Crohn Hastalığı

içerik

Crohn Hastalığı Nedir? Crohn Hastalığı Belirtileri – Sağlık Ocağım .NET

Crohn Hastalığı

Crohn hastalığı (CH), sindirim kanalını tutan kronik inflamatuar (iltihabi) bir hastalıktır. Ağızdan anüse (makat) kadar sindirim siteminin tüm parçalarını tutabildiği gibi, genellikle ince bağırsağın son bölümlerini ve/veya kalın bağırsağı etkiler.

Crohn hastalığı uzun süre devam eden (kronik) bir hastalıktır. Crohn hastalığı hastanın yaşamı süresince alevlenmeler ve sakin dönemler ile seyreder. Hastalığın sakin olduğu dönemler bazı hastalarda uzun ve belirti vermeden devam edebilir.

Hangi hastada alevlenmelerin başlayacağı, bulgu ve belirtilerin kaybolacağını tespit etmek zordur.

Crohn hastalığı her yaş grubunda görülebildiği gibi daha çok 16-40 yaşları arasında görülür. Crohn hastalığına kuzey ikliminde yaşayanlarda daha sık rastlanır ve kadınlarda ve erkeklerde eşit oranda görülür.

Crohn hastalığı olanların yaklaşık % 20’sinde başka bir bağırsak hastalığı varlığı ya da ailesinde veya akrabalarında bu tür bir problemin olduğu görülmüştür. Crnhn hastalığı ve bu hastalığa benzeyen ülseratif kolit hastalığı beraber seyreder ise bu durum inflamatuar bağırsak hastalığı olarak adlandırılır.

Crohn hastalığı tanısı alan hastaların yaklaşık % 70’inde ince bağırsak tutulumu gözlenmiştir. Crohn hastalığı tedavi edilmez ise çok sık karşılaşılan bir durum olmasa da bağırsak kanserine yol açabilir.

Crohn hastalığına neden olan faktörler

Crohn hastalığının nedeni tam olarak bilinmemektedir. Fakat bu hastalık üzerinde yapılan araştırmalara göre bağışıklık sistemi (immünolojik) hastalık veya bakteriyel nedenlerden kaynaklandığı öne sürülmektedir. Crohn hastalığının bulaşıcı özelliği yoktur. Hastalığa genetik faktörler de neden olabilir.

Crohn hastalığı belirtileri

Crohn hastalığında belirtiler sindirim kanalının herhangi bir parçasını tutmasından dolayı belirtiler hastaya göre ve hastalığın seyrine göre değişiklik gösterir. En çok görülen belirtiler kramp şeklinde karın ağrısı, ishal, ateş, kilo kaybı ve şişkinlik hissidir. Bu belirtilerin hepsi her hastada görülmeyebilir.

Diğer görülen belirtiler makat bölgesinde ağrı ve akıntı, deride yaralar, bulantı, kusma, kansızlık, kanlı gaita, kalın bağırsağın son kısmında (rektal bölgesinde) apse oluşması, makatta çatlaklar ve eklem ağrısıdır. Yapışıklıklara bağlı olarak sağ alt kadranda bir kitle ele gelebilir.

Göz tutulumları (irritis, üveit, konjonktivit), eklem tutulumları (artrit, ankilozan sipondilit gibi), karaciğer tutulumu (sklerozan kolanjit gibi), Böbrek tutulumları ( nefrotik sendrom ve amiloidoz birikimi gibi), Pankreatit, amiloidoz birikimi gibi farklı rahatsızlıklar da crohn hastalığı varlığında ortaya çıkabilir.

Crohn hastalığı teşhisi

Crohn hastalığı teşhisi gastroentroloji uzmanının yapacağı fizik muayene sırasında hastada görülen şikayetler ve hastanın öyküsü ile tanının konulması mümkün olabilir. Fakat teşhisin doğrulanması ve/veya hastalığın hangi bölgeleri tuttuğunu ve hastalığın şiddetini görebilmek için bazı tetkikler yapılır. Bu tetkikler kan tahlilleri ve endoskopi gibi görüntüleme yöntemleridir.

Bazı hastalarda dışkı tahlilleri, gastroskopi (ince bağırsak tetkiki) ve gereken durumlarda bilgisayarlı tomografi ve manyetik rezonans görüntüleme yöntemleri de kullanılabilir.

Bilgisayarlı tomografi intraluminal ve mural gastrointestinal tract patolojilerini birlikte ortaya koyan ve crohn hastalığının tanı ve takibinde kullanılan önemli bir yöntemdir. Bilgisayarlı tomografi ile aynı zamanda crohn hastalığının tedaviye yanıtı da değerlendirilir.

Ultrasonografi tetkiki özellikle sağ alt kadranda ağrısı olan hastalarda kullanılır.

Crohn hastalığı teşhisi

Crohn hastalığı tedavisi

Crohn hastalığı tedavisinde genellikle ilaç tedavisi uygulanır. Tedavi şifa amaçlı değil şikayetleri önleme amaçlıdır. Bu nedenle inflamasyonu baskılamak, yara iyileşmesini sağlamak, ateş, ishal ve karın ağrısını kontrol altına almak ve cerrahi gereksinimini azaltmak için tedavi ve takip önemlidir.

Crohn hastalığı uzman gastroenrolog tarafından tedavi ve takip edilir. Çünkü bu hastalıkta hastaya reçete yazmak durumu çözmez. Gerektiğinde ve zaman kaybetmeden tedavi değişikliği yapılması ve kullanılan ilaçların tamamının tüm özelliklerinin bilinmesi oldukça önemlidir.

Bu hastalıkta kullanılan ilaçların yan etkileri de söz konusudur. Crohn hastalığı tedavisinde ilaç tedavisi hastalığın şikayetlerini rahatlatmak amacı ile yapılır.

İlaç tedavisinde antienflamatuar ilaçlar, aminsalisilik asit bileşikleri, kortikosteroid içerikli ilaçlar, bağışıklık sistemini düzenlemek için kullanılan ilaçlar ve gereken durumlarda antibiyotik içerikli ilaçlar kullanılır.

Crohn hastalığında cerrahi tedavi uygulanır mı?

Crohn hastalığında cerrahi tedavi

Crohn hastalığının başlangıç tedavisi genellikle koruyucu (ilaç) tedavisi olsa da, crohn hastalığı olan kişilerin 3/4’ünde er ya da geç cerrahi tedaviye gerek duyulur. Crohn hastalarının geneli cerrahi tedavinin çok fazla komplikasyonları olduğuna inanarak cerrahi tedaviden kaçınmaktadırlar.

Crohn hastalığında cerrahi tedavi ile hastalık iyileşmez. Cerrahi tedavide bağırsağın kısıtlı rezeksiyonu en sık uygulanan bir yöntem olmasına rağmen, yinede konservatif (koruyucu) tedavi tercih edilir. En sık uygulanan cerrahi girişim nedeni bağırsakta kısmi ya da tam tıkanmadır.

Fakat cerrahi tedavinin kesin gerekli olduğu durumlarda cerrahiden kaçınmak daha önemli sorunlara yol açabilir.

Bu nedenle cerrahi tedavi ihtiyacı ortaya çıktığında deneyimli bir gastenrolog ve Crohn hastalığı hakkında deneyimli bir cerrah tarafından bu durumun değerlendirilmesi gereklidir.

Cerrahi tedavi genellikle hastalığın şikayetlerinde bir süre rahatlama sağlar ve bu sayede ilaç kullanımında azalma sağlanır.

