Crohn Hastalığı Nedir? Belirtileri, Tedavisi, Nedeni

içerik

Crohn Hastalığı : Nedenleri, Belirtileri, Tedavisi

Crohn Hastalığı Nedir? Belirtileri, Tedavisi, Nedeni

Vücudunuzdaki değişimleri sürekli takip ediyor musunuz? Her gün değişen ve yinelenen vücudun ortam, mevsim ve iklim değişikliklerine verdiği tepkiler farklılaşır. Yaş, cinsiyet, metabolik aktivite ve kas kütlesi değişimlere adapte olmada etkili unsurlardır. Vücudun değişimlere en çok tepki veren kısmı şüphesiz metabolizmadır.

Metabolizma, hayati fonksiyonları denetleyen bir sistemdir. Metabolik aktiviteler vücudun birçok elemanı ile sağlanır. Bu elemanlardan biri de sindirim sistemidir. Sindirim sistemi mide, bağırsak ve böbrek kombinasyonundan oluşur.

Bazı genetik faktörler, mikrop kapılması, sağlıksız beslenme ve hastalıklar bu sistemde sorunların oluşmasına neden olur.

Crohn hastalığı gastrointestinal sistemde meydana gelen bir hastalıktır. Bu hastalık kronik olması sebebi ile hastalıktan birçok kişi uzun süreli sorun yaşar.

Hastalık ağız, mide ve yemek borusu gibi kısımlarda daha az meydana gelirken asıl faaliyet alanı bağırsak iç kısmıdır. Genel olarak rektum, ince bağırsak ve kolon kısmında etkilidir.

Hastalığa yakalanan kişilerin üçte biri kalın bağırsak, üçte biri ince bağırsak kalan üçte bir ise hem ince hem de kalın bağırsakta iltihaplanma sorunu ile uğraşır.

Bu hastalıkta inflamasyon yani iltihaplanma durumu bağırsağın tüm katmanlarına ilerleyebileceği gibi sadece belli alanlarda da kalabilir. Belirtileri ile çoğu zaman ülseratif kolit ile karıştırılan Crohn bu hastalığa nazaran daha şiddetli ağrı ve sorunlar ortaya çıkarır. Crohn tam anlamı ile nedeni bilinmeyen ve tamamen iyileşmeyen bir hastalık.

Bu hastalıktan sorun yaşayan kişiler çoğu zaman cerrahi müdahale ile sağlığına kavuşur. Crohn’un etkilediği bölgelerde kalınlaşma ve ülser yaraları meydana gelir. Anüs bölgesinde bulunan Crohn ise bu bölgede çatlak ve deliklere yol açabilir. Ayrıca yoğun miktarda iltihap atılımı olur. Crohn hastalığı bir kanser çeşidi değildir.

Buna rağmen kolon kanserindeki gibi hastalık süresince zor durumlar yaşanır.

Crohn Hastalığı Nedenleri Nelerdir?

Bu hastalığın kesin belli olan nedenleri yoktur. Bazı faktörlerin Crohn’u tetiklemesi sonucu hastalık ortaya çıkar.

1. Bağışıklık sistemi

Bağışıklığın zayıf olduğu insanlarda Crohn ortaya çıkar. Çünkü muhtemel bir virüs veya bakteri bu hastalığın nedeni olabileceği gibi hastalığın şiddetini de arttırabilir. Bağışıklığı zayıf olan kişilerde hastalık daha kolay vücuda ele geçirerek ilerler.

Crohn ortaya çıkmasında genetik faktörler önemli bir nedendir. İstatistiklere göre yakın akrabalarında Crohn bulunan kişilerde bu hastalığın görülmesi %20 ihtimaldedir. Bu oran oldukça büyüktür. Anne ve babasında bu hastalık bulunan kişiler ise ciddi oranda hastalığa yakalanma riski taşır.

3. Beslenme alışkanlıkları

Günlük diyette tüketilen gıdaların bu hastalığa neden olduğuna dair bilgiler var. Crohn sindirim sisteminin elemanlarından özellikle bağırsaklarda meydan gelen iltihaplı bir hastalık oluşundan dolayı beslenmenin bu hastalığı tetiklediği biliniyor. Yeterince hijyenik koşullarda hazırlanmayan veya temiz olmayan gıdaların tüketimi bu hastalığa zemin hazırlar.

4. Stres

Stresli bir iş veya yaşam sindirim sistemini direkt etkiler. Stresi çok yoğun yaşayan, depresyonda olan veya psikolojik sorunları olan kişilerde bu hastalığın varlığı görülür. Sindirim sistemindeki sorunların uzun vadede Crohn hastalığına dönüşümü mümkündür.

5. Bazı bakteriler

İnsanın bağırsak florasında zararlı mikroplar veya bakteriler tarafından istila edilmesi ile bu hastalık meydana gelir. Normalde sindirime yardımcı olan ve bağırsakta yaşayan bazı bakterilerin zararlı olmadığı bilinir. Fakat bağışıklık sisteminin zayıflığı ile bu bakterilerin yerini kötü huylu bakteriler alarak Crohn durumuna neden olurlar.

6. Sigaranın aşırı tüketimi

Crohn hastaları üzerinde yapılan araştırmalarda sigara tüketimi önemli bir etken olarak karşımıza çıkıyor. Aşırı sigara tüketimine bağlı olarak sindirim sisteminin tamamında meydana gelen zararlar zamanla iltihaplı Crohn’a dönüşebilir.

7. Anne sütü almamak

Yeni doğan bebeklerin bazıları anne sütünden mahrum kalır. Anne sütünde bebeği tüm mikroplara karşı koruyacak faydalı bileşenler bulunur. Yeterli miktarda anne sütü alamayan çocuklar ileride oluşabilecek olan Crohn hastalığına karşı dirençli olamaz.

8. Gastrointestinal hastalıkların varlığı

Kolon kanseri, ülseratif koliti ve bazı sindirim sistemi hastalarında ileriye dönük Crohn oluşma ihtimali hayli yüksektir. Bu hastalıklardan kaynaklı değişen bağırsak florası Crohn’a zemin hazırlar. Yapılan araştırmalarda bu tür hastalıkları yaşamış kişilerde Crohn meydana gelme durumu sıkça gözlemlenir.

