyak hastalığının belirtileri, bağırsak ve sindirim sistemini, aynı zamanda vücudun diğer bölümlerini de etkileyebilmektedir. Çocuklar ve yetişkinler üzerinde farklı farklı birçok belirtisi mevcuttur.

Çölyak rahatsızlığının ilk aşamalarında genellikle herhangi şiddetli bir belirti ile karşılaşmazsınız. Çölyak hastalığının yetişkinler için belirtileri ise şöyledir;

1.İshal

Çölyak rahatsızlığı belirtilerinde en önemlisi yaşamakta olduğunuz ishal sorunudur. Çölyağın bağırsaklarınızı etkilemesinden ötürü kişilerde bu sorun oluşmaktadır. İshal 3 kişiden birinde görülmektedir. Bunlara ek olarak ise, bazı kişilerde kabızlık sorunu da yaşanmaktadır.

2.Kilo Kaybı

Çölyak rahatsızlığı sonucunda her 2 kişiden birinde kilo kayıplarının yaşandığı görünmektedir. Bunun nedeni olarak yemek yeme düzeninizin bozulması ve vitaminlerin vücudunuzda kalmaması olarak görünmektedir.

3.Kısırlık ve Düşük

Bir diğer belirti ise kısırlıktır. Ayrıca çölyak hastalığına sahip olan kişiler genellikle düşük yapmış veya düşük tehsi altında olan kişilerdir. Kalsiyum ve D vitamini emilim üreme sorunlarının oluşmasına katkıda bulunabilir.

4.Düzensiz Adet Dönemleri

Bağırsak sistemiminin yanı sıra, çölyak sizlerin adet zamanlarınızı da etkilemektedir. Bazen düzensiz olmasının yanı sıra, şiddetli ağrılar ile bu döneminizi geçirmenize neden olmaktadır.

5.Diğer Belirtiler

Sindirim sorunlarına ek olarak, çölyak hastalığı belirtileri şunlardır;

  • Genellikle demir eksikliğinden kaynaklanan anemi,
  • Kemik yoğunluğu (osteoporoz) veya kemik yumuşaması kaybı (osteomalazi)
  • Kaşıntılı, blistery deri döküntüsü (dermatit herpetiformis)
  • Diş minesi zararı
  • Baş ağrısı ve yorgunluk
  • Uyuşukluk, ayak ve ellerde karıncalanma ve sinir sistemi yaralanması, denge ile olası sorunlar
  • Eklem ağrısı
  • Dalağın problemleri (Hiposplenizm)
  • Asit reflü ve mide ekşimesi

Çölyak hastalığının çocuklarda görülen belirtileri ise şöyledir; Çölyak hastalığı olan çocuklar, duygusal ve sinirli olabilmektedir.

1.Kilo kaybı

Yetişkinlerde olduğu gibi çocuklarda da en önemli belirti olarak karşımızda hızlı kilo kayıpları çıkmaktadır. Kilo kayıpları çocuklarda sağlıkları tehdit eden önemli bir etken olmaktadır.

2.Kusma

Diğer bir belirti olarak, kusma çocuklarda oldukça çok görülmektedir. Kusmalarının bu kadar çok olması da kilo kayıplarına neden olmaktadır.

3.Karın Ağrısı

Çocuklarda genellikle şiddetli karın ağrıları görülmektedir. Ayrıca karında şişkinlikler de meydana gelmektedir.

4.Dışkıda Meydana Gelen Değişiklikler

Çölyak rahatsızlığı aynı zamanda çocukların dışkılarını da etkilemektedir. Bu durumda ise dışkı soluk, yağlı, kötü kokulu olmaktadır.

Dermatit Herpetiformis

Dermatit herpetiformis (DH) çölyak hastalığının başka bir belirtisidir. Bu hastalık kaşıntılı, kabarmalara neden olan bir deri hastalığıdır. Bu sağlık sorunu dirsekler, kalça ve dizlerimizde oluşmaktadır. Dermatit herpetiformis genellikle, çölyak hastalığı ile aynı olan ve ince bağırsak duvarı değişiklikleri ile ilişkili olmaktadır. Ancak bu hastalıkta sindirim sorunlar görünmeyebilir.

Çölyak Komplikasyonları Nelerdir?

  • Zafiyet
  • Kalsiyum ve kemik yoğunluğu kaybı
  • Kısırlık ve düşük
  • Laktoz intoleransı
  • Kanser; bağırsak lenfoması ve küçük bağırsak kanseri de dahil olmak üzere çeşitli kanser formlarına yakalanma riskleri mevcuttur.
  • Tepki vermeyen çölyak hastalığı
  • Dirençli çölyak hastalığı; Bu ateşe dayanıklı çölyak hastalığı olarak da bilinir.

Eğer 1 yıl içerisinde 6 aylık bir süreçte hastalığınızda herhangi bir gerileme gibi bir durum söz konusu olmaz ise doktorunuz sizlere başka tedavi yöntemlerini sunacaktır. Bunun için bazı testleri yaptırmanız gerekmektedir.

 Doktorunuz bağırsak iltihabı veya bağışıklık sistemini baskılayan bu durumu azaltmak için steroid tedavisi önerebilir.

Çölyak Hastalığı Nasıl Teşhis Edilir?

Tanı fizik muayene ve tıbbi geçmiş ile başlar.

Çölyak hastalığı olan kişiler genellikle anti-endomysium (EMA) ve anti-doku transglutaminaz (tTGA) antikorların yüksek seviyelerine sahip olmaktadırlar. Bu durumlar ise ancak kan testleri ile tespit edilebilmektedir. Testler gluten diyetinizi hala uyguladığınız zaman yapıldığı takdirde en güvenilir sonuçları vermektedir.

Diğer kan testleri şunlardır:

  • Tam kan sayımı (CBC)
  • Karaciğer enzimleri (transaminazlar)
  • Kolesterol, normalden daha düşük olabilir
  • Pıhtılaşma faktörleri
  • Kan kaybını gösteren alkalin fosfataz,
  • Albümin

Bunlara ek olarak endoskopi de çölyak test etmek için kullanılabilir. Bu test ile doktorunuz bağırsakları incelemek ve biyopsi gerçekleştirmek istemesi üzerine teşhisi kolaylıkla koyabilecektir. Bu aşamadan sonra doktor villuslardaki hasarı bulabilecektir. Ayrıca doktorunuz sizlere deri biyopsisi de yapabilir.

Çölyak Hastalığının Tedavisi

Yapacak olduğunuz kalıcı gluten diyeti, en önemli tedavi yöntemlerinden biri olmaktadır. Bu yapacak olduğunuz diyet ile birlikte bağırsak villi iyileşmek için ortam hazırlanmış ve besinlerin emilimini artırılmış olunur.