Crohn hastalığında seçilecek cerrahi hastanın yaşına, yandaş hastalık varlığına, rektum tutulumun olup olmamasına, hastalığın genişliği ve ciddiyetine, anal ve perianal tutulum olup olmamasına, daha öncesinde rezeksiyon yapılıp yapılmamasına göre değişiklik gösterir.

Crohn hastalığında beslenmenin etkisi olur mu?

Diyetin ve gıda koruyucu maddelerin crohn hastalığı diyetinde önemli bir yeri bulunmamaktadır. Crohn hastalığı olan kişilerin tahıllı ve şekerli gıdaları daha fazla tükettikleri saptanmıştır.

Fakat hastalığın teşhisi konulduktan sonra bu gıdaların hastanın beslenme rejiminden çıkarılmasının tedavide herhangi bir etkisi görülmemiştir.

Hastalığı aktif durumda ve ağır seyreden hastalarda ”elementer diyet” olarak adlandırılan sıvı şeklinde diyet hastane koşullarında bir süre uygulanabilir.

Beslenme tarzında bazı gıdalar rahatsızlık verebilir. Rahatsızlık veren besinler hastaya göre değişiklik gösterir. Bu nedenle crohn hastalığında hastalığa özgü bir diyet yoktur ve hasta kendini hangi gıdalar rahatsız ediyor ise o gıdalardan uzak durması faydalı olur.

Çok yoğun ishal şikayeti olan ve bağırsaklarının bir kısmı çıkarılan hastaların beslenmesinde yağ miktarının azaltılması ishalin azalmasında fayda sağlayabilir. Crohn hastalığı fiziksel aktiviteyi ve iş hayatına engel olmaz.

Fakat bazen hastalığın alevlenme dönemlerinde hastanın hastaneye yatması gerekebilir.

Bağırsak hastalıkları ile ilgili benzer sağlık yazıları

Источник: https://www.saglikocagim.net/crohn-hastaligi-nedir-crohn-hastaligi-belirtileri/

Crohn Hastalığı nedir? Neden olur? Belirtileri ve tedavisi

Crohn Hastalığı

Crohn hastalığının belirtileri sıklıkla ülseratif kolit ile karıştırılabilir. Bu iki hastalığın belirtileri oldukça benzerdir ancak ikisini birbirinden ayıran üç önemli özellik vardır.

  • Crohn hastalığı ağızdan anüse kadar her bölgede oluşabilir ancak yaygın olarak ince bağırsağın (ileum) ucunu ve kalın bağırsağın başlangıcını etkiler. Ülseratif kolit ise kalın bağırsak ile sınırlıdır.
  • Crohn hastalığı hem yüzeysel tabakayı hem de bağırsağın tüm katlarını etkileyebilir, ülseratif kolitise sadece kalın bağırsağın en içteki yüzeysel tabakasını etkiler.
  • Crohn hastalığında, bağırsak iltihabı, hastalıklı bağırsak yamaları arasındaki normal alanları bırakarak atlayabilir. Ülseratif kolitte ise bu meydana gelmez.

Kolit nedir? Neden olur? Kolitin belirtileri ve tedavisi

Uzmanlar, Crohn hastalığına neyin sebep olduğunu henüz tam olarak bulamamışlardır. Ancak aşağıdaki faktörlerin hastalığın oluşumunda rol oynadığı düşünülmektedir.

Otoimmün (Özbağışıklık) tepki

Otoimmün, bağışıklık sisteminin aşırı duyarlılığıyla oluşan tepkilere verilen genel bir addır. Crohn hastalığının bir nedeni, bağışıklık sisteminin yanlışlıkla vücuttaki sağlıklı hücrelere saldırması olabilir.

Uzmanlar, sindirim sistemindeki bakterilerin yanlışlıkla bağırsak sistemini tetikleyebileceğini düşünmektedir. Bu bağışıklık sistemi tepkisi, Crohn hastalığına yol açan iltihaplanmaya neden olabilir.

Crohn görseli için tıklayın:>>>

Diğer faktörler

  • Sigara içmek
  • Aspirin gibi ilaçlar veya antibiyotikler, ibuprofen gibi ağrı kesiciler ve doğum kontrol hapları
  • Aşırı yağlı bir beslenme alışkanlığı
  • Kalıcı İshal (bazen kanlı olabilir)
  • Karın bölgesinde kramp ve ağrı
  • Kilo Kaybı
  • Halsizlik veya yorgunluk
  • Şişkinlik hissi
  • Rektal (makat) kanama
  • Göz kızarıklığı veya ağrı
  • Ateş
  • Eklem ağrıları
  • Mide bulantısı veya iştah kaybı
  • Genellikle bacaklarda kırmızı, ağrılı şişmiş cilt lekeleri
  • Ağız ülseri

Crohn hastalığını teşhis etmek bazen zordur çünkü belirtiler başka hastalıkların belirtileriyle benzer olabilir.

Yapılan fiziksel muayene ve laboratuvar (kan, idrar ve dışkı) tahlilleri sonucu eğer Crohn hastalığından şüphelenilirse doktor tanıyı kesinleştirmek için hastayı bir gastroenterolog uzmanına se edebilir. Hastalığın teşhisi için yapılan testler şunlardır:

Kolonoskopi nedir? Nasıl yapılır, ne işe yarar? Kolonoskopinin riskleri

Crohn hastalığının tedavisi

Crohn hastalığının kesin bir tedavisi yoktur ancak belirtileri kontrol altında tutabilen veya azaltabilen tedavi seçenekleri vardır. Bu tedaviler hastalığın şiddetine ve belirtilere göre düzenlenir. Ana tedaviler şunlardır:

Genellikle kalın bağırsak mukozasındaki iltihabı baskılayan ilaçlar kullanılır. Hastalığın şiddetine göre tek ya da birçok ilaç bir arada reçete edilebilir. Bu ilaçları uzun süre kullanmak gerekebilir.

Aminosalisilatlar

Bu ilaçlar, hafif belirtileri tedavi etmek için kullanılırlar. Uzun süreli kullanımı gerekebilir. Aminosalisilatların, ishal, baş ağrısı, mide ekşimesi, mide bulantısı ve kusma, karın ağrısı gibi yan etkileri olabilir.

Biyopsi nedir, nasıl yapılır? Biyopsinin riski var mıdır?

Steroidler

Bağışıklık sisteminin aktivitesini ve inflamasyonu azaltmaya yardımcı olur. Orta ve şiddetli belirtileri olan hastalara reçete edilir. Yan etkileri nedeniyle çok dikkatli kullanılmalıdır.

Kilo alımı, hazımsızlık, uyku problemleri, çocuklarda yavaş büyüme, kemik kütle kaybı, akne, yüksek kan şekeri, yüksek tansiyon, enfeksiyon gelişme olasılığı, karmaşık ruh hali gibi yan etkileri vardır.

Hastalığın alevlenme dönemlerinde ilaçların dozu artırılabilir.

Bu ilaçlar bağışıklık sistemi aktivitesini azaltır ve sindirim sisteminizde daha az inflamasyona neden olur. Hastalık belirtilerini iyileştirmeye yardımcı olmak için veya hasta diğer tedavilere cevap vermediğinde reçete edilir. Bağışıklık sistemini kuvvetli baskıladıkları için ciddi yan etkilere neden olabilirler.

Crohn Hastalığının kalın bağırsak bölgelerine etkisi

Daha yüksek bir enfeksiyon olasılığı, yorgun hissetme, karmaşık ruh hali ve hasta olma veya hissetme, mide bulantısı ve kusma, pankreas iltihabı, karaciğer problemleri gibi yan etkileri olabilir. Bu nedenle bu ilaçlarla tedaviye başlarken dikkatli karar vermek gerekir.