9. Bazı ilaçlar

Aspirin, ağrı kesiciler, antibiyotikler ve doğum kontrol haplarının Crohn oluşumuna zemin hazırladığı görülür. Bu ilaçların bağışıklık sistemini zayıflatması ve yan etkileri sebebiyle Crohn hastalığı meydana gelebilir. Bu yüzden bilinçsizce ilaç kullanmak teh arz ediyor.

10. Crohn hastalığı ve cinsellik

Korunmasız cinsel ilişkilerle meydana gelen birçok hastalık bulunur. Bu durum Crohn için de geçerlidir. Crohn özellikle anüs bölgesinde ihtiva eden ve en büyük etkilerini burada gösteren bir hastalıktır. Anal ilişki bu hastalığı tetikleyen bir durumdur.

Anal ilişkinin güvenli bir şekilde yapılması için partnerlerin kondom kullanması gerekir. Ayrıca genital bölge temizliğinin de iyi yapıldığından emin olunmalıdır. Kondom kullanmadan yapılan anal ilişki zararlı mikropların anüsten bağırsaklara ulaşmasını sağlar. Bu durumda kişinin enfeksiyon kapma ihtimali artar.

Enfeksiyonlar tedavi edilmediğinde ise Crohn hastalığı meydana gelir.

Anal ilişkide tarafların sert davranması ve birbirini zorlaması sonucu, anüste yırtıklar, kanamalar veya delinmeler görülebilir. Bu durumda enfeksiyon kapan bölgede Crohn oluşma ihtimali artar. Güvenli ve korunmalı ilişkiye girildiği takdirde cinselliğin direkt olarak Crohn hastalığını tetiklediği nadir görülür.

Aksi durumlarda ise uzun vadede Crohn hastalığı ortaya çıkar. Ayrıca çiftlerin anal ilişkiden önce anüsün boşaltılmasını sağlaması gerekir. Anüsün zorlanması sonucu yırtılmaları, delinmeleri engellemek için kayganlaştırıcı jeller tercih edilebilir. Ayrıca anal ilişki sonrası temas edilen bölge mutlaka temizlenmelidir.

1. Ateş

Crohn’un iltihaplı bir hastalık olduğu bilinir. İltihaplanma vücutta ateşlenmelere neden olur. İltihap arttıkça ateş de yükselir.

Ateş Hakkında Detaylı Bilgi İçin: Ateş Neden Olur, Nasıl Geçer? Bazı Doğal Tedavi Yöntemleri

2. Halsizlik

İltihaplanmalar sebebiyle vücudun yüksek ateş halinde olması ileri seviyede halsizliğe neden olur. Yükselen ateş sonucu vücudun oksijen tüketimi artar ve su ve kalori ihtiyacı çoğalır. Bağışıklık sisteminin de zayıf düşmesiyle birlikte yataktan çıkamayacak kadar halsiz bir yapıya bürünülür.

3. İshal

Crohn hastalığının belirtilerinden biri de ishaldir. Bağırsaklarda biriken sıvı ve iltihap dışkıda atılır. Bu da dışkının ishal şeklinde olmasına neden olur.

4. Dışkıda kan görülmesi

Dışkılama sırasında anüste veya rektumda oluşan yaraların kanaması sonucu dışkıda kan görülebilir. Dışkının parlak kırmızı renkte oluşu ise kolon kısmında kanamaların meydana geldiğinin belirtisidir. Crohn hastalığının belirtilerinden biri olan dışkıda kan bulunması bazı durumlarda hiç görülmeyebilir.

5. Şiddetli karın ağrısı

Karın bölgesinde oluşan iltihaplanma ağrılara neden olur. Ağrı kalça veya bacaklara da vurabilir. Bu ağrıların şiddetlenmesi halinde doktor kontrolünde ilaç kullanımına başvurulması gerekebilir.

6. Karında oluşan kramplar

Yine karın ağrısına bağlı şiddetli kramplar yaşanır. Bu kramplar öyle şiddetli seyreder ki hasta iki büklüm vaziyette kalır. Bu tür durumlarda doktor müdahalesi şarttır.

7. Ağızda çıkan yaralar

Crohn hastalığı ağızdan makata kadar etkilidir. Ağız ve çevresinin iltihaplanması sonucunda ağızda yaralar oluşur. Bu yaralar bazı durumlarda beyaz lekeler şeklindedir. Bunlara aft denir. İltihaplanma sonucu ağızda aft çıkması Crohn göstergesidir.

8. Ani kilo kayıpları

Bağırsakların iltihaplanması ile sindirim tam anlamıyla sağlanamaz. Bu durumda kısa sürede kilo kaybı yaşanır. Normal hayatında az yemek yiyen kişilerin kilo kaybı daha hızlı olur.

9. İştahsızlık

Sindirim sorunları kişinin iştah kaybetmesine neden olur. Kişide yemek yeme isteği azalır, kilo kaybı ve dışkılamada sorunlar oluşur.

10. Peranal hastalıklar

Perianal bölgede meydana gelen hastalıklar Crohn’un oluşmasını etkiler. Çatlama, kuruma veya yaraların oluşması enfeksiyon riskini artırır. Bu enfeksiyon anüsten bağırsaklara uzanarak Crohn’a neden olur.

11. Anüste çıkan yaralar ve oluşan çatlaklar

Korunmasız cinsel ilişki, kronik kabızlık veya çeşitli hastalıklar sonucu anüste çıban türü yaralar çıkabilir. Bu yaralar irinlidir ve yayılabilir. Yaraların patlaması ve irinin dağılması Crohn hastalığının oluşmasına zemin hazırlar.

12. Bağırsak tıkanıklığı

Crohn hastalığı beraber gelişen iştahsızlık durumu tam anlamıyla sindirim gerçekleşmesini engeller. Hastalığın neden olduğu bir başka semptom kabızlık ise bağırsakların tıkanmasına neden olur.