Eğer bu diyet yetersiz oluyor ise, doktorunuzun tavsiyesi olarak vitamin ve mineral besinlere başlayabilirsiniz. Bunlar ise şunlardır;

  • Kalsiyum
  • Folat
  • Demir
  • Vitamin B-12
  • D Vitamini
  • K vitamini
  • Çinko

Vitamin takviyeleri genellikle hap şeklinde alınır. Sindirim yolu sorunlarınız var ise, doktorunuz enjeksiyon yoluyla vitaminleri verebilir. Küçük bağırsak ciddi hasar görürse, doktorunuz iltihabı kontrol etmek için steroid önerebilir.

Eğer çölyak hastalığı tanısı konduysa, sizlerin de yapması gereken bazı şeyler bulunmaktadır. Bunlar ise kısaca şöyledir;

  • Gluten içeren tüm gıdalardan kaçınmak gerekmektedir. Eğer sağlıklı bir glutensiz diyet planı yardımcı olabilecek bir diyetisyenten yardım alabilirsiniz.
  • Yazımızın devamında sizlere verecek olduğumuz gıdaları tüketmekten kaçınmanız gerekmektedir. Bu besinler şöyle sıralanmaktadır;
    • Arpa
    • Bulgur
    • Durum (unundan makarna yapılan bir cins buğday)
    • İrmik
    • Graham un (bir cins tam buğday unu)
    • Malt
    • Çavdar
    • Spelt (buğdayın bir formu)
    • Tritikale unu
    • Buğday
  • Almış olduğunuz gıdaların etiketlerini dikkatlice okuyun. Gluten madde içeren ambalajlı ürünlerden kaçının. Bu gıdalar ise şöyledir;
  1. Bira
  2. Şekerler
  3. Salça
  4. Taklit etler ya da deniz ürünleri
  5. İşlenmiş etler
  6. Soya sosu da dahil olmak üzere salata sosları ve soslar
  7. Çorbalar
  • Bazı gıdaları ise özellikle tüketmeniz gerekmektedir. Bu gıdalar ise şöyledir;
  1. Taze et, balık ve kümes hayvanları, marine edilmiş et
  2. Meyveler
  3. Çoğu süt ürünleri
  4. Patates
  5. Sebzeler
  6. Şarap ve distile içkiler
  7. ararot nişastası
  8. Karabaş
  9. Mısır
  10. Mısır unu
  11. Glutensiz unlar (pirinç, soya, mısır, patates, fasulye)
  12. Saf mısır ekmeği
  13. Pilav

Eğer glutensiz yiyecekleri çevrenizde bulamıyor iseniz, internet üzerinden sipariş verebilirsiniz. Vermiş olduğumuz bu bilgiler kapsamında, bilinçli bir şekilde hareket etmeniz ile birlikte sağlığınıza kavuşabilirsiniz.

Источник: https://evdesifa.com/colyak-belirtileri-nelerdir/

Çölyak hastalığı nedir? Nedenleri, belirtileri, testi ve tedavisi

Çölyak Hastalığı Nedir? Belirtileri, Nedenleri, Tedavisi

Çölyak hastalığının oluşmasında genetik sebepler, çevresel sebepler ve savunma sistemi ile ilgili durumlar etkilidir.

Sağlıklı kişilerde sindirim ve emilimden sorumlu olan bağırsak epiteli yiyeceklerde bulunan çok sayıda madde ile karşılaşır.

Bu maddelere karşı bariyerler, bağışıklık sistemi hücreleri, enzimler gibi savunma mekanizmaları görev alır böylece bağırsak dokusuna zarar gelmez veya bu maddeler tolere edilir.

Çölyak hastalığı olan kişilerde genetik sebepler ve bazı tetikleyici sebepler nedeniyle gluten alınmasıyla beraber vücut, gluteni yabancı madde olarak algılar. Bu antijene karşı antikor oluşturur.

Oluşan antikorlar iltihabi sistemi devreye sokarak ince bağırsak yüzeyinde hasar oluşturur. Villi denilen, besinlerin emilimini sağlayan yapılarda atrofi yani körelme oluşur. Vücudumuz için gerekli mineral ve vitaminlerin emilimi bozulur.

Bu eksikliklere bağlı olarak başka hastalıklar da ortaya çıkabilir.

Çölyak hastalığının oluşmasında genetik faktörler önemli bir yer tutar. Ailesinde ve birinci derece akrabalarında Çölyak hastalığı olanlarda hastalık gelişme riski yüksektir. Ayrıca ikizlerden birinde Çölyak hastalığı varsa diğerinde de görülme riski yüksektir.

Gluten nedir?

Örneğin un suyla karıştırıldığında, gluten proteinleri tutkal kıvamında yapışkan bir ağ oluşturur. Bu tutkal benzeri özellik, hamuru elastik hale getirir ve ekmeğin piştiğinde kabarmasını sağlar. Aynı zamanda çiğnenebilir, tatmin edici bir doku kazandırır.

Gluten nedir? Hangi besinlerde bulunur? Zararları ve alerjisi

Gluten sadece tahıl ve tahıl ürünlerinde bulunmaz. Birçok hazır gıdanın üretim aşamasında kullanılır. Ayrıca besin endüstrisi dışında, ilaç ve kozmetik, temizlik malzemeleri, oyun hamurları gibi ürünlerde de kullanılır.

Çölyak belirtileri

  • Uzun süren, geçmeyen ishal
  • Karın ağrısı ve şişkinlik
  • Kilo kaybı veya kilo alamama
  • İştahsızlık
  • Kusma
  • Boy kısalığı
  • Ergenlikte gecikme
  • Kansızlık (Anemi)
  • Kemik erimesi
  • Kısırlık
  • Çocuklarda huzursuzluk ve sinirlilik

Çölyak hastalığı yıllarca belirti vermeden de ilerleyebilir. Çocukluk döneminde; ishal, gelişme geriliği, boy kısalığı, erişkin dönemde ise inatçı ishal, halsizlik, kilo kaybı ön plandadır. Çölyak hastalığı ayrıca bir cilt hastalığı olan dermatitis herpetiformis olarak da kendini gösterir, özellikle dirsekler ve kalça bölgelerinde kaşınma, kabarık kızarıklık olarak ortaya çıkar.

Yukarıda bahsedilen belirtiler hastalığın en temel semptomlarıdır. Bunlardan bir ya da birkaçını gözlemliyorsanız mutlaka uzman bir doktora başvurun. Hastalığın kesin teşhis edilebilmesi için bir dizi test ve görüntüleme yöntemi kullanılması gerekebilir.