Biyolojik ilaçlar

Diğer ilaçlar yardımcı olmazsa biyolojik ilaçlar olarak adlandırılan daha güçlü ilaçlar gerekebilir. Biyolojik ilaçlar, vücuttaki iltihabı engelleyen proteinlerdir.

Genelde iki ila sekiz haftada bir enjeksiyonla damara zerk edilerek verilir. Kaşınma, eklem ağrısı, yüksek ateş, yüksek enfeksiyon, tüberküloz geliştirme riski gibi yan etkileri olabilir.

 Bazı durumlarda, örneğin rektum etrafındaki abse ve fistüllerin tedavisinde antibiyotik reçete edilebilir.

Bağırsak istirahatı

Crohn hastalığı belirtileri şiddetliyse bağırsakları birkaç gün ila birkaç hafta dinlendirmek gerekebilir. Bu tedavi yönteminde üç farklı yol izlenebilir:

  • Besin içeren bir sıvı içilir.
  • Mide veya ince bağırsağa yerleştirilmiş bir beslenme tüpünden besinler içeren bir sıvı verilir.
  • Damardan serum ile besin maddeleri verilir.

Enteral beslenme (sıvı diyeti), normal diyet yerine ihtiyaç duyulan tüm besinleri içeren özel bir içecekle gıda alımıdır. Hasta birkaç hafta boyunca bu şekilde beslenir. Özellikle çocuklar ve genç yetişkinlerin belirtilerini azaltmaya yardımcı olabilir ve steroidler ile ortaya çıkabilecek büyüme riskini önler.

Crohn hastalarına bazı durumlarda cerrahi müdahalede bulunmak gerekebilir. Bu durumlar şunlardır:

  • İlaçların tedavide yetersiz kalması ve yan etkileri
  • Bağırsakta darlık oluşması
  • Abse ve fistül (dıştaki cilt dokusu ile bağırsak arasında kanal oluşumu) gelişimi
  • Çocuklarda büyümenin yavaşlaması

Striktüroplasti

Bağırsak daralması söz konusu olduğunda uygulanır. Bu ameliyatta bağırsak kaybı olmadan darlık giderilir. Ancak bu ameliyat her hasta için uygun olmayabilir. Çoğunlukla ameliyatlar genel anestezi altında yapılır.

Yaklaşık bir hafta hastanede kalmak gerekebilir ve tamamen iyileşmek birkaç ay sürebilir. Bazen bir ileostomiye (bağırsağın torbaya bağlanmasına) ihtiyaç duyulabilir.

Crohn hastalığının kesin bir tedavisi olmadığından ameliyat olmuş bir hastada yıllar sonra da olsa hastalığın tekrarlanma olasılığı yüksektir.

Bağırsağın tıkanması ya da delinmesi, kontrol altına alınamayan bağırsak kanaması ya da bağırsak hareketlerinin durması sonucu hastaların acil ameliyata alınması gerekebilir.

Crohn hastalığı ilerlerse ne olur?

  • Bağırsak tıkanıklığı
  • Bağırsakların duvarından geçen iltihaplanma sonucu oluşan fistüller ve abseler.
  • Makatta kaşıntı, ağrı veya kanamaya neden olabilen anal fissürler
  • Ağız, bağırsak, anüs veya perineumda (apış arası) ülser
  • Yetersiz beslenme
  • Eklemlerde, gözlerde ve ciltte iltihaplanma

Crohn hastalığı kanser yapar mı?

Kalın bağırsakta Crohn hastalığı varsa kolon kanseri geliştirme olasılığı daha yüksek olabilir. Eğer Crohn hastalığı için tedavi alınır ve hastalık kontrol altına alınırsa kolon kanseri geliştirme olasılığı azaltılabilir. Ayrıca düzenli kanser taraması yaptırmak erken teşhis ve tedavi şansını arttıracaktır.

Probiyotikler

Sindirim sisteminizde, sindirime yardımcı olan ve “kötü” bakterilere karşı koruma sağlayan “iyi” bakteriler vardır. Eğer antibiyotik kullanıyorsanız bu iyi bakteriler vücudunuzda azalmaya başlar.

Probiyotiklertükettiğiniz canlı mikroorganizmalardır ve bağırsaklarınızdaki iyi bakterilere çok benzerler. Bazı gıdalarla alabilirsiniz veya probiyotik takviyeleri kullanabilirsiniz.

Probiyotikler, hastalığınızın konumuna ve aşamasına bağlı olarak az ya da çok yararlı olabilir.

Probiyotik nedir? Hangi besinlerde bulunur? Probiyotiklerin faydaları

Yoğurt, en yaygın probiyotik kaynaklarından biri olmasına rağmen, Crohn hastalığı olan birçok insan süt ürünlerine duyarlıdır. Ancak lahana turşusu ya da kefir probiyotik içeren gıdalardandır.

Prebiyotikler, probiyotikler ve bağırsak bakterileri için besinlerdir. Diyetinize prebiyotikler eklemek normal bağırsak bakterilerinizin işlevini artırabilir.

Probiyotiklerle birlikte prebiyotiklerin kullanılması probiyotikleri daha etkili hale getirebilir. Prebiyotikler sindirilmeyen karbonhidratlardır.

Enginar, bal, kepekli tahıllar, muz, soğan ve sarımsak, prebiyotik içeren gıdalardır.

Karbonhidrat nedir? Hangi besinlerde bulunur? Faydaları ve zararları

Balık yağı

Balık yağı kolesterol sağlığını geliştirmek için uzun zamandır kullanılmaktadır, ancak aynı zamanda Crohn hastaları için de faydaları olduğu öne sürülmektedir. Balık yağında bulunan Omega-3 yağ asitleri antiinflamatuar özelliklere sahiptir ve Crohn semptomlarını azaltmaya yardımcı olabilir.

Balık yağı takviyesine başlamadan önce doktorunuzla konuşun. Yüksek dozda balık yağı almak veya kan inceltici ilaçlarla birlikte kullanmak kanama sorunlarına yol açabilir.

Kaygan karaağaç

Kaygan karaağaç, bitkisel bir ilaçtır ve saydamdır. Tahriş olmuş dokuları korur ve iyileşmelerini destekler. Su ile karıştırıldığında kaygan bir jel haline gelen bir madde olan müsilaj içerir. Bu madde, ağız, boğaz, mide ve bağırsakları rahatlatır ve bu da Crohn’un belirtilerini iyileştirir.

Diğer bitkisel öneriler

Crohn’s hastalığının semptomlarını hafifletmeye yardımcı olabilecek bazı bitkisel tedaviler şunlardır:

  • Aloe vera suyu
  • Sarı papatya
  • Nane

Bitkisel tedavileri denemeden önce doktorunuzla konuşun. Bazıları aldığınız ilaçlarla tehli şekilde etkileşime girebilir. Ayrıca istenmeyen yan etkilere de sebep olabilirler. 