13. Vücutta iltihap birikmesi

Crohn ağızdan makata kadar etkisi olan iltihaplı bir hastalıktır. Bu yüzden vücutta yüksek miktarda iltihap birikir. İlaç tedavisi ile bu iltihaptan kurtulunabilir. Aksi halde vücutta biriken iltihaplanmalar sonucu ölüme varan tehler oluşur.

14. Ciltte oluşan kırmızı lekeler

Vücutta bulunan iltihapların sonucunda el ve kollarda kırmızı lekeler oluşur. Bu lekeler bazen şişlikle kendini gösterir. Kırmızı leke ve yukarıdaki belirtilere sahip kişilerin Crohn hastalığı olma ihtimali yüksektir.

Crohn Hastalığı Teşhisi Nası Konulur?

Crohn kronik olarak seyreden bir hastalıktır. Bu hastalığın tedavisin yapılması için ilk olarak tanısının konulması gerekir. Hastalığın teşhisi ve tanısı için gerekli bazı testler bulunur.

Hastalığın belirtilerine sahip olan kişiler hastanelerin dahiliye bölümüne başvurmalıdır. Crohn hastalığından şüphelenen kişilere endoskopi, biyopsi ve radyoloji testleri yapılır.

Bunun yanında hastalığın teşhisinde başka testler de yapılabilir. Bunlar;

1. Kan testi

Kan testiile kandaki oksijen ve kan hücresi oranına bakılır. Bu testler genel olarak laboratuvar ortamında gerçekleştirilir. Bağırsakların herhangi bir yerinde meydana gelen kanama veya anemi belirtileri enflamasyon göstergesidir. Kan değerlerinde düşüklük olması bağışıklık sisteminin zayıflığı ve Crohn etkisinin varlığı ile ilişkilendirilebilir.

2. Gaita testi

Gaita testiile dışkıda kan aranır. Anüs veya rektumda oluşma ihtimali olan yaralardan kaynaklı kanamalar olup olmadığı kontrol edilir.

Ayrıca bağırsaklarda kanamaların yarattığı etki ile dışkıya kan bulaşabilir. Bu durumda kişiden kan ve gaita testi istenir. Bu testler laboratuvar ortamında yapılır.

Dışkıdaki kan oranına bakarak, bağırsaklar veya rektumdaki enflamasyon seviyesi ölçülür.

3. Kolonoskopi

Kalın bağırsaktaki granülom hücrelerinin iltihaplanması Crohn hastalığının habercisidir. Kolonosopide ucunda kamera olan bir boru anüsten içeri uzatılır. Tüm kolon ve kalın bağırsak boyunca ilerleyen bu boru, kolon iç yüzeyinin fotoğraflarını çeker.

Akabinde doktor görüntüleri önündeki ekrandan inceler. Eğer gerekli görür ise kolonoskopi ile kalın bağırsaktan parça alınır. Bu parça daha sonra biyopside incelenerek granülom hücrelerinin durumu incelenir.

Granülom hücrelerinin dağılımı ve durumuna göre hastaya teşhis konur.

1. İlaç tedavisi

Crohn hastalığının kesin tanısından sonra hastalığın evresine göre tedaviye başlanır. Bu hastalığın tedavisi genelde ilaç tedavisi şeklindedir. İlaç tedavisi ile hem vücuttaki iltihap azaltılır hem de hastalığın kötü belirtileri ortadan kaldırılır. Crohn tedavisinde kullanılan ilaçlar;

  • Oral 5- amino salisilat ve kortikosteroid gibi anti iltihap tabanlı ilaçlar,
  • Bağışıklığı güçlendiren ilaçlar,
  • Antibiyotikler,
  • Anti ishal ilaçlar,
  • Ağrı kesiciler,
  • Safra asidi bağlayıcı ilaçlar,
  • Demir, B12, kalsiyum ve D vitamini
  • Balık yağı kapsül ve pastilleri,
  • Probiyotik içeren ilaçlar ve ürünlerdir.

Crohn Hastalığı İlerlerse Ne Olur?

Hastalığın ilerlemesi özelikle bağırsak sisteminde iltihaplı yaraların meydana gelmesi anlamını taşır. Bu durumda hastaya acilen cerrahi müdahale yapılması gerekir. Crohn’un bulaşmadığı dokular ayrıştırılır ve geri kalan dokular temizlenir.

İlaç tedavisine rağmen iltihaplanması azalmayan kişilerde cerrahi müdahale uygulanır. Cerrahi tedavide uygulanan yöntemler; proktokolektomi, ileostomi ve bağırsak rezeksiton cerrahisidir.

Crohn hastalığı süresince hastaların %70’i en az bir defa cerrahi müdahaleye ihtiyaç duyar.

Crohn Hastalığı Öldürücü Mü?

Crohn özellikle ABD ve Avrupa da çok sık görülür. Avrupa’da her 100.000 kişinin 15’inde, ABD’de ise her 100.000 kişinin 22’sinde bu hastalık görülür. Bu durumun nedeni fast food kültürünün bu kıtalara yerleşmiş olmasıdır.

Yapılan bir araştırmalar beyaz ırkın Crohn’a yakalanma sıklığının daha fazla olduğunu ortaya koyuyor. Siyah tenlilerin genetik olarak bağırsak sistemindeki farklılıklar bu hastalığa karşı daha dirençlidir. Ülkemizde Crohn’a yakalanma riski yüz binde 47’dir.

Crohn en çok 18 ile 35 yaş arasında görülür. Fakat daha küçük yaşlarda da Crohn’a yakalanıldığı durumlar vardır. Kadın ve erkeklerde ise eşit oranda bu hastalığa yakalanma riski bulunur. Crohn direkt olarak öldüren bir hastalık değildir. Fakat hastalığın kronik oluşu sürekli bir tedavi gerektirir.

Uzun yıllar hastalığın tedavisini gören kişilerin yaşam tarzı ve beslenme şeklini de tedavi doğrultusunda değiştirmesi gerekir. Son yıllarda yapılan araştırmalarda Crohn’dan dolayı yoğun bakımda olan kişilerin kurtulma oranının %80 civarında olduğu belirlenmiş.