Çölyak teşhisini kendiniz de koyabilirsiniz!

Çölyak hastalığı nasıl teşhis edilir?

Eğer belirtileriniz yoksa ya da genetik olarak risk taşımıyorsanız Çölyak hastalığı rutin testlerini yaptırmanız önerilmez. Teşhis için yapılan testler:

  • Kan testleri: Çölyak hastalığı olan kişilerin tanımlanmasına yardımcı olmak için yapılır
  • Biyopsi: Tanıyı doğrulamak için yapılır.

Bu testler yapılırken testlerin doğru sonuç verebilmesi için hastanın gluten içeren yiyecekler yemeye devam etmesi gerekir. Kan testi sonuçları pozitif olsa bile, tanı kesinleşene kadar glutensiz bir diyete başlanmamalıdır.

Çölyak hastalığı testi

Hastalığın teşhisinde 2 kan testinden yararlanılır:

  • Seroloji testi: Kanınızdaki antikorlara bakılır. Bazı antikor proteinlerindeki yükselme, glutene karşı immün reaksiyonu gösterir.
  • HLA genetik test: Bu test, kanda HLA-DQ2 ve HLA-DQ8 genlerini arar ve genellikle Çölyak hastalığını dışlamak için kullanılır. Eğer kanınızda bu genler yoksa Çölyak hastalığına yakalanma ihtimaliniz çok düşüktür.

Protein nedir? Hangi besinlerde bulunur? Faydaları ve zararları

Biyopsi

Biyopsi hastanede, genellikle bir gastroenterolog tarafından gerçekleştirilir. İşlemden önce, boğazınızı uyuşturmak için lokal anestezi veya rahatlamanıza yardımcı olacak bir sakinleştirici verilebilir.

Ağızdan sokulan bir endoskop (bir ucunda ışık ve kamera olan ince, esnek bir tüp) yavaşça ince bağırsağınıza doğru uzatılır.

Gastroenterolog, ince bağırsağınızın iç kısmından örnekler almak için endoskoptan küçük bir biyopsi aleti geçirir.

Biyopsi nedir, nasıl yapılır? Biyopsinin riski var mıdır?

Numune daha sonra çölyak hastalığı belirtileri için mikroskop altında incelenecektir. Kesin teşhisin koyulması için tek biyopsi yeterli olmayabilir. Eğer biyopsi sonucu negatifse biyopsi 1-2 yıl sonra tekrarlanır ve hasta takibe alınır.



Çölyak Tedavisi

Çölyak hastalığının günümüzdeki tek tedavisi ömür boyu glutensiz diyet uygulanmasıdır. Bu tedaviye mutlaka uyulmalıdır. Günümüzde başka bir alternatif tedavi yoktur. Tanı aldıktan sonra ilk 3 ay laktozsuz diyet önerilir.

Bağırsaklardaki emilim problemi nedeniyle çeşitli vitamin ve mineral eksiklikleri de oluşacağından demir, folik asit, B12 vitamini, D vitamini, kalsiyum takviyesi yapılır.

İleri dönemlerde hastalığa bağlı oluşabilecek bazı sorunların tedavisinde steroid ve azatiopürin, siklosporin gibi bağışıklık sistemini baskılayacak ilaçlar kullanılabilir.

Hastalığın temelini oluşturan genetik ve bağışıklık sistemi bozukluklarına karşı ilaç geliştirme çalışmaları devam etmektedir. Birçok hastada tedavi ile ilk iki haftada belirtilerde düzelme olur. Bazen bu süreç 6 aya kadar uzayabilir.

En az 6-12 ay glutensiz diyete rağmen hastanın belirtilerinde, çölyak testlerinde ve biyopsi bulgularında düzelme olmaması tedaviye cevapsızlık olarak değerlendirilir.

Karbonhidrat nedir? Hangi besinlerde bulunur? Faydaları ve zararları

Çölyakta glutenli gıdalara karşı aşırı duyarlılık oluştuğu için mutlaka glutensiz gıdalar tercih edilmelidir:

  • Et, tavuk, balık
  • Süt ve süt ürünleri
  • Yumurta
  • Kuru baklagiller, soya fasülyesi, kinoa
  • Pirinç
  • Mısır
  • Patates
  • Meyve ve sebze çeşitleri Çölyak hastalarının tüketebileceği besinlerdir.

Ancak bu besinlerin pişirme sırasında gluten içeren besinlerle karıştırılmamış veya temas etmemiş olması gerekir.

Glutensiz Diyet

YİYECEK GRUPLARI SERBEST YİYECEKLER YASAKLANAN YİYECEKLER
TAHILLAR Pirinç, pirinç unu ve nişasta ile yapılmış yiyecekler, patates, mısır ve soya fasulyesi unu ile yapılmış ekmek, tarhana, karabuğdayBuğday, yulaf ve çavdar unu ile yapılmış her türlü yiyecek = bulgur, makarna, şehriye, erişte, kuskus, bisküvi, simit, dondurma külahı, ekmek, tarhana, yarma, irmik, kraker, börek, pasta, çörek, galeta unu
ÇORBALAR Sebze çorba, pirinç çorba, pirinçle yapılmış yayla çorba, mercimek ve mercimek unu çorba, et ve tavuk suları ile yapılmış çorbalarŞehriye çorba, un çorbası, tarhana çorba, düğün çorba, unlu domates çorba, erişte çorbası, her türlü hazır çorba
TATLILAR Buğday, çavdar unu katılmamış her türlü tatlı, şeker, bal, pekmez, lokum, komposto, hoşaf, sütlü tatlılar (diyet uzmanı önerirse).Unlu tatlılar (baklava, tulumba, revani, lokma, vs) kek ve pastalar, çörek, gofret, kurabiye, çikolata, puding
ET, BALIK, KÜMES HAYVANLARI, SAKATATLAR VE YUMURTA Her türlü et yemekleri, etli kuru baklagiller yemekleriEkmek konmuş köfte, bulgurlu kıymalı yemekler, unla kızartılmış balık, sosis
KURU BAKLAGİLLER HepsiHiçbiri
SEBZE-MEYVE HepsiHiçbiri
SÜT VE TÜREVLERİ Süt, yoğurt, peynir, pirinç ve pirinç unu ile yapılan tatlılarBuğday unu konmuş sütlü tatlılar, bulgur konmuş yoğurtlu ve sütlü çorbalar
İÇECEKLER Çay, ıhlamur, süt, ayran, meyve suları, limonata, gazoz, kolalı içecekler, sahlepBozaNot: Limon suyu, greyfurt, mandalina ve portakal suları ilk hafta verilmez