Crohn hastaları için öneriler

  • Sigara ve alkolü bırakın.
  • Kola, gazoz ve soda gibi karbonatlı veya gazlı içeceklerden kaçının
  • Patlamış mısır, sebze kabukları, fındık ve diğer yüksek lifli gıdalardan kaçının
  • Bol su için
  • Az az ve sık sık yemek yiyin
  • Sorunlara neden olan yiyecekleri saptamak için bir yemek günlüğü tutun
  • Uyku düzeninize dikkat edin.
  • Stresten uzak durmaya çalışın.
  • Reçetesiz ilaçları dikkatli kullanın. Bu tarz ilaçları almadan önce muhakkak doktora danışın. Çünkü bazıları belirtileri tetikleyebilir ve Crohn hastalığı için kullandığınız ilaçların faydasını azaltabilir. Örneğin, ibuprofen gibi anti-inflamatuar ağrı kesiciler, bazı kişilerin belirtilerini kötüleştirebilir.
  • Eğer immünosüpresan ilaçlar ya da biyolojik ilaçlar alınıyorsa enfeksiyon riski bulunduğundan her yıl grip aşısı ve bir defaya mahsuszatürre aşısı yaptırılması önerilir. Ancak MMR (kızamık, kabakulak, kızamıkçık) aşısı gibi canlı aşılardan kaçının, çünkü bu aşılar hasta edebilirler.
  • Crohn hastalığı olan kadınların çoğu normal gebelik ve sağlıklı bir bebeğe sahip olabilir. Bununla birlikte, bazı Crohn hastalığı ilaçları doğmamış bir bebeğe zarar verebilir. Bu durumda doktora danışıp uygun bir tedavi seçeneğine karar verin.
  • Çocuk hastalarda ruhsal problemler olursa mutlaka psikolojik destek alın.

Referanslar: 1- Crohn's disease 2- Causes of Crohn’s Disease 3- Crohn disease

Источник: https://www.medikalakademi.com.tr/crohn-hastaligi-nedir-nedenleri-belirtileri-ve-tedavisi/

Crohn Hastalığı Nedir?

Crohn Hastalığı
Uzm. Dr. Şule NAMLI KOÇ
Gastroenteroloji
Memorial Ataşehir Hastanesi

Sindirim sistemi ağızdan başlayarak anüse kadar devam eden bir sistemdir.

Bu sistemin sıklıkla ince bağırsak bölümünün son kısmında görülen Crohn Hastalığı; nedeni bilinmeyen, tamamıyla iyileşmeyen, cerrahi müdahale gerektirebilen ciddi bir rahatsızlıktır.

Crohn hastalığı genellikle ince ve kalın bağırsaklarda görülmekle birlikte rahatsızlık sindirim sisteminde ağızdan makata kadar olan bölgede etkili olabilir. Neden olduğu rahatsızlık kişiden kişiye değişebilir. Bazı hastalarda yaşamı tehdit edici boyutlara ulaşabilir. Crohn hastalığında bağırsaklarda yara oluşmaz.

Crohn hastalığı nedeni nedir?

 Crohn hastalığına tam olarak neyin sebep olduğu belli olmamakla birlikte;

  • Bağışıklık sistemi
  • Genetik faktörler
  • Çevresel faktörlerin etkili olduğu düşünülmektedir.

Crohn hastalığının belirtileri genellikle yavaş yavaş gelişir. Hastalığın bazı belirtileri zaman için de kötüye gidebilir.

Crohn hastalığı belirtileri nedir?

  • İshal
  • Karın ağrıları
  • Bağırsak tıkanmaları
  • Ateş
  • Yorgunluk
  • İştahsızlık ve kilo kaybı
  • Tuvaletten sonra bağırsakları hala dolu hissetmek
  • Sık tuvalet ihtiyacı Crohn hastalığının erken dönemde gösterdiği belirtiler arasındadır.

Erken dönemde müdahale edilemeyen Crohn hastalığında belirtiler daha da şiddetli hale gelebilir.

  • Anüs çevresinde ağrı ve anal fistül
  • Ağızdan makata kadar olan bölgede yaşanan ülser
  • Eklem ve cilt iltihabı
  • Kansızlık nedeniyle nefes darlığı gibi belirtiler hastalığın ilerleyen döneminde ortaya çıkabilmektedir.

Çocuklarda büyüme-gelişme geriliği Crohn hastalığının bulguları olabilir. Crohn hastalarının dörtte birinde bağırsak dışı hastalıklar da izlenir. Bunlar en çok deride, eklemlerde, gözde, karaciğer ve safra yollarında, böbrek ve idrar yollarında, damar kalp ve akciğerlerde oluşmaktadır.

Crohn hastalığının teşhisi nasıl yapılır?

  • Kan testi
  • Dışkı testi
  • Kolonoskopi ve endoskopi
  • Bilgisayarlı tomografi ve MR
  • Biyopsi

Bazen teşhis için aynı tetkikler birden fazla yapılmak zorunda kalınabilir.

Crohn hastalığının kesin bir tedavisi bulunmamaktadır. Uygulanan tedavi seçenekleri hastalığın şiddetini ve sıklığını azaltmaktadır.

Hastalığın belirtileri göz önüne alındığında ülseratif kolit ile karıştırılabilmektedir. Ancak ülseratif kolit sadece kalın bağırsağı etkilerken Crohn hastalığı sindirim sisteminin her hangi bir yerinde ortaya çıkabilir. Bunun yanında ülseratif kolit kolon mukozasının en dıştaki doku tabakasını etkilerken, Crohn hastalığı kalın bağırsak dokusunun tüm katmanlarını etkileyebilmektedir.

Crohn hastalığının ilaç tedavisi

  • Steroid ilaçlar: Sindirim sistemindeki iltihabı azaltmaya yönelik ilaçlardır.
  • Bağışıklık sistemine yönelik ilaçlar: Bağışıklık sistemini baskılamak için kullanılan ilaçlardır.
  • Biyolojik ilaçlar: Diğer ilaçlar yardımcı olmazsa, biyolojik ilaçlar olarak adlandırılan daha güçlü ilaçlar gerekebilir.

Bu ilaçların yanında doktora danışarak bazı takviyelerin alınması faydalı olabilmektedir.

  • Anti-diyareller: Lif takviyesi içeren ilaçlar ishali hafifletmeye yardımcı olabilir.
  • Ağrı kesiciler: Yaşanan ağrıları gidermek için doktorun önereceği ağrı kesici ilaçlar kullanılabilir.
  • Demir takviyeleri: Kronik bağırsak kanamalarının olduğu durumlarda demir takviyesi tavsiye edilebilir.
  • B-12 vitamini: Crohn hastalığı, B 12 vitamini eksikliğine neden olabilir. Bu gibi durumlarda B 12 vitamin desteği kullanılabilir
  • Kalsiyum ve D vitamini takviyeleri: Crohn hastalığı tedavisinde kullanılan steroid ilaçlar osteoporoz riskinde artışa neden olabilir. Bu riski minimuma indirmek için D vitamini ve kalsiyum takviyesi alınabilir.

Crohn hastalığında beslenme tedavisi

Bir Crohn hastalısının uyguladığı ve fayda gördüğü beslenme tarzı başka bir Crohn hastası için uygun olmayabilir.

  • Lif alımının ayarlanması, yağ ve süt alımının sınırlandırılması, bol su tüketilmesi atakların yaşanmasına iyi gelebilmektedir. Tüketilen hiçbir besin Crohn hastalığına neden olmaz ancak atakların yaşanmasına iyi gelen veya tam tersi atakları alevlendiren besinler olabilir.
  • Genel olarak, brokoli, karnabahar, fındık, tohum, mısır ve patlamış mısır gibi lahana ailesindeki yiyeceklerle ilgili daha fazla sorun yaşanabilmektedir.
  • Baharatlı yiyecekler, alkol ve kafein şikayetleri artırabilmektedir.
  • Öğünlerde tüketilen besin miktarını azaltarak öğün sayısını artırmak şikayetlerin azalmasında yardımcı olabilmektedir.
  • Sigara kullanımı Crohn hastalığı şikayetlerini artıracağı gibi hastalığın ilerlemesine de neden olabilir
  • Stresi, spor, nefes egzersizleri yoga gibi yöntemlerle azaltmak faydalı olmaktadır.