Crohn hastalığı yaşam süresi ne kadar olduğuna dair kesin bulgular olmamakla beraber, öldürücü bir hastalık sınıfında değildir. Fakat uzun vadede bu hastalığa bağlı ölümler gerçekleşebilir.

Источник: https://sebboy.com/crohn-hastaligi/

Crohn Hastalığı Nedir, Belirtileri, Beslenme Tedavisi

Crohn Hastalığı Nedir? Belirtileri, Tedavisi, Nedeni

Crohn hastalığı sindirim sistemini etkileyen kronik bir hastalıktır. Hastalıkta en çok ince bağırsakla kalın bağırsağın birleşme noktası ince bağırsağın son kısmı olan terminal ileum da tutulum olmaktadır.

Crohn hastalığı nedir

Crohn hastalığı gastointestinal sistemi yemek borusu, mide, incebağırsak ve kalınbağırsakta bir veya birkaç bölümde tutabilen bir kronik, inflamatuar bağırsak hastalığıdır. Genellikle ince bağırsak ve kalın bağırsağın birleştiği ince bağırsağın son kısımı olan terminal ileumda tutulum olsa da ağızdan anüse kadar bütün sindirim sistemini etkilemektedir.

Nedenleri

Hastalığın nedeni tam olarak bilinmemektedir fakat genetik ve enfeksiyonel faktörlerin hastalığın oluşumunda etkili olabileceği bulunmuştur.

Crohn hastalığı belirtileri

Crohn hastalığı hastalarda farklı bölgelerde tutulum gösterdiği için farklı belirtilere neden olabilmektedir. Bu sebeple hastalığın tanısının koyulması güçtür. Genellikle crohn hastalığının klinik bulguları diğer hastalıklarla örtüşebilmektedir.

Bu hastalarda kronik diyare,dışkıda kan, iştahsızlık, ateş, karın ağrısı ve şişkinliği, gaz, kabızlık, yorgunluk ve cilt, göz ve eklemlerde bozukluklar görülebilir. Hastada besin tüketiminin ve emiliminin azalması, gereksinmenin artmasına bağlı olarak kilo kayıpları gözlemlenebilir.

İştahsızlık ve kilo kaybı çocuklarda büyüme ve gelişmede geriliğe neden olabilmektedir.

Hastalığın tutulum bölgelerine göre elektrolit yetersizliği, yağ ve yağda eriyen vitaminlerin ( A, D, E ve K ) emiliminde bozukluk, B12 vitamininin emiliminde bozukluk veya karbonhidrat emiliminde bozukluk durumları görülebilmektedir.

Tanısı

Yukarıdaki belirtileri olan hastanın kan ve dışkı numunelerinin laboratuvar sonuçları değerlendirilir. Kalın bağırsak ve ince bağırsağın son bölümünün görüntülenmesi için kolonoskopi uygulanır.

Uygulama sırasında gerekirse hastadan parça alınır ve alınan parça laboratuvarda değerlendirilir.

Tutulum yemek borusu, mide yada ince bağırsağın üst kısımlarında ise tomografi veya manyetik reznonans (MR) ile karın bölgesi değerlendirilerek tanı konmaktadır.

Crohn hastalığı tedavisi

Crohn hastalığının tedavisi tutulum bölgesine ve hastalığın şiddetine göre değişmektedir. Eğer hastalık hafif şiddetliyse ağızdan ya da anüs bölgesinden uygulanan ilaçlarla tedavi sağlanır. Eğer hastalık şiddetliyse damar yoluyla ilaç tedavisi uygulanmaktadır. İlaç tedavisinin işe yaramadığı durumlarda hastanın cerrahi tedavi olması gerekmektedir.

Crohn Hastalığında Beslenme

Crohn hastalığının şiddeti ve tutulum bölgesi farklı olduğu için bireye özgü beslenme gerekmektedir.

-Hastanın sıvı elektrolit dengesi sağlanmalı. Günde en az 2-2,5 litre su tüketmeli.

-İnflamatuar bir hastalık olduğundan gereksinme artacağından genellikle enerji alımı kısmen arttırılabilir fakat bunu bireyin kendi başına değil, diyetisyen kontrolünde yapması gerekir

-Hastalar aşırı derecede posa alımında kaçınmalıdır.

-Hastalık ince bağırsak tutulmuşsa yağ emiliminde sıkıntı olacağından yağ alımı azaltılmalı. Et ürünleri yağsız tercih edilmeli ve sıvı yağlar yemeklere dikkatli koyulmalıdır. Kızartma yöntemiyle yapılan yemeklerden kaçınılmalıdır.

-Et, süt yumurta gibi kaliteli proteinlerden aşırıya kaçılmadan yeterli miktarda tüketilmelidir.

-Hastanın diyeti vitamin ve minerallerden zengin olmalı. Meyve ve sebze tüketimine ağırlık verilmelidir.

-Hastada laktoz intoleransı görülüyorsa süt ve süt ürünleri tüketilmemeli

-Hastanın şikayetlerine göre pirinç, buğday, mısır veya turunçgil tüketimi sınırlandırılabilir.

-Hastalar genel olarak alkol, acı baharatlar, çay, kahve, meyve ve sebze gibi posalı besinleri tüketilmesinden kaçınmalıdır.

Crohn hastalığı sindirim sistemini bir veya daha fazla bölgele de etkileyen inflamatuar bir hastalıktır. Belirtileri ve tedavisi tutulum bölgesine ve şiddetine göre değişmektedir.

Bu hastalığın beslenme tedavisi kişiye göre düzenlenmeli, inflamatuar ve emilim sıkıntısı oluşturan bir hastalık olduğu için genellikle enerji, protein, vitamin ve mineralden zengin, yağdan sınırlı bir diyet uygulanmaktadır.

Hastanın belirtilerine göre bazı besinlerin tüketimi diyette sınırlandırılmalı veya diyetten çıkartılmalıdır. En doğru diyet tedavisi için diyetisyene başvurulmalıdır.

Bu konuda daha detaylı bilgi almak için lütfen aşağıdaki yorum bölümüne aklınıza takılanları yazınız!

Yorum yaptıktan sonra dilerseniz Beslenme Rehberim editörleri tarafından derlenmiş Konstipasyon Nedir, Nedenleri ve Tedavisi başlıklı yazımızı da okuyabilirsiniz.