Çölyak: Glutensiz bir yaşam

Glutensiz ekmek tarifi

Malzemeler ( 2 somun ekmek için):

  • 500 gr (1 paket loprofin un) veya mısır unu veya un karışımı
  • 1 paket yaş maya
  • 2 su bardağı ılık su (40 °C)
  • 1 çay bardağı yoğurt
  • 2 yemek kaşığı tereyağı veya sıvı yağ
  • 1 çay kaşığı tuz
  • Fırın ısısı 220 °C

Hazırlama Talimatı:

  • Bir karıştırma kabının içine loprofin un, maya, yoğurt ve tuzu koyun ve karıştırın.
  • Karışıma su ve yağ ilave edin.
  • Mikser kullanarak önce yavaş hızda 2 dakika sonra orta hızda 2 dakika çırpın.
  • Sulu hamuru 2 eşit parçaya bölerek yağlı kalıba yayın.
  • Temiz bir bezle üzerini kapatıp sıcak bir yerde 30-60 dakika kabarması için bekletin.
  • Önceden ısıtılmış fırında 25 dakika pişirin.
  • Kalıptan çıkartıp soğutun.

Saklanması: Somunları soğuduğunda bir naylon torbada paketleyiniz
Dondurulması: Ekmeği yenecek miktarlarda bölerek derin dondurucuda dondurabilirsiniz

Kahvaltı:

  • Sebzeli omlet ya da haşlanmış yumurta
  • Yağsız beyaz peynir
  • Domates, salatalık
  • Glutensiz ekmek

Öğle yemeği:

  • Mevsim sebzeleriyle karışık salata
  • Haşlama et, tavuk ya da balık
  • Ayran
  • Glutensiz ekmek

Akşam yemeği:

  • Esmer pirinçten yapılmış pilav
  • Sebze veya bakliyat yemeği
  • Un katılmadan hazırlanmış çorba

Ara öğün:

  • Meyve
  • Şeker katkısız meyve suyu
  • Bir bardak yağsız süt
  • Glutensiz bisküvi, kurabiyeler
  • Yoğurt

Çölyak hastalığı ölümcül müdür?

Belirlenen diyete uyulduğu sürece hastalık ile ilgili bir sorun yaşanmaz. Diyet içeriğine dikkat edilmezse ince bağırsak lenfoma türlerinden biri olan “T hücreli lenfoma” gibi bazı kanserler görülebilir.

Bu hastalarda ayrıca yeterli beslenememe (malnütrisyon), kanama, siroz gibi ek rahatsızlıklar gelişir. Kanser başta olmak üzere tüm bu hastalıkların oluşturduğu sorunlar nedeniyle ölüm görülebilir.

Bu belirtileri bilerek çocuklara çölyak teşhisi koymak mümkün…

Çölyak hastalığı tedavi edilmezse ne olur?

Hastalık tedavi edilmezse, sindirim hastalığı olması nedeniyle demir başta olmak üzere kalsiyum, magnezyum, vitamin ve protein alınımında, karbonhidrat ve yağların emiliminde yetersizlik ortaya çıkar. Bütün bu bozuklukların neticesinde:

  • A vitamini eksikliğine bağlı gece körlüğü
  • B12 ve D vitamini eksikliği
  • Folik asit ve mineral eksiklikleri
  • Kansızlık
  • Ergenlikte gecikme
  • Kemiklerde zayıflık
  • Üreme sağlığı problemleri
  • Bağırsak tümörleri
  • Periferal nöropati
  • Ataksi (dengesizlik)
  • Kemik kırıkları
  • Depresyon gelişebilir.



Glutene karşı iyi bir etiket okuyucusu olun

Glutenin az miktarda bile alınması bağırsakta hasar oluşturur. Özellikle hazır gıdalar alırken dikkatli olun. Bazı firmalar üzerine gluten içerdiğine ait kırmızı işaret koyarken, bazıları bunu koymaz.

İçinde malt veya hidrolize bitki proteini yazan gıdaları dikkatli kullanın. Bu hastalığı hayatınızın bir parçası olarak kabul edin ve yaşam tarzınızı buna göre şekillendirmeye çalışın. Çok iyi bir etiket okuyucusu olun.

Özellikle ilaçların, kozmetik ürünlerin, şampuanların ve kremlerin gluten içeriklerine dikkat edin.

  • Bebeğinizi emzirin. Yapılan araştırmalarda uzun süre anne sütü alanlarda çölyak görülme yaşının geciktiği bulunmuştur.
  • Çölyak diyetine mutlaka uyun.
  • Okul çağında iseniz okul saatleri içinde tükettiğiniz yiyeceklerin glutensiz olmasına dikkat edin.
  • Glutenin çok küçük miktarları bile zararlı olacağı için asla gluten içeren yiyecek tüketmeyin.
  • Doğrama tahtaları, mutfak tezgâhları, mutfakta bulunan bez ve süngerler, toz bezleri, tost cihazları, süzgeç, un elekleri gibi glutenli ürünlerle temas etmiş ortamlarda glutensiz yiyecekleri hazırlamayın.
  • Tanı koyulduktan sonra tedavi sürecinin takibi açısından mutlaka doktor kontrolüne gidin.

Referanslar: 1- Celiac Disease, 2- What causes coeliac disease?, 3- Treatment for Celiac Disease

Источник: https://www.medikalakademi.com.tr/colyak-belirtileri-nelerdir/

Çölyak, nedenlerinin başında genetik olan, ince bağırsak alerjisi sonucu oluşan hastalıktır.

İnce bağırsağın iç yüzeyinde bulunan ince kılcıklar besinlerin emilimini sağlar. Bu ince kılcıklara latince tüy anlamına gelen Villus denilmekte. Bu kılcıklar sindirimde öğütülmüş besinlerin faydalı kısımlarını toplar ve faydasız kısımlar dışarıya atılır.Aynı zamanda Villuslar ince bağırsağın iç hacmini genişleterek daha fazla maddenin emilimine destek olur.

Villusların eğer yapısı bozulursa, öğütülen besinlerin hiçbirisi alınmaz direk boşaltıma gider. Bağırsaklarda emilim olmadığı zaman ise bağışıklık sistemi çöker ve vücutta anormallikler oluşmaya başlar.

Küçük Çocuklarda kusma, şişik karın, zayıflama, boy kısalığı ilerki yaşlarda kolay kemik kırılmaları, anemi, karaciğer hastalıklarına sebep olan Çölyak Hastalığı teşhis edilmesi için doktor kontrolü şarttır.