Crohn hastalığı ve sıvı diyeti

Çocuklar ve genç yetişkinler için sıvı diyet sikayetlerin azalmasına yardımcı olabilir. Birkaç hafta boyunca, normal diyetin yerine ihtiyaç duyulan tüm besinleri içeren özel içecekler kullanılabilir.

Crohn hastalığının cerrahi tedavisi

Crohn hastalarının büyük bir çoğunluğu hayatlarının bir döneminde cerrahi tedaviye gerek duyabilmektedir. Sindirim sisteminin hasarlı kısımlarının çıkarılması ve sağlıklı bölümlere yeniden bağlanması cerrahi tedavide ön plana çıkmaktadır.

Genellikle agresif ilaç tedavisine cevap vermeyen, komplikasyonlar gelişen hastalarda cerrahi tedavi tercih edilebilir. Bazen cerrahi tedavi, ilaç tedavisine bağlı gelişen yan etki zararlarının önlenmesinde de tercih edilebilir.

Crohn hastalıklı çocukların %30 unda görülen gelişme geriliği varlığı, cerrahiyi gerektirebilmektedir.

  • Hastalığın aniden ağır iltihabi durum ve toksik tablo ile ortaya çıkışı
  • İlaç tedavisinde başarısızlık
  • Bağırsakta tıkanma
  • Komp fistüller
  • Kanama
  • Kanser riski gibi durumlarda cerrahi tedavi gündeme gelmektedir.

Cerrahi tedavi ile hastalıklı kısımları alınan hastaların çoğunda hastalığın yeniden gelişebilmektedir. Hastalar ileri dönemde tekrar cerrahi tedavi görebilmektedir.

Anne sütü Crohn hastalığına karşı koruma sağlar mı?

Crohn hastalığının nedeni bilinmese de oluşumunu genetik ve çevresel faktörler tetikleyebilmektedir. Birinci derece akrabalarda bulunması hastalığın görülme riskini artırmaktadır. Sigara tüketimi de hastalığın oluşmasında etkili olabilmektedir. Anne sütü ile beslenmenin Crohn hastalığına karşı  koruyucu olabilmektedir.  

Crohn hastalığı tamamen iyileşebiliyor mu?

Crohn hastalığını tamamen iyileştiren bir tedavi yoktur. Hastalık sonucu çıkan rahatsızlıklara yönelik tedaviler uygulanır. İlaç tedavisi hastalığın bulgularını azaltmak ve hastalığın yeniden alevlenmesini önlemek için verilir. Hastalığın alevlendiği dönemlerde özel beslenme destekleri ve önerileri verilebilir.

Kolit, bağırsakları etkileyen diğer hastalıklardan bir tanesidir. Kolit hastalığı ile ilgili daha detaylı bilgilere ulaşmak için tıklayın. 

Güncellenme Tarihi: 20 Aralık 2018Yayınlanma Tarihi: 26 Aralık 2011

Benzer Sağlık Rehberleri

Источник: https://www.memorial.com.tr/saglik-rehberleri/crohn-hastaligi/

Crohn Hastalığı : Nedenleri, Belirtileri, Tedavisi

Crohn Hastalığı

Vücudunuzdaki değişimleri sürekli takip ediyor musunuz? Her gün değişen ve yinelenen vücudun ortam, mevsim ve iklim değişikliklerine verdiği tepkiler farklılaşır. Yaş, cinsiyet, metabolik aktivite ve kas kütlesi değişimlere adapte olmada etkili unsurlardır. Vücudun değişimlere en çok tepki veren kısmı şüphesiz metabolizmadır.

Metabolizma, hayati fonksiyonları denetleyen bir sistemdir. Metabolik aktiviteler vücudun birçok elemanı ile sağlanır. Bu elemanlardan biri de sindirim sistemidir. Sindirim sistemi mide, bağırsak ve böbrek kombinasyonundan oluşur.

Bazı genetik faktörler, mikrop kapılması, sağlıksız beslenme ve hastalıklar bu sistemde sorunların oluşmasına neden olur.

Crohn hastalığı gastrointestinal sistemde meydana gelen bir hastalıktır. Bu hastalık kronik olması sebebi ile hastalıktan birçok kişi uzun süreli sorun yaşar.

Hastalık ağız, mide ve yemek borusu gibi kısımlarda daha az meydana gelirken asıl faaliyet alanı bağırsak iç kısmıdır. Genel olarak rektum, ince bağırsak ve kolon kısmında etkilidir.

Hastalığa yakalanan kişilerin üçte biri kalın bağırsak, üçte biri ince bağırsak kalan üçte bir ise hem ince hem de kalın bağırsakta iltihaplanma sorunu ile uğraşır.

Bu hastalıkta inflamasyon yani iltihaplanma durumu bağırsağın tüm katmanlarına ilerleyebileceği gibi sadece belli alanlarda da kalabilir. Belirtileri ile çoğu zaman ülseratif kolit ile karıştırılan Crohn bu hastalığa nazaran daha şiddetli ağrı ve sorunlar ortaya çıkarır. Crohn tam anlamı ile nedeni bilinmeyen ve tamamen iyileşmeyen bir hastalık.

Bu hastalıktan sorun yaşayan kişiler çoğu zaman cerrahi müdahale ile sağlığına kavuşur. Crohn’un etkilediği bölgelerde kalınlaşma ve ülser yaraları meydana gelir. Anüs bölgesinde bulunan Crohn ise bu bölgede çatlak ve deliklere yol açabilir. Ayrıca yoğun miktarda iltihap atılımı olur. Crohn hastalığı bir kanser çeşidi değildir.

Buna rağmen kolon kanserindeki gibi hastalık süresince zor durumlar yaşanır.

Crohn Hastalığı Nedenleri Nelerdir?

Bu hastalığın kesin belli olan nedenleri yoktur. Bazı faktörlerin Crohn’u tetiklemesi sonucu hastalık ortaya çıkar.

1. Bağışıklık sistemi

Bağışıklığın zayıf olduğu insanlarda Crohn ortaya çıkar. Çünkü muhtemel bir virüs veya bakteri bu hastalığın nedeni olabileceği gibi hastalığın şiddetini de arttırabilir. Bağışıklığı zayıf olan kişilerde hastalık daha kolay vücuda ele geçirerek ilerler.

Crohn ortaya çıkmasında genetik faktörler önemli bir nedendir. İstatistiklere göre yakın akrabalarında Crohn bulunan kişilerde bu hastalığın görülmesi %20 ihtimaldedir. Bu oran oldukça büyüktür. Anne ve babasında bu hastalık bulunan kişiler ise ciddi oranda hastalığa yakalanma riski taşır.

3. Beslenme alışkanlıkları

Günlük diyette tüketilen gıdaların bu hastalığa neden olduğuna dair bilgiler var. Crohn sindirim sisteminin elemanlarından özellikle bağırsaklarda meydan gelen iltihaplı bir hastalık oluşundan dolayı beslenmenin bu hastalığı tetiklediği biliniyor. Yeterince hijyenik koşullarda hazırlanmayan veya temiz olmayan gıdaların tüketimi bu hastalığa zemin hazırlar.

4. Stres

Stresli bir iş veya yaşam sindirim sistemini direkt etkiler. Stresi çok yoğun yaşayan, depresyonda olan veya psikolojik sorunları olan kişilerde bu hastalığın varlığı görülür. Sindirim sistemindeki sorunların uzun vadede Crohn hastalığına dönüşümü mümkündür.