Источник: https://www.beslenmerehberim.net/crohn-hastaligi-nedir-belirtileri-beslenme-tedavisi/

Crohn Hastalığı nedir? Neden olur? Belirtileri ve tedavisi

Crohn Hastalığı Nedir? Belirtileri, Tedavisi, Nedeni

Crohn hastalığının belirtileri sıklıkla ülseratif kolit ile karıştırılabilir. Bu iki hastalığın belirtileri oldukça benzerdir ancak ikisini birbirinden ayıran üç önemli özellik vardır.

  • Crohn hastalığı ağızdan anüse kadar her bölgede oluşabilir ancak yaygın olarak ince bağırsağın (ileum) ucunu ve kalın bağırsağın başlangıcını etkiler. Ülseratif kolit ise kalın bağırsak ile sınırlıdır.
  • Crohn hastalığı hem yüzeysel tabakayı hem de bağırsağın tüm katlarını etkileyebilir, ülseratif kolitise sadece kalın bağırsağın en içteki yüzeysel tabakasını etkiler.
  • Crohn hastalığında, bağırsak iltihabı, hastalıklı bağırsak yamaları arasındaki normal alanları bırakarak atlayabilir. Ülseratif kolitte ise bu meydana gelmez.

Kolit nedir? Neden olur? Kolitin belirtileri ve tedavisi

Uzmanlar, Crohn hastalığına neyin sebep olduğunu henüz tam olarak bulamamışlardır. Ancak aşağıdaki faktörlerin hastalığın oluşumunda rol oynadığı düşünülmektedir.

Otoimmün (Özbağışıklık) tepki

Otoimmün, bağışıklık sisteminin aşırı duyarlılığıyla oluşan tepkilere verilen genel bir addır. Crohn hastalığının bir nedeni, bağışıklık sisteminin yanlışlıkla vücuttaki sağlıklı hücrelere saldırması olabilir.

Uzmanlar, sindirim sistemindeki bakterilerin yanlışlıkla bağırsak sistemini tetikleyebileceğini düşünmektedir. Bu bağışıklık sistemi tepkisi, Crohn hastalığına yol açan iltihaplanmaya neden olabilir.

Crohn görseli için tıklayın:>>>

Diğer faktörler

  • Sigara içmek
  • Aspirin gibi ilaçlar veya antibiyotikler, ibuprofen gibi ağrı kesiciler ve doğum kontrol hapları
  • Aşırı yağlı bir beslenme alışkanlığı
  • Kalıcı İshal (bazen kanlı olabilir)
  • Karın bölgesinde kramp ve ağrı
  • Kilo Kaybı
  • Halsizlik veya yorgunluk
  • Şişkinlik hissi
  • Rektal (makat) kanama
  • Göz kızarıklığı veya ağrı
  • Ateş
  • Eklem ağrıları
  • Mide bulantısı veya iştah kaybı
  • Genellikle bacaklarda kırmızı, ağrılı şişmiş cilt lekeleri
  • Ağız ülseri

Crohn hastalığını teşhis etmek bazen zordur çünkü belirtiler başka hastalıkların belirtileriyle benzer olabilir.

Yapılan fiziksel muayene ve laboratuvar (kan, idrar ve dışkı) tahlilleri sonucu eğer Crohn hastalığından şüphelenilirse doktor tanıyı kesinleştirmek için hastayı bir gastroenterolog uzmanına se edebilir. Hastalığın teşhisi için yapılan testler şunlardır:

Kolonoskopi nedir? Nasıl yapılır, ne işe yarar? Kolonoskopinin riskleri

Crohn hastalığının tedavisi

Crohn hastalığının kesin bir tedavisi yoktur ancak belirtileri kontrol altında tutabilen veya azaltabilen tedavi seçenekleri vardır. Bu tedaviler hastalığın şiddetine ve belirtilere göre düzenlenir. Ana tedaviler şunlardır:

Genellikle kalın bağırsak mukozasındaki iltihabı baskılayan ilaçlar kullanılır. Hastalığın şiddetine göre tek ya da birçok ilaç bir arada reçete edilebilir. Bu ilaçları uzun süre kullanmak gerekebilir.

Aminosalisilatlar

Bu ilaçlar, hafif belirtileri tedavi etmek için kullanılırlar. Uzun süreli kullanımı gerekebilir. Aminosalisilatların, ishal, baş ağrısı, mide ekşimesi, mide bulantısı ve kusma, karın ağrısı gibi yan etkileri olabilir.

Biyopsi nedir, nasıl yapılır? Biyopsinin riski var mıdır?

Steroidler

Bağışıklık sisteminin aktivitesini ve inflamasyonu azaltmaya yardımcı olur. Orta ve şiddetli belirtileri olan hastalara reçete edilir. Yan etkileri nedeniyle çok dikkatli kullanılmalıdır.

Kilo alımı, hazımsızlık, uyku problemleri, çocuklarda yavaş büyüme, kemik kütle kaybı, akne, yüksek kan şekeri, yüksek tansiyon, enfeksiyon gelişme olasılığı, karmaşık ruh hali gibi yan etkileri vardır.

Hastalığın alevlenme dönemlerinde ilaçların dozu artırılabilir.

Bu ilaçlar bağışıklık sistemi aktivitesini azaltır ve sindirim sisteminizde daha az inflamasyona neden olur. Hastalık belirtilerini iyileştirmeye yardımcı olmak için veya hasta diğer tedavilere cevap vermediğinde reçete edilir. Bağışıklık sistemini kuvvetli baskıladıkları için ciddi yan etkilere neden olabilirler.

Crohn Hastalığının kalın bağırsak bölgelerine etkisi

Daha yüksek bir enfeksiyon olasılığı, yorgun hissetme, karmaşık ruh hali ve hasta olma veya hissetme, mide bulantısı ve kusma, pankreas iltihabı, karaciğer problemleri gibi yan etkileri olabilir. Bu nedenle bu ilaçlarla tedaviye başlarken dikkatli karar vermek gerekir.