Çölyak (Celiac) Hastalarının bir numaralı düşmanı buğday, çavdar gibi tahıl ürünlerinde bulunan glutenin yenmesidir. İnce yapıları ve parmak boyuna yakın uzunluğundaki Villuslar gluten proteinini gödüğü an adeta işi bırakırlar ve tüylerini yere sererler. Villuslar iş yapamadığı zaman ne yenilirse yenilsin tüm besinler boşaltım sistemi ile atılır.

Çölyak, pek çok hazır gıdada (bisküvi, reçel gibi) kıvam verici madde olarak ta kullanılan gluten adlı proteine karşı ince bağırsağın ömür boyu süren bir hassasiyet göstermesinden kaynaklanıyor.

Vücudun organının kendi kendine zarar veren bir hastalık olduğu için  Oto-immün sistem rahatsızlığı yani Bağışıklık sistemi rahatsızlığı da senmektedir.

Yediğimiz her yiyecek yemek borusundan mideye, mideden ince bağırsağa, oradan da kalın bağırsağa gidiyor. Midede hazmedildikten sonra, sağlığımız için gerekli olan tüm besin maddeleri ince bağırsakta bulunan villus çıkıntıları sayesinde emilerek kana karışıyor. Villuslar olmadan, vücut hiçbir besin maddesini ememez.

Çölyak Hastalığı nedir? Nedenleri ve Belirtileri Nelerdir? Tedavisi | İnce bağırsaktaki villus ve mikrovilluslar

Çölyak Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Çölyak hastalarında gluten maddesi villusları yok ettiği için vücut gerekli olan besin maddelerini alamıyor. Bu durumda da bağışıklık sistemi bozularak  Çölyak Hastalığı ortaya çıkıyor. Aslında çocuklarda aileden birinde var ise olma ihtimali yüksektir. Fiziksel olarak şişik karın ama zayıf görüntülü çocuklarda belli olur.

Çölyak Hastalığı Belirtileri

  • Çok sık tekrarlayan karın ağrıları,
  • Kronik ishal,
  • Kilo kaybı,
  • Açık renkli, kötü kokulu dışkı,
  • Kansızlık,
  • Gaz çıkarma,
  • Kemiklerde devamlı Ağrı, Eklemlerde ağrılar,
  • Psikolojik rahatsızlıklar, Davranış değişiklikleri,
  • Kaslarda oluşan rutin kramplar,
  • Devamlı bitkinlik,
  • Yaşına uygun boy uzamaması,
  • Bebeklikte gelişim, büyüme bozuklukları,
  • Bacaklarda uyuşma, karıncalanma,
  • Ağız içerisindeki devamlı oluşan açık yaralar,
  • Ağrılı deri hastalığı,
  • Çarpık diş gibi Diş bozuklukları yada mine kaybı,
  • Haddinden fazla kilo kaybından dolayı oluşan adet düzensizliği, kısırlık, sık düşük yapma eğilimi

Bazı insanlarda Çölyak hastalığı söz konusu belirtiler olmayabilir. Onların ince bağırsaklarının hasarsız kısmı yeterince besin alabildiğinden belirtilerin çıkmasını önlemektedir. Bununla birlikte belirtisi olmayan insanlarda çölyak hastalığının komplikasyonlarının riski hala mevcuttur.

Çölyak Hastalığı nedir? Nedenleri ve Belirtileri Nelerdir? Tedavisi | Gluten asla olmayacak

Çölyak Hastalığı Tanısı Nasıl Konulur?

Çölyak hastalığını tanı koymak uzmanlarca çok zor olabilmektedir. Çünkü hastalığın belirtilerinden bazıları diğer hastalıkların belirtileri ile aynıdır. (Crohn`s hastalığı, ülseratif kolit, bağırsak enfeksiyonları, kronik yorgunluk sendromları ve depresyon).

Çölyak Hastalarının kanlarında antikor seviyesinin yüksek olduğu keşfedilmiştir. Çölyak Hastalığını daha emin adımlarla bakmak için gluten vermeden önce ve gluten verdikten sonra kan testi ile doktor tarafından bakılmaktadır.

Genetik bir hastalık olduğu için, ailesinde çölyak vakası olanların, şikâyeti olmasa da mutlaka doktora başvurmaları ve gerekli kontrolleri yaptırmaları gerekiyor. Özellikle birinci derece akrabalar ana, baba, kardeş, ya da çocuklar- hastalık için test yaptırmalıdırlar. Çünkü birinci derece akrabaların yaklaşık % 10’unda ileride bu hastalık çıkması söz konusudur.

Eğer test sonuçları ve belirtiler çölyak hastalığını işaret ediyorsa, doktor villuslardaki hasarı kontrol etmek için ince bağırsaktan çok küçük bir doku parçası alabilir. Bu yapılan işlemin adı biyopsidir.

Biyopsi işlemi; endoskop olarak adlandırılan ince bir tüp ağız ve mideye doğru ince bağırsağa içine sokulur ve aletin yardımıyla küçük bir doku örneği endoskopa alınır.

İnce bağırsak biyopsisi çölyak hastalığını teşhis etmenin en iyi yoludur.

Çölyak Hastalığı nedir? Nedenleri ve Belirtileri Nelerdir? Tedavisi | Çölyak için glutensiz bir yaşam

Çölyak Hastalığı Tedavisi Nasıl Yapılır?

Çölyak hastalığı için tek tedavi glutensiz diyet uygulamaktır. Glutensiz diyet gluten içeren tüm gıdalardan sakınmak ve onları tüketmemektir.

Birçok insan için diyet hastalık belirtilerini durduracaktır, eğer gluten alınmassa Villuslarlarda iyileşme gerçekleşecektir ve bağırsakların daha fazla zarar görmesi önlenecektir. Diyetin başladığı günler içerisinde iyileşmeler de başlar ve ince bağırsak genellikle tam olarak iyileşir. Villuslar 6 ay içinde tam çalışır hale gelebilir.

Glutensiz beslenme yaşam boyu sürmesi gerekmektedir. Ne kadar az olursa olsun gluten ve dolayısıyla glutenli gıdalar tüketmek bağırsaklara zarar verir. Bu çölyak hastası olan herkes için böyledir. (Çölyak hastalığı olan kişilerde dikkate değer bir belirti olmasa bile.)

Eğer tedavi edilmezse, hastalık ilerlerse Bağırsak kanserine kadar ölümcül sonuçlar meydana gelebilir.

İlerlemiş Çölyak hastalığında gluten kesilsede iyileşme gözükmeyebilir. Bağırsak hasarı büyük olduğu için, İnce bağırsaklarından yeterli derecede besin emilemediğinden damar içine ilave besin almaya ihtiyaçları vardır. Genelde immunsupressif ilaç tedavisi tercih edilmektedir.

Çölyaklı Hastalar Ne yapmalı?