5. Bazı bakteriler

İnsanın bağırsak florasında zararlı mikroplar veya bakteriler tarafından istila edilmesi ile bu hastalık meydana gelir. Normalde sindirime yardımcı olan ve bağırsakta yaşayan bazı bakterilerin zararlı olmadığı bilinir. Fakat bağışıklık sisteminin zayıflığı ile bu bakterilerin yerini kötü huylu bakteriler alarak Crohn durumuna neden olurlar.

6. Sigaranın aşırı tüketimi

Crohn hastaları üzerinde yapılan araştırmalarda sigara tüketimi önemli bir etken olarak karşımıza çıkıyor. Aşırı sigara tüketimine bağlı olarak sindirim sisteminin tamamında meydana gelen zararlar zamanla iltihaplı Crohn’a dönüşebilir.

7. Anne sütü almamak

Yeni doğan bebeklerin bazıları anne sütünden mahrum kalır. Anne sütünde bebeği tüm mikroplara karşı koruyacak faydalı bileşenler bulunur. Yeterli miktarda anne sütü alamayan çocuklar ileride oluşabilecek olan Crohn hastalığına karşı dirençli olamaz.

8. Gastrointestinal hastalıkların varlığı

Kolon kanseri, ülseratif koliti ve bazı sindirim sistemi hastalarında ileriye dönük Crohn oluşma ihtimali hayli yüksektir. Bu hastalıklardan kaynaklı değişen bağırsak florası Crohn’a zemin hazırlar. Yapılan araştırmalarda bu tür hastalıkları yaşamış kişilerde Crohn meydana gelme durumu sıkça gözlemlenir.

9. Bazı ilaçlar

Aspirin, ağrı kesiciler, antibiyotikler ve doğum kontrol haplarının Crohn oluşumuna zemin hazırladığı görülür. Bu ilaçların bağışıklık sistemini zayıflatması ve yan etkileri sebebiyle Crohn hastalığı meydana gelebilir. Bu yüzden bilinçsizce ilaç kullanmak teh arz ediyor.

10. Crohn hastalığı ve cinsellik

Korunmasız cinsel ilişkilerle meydana gelen birçok hastalık bulunur. Bu durum Crohn için de geçerlidir. Crohn özellikle anüs bölgesinde ihtiva eden ve en büyük etkilerini burada gösteren bir hastalıktır. Anal ilişki bu hastalığı tetikleyen bir durumdur.

Anal ilişkinin güvenli bir şekilde yapılması için partnerlerin kondom kullanması gerekir. Ayrıca genital bölge temizliğinin de iyi yapıldığından emin olunmalıdır. Kondom kullanmadan yapılan anal ilişki zararlı mikropların anüsten bağırsaklara ulaşmasını sağlar. Bu durumda kişinin enfeksiyon kapma ihtimali artar.

Enfeksiyonlar tedavi edilmediğinde ise Crohn hastalığı meydana gelir.

Anal ilişkide tarafların sert davranması ve birbirini zorlaması sonucu, anüste yırtıklar, kanamalar veya delinmeler görülebilir. Bu durumda enfeksiyon kapan bölgede Crohn oluşma ihtimali artar. Güvenli ve korunmalı ilişkiye girildiği takdirde cinselliğin direkt olarak Crohn hastalığını tetiklediği nadir görülür.

Aksi durumlarda ise uzun vadede Crohn hastalığı ortaya çıkar. Ayrıca çiftlerin anal ilişkiden önce anüsün boşaltılmasını sağlaması gerekir. Anüsün zorlanması sonucu yırtılmaları, delinmeleri engellemek için kayganlaştırıcı jeller tercih edilebilir. Ayrıca anal ilişki sonrası temas edilen bölge mutlaka temizlenmelidir.

1. Ateş

Crohn’un iltihaplı bir hastalık olduğu bilinir. İltihaplanma vücutta ateşlenmelere neden olur. İltihap arttıkça ateş de yükselir.

Ateş Hakkında Detaylı Bilgi İçin: Ateş Neden Olur, Nasıl Geçer? Bazı Doğal Tedavi Yöntemleri

2. Halsizlik

İltihaplanmalar sebebiyle vücudun yüksek ateş halinde olması ileri seviyede halsizliğe neden olur. Yükselen ateş sonucu vücudun oksijen tüketimi artar ve su ve kalori ihtiyacı çoğalır. Bağışıklık sisteminin de zayıf düşmesiyle birlikte yataktan çıkamayacak kadar halsiz bir yapıya bürünülür.

3. İshal

Crohn hastalığının belirtilerinden biri de ishaldir. Bağırsaklarda biriken sıvı ve iltihap dışkıda atılır. Bu da dışkının ishal şeklinde olmasına neden olur.

4. Dışkıda kan görülmesi

Dışkılama sırasında anüste veya rektumda oluşan yaraların kanaması sonucu dışkıda kan görülebilir. Dışkının parlak kırmızı renkte oluşu ise kolon kısmında kanamaların meydana geldiğinin belirtisidir. Crohn hastalığının belirtilerinden biri olan dışkıda kan bulunması bazı durumlarda hiç görülmeyebilir.

5. Şiddetli karın ağrısı

Karın bölgesinde oluşan iltihaplanma ağrılara neden olur. Ağrı kalça veya bacaklara da vurabilir. Bu ağrıların şiddetlenmesi halinde doktor kontrolünde ilaç kullanımına başvurulması gerekebilir.

6. Karında oluşan kramplar

Yine karın ağrısına bağlı şiddetli kramplar yaşanır. Bu kramplar öyle şiddetli seyreder ki hasta iki büklüm vaziyette kalır. Bu tür durumlarda doktor müdahalesi şarttır.

7. Ağızda çıkan yaralar

Crohn hastalığı ağızdan makata kadar etkilidir. Ağız ve çevresinin iltihaplanması sonucunda ağızda yaralar oluşur. Bu yaralar bazı durumlarda beyaz lekeler şeklindedir. Bunlara aft denir. İltihaplanma sonucu ağızda aft çıkması Crohn göstergesidir.

8. Ani kilo kayıpları

Bağırsakların iltihaplanması ile sindirim tam anlamıyla sağlanamaz. Bu durumda kısa sürede kilo kaybı yaşanır. Normal hayatında az yemek yiyen kişilerin kilo kaybı daha hızlı olur.

9. İştahsızlık

Sindirim sorunları kişinin iştah kaybetmesine neden olur. Kişide yemek yeme isteği azalır, kilo kaybı ve dışkılamada sorunlar oluşur.

10. Peranal hastalıklar

Perianal bölgede meydana gelen hastalıklar Crohn’un oluşmasını etkiler. Çatlama, kuruma veya yaraların oluşması enfeksiyon riskini artırır. Bu enfeksiyon anüsten bağırsaklara uzanarak Crohn’a neden olur.

11. Anüste çıkan yaralar ve oluşan çatlaklar

Korunmasız cinsel ilişki, kronik kabızlık veya çeşitli hastalıklar sonucu anüste çıban türü yaralar çıkabilir. Bu yaralar irinlidir ve yayılabilir. Yaraların patlaması ve irinin dağılması Crohn hastalığının oluşmasına zemin hazırlar.

12. Bağırsak tıkanıklığı

Crohn hastalığı beraber gelişen iştahsızlık durumu tam anlamıyla sindirim gerçekleşmesini engeller. Hastalığın neden olduğu bir başka semptom kabızlık ise bağırsakların tıkanmasına neden olur.

13. Vücutta iltihap birikmesi

Crohn ağızdan makata kadar etkisi olan iltihaplı bir hastalıktır. Bu yüzden vücutta yüksek miktarda iltihap birikir. İlaç tedavisi ile bu iltihaptan kurtulunabilir. Aksi halde vücutta biriken iltihaplanmalar sonucu ölüme varan tehler oluşur.