Biyolojik ilaçlar

Diğer ilaçlar yardımcı olmazsa biyolojik ilaçlar olarak adlandırılan daha güçlü ilaçlar gerekebilir. Biyolojik ilaçlar, vücuttaki iltihabı engelleyen proteinlerdir.

Genelde iki ila sekiz haftada bir enjeksiyonla damara zerk edilerek verilir. Kaşınma, eklem ağrısı, yüksek ateş, yüksek enfeksiyon, tüberküloz geliştirme riski gibi yan etkileri olabilir.

 Bazı durumlarda, örneğin rektum etrafındaki abse ve fistüllerin tedavisinde antibiyotik reçete edilebilir.

Bağırsak istirahatı

Crohn hastalığı belirtileri şiddetliyse bağırsakları birkaç gün ila birkaç hafta dinlendirmek gerekebilir. Bu tedavi yönteminde üç farklı yol izlenebilir:

  • Besin içeren bir sıvı içilir.
  • Mide veya ince bağırsağa yerleştirilmiş bir beslenme tüpünden besinler içeren bir sıvı verilir.
  • Damardan serum ile besin maddeleri verilir.

Enteral beslenme (sıvı diyeti), normal diyet yerine ihtiyaç duyulan tüm besinleri içeren özel bir içecekle gıda alımıdır. Hasta birkaç hafta boyunca bu şekilde beslenir. Özellikle çocuklar ve genç yetişkinlerin belirtilerini azaltmaya yardımcı olabilir ve steroidler ile ortaya çıkabilecek büyüme riskini önler.

Crohn hastalarına bazı durumlarda cerrahi müdahalede bulunmak gerekebilir. Bu durumlar şunlardır:

  • İlaçların tedavide yetersiz kalması ve yan etkileri
  • Bağırsakta darlık oluşması
  • Abse ve fistül (dıştaki cilt dokusu ile bağırsak arasında kanal oluşumu) gelişimi
  • Çocuklarda büyümenin yavaşlaması

Striktüroplasti

Bağırsak daralması söz konusu olduğunda uygulanır. Bu ameliyatta bağırsak kaybı olmadan darlık giderilir. Ancak bu ameliyat her hasta için uygun olmayabilir. Çoğunlukla ameliyatlar genel anestezi altında yapılır.

Yaklaşık bir hafta hastanede kalmak gerekebilir ve tamamen iyileşmek birkaç ay sürebilir. Bazen bir ileostomiye (bağırsağın torbaya bağlanmasına) ihtiyaç duyulabilir.

Crohn hastalığının kesin bir tedavisi olmadığından ameliyat olmuş bir hastada yıllar sonra da olsa hastalığın tekrarlanma olasılığı yüksektir.

Bağırsağın tıkanması ya da delinmesi, kontrol altına alınamayan bağırsak kanaması ya da bağırsak hareketlerinin durması sonucu hastaların acil ameliyata alınması gerekebilir.

Crohn hastalığı ilerlerse ne olur?

  • Bağırsak tıkanıklığı
  • Bağırsakların duvarından geçen iltihaplanma sonucu oluşan fistüller ve abseler.
  • Makatta kaşıntı, ağrı veya kanamaya neden olabilen anal fissürler
  • Ağız, bağırsak, anüs veya perineumda (apış arası) ülser
  • Yetersiz beslenme
  • Eklemlerde, gözlerde ve ciltte iltihaplanma

Crohn hastalığı kanser yapar mı?

Kalın bağırsakta Crohn hastalığı varsa kolon kanseri geliştirme olasılığı daha yüksek olabilir. Eğer Crohn hastalığı için tedavi alınır ve hastalık kontrol altına alınırsa kolon kanseri geliştirme olasılığı azaltılabilir. Ayrıca düzenli kanser taraması yaptırmak erken teşhis ve tedavi şansını arttıracaktır.

Probiyotikler

Sindirim sisteminizde, sindirime yardımcı olan ve “kötü” bakterilere karşı koruma sağlayan “iyi” bakteriler vardır. Eğer antibiyotik kullanıyorsanız bu iyi bakteriler vücudunuzda azalmaya başlar.

Probiyotiklertükettiğiniz canlı mikroorganizmalardır ve bağırsaklarınızdaki iyi bakterilere çok benzerler. Bazı gıdalarla alabilirsiniz veya probiyotik takviyeleri kullanabilirsiniz.

Probiyotikler, hastalığınızın konumuna ve aşamasına bağlı olarak az ya da çok yararlı olabilir.

Probiyotik nedir? Hangi besinlerde bulunur? Probiyotiklerin faydaları

Yoğurt, en yaygın probiyotik kaynaklarından biri olmasına rağmen, Crohn hastalığı olan birçok insan süt ürünlerine duyarlıdır. Ancak lahana turşusu ya da kefir probiyotik içeren gıdalardandır.

Prebiyotikler, probiyotikler ve bağırsak bakterileri için besinlerdir. Diyetinize prebiyotikler eklemek normal bağırsak bakterilerinizin işlevini artırabilir.

Probiyotiklerle birlikte prebiyotiklerin kullanılması probiyotikleri daha etkili hale getirebilir. Prebiyotikler sindirilmeyen karbonhidratlardır.

Enginar, bal, kepekli tahıllar, muz, soğan ve sarımsak, prebiyotik içeren gıdalardır.

Karbonhidrat nedir? Hangi besinlerde bulunur? Faydaları ve zararları

Balık yağı

Balık yağı kolesterol sağlığını geliştirmek için uzun zamandır kullanılmaktadır, ancak aynı zamanda Crohn hastaları için de faydaları olduğu öne sürülmektedir. Balık yağında bulunan Omega-3 yağ asitleri antiinflamatuar özelliklere sahiptir ve Crohn semptomlarını azaltmaya yardımcı olabilir.

Balık yağı takviyesine başlamadan önce doktorunuzla konuşun. Yüksek dozda balık yağı almak veya kan inceltici ilaçlarla birlikte kullanmak kanama sorunlarına yol açabilir.