Çölyak hastalığı tedavisinde ilk adım, glutensiz ama sağlıklı bir beslenme alışkanlığını bir yaşam biçimi haline getirmektir. Sınırlamalara rağmen, iyi düzenlenmiş bir diyetle çok çeşitli gıdalar yenilebilir.Doktorunuz size en iyi bilgiyi verecektir. Fakat biz ek olarak önerilerimizi sunalım.

Buğday, arpa, yulaf ve çavdar yerine pirinç, patates, nohut, mercimek, kestane, soya, fasulye, fındık, çiya tohumu gibi besinleri ve bu besinlerden elde edilen un ve nişastalar tercih edilmelidir.

Kuruyemişler, özellikle de ceviz, fındık, incir ve kuru üzüm, sofrada sürekli bulunmalıdır.

Gluten, gıda sanayinde kıvam verici, koyulaştırıcı ve yapıştırıcı katkı maddesi olarak kullanılıyor. Bu nedenle, etiketinde “glutensiz” ibaresi olan tüm gıdalar yenilebilir. Günümüzde pek çok firmanın glutensiz un ve unlu mamül üretimi söz konusudur.

Eğer hasta tarafından Poğaça, ekmek, kek gibi yiyecekleri çok seviliyorsa, tek seçim evde glutensiz unla bu gıdalar hazırlanabilir.

Çölyak Hastalığı nedir? | İzle

Çölyak Hastalığı nedir? Nedenleri ve… paylaşan: gelgez.net

Kaynaklar ve Dış Bağlantılar

  • Doç. Dr. Binnur Şimşek (Gastroenteroloji Uzmanı)
  • Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi | Prof Dr Sema Aydoğdu
  • Prof. Dr. Cem Kalaycı | Mide ve Bağırsak Hastalıkları Uzmanı
  • Doç. Dr. Eser Vardareli (Gastroenteroloji Uzmanı)

Источник: https://www.gelgez.net/colyak-hastaligi-nedir-nedenleri-belirtileri-nelerdir-tedavisi/

Çölyak Hastalığı Belirtileri Nelerdir? 9 En Yaygın Belirti – APPVICE

Çölyak Hastalığı Nedir? Belirtileri, Nedenleri, Tedavisi

Çölyak hastalığı belirtileri, sindirim sorunları ve beslenme yetersizlikleri de dâhil olmak üzere çok sayıda olumsuz etkiye neden olabilmektedir.

Çölyak hastalığı, bağışıklık sisteminin glütene verdiği otoimmün tepkinin, ince bağırsakta iltihaplanma ve hasara neden olduğu bir hastalıktır. Sağlık Bakanlığı verilerine göre, Türkiye’de nüfusun yaklaşık %0,3 ila 1’inin çölyak hastası olduğu tahmin edilmektedir.

Glüten, buğday, arpa ve çavdar gibi tahıllarda bulunan bir protein türüdür.

Çölyak hastalığının en sık görülen 9 işaret ve belirtisini sizler için listeledik.

Çölyak hastalığı belirtileri şunlardır:

1. İshal

Yumuşak ve sulu bir dışkı, çölyak hastalığı teşhisi konulmadan önce, birçok kişinin karşılaştığı ilk belirtilerden birisidir.

Küçük çaplı bir çalışmada, çölyak hastalarının %79’u tedaviden önce ishal olduklarını bildirmiştir. Tedavinden sonra ise bu hastaların yalnızca %17’sinde kronik ishal devam etmiştir.
215 kişiyle yapılan başka bir araştırmada, ishalin tedavi edilmemiş çölyak hastalığının en sık görülen belirtisi olduğu tespit edilmiştir.

Birçok hastada ishalin azaltılması birkaç günlük bir tedavi gerektirirken, belirtilerin tamamen iyileşmesi ortalama dört haftayı bulmaktadır

Bununla birlikte, ishale neden olan başka birçok etken vardır; enfeksiyonlar, başka gıdalara karşı geliştirilen intoleranslar veya diğer bağırsak sorunları bunlardan bazılarıdır.

ÖZET

İshal, çölyak hastalığının en yaygın belirtilerinden birisidir. Uygulanacak tedavi, birkaç gün ila birkaç haftalık bir zaman dilimi içerisinde ishali azaltabilir ve iyileştirebilir.

2. Şişkinlik

Şişkinlik, çölyak hastalarında görülen yaygın belirtilerden bir başkasıdır.

Çölyak hastalığı sindirim sisteminde iltihaplanmaya sebep olabilir. Bunun sonucunda da şişkinlik gibi başka birçok sindirim problemi görülebilir.

1.032 yetişkinle yapılan bir çalışma, şişkinliğin en yaygın belirtilerden birisi olduğunu göstermiştir. Çalışmaya katılan insanların %73’ü hastalık teşhisi konulmadan önce şişkinlik hissettiklerini belirtmişlerdir.

Benzer şekilde, başka bir çalışma, çölyak hastalarının çoğunun şişkinlikten rahatsız olduklarını göstermiştir. Bu semptom, glütensiz bir beslenme düzenine geçildikten sonra çarpıcı biçimde iyileşmiştir. Glüten, çölyak hastalığı olmayanlarda bile şişkinlik benzeri sindirim sorunlarına yol açabilmektedir.

Bir çalışmada, çölyak hastası olmayan ama sindirim sorunları yaşayan 34 kişi gözlem altına alınmıştır. Glütensiz bir diyete geçildiğinde bu belirtilerin iyileştiği görülmüştür. Katılımcılara daha sonra altı hafta boyunca her gün ya 16 gram glüten ya da plasebo verilmiştir.

Sadece bir hafta içinde, glüten alanlar, öncekine göre çok daha fazla şişkinlik yaşamışlardır. Bu kişilerde görülen diğer semptomlar da iyice kötüye gitmiştir. Çölyak hastalığından başka, şişkinliğin arkasındaki diğer nedenler kabızlık, bağırsak tıkanması, kronik gaz ve sindirim bozukluklarıdır.
ÖZET

Çölyak hastaları sıklıkla şişkinlikten şikâyet ederler. İlginç bir şekilde glüten, çölyak hastalığı olmayan bireylerde de şişkinliğe neden olabilir.

3. Gaz

Aşırı gaz, tedavi görmemiş çölyak hastalarının yaşadığı yaygın bir sindirim sorunudur. Küçük çaplı bir çalışmada gaz, çölyak hastalarında glüten tüketiminin neden olduğu en yaygın belirtilerden birisi olarak öne çıkmıştır.