14. Ciltte oluşan kırmızı lekeler

Vücutta bulunan iltihapların sonucunda el ve kollarda kırmızı lekeler oluşur. Bu lekeler bazen şişlikle kendini gösterir. Kırmızı leke ve yukarıdaki belirtilere sahip kişilerin Crohn hastalığı olma ihtimali yüksektir.

Crohn Hastalığı Teşhisi Nası Konulur?

Crohn kronik olarak seyreden bir hastalıktır. Bu hastalığın tedavisin yapılması için ilk olarak tanısının konulması gerekir. Hastalığın teşhisi ve tanısı için gerekli bazı testler bulunur.

Hastalığın belirtilerine sahip olan kişiler hastanelerin dahiliye bölümüne başvurmalıdır. Crohn hastalığından şüphelenen kişilere endoskopi, biyopsi ve radyoloji testleri yapılır.

Bunun yanında hastalığın teşhisinde başka testler de yapılabilir. Bunlar;

1. Kan testi

Kan testiile kandaki oksijen ve kan hücresi oranına bakılır. Bu testler genel olarak laboratuvar ortamında gerçekleştirilir. Bağırsakların herhangi bir yerinde meydana gelen kanama veya anemi belirtileri enflamasyon göstergesidir. Kan değerlerinde düşüklük olması bağışıklık sisteminin zayıflığı ve Crohn etkisinin varlığı ile ilişkilendirilebilir.

2. Gaita testi

Gaita testiile dışkıda kan aranır. Anüs veya rektumda oluşma ihtimali olan yaralardan kaynaklı kanamalar olup olmadığı kontrol edilir.

Ayrıca bağırsaklarda kanamaların yarattığı etki ile dışkıya kan bulaşabilir. Bu durumda kişiden kan ve gaita testi istenir. Bu testler laboratuvar ortamında yapılır.

Dışkıdaki kan oranına bakarak, bağırsaklar veya rektumdaki enflamasyon seviyesi ölçülür.

3. Kolonoskopi

Kalın bağırsaktaki granülom hücrelerinin iltihaplanması Crohn hastalığının habercisidir. Kolonosopide ucunda kamera olan bir boru anüsten içeri uzatılır. Tüm kolon ve kalın bağırsak boyunca ilerleyen bu boru, kolon iç yüzeyinin fotoğraflarını çeker.

Akabinde doktor görüntüleri önündeki ekrandan inceler. Eğer gerekli görür ise kolonoskopi ile kalın bağırsaktan parça alınır. Bu parça daha sonra biyopside incelenerek granülom hücrelerinin durumu incelenir.

Granülom hücrelerinin dağılımı ve durumuna göre hastaya teşhis konur.

1. İlaç tedavisi

Crohn hastalığının kesin tanısından sonra hastalığın evresine göre tedaviye başlanır. Bu hastalığın tedavisi genelde ilaç tedavisi şeklindedir. İlaç tedavisi ile hem vücuttaki iltihap azaltılır hem de hastalığın kötü belirtileri ortadan kaldırılır. Crohn tedavisinde kullanılan ilaçlar;

  • Oral 5- amino salisilat ve kortikosteroid gibi anti iltihap tabanlı ilaçlar,
  • Bağışıklığı güçlendiren ilaçlar,
  • Antibiyotikler,
  • Anti ishal ilaçlar,
  • Ağrı kesiciler,
  • Safra asidi bağlayıcı ilaçlar,
  • Demir, B12, kalsiyum ve D vitamini
  • Balık yağı kapsül ve pastilleri,
  • Probiyotik içeren ilaçlar ve ürünlerdir.

Crohn Hastalığı İlerlerse Ne Olur?

Hastalığın ilerlemesi özelikle bağırsak sisteminde iltihaplı yaraların meydana gelmesi anlamını taşır. Bu durumda hastaya acilen cerrahi müdahale yapılması gerekir. Crohn’un bulaşmadığı dokular ayrıştırılır ve geri kalan dokular temizlenir.

İlaç tedavisine rağmen iltihaplanması azalmayan kişilerde cerrahi müdahale uygulanır. Cerrahi tedavide uygulanan yöntemler; proktokolektomi, ileostomi ve bağırsak rezeksiton cerrahisidir.

Crohn hastalığı süresince hastaların %70’i en az bir defa cerrahi müdahaleye ihtiyaç duyar.

Crohn Hastalığı Öldürücü Mü?

Crohn özellikle ABD ve Avrupa da çok sık görülür. Avrupa’da her 100.000 kişinin 15’inde, ABD’de ise her 100.000 kişinin 22’sinde bu hastalık görülür. Bu durumun nedeni fast food kültürünün bu kıtalara yerleşmiş olmasıdır.

Yapılan bir araştırmalar beyaz ırkın Crohn’a yakalanma sıklığının daha fazla olduğunu ortaya koyuyor. Siyah tenlilerin genetik olarak bağırsak sistemindeki farklılıklar bu hastalığa karşı daha dirençlidir. Ülkemizde Crohn’a yakalanma riski yüz binde 47’dir.

Crohn en çok 18 ile 35 yaş arasında görülür. Fakat daha küçük yaşlarda da Crohn’a yakalanıldığı durumlar vardır. Kadın ve erkeklerde ise eşit oranda bu hastalığa yakalanma riski bulunur. Crohn direkt olarak öldüren bir hastalık değildir. Fakat hastalığın kronik oluşu sürekli bir tedavi gerektirir.

Uzun yıllar hastalığın tedavisini gören kişilerin yaşam tarzı ve beslenme şeklini de tedavi doğrultusunda değiştirmesi gerekir. Son yıllarda yapılan araştırmalarda Crohn’dan dolayı yoğun bakımda olan kişilerin kurtulma oranının %80 civarında olduğu belirlenmiş.

Crohn hastalığı yaşam süresi ne kadar olduğuna dair kesin bulgular olmamakla beraber, öldürücü bir hastalık sınıfında değildir. Fakat uzun vadede bu hastalığa bağlı ölümler gerçekleşebilir.

Источник: https://sebboy.com/crohn-hastaligi/

Crohn Hastalığı Nedir? Örnek Crohn Hastalığı Diyeti

Crohn Hastalığı

Crohn hastalığı tanısı zor olan ve uzun süreli devam eden barsak hastalığıdır. Bu yazımızda, crohn hastalığı nedir ve örnek crohn hastalığı diyeti detaylarından bahsettik. Sorularınız olursa, aşağıya yorum olarak bırakın. Hepsini cevaplıyor olacağım.

Crohn Hastalığı Nedir?

Crohn hastalığı ağızdan anüse kadar tüm sindirim sistemini tutabilen sıklıkla uzun süreli devam eden iltihabi enflamatuar barsak hastalığıdır. Daha çok terminal ileuma yerleşir bu yüzden “Terminal İleitis” adıyla da bahsedilir.

Bu hastalığın tanısı zordur genellikle ülseratif kolitle karıştırılır. Hasta bireyler tam anlamıyla iyileşmemekle birlikte cerrahi bir müdahale de gerektirebilen bir hastalıktır.

Hastalık ömür boyu bazı zamanlarda alevlenmeler bazı zamanlarda ise sakin şekilde seyreder.

Ne zaman alevleneceği ya da bulguların başlayacağı belli değildir. Belirtilerin zamanı belli olmadığı gibi ne zaman biteceği de belli değildir. Bazı hastalarda uzun yıllar sakin evrede kalıp tanısının dahi konulmadığı gözlenebilir. Hastalığın görülme sıklığı yüz binde iki yüz olmakla birlikte ortalama 30-40 yaşta sıklıkla ve daha çok kadınlarda görülmektedir.