Kaygan karaağaç

Kaygan karaağaç, bitkisel bir ilaçtır ve saydamdır. Tahriş olmuş dokuları korur ve iyileşmelerini destekler. Su ile karıştırıldığında kaygan bir jel haline gelen bir madde olan müsilaj içerir. Bu madde, ağız, boğaz, mide ve bağırsakları rahatlatır ve bu da Crohn’un belirtilerini iyileştirir.

Diğer bitkisel öneriler

Crohn’s hastalığının semptomlarını hafifletmeye yardımcı olabilecek bazı bitkisel tedaviler şunlardır:

  • Aloe vera suyu
  • Sarı papatya
  • Nane

Bitkisel tedavileri denemeden önce doktorunuzla konuşun. Bazıları aldığınız ilaçlarla tehli şekilde etkileşime girebilir. Ayrıca istenmeyen yan etkilere de sebep olabilirler. 



Crohn hastaları için öneriler

  • Sigara ve alkolü bırakın.
  • Kola, gazoz ve soda gibi karbonatlı veya gazlı içeceklerden kaçının
  • Patlamış mısır, sebze kabukları, fındık ve diğer yüksek lifli gıdalardan kaçının
  • Bol su için
  • Az az ve sık sık yemek yiyin
  • Sorunlara neden olan yiyecekleri saptamak için bir yemek günlüğü tutun
  • Uyku düzeninize dikkat edin.
  • Stresten uzak durmaya çalışın.
  • Reçetesiz ilaçları dikkatli kullanın. Bu tarz ilaçları almadan önce muhakkak doktora danışın. Çünkü bazıları belirtileri tetikleyebilir ve Crohn hastalığı için kullandığınız ilaçların faydasını azaltabilir. Örneğin, ibuprofen gibi anti-inflamatuar ağrı kesiciler, bazı kişilerin belirtilerini kötüleştirebilir.
  • Eğer immünosüpresan ilaçlar ya da biyolojik ilaçlar alınıyorsa enfeksiyon riski bulunduğundan her yıl grip aşısı ve bir defaya mahsuszatürre aşısı yaptırılması önerilir. Ancak MMR (kızamık, kabakulak, kızamıkçık) aşısı gibi canlı aşılardan kaçının, çünkü bu aşılar hasta edebilirler.
  • Crohn hastalığı olan kadınların çoğu normal gebelik ve sağlıklı bir bebeğe sahip olabilir. Bununla birlikte, bazı Crohn hastalığı ilaçları doğmamış bir bebeğe zarar verebilir. Bu durumda doktora danışıp uygun bir tedavi seçeneğine karar verin.
  • Çocuk hastalarda ruhsal problemler olursa mutlaka psikolojik destek alın.

Referanslar: 1- Crohn's disease 2- Causes of Crohn’s Disease 3- Crohn disease

Источник: https://www.medikalakademi.com.tr/crohn-hastaligi-nedir-nedenleri-belirtileri-ve-tedavisi/

Crohn Hastalığı Nedir? Crohn Hastalığı Belirtileri – Sağlık Ocağım .NET

Crohn Hastalığı Nedir? Belirtileri, Tedavisi, Nedeni

Crohn hastalığı (CH), sindirim kanalını tutan kronik inflamatuar (iltihabi) bir hastalıktır. Ağızdan anüse (makat) kadar sindirim siteminin tüm parçalarını tutabildiği gibi, genellikle ince bağırsağın son bölümlerini ve/veya kalın bağırsağı etkiler.

Crohn hastalığı uzun süre devam eden (kronik) bir hastalıktır. Crohn hastalığı hastanın yaşamı süresince alevlenmeler ve sakin dönemler ile seyreder. Hastalığın sakin olduğu dönemler bazı hastalarda uzun ve belirti vermeden devam edebilir.

Hangi hastada alevlenmelerin başlayacağı, bulgu ve belirtilerin kaybolacağını tespit etmek zordur.

Crohn hastalığı her yaş grubunda görülebildiği gibi daha çok 16-40 yaşları arasında görülür. Crohn hastalığına kuzey ikliminde yaşayanlarda daha sık rastlanır ve kadınlarda ve erkeklerde eşit oranda görülür.

Crohn hastalığı olanların yaklaşık % 20’sinde başka bir bağırsak hastalığı varlığı ya da ailesinde veya akrabalarında bu tür bir problemin olduğu görülmüştür. Crnhn hastalığı ve bu hastalığa benzeyen ülseratif kolit hastalığı beraber seyreder ise bu durum inflamatuar bağırsak hastalığı olarak adlandırılır.

Crohn hastalığı tanısı alan hastaların yaklaşık % 70’inde ince bağırsak tutulumu gözlenmiştir. Crohn hastalığı tedavi edilmez ise çok sık karşılaşılan bir durum olmasa da bağırsak kanserine yol açabilir.

Crohn hastalığına neden olan faktörler

Crohn hastalığının nedeni tam olarak bilinmemektedir. Fakat bu hastalık üzerinde yapılan araştırmalara göre bağışıklık sistemi (immünolojik) hastalık veya bakteriyel nedenlerden kaynaklandığı öne sürülmektedir. Crohn hastalığının bulaşıcı özelliği yoktur. Hastalığa genetik faktörler de neden olabilir.

Crohn hastalığı belirtileri

Crohn hastalığında belirtiler sindirim kanalının herhangi bir parçasını tutmasından dolayı belirtiler hastaya göre ve hastalığın seyrine göre değişiklik gösterir. En çok görülen belirtiler kramp şeklinde karın ağrısı, ishal, ateş, kilo kaybı ve şişkinlik hissidir. Bu belirtilerin hepsi her hastada görülmeyebilir.

Diğer görülen belirtiler makat bölgesinde ağrı ve akıntı, deride yaralar, bulantı, kusma, kansızlık, kanlı gaita, kalın bağırsağın son kısmında (rektal bölgesinde) apse oluşması, makatta çatlaklar ve eklem ağrısıdır. Yapışıklıklara bağlı olarak sağ alt kadranda bir kitle ele gelebilir.

Göz tutulumları (irritis, üveit, konjonktivit), eklem tutulumları (artrit, ankilozan sipondilit gibi), karaciğer tutulumu (sklerozan kolanjit gibi), Böbrek tutulumları ( nefrotik sendrom ve amiloidoz birikimi gibi), Pankreatit, amiloidoz birikimi gibi farklı rahatsızlıklar da crohn hastalığı varlığında ortaya çıkabilir.