Benzer bir şekilde, kuzey Hindistan’daki 96 yetişkin çölyak hastasının incelendiği bir çalışma, hastaların %9.4’ünde aşırı gaz ve şişkinlik olduğunu raporlamıştır. Bununla birlikte, gaza neden olan başka birçok etken olduğu da unutulmamalıdır. Yüksek gaz şikâyeti olan 150 kişi üzerinde yapılan testlerde, yalnızca iki kişinin çölyak hastası olduğu anlaşılmıştır.

Kabızlık, hazımsızlık, hava yutmak, laktoz intoleransı ve irritabl bağırsak sendromu gibi rahatsızlıklar, gaz sorununun diğer yaygın nedenlerinden bazılarıdır.

ÖZET

Çalışmalar gösteriyor ki; gaz, tedavi edilmemiş çölyak hastalığının en yaygın belirtilerinden birisidir. Ancak gaza neden olabilecek başka rahatsızlıklar olduğu da unutulmamalıdır.

Çölyak İçin Uzman Diyetisyeniniz ile Hemen Görüşün:

Başla tuşuna basarak Appvice uygulaması üzerinden diyetisyeninizle hemen görüşebilirsiniz.

Diyetisyene Sor

4. Yorgunluk

Çölyak hastalığı olanlarda bitkinlik ve yorgunluk yaygın olarak görülür.

Daha önce tedavi görmemiş 51 çölyak hastasının katıldığı bir çalışmada, katılımcıların, glütensiz bir beslenme düzenine geçmiş olanlara göre daha şiddetli yorgunluk ve yorgunlukla ilişkili sorunlar yaşadıkları tespit edilmiştir.

Başka bir çalışma, çölyak hastalığı olanlarda, uyku bozukluklarının görülme ihtimalinin daha çok olduğunu belirlemiştir. Uyku bozuklukları da yorgunluğu iyice artırmaktadır. Ek olarak, tedavi edilmemiş çölyak hastalığı ince bağırsaklara zarar verebilir ve bu da yorgunluğa yol açabilecek vitamin ve mineral eksikliklerine neden olur.

Enfeksiyon, tiroid problemleri, depresyon ve anemi gibi rahatsızlıklar da yorgunluğun nedeni olabilirler.
ÖZET

Yorgunluk, çölyak hastalığı olanlarda yaygın bir sorundur. Çalışmalar, çölyak hastalığı olanlarda sıkça görülen uyku bozuklukları ve beslenme yetersizliklerinin bu sorunun daha çok büyümesine neden olduklarını tespit etmiştir.

5. Kilo kaybı

Çölyak hastalığı belirtileri arasında ilk görülenler hızlı kilo kaybı veya kiloyu koruma zorluğudur. Bunun sebebi, vücudunuzun besinlerin emilimini sağlıklı bir şekilde gerçekleştirememesidir. Bu durum potansiyel olarak beslenme yetersizliğine ve kilo kaybına sebep olacaktır.

Çölyak hastası 112 katılımcının yer aldığı bir çalışmada, katılımcıların %23’ünün kilo kaybı yaşadığı belirlenmiş, kilo kaybının, ishal, yorgunluk ve mide ağrısından sonraki en yaygın belirti olduğu tespit edilmiştir.

Çölyak hastalığı teşhisi konulmuş yaşlılarla yapılan küçük çaplı başka bir çalışmada, kilo kaybının en yaygın belirtilerden biri olduğu görülmüştür. Tedavi sonrası bu kişilerde semptomlar ortadan kalkarken, her biri ortalama 7.75 kilo almıştır.

Buna paralel olarak, çölyak hastası 42 çocuğun takip edildiği bir çalışmada, diyetlerinden glüten çıkarıldıktan sonra, çocukların kayda değer bir şekilde kilo aldıkları belirlenmiştir.

Diyabet, kanser, depresyon veya tiroid sorunları da açıklanamayan kilo kayıplarına neden olabilirler.

ÖZET

Çölyak hastalığı olan birçok insan nedeni anlaşılamayan kilo kayıpları yaşar. Ancak, glütensiz bir diyeti tam olarak uygulamak, insanların vücut ağırlıklarını artırmalarına genellikle yardımcı olur.

6. Demir eksikliği anemisi

Çölyak hastalığı, bağırsaklardaki besin emilimini bozabilir ve demir eksikliği anemisine yol açabilir. Bu hastalık vücuttaki kırmızı kan hücrelerinin eksikliği sebebiyle ortaya çıkar.

Demir eksikliği anemisinin belirtileri arasında yorgunluk, zayıflık, göğüs ağrısı, baş ağrısı, saç dökülmesi ve baş dönmesi vardır.

Çölyak hastası 34 çocuğun takip edildiği bir çalışmada, çocukların yaklaşık %15’inde hafif ve orta arası demir eksikliği anemisi tespit edilmiştir.

Demir eksikliği anemisi olan 84 kişinin katıldığı bir çalışmada, katılımcıların %7’sinin çölyak hastası olduğu belirlenmiştir. Glütensiz bir diyete başladıktan sonra bu kişilerdeki serum demir seviyeleri ciddi oranda artmıştır.

727 çölyak hastasıyla yapılan başka bir çalışmada, katılımcıların %23’ünün anemi olduğu tespit edilmiştir. Ek olarak, çölyak hastalığının neden olduğu ince bağırsakta ağır hasar ve kemiklerde kalsiyum eksikliği gibi durumların görülme ihtimali, anemisi olanlarda iki katına çıkmıştır.

Diğer yandan, yetersiz beslenme, aspirin gibi ağrı kesicilerin uzun süreli kullanımı, ağır adet kanamaları veya peptik ülserler nedeniyle yaşanan kan kayıpları gibi etkenler de demir eksikliği anemisinin potansiyel nedenleri arasındadır.

ÖZET

Çölyak hastalığı vücuttaki besin emilimini olumsuz etkiler. Bu da demir eksikliği anemisine yol açabilir. Ancak, demir eksikliği anemisi yalnızca çölyak hastalığından kaynaklanmaz.

7. Kabızlık

Çölyak hastalığı bazı insanlarda ishale sebep olurken, bazılarında da kabızlığa yol açabilir Çölyak hastalığı, ince bağırsaklarda besin emiliminden sorumlu, şekli parmağa benzeyen ince çıkıntılara, yani villuslara zarar verir.

Yiyecekler sindirim sisteminde ilerlerken, villuslar besin emilimini tam olarak gerçekleştiremeyebilir, ancak onun yerine dışkıyla atılması gereken sudan alabilirler. Bu da dışkının kurumasına neden olur ve devamında atılmasını zorlaştırır. Sonuç kabızlık.

Glüten içermeyen katı bir diyetle bile, çölyak hastalığı olanların kabızlıktan kurtulmaları zor olabilir.

Bunun nedeni, glütensiz bir diyetin, tahıl gibi yüksek lif içeren yiyecekleri yasaklamasıdır. Normalde bağırsakların çalışmasında düzenleyici bir rolü olan lifli gıdaların azalması dışkı sıklığını da azaltır.

Diğer yandan, fiziksel hareketsizlik, su kaybı ve zayıf bir beslenme de kabızlığa yol açabilir.

ÖZET

Çölyak hastalığı, ince bağırsakta gereğinden fazla su emilimine neden olabilmektedir. Bu durumda kabızlık ortaya çıkar. Diğer yandan, glütensiz bir diyet de lifli gıdaların alımını azalttığı için kabızlığa sebep olabilir.

8. Depresyon

Çölyak hastalığının fiziksel belirtilerinin yanı sıra, depresyon gibi psikolojik belirtileri de yaygındır.

29 çalışma üzerinden yapılan bir analizde, depresyonun, çölyak hastalığı olan yetişkinlerde, nüfusun geneline göre daha yaygın ve şiddetli olarak görüldüğü tespit edilmiştir.

48 kişi ile yapılan küçük çaplı bir çalışmada da, benzer şekilde, çölyak hastalığı olanların, kontrol grubunda olanlara göre depresyon belirtileri gösterme ihtimallerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir.

2.265 çölyak hastasıyla yapılan bir çalışmada, katılımcıların %39’u depresyonda olduklarını söylemişlerdir. Bu çalışmada dikkat çekilen nokta, glütensiz bir diyetin uzun süre uygulanmasıyla, depresyon belirtilerinin ortaya çıkma riskinin azalması arasında bir ilişkinin var olduğudur.

Bununla birlikte, hormon seviyelerindeki dalgalanmalar, stres, üzüntü ve hatta genetik etkenler gibi başka birçok depresyon sebebi olabilir.

ÖZET

Çölyak hastalığı depresyon riskinin artmasıyla ilişkilidir. Ancak, uzun süre glütensiz bir diyet uygulamak, depresyon riskini azaltabilir.

9. Kaşıntılı döküntü

Çölyak hastalığı, dirseklerde, dizlerde veya kalçalarda oluşabilecek kaşıntılı ve kabarcıklı bir tür cilt döküntüsü olan dermatit herpetiformise neden olabilir.

Çölyak hastalığı olanların yaklaşık% 17’si bu döküntüyle karşılaşır. Tanı konulmasına yardımcı olan belirtilerden biridir. Teşhisten sonra uygulanan tedaviye uyulmadığı takdirde de ortaya çıkabilmektedir.

Çölyak hastalığı belirtileri bazı kişilerde sindirim bozuklukları yerine deri döküntüsüne neden olabilmektedir. Gerçekten de, dermatit herpetiformis görülen çölyak hastalarının %10’undan daha azında çölyak hastalığının neden olduğu sindirim sorunları görülür. Kaşıntılı döküntünün diğer nedenleri arasında egzama, sedef, dermatit ve kurdeşen sayılabilir.

ÖZET

Çölyak hastalığı, bir çeşit kaşıntılı deri döküntüsüne sebep olabilir. Bu döküntünün görüldüğü birçok çölyak hastasında, diğer mide-bağırsak belirtileri gözlenmez.

Çölyak Hastalığının Belirtileri ile Nasıl Başa Çıkılır?

Çölyak hastalığının tedavisi yoktur ve ömür boyu sürer.

Çölyak hastalığı diyeti sayesinde belirtilerle kolayca başa çıkabilirsiniz.

Bu da buğday, arpa ve çavdar gibi glütenli yiyeceklerle birlikte ve yulaf gibi glüten bulaşma ihtimali olan yiyeceklerin beslenme planından çıkarılması anlamına gelmektedir. Bu tür ürünler yalnızca etiketlerinde glüten içermez ibaresi taşıyorlarsa tüketilebilirler.

Çölyak Hastaları Ne Yiyemez?

“Glüten içermez” ibaresi taşımadıkları sürece çölyak hastalarının yememesi gereken besinler şunlardır:

  • Pastalar
  • Ekmek
  • Kekler
  • Çörekler
  • Kraker
  • Kurabiyeler
  • Bira
  • Salata sosları
  • Salçalar
  • Yemek sosları

Çölyak Hastaları Ne Yiyebilir?

Piyasada bol miktarda besleyici ve doğal glütensiz besin bulunmaktadır. İşlenmiş yiyecekleri bırakarak, yiyecek seçmeyerek ve etiket okumayı alışkanlık haline getirerek, glütensiz diyetinizi oldukça kolay bir şekilde uygulayabilirsiniz.

Çölyak hastalığı diyeti içinde bulunması gereken yiyecekler aşağıdaki gibidir:

  • Kırmızı et, beyaz et ve deniz ürünleri
  • Yumurta
  • Süt ürünleri
  • Meyveler
  • Kinoa, pirinç, karabuğday ve darı gibi glütensiz tahıllar
  • Sebzeler
  • Kuru bakliyat
  • Kuruyemişler
  • Sağlıklı yağlar
  • Yeşillikler ve baharatlar

Çölyak hastası olabileceğinizden şüpheleniyorsanız, doktorunuza gidin ve gerekli testleri yaptırın. Gerekiyorsa glütensiz bir diyet planı oluşturun. Çölyak hastalığı ile ilgili testleri yaptırmadan önce kesinlikle glüten almayı bırakmayın. Aksi takdirde test sonuçları sizi yanıltabilir.

ÖZET

Glütensiz bir diyet çölyak hastalığının belirtilerini azaltabilir. Buğday, arpa ve çavdar içeren ürünler tüketilmemeli ve doğal olarak glüten içermeyen ürünler tercih edilmelidir.

SONUÇ

Çölyak hastalığı ciddi bir rahatsızlıktır. Glüten tüketimine bağlı olarak bağışıklık sistemi, ince bağırsağa zarar verir.

Tedavi uygulanmadığı takdirde çölyak hastalığı, sindirim sorunları, beslenme yetersizliği, kilo kaybı ve yorgunluk gibi birçok yan etkiye sebebiyet verebilir.

Çölyak hastalığından şüpheleniyorsanız, test yaptırmak için doktorunuzla görüşün. Çölyak hastalığı olanlar, glütensiz bir diyet uygulayarak bu hastalığın neden olduğu semptomları azaltabilirler.

Bu makale Appvice Diyetetik Otoriteleri tarafından bilimsel verilere dayalı olarak incelenmiş ve onaylanmıştır.

ortalama puan: 1,00 , 1 oy

Источник: https://getappvice.com/tr/colyak-hastaligi-belirtileri-nelerdir/

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.

    ×
    Рекомендуем посмотреть