Crohn hastalığı ülseratif kolitten ayıran özellikler; ülseratif kolit sadece barsaklarda görülür fakat Crohn hastalığı ağızdan anüse her bölgede görülebilir. Bir diğer özellik ise ülseratif kolit sadece kalın barsağın içini örten yüzeysel tabaka sorunlu iken, Crohn hastalığında barsağın tüm kısımları sorunludur.

Crohn Hastalığı Nedenleri Nelerdir?

Tam nedeni bilinmemekle beraber bazı teoriler öne sürülmüştür. Kesinlikle bulaşıcı bir hastalık değildir.

Bu hastalık bağışıklık sisteminin farkında olmadan vücuda saldırması sonucu vücutta iltihap oluşması ile sağlıklı hücrelere ve dokulara zarar veren bir hastalıktır. Bu hastalığın oluşumunu tetikleyen etkenler:

  • Genetik: Bilindiği üzere genetiğimiz hastalıkların temelini oluşturan en büyük etkenlerden biridir. Bu hastalıkta da yakın çevresinde Crohn hastalığı görülen bireylerin hastalığa yakalanma ihtimalinin 15 kat daha olası olduğu görülmüştür.
  • Çevre: Sigara ve alkol kullanımı ve hatta hava kirliliği dahi bu hastalığın oluşmasına yol açabilir.
  • Virüs ve Bakteri: Gastro intestinal sistemde aşırı virüs ve bakteri gelişimi bağışıklık sistemini aktive ederek bu hastalığa neden olabilir.
  • Yiyecekler: Vücudumuzda bazı besinlere karşı intolerans gelişebilir ve bu da Crohn hastalığını tetiklemiş olabilir. Ama herhangi bir gıda türü ile meydana geldiğini söylemek doğru olmaz.

NOT: Çeşitli nedenlerle ortaya çıkan bu hastalığa karşı en etkili yöntem anne sütüdür. Son yapılan çalışmalarda anne sütünün Crohn hastalığına karşı koruyucu olduğu görülmüştür.

Crohn Hastalığı Sindirim Sisteminin Hangi Bölgelerini Etkiler?

Bireyin vücudunda her bölgeyi etkileyebilir belirli bir bölge ile sınırlı kaldığı söylenemez.Hastalığın görüldüğü yerler hastanın şikayetlerine göre değişmektedir. Genel olarak aşağıdaki organlarda bu hastalık görülmektedir.

  • İnce Barsak
  • Kalın Barsak
  • Makat Bölgesi
  • Yemek Borusu
  • Mide

Bunun yanı sıra hastalık sindirim kanalı dışında kalan organları da etkileyebilir.

Crohn Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

  • Karın Ağrısı, Kramp
  • Ateş
  • İshal
  • Kabızlık
  • Kilo Kaybı
  • Şişkinlik
  • Makat bölgesinde ağrı, Akıntı
  • Deride yaralar
  • Makat Apsesi
  • Makatta Çatlak
  • Eklem Ağrıları
  • Safra Yolları Hastalığı
  • Sarılık
  • Dışkıda kan
  • Halsizlik
  • Ağızda yaralar
  • Malnütrisyon

Belirtiler sindirim kanalının barsakların herhangi bir parçasını tutması nedeniyle tuttuğu bölgeye göre değişebilir. Ayrıca bu belirtilerin hepsi her hastada görülmeyebilir. Bunun harici az sayıda hastada göz tutulumuna da sebep olabilir. Crohn hastalığına sahip olan çocuklarda büyümede gecikmeler yaşanmasının yanında cinsel gelişimde de gecikmeler meydana gelebilir.

Crohn Hastalığı Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Hastalığın tanısı konulduktan sonra gerekli ilaç tedavisi , özel beslenme destekleri ve diyet tedavisi uygulanır.

Hastalığın ilerlemesi veya ilaç tedavisine ya da diyet tedavilerine cevap alınamadığı durumlarda ise cerrahi müdahalede bulunulur.

Unutulmamalıdır ki Crohn hastalığı tamamiyle iyileşmez ve zaman zaman hastalıkta alevlenmeler meydana gelecektir bu yüzden sürekli olarak bir gastroenterologun takibinde olunmalıdır.

Diyet tedavisinde öncelikle bilinmelidir ki her birey özeldir ve hastalığın ilerleyişi ve komplikasyonları bireyler arası farklılık gösterir. Hastalığın ilerleyişine  bakılarak öncelikle destekleyici tedavi uygulanmalıdır. Bunun yanında antienflamatuar ve immunosupresif tedavi gereklidir. Ayrıca, hastanın beslenmesi mutlaka bir uzman tarafından düzenlenmelidir.

Hastalığın akut döneminde ilk olarak hastanın sıvı- elektrolit dengesizliği giderilir.

Daha sonra hastanın sindirim sisteminin rahatlaması ve oluşan yaraların iyileşmesi açısından enteral veya paranteral beslenme uygulanır. Semptomların düzelmesi ile hasta ağızdan beslenmeye başlatılır.

Genel olarak hastaya yüksek enerji içeren, bol protein, az posalı, az yağlı, vitamin ve minerallerden zengin diyet uygulanır.

Eğer hastalık jejenumda görülüyor ise bireylerde laktoz intoleransı görüldüğü için süt ve süt ürünleri tüketimi yasaklanır. Eğer hastalık ince barsakta görülüyor ise vücutta yağ emilimi artacağı için diyette yağ azaltılır,  MCT (orta zincirli yağ asitleri) verilir, yağlı besinler diyette kısıtlanır.

Hastalığın seyri sırasında hastalarda ağızdan alımda problem yaşanması, gereksinimin artması veya diyare gibi durumlarda C vitamini eksikliği, E vitamini yetersizliği, B1 vitamini, B2 vitamini, B6 vitamini, B12 vitamini eksikliği, folik asit, kalsiyum eksikliği ve selenyum yetersizlikleri görülebilir. Bu nedenle yetersizliği  durumunda bu vitamin ve minerallere ek verilmelidir. Lifli besinlerden zengin beslenme belirtileri hafifletmektedir. Bu yüzden lif içeriği yüksek gıdalar diyetine eklenmelidir.

Bazı hastalarda buğday, mısır, pirinç, turunçgil ve süt bulguları artırdığı için denenerek bireye verilmelidir.

Bu besinlere şayet bir intolerans ya da bulguya sebebiyet saptanması halinde bu besinlerin yerine geçebilecek alternatif besinlerle diyet desteklenmelidir.

Bunun haricinde acı baharatlar, alkol, koyu çay, kahve, çok sıcak ve çok soğuk besinler, çiğ sebze ve meyve olabildiğince azaltılmalıdır.

Örnek Crohn Hastalığı Diyeti

Örnek crohn hastalığı diyet listesi ortalama 1300-1400 kaloridir. Günlük alınması gereken kalori miktarının kişinin fiziksel özelliklerine ve sağlık durumuna göre farklılık gösterir. Diyet programını uygularken semptomların görülmemesi için yasaklı besinlere özen gösterilmesi gerektiği unutulmamalıdır.

Kahvaltı: 

  • 1-2 adet haşlanmış yumurta
  • 1 dilim yağsız beyaz peynir
  • 2 tatlı kaşığı reçel
  • 2 dilim beyaz ekmek

Kuşluk:

  • 1 porsiyon kabuksuz elma, armut veya muz

Öğlen:

  • 100-120 gr ızgara veya haşlama sığır, dana, koyun, tavuk, hindi eti
  • 1 kase şekersiz komposto
  • 1 dilim beyaz ekmek