Crohn hastalığı teşhisi

Crohn hastalığı teşhisi gastroentroloji uzmanının yapacağı fizik muayene sırasında hastada görülen şikayetler ve hastanın öyküsü ile tanının konulması mümkün olabilir. Fakat teşhisin doğrulanması ve/veya hastalığın hangi bölgeleri tuttuğunu ve hastalığın şiddetini görebilmek için bazı tetkikler yapılır. Bu tetkikler kan tahlilleri ve endoskopi gibi görüntüleme yöntemleridir.

Bazı hastalarda dışkı tahlilleri, gastroskopi (ince bağırsak tetkiki) ve gereken durumlarda bilgisayarlı tomografi ve manyetik rezonans görüntüleme yöntemleri de kullanılabilir.

Bilgisayarlı tomografi intraluminal ve mural gastrointestinal tract patolojilerini birlikte ortaya koyan ve crohn hastalığının tanı ve takibinde kullanılan önemli bir yöntemdir. Bilgisayarlı tomografi ile aynı zamanda crohn hastalığının tedaviye yanıtı da değerlendirilir.

Ultrasonografi tetkiki özellikle sağ alt kadranda ağrısı olan hastalarda kullanılır.

Crohn hastalığı teşhisi

Crohn hastalığı tedavisi

Crohn hastalığı tedavisinde genellikle ilaç tedavisi uygulanır. Tedavi şifa amaçlı değil şikayetleri önleme amaçlıdır. Bu nedenle inflamasyonu baskılamak, yara iyileşmesini sağlamak, ateş, ishal ve karın ağrısını kontrol altına almak ve cerrahi gereksinimini azaltmak için tedavi ve takip önemlidir.

Crohn hastalığı uzman gastroenrolog tarafından tedavi ve takip edilir. Çünkü bu hastalıkta hastaya reçete yazmak durumu çözmez. Gerektiğinde ve zaman kaybetmeden tedavi değişikliği yapılması ve kullanılan ilaçların tamamının tüm özelliklerinin bilinmesi oldukça önemlidir.

Bu hastalıkta kullanılan ilaçların yan etkileri de söz konusudur. Crohn hastalığı tedavisinde ilaç tedavisi hastalığın şikayetlerini rahatlatmak amacı ile yapılır.

İlaç tedavisinde antienflamatuar ilaçlar, aminsalisilik asit bileşikleri, kortikosteroid içerikli ilaçlar, bağışıklık sistemini düzenlemek için kullanılan ilaçlar ve gereken durumlarda antibiyotik içerikli ilaçlar kullanılır.

Crohn hastalığında cerrahi tedavi uygulanır mı?

Crohn hastalığında cerrahi tedavi

Crohn hastalığının başlangıç tedavisi genellikle koruyucu (ilaç) tedavisi olsa da, crohn hastalığı olan kişilerin 3/4’ünde er ya da geç cerrahi tedaviye gerek duyulur. Crohn hastalarının geneli cerrahi tedavinin çok fazla komplikasyonları olduğuna inanarak cerrahi tedaviden kaçınmaktadırlar.

Crohn hastalığında cerrahi tedavi ile hastalık iyileşmez. Cerrahi tedavide bağırsağın kısıtlı rezeksiyonu en sık uygulanan bir yöntem olmasına rağmen, yinede konservatif (koruyucu) tedavi tercih edilir. En sık uygulanan cerrahi girişim nedeni bağırsakta kısmi ya da tam tıkanmadır.

Fakat cerrahi tedavinin kesin gerekli olduğu durumlarda cerrahiden kaçınmak daha önemli sorunlara yol açabilir.

Bu nedenle cerrahi tedavi ihtiyacı ortaya çıktığında deneyimli bir gastenrolog ve Crohn hastalığı hakkında deneyimli bir cerrah tarafından bu durumun değerlendirilmesi gereklidir.

Cerrahi tedavi genellikle hastalığın şikayetlerinde bir süre rahatlama sağlar ve bu sayede ilaç kullanımında azalma sağlanır.

Crohn hastalığında seçilecek cerrahi hastanın yaşına, yandaş hastalık varlığına, rektum tutulumun olup olmamasına, hastalığın genişliği ve ciddiyetine, anal ve perianal tutulum olup olmamasına, daha öncesinde rezeksiyon yapılıp yapılmamasına göre değişiklik gösterir.

Crohn hastalığında beslenmenin etkisi olur mu?

Diyetin ve gıda koruyucu maddelerin crohn hastalığı diyetinde önemli bir yeri bulunmamaktadır. Crohn hastalığı olan kişilerin tahıllı ve şekerli gıdaları daha fazla tükettikleri saptanmıştır.

Fakat hastalığın teşhisi konulduktan sonra bu gıdaların hastanın beslenme rejiminden çıkarılmasının tedavide herhangi bir etkisi görülmemiştir.

Hastalığı aktif durumda ve ağır seyreden hastalarda ”elementer diyet” olarak adlandırılan sıvı şeklinde diyet hastane koşullarında bir süre uygulanabilir.

Beslenme tarzında bazı gıdalar rahatsızlık verebilir. Rahatsızlık veren besinler hastaya göre değişiklik gösterir. Bu nedenle crohn hastalığında hastalığa özgü bir diyet yoktur ve hasta kendini hangi gıdalar rahatsız ediyor ise o gıdalardan uzak durması faydalı olur.

Çok yoğun ishal şikayeti olan ve bağırsaklarının bir kısmı çıkarılan hastaların beslenmesinde yağ miktarının azaltılması ishalin azalmasında fayda sağlayabilir. Crohn hastalığı fiziksel aktiviteyi ve iş hayatına engel olmaz.

Fakat bazen hastalığın alevlenme dönemlerinde hastanın hastaneye yatması gerekebilir.

Bağırsak hastalıkları ile ilgili benzer sağlık yazıları

Источник: https://www.saglikocagim.net/crohn-hastaligi-nedir-crohn-hastaligi-belirtileri/

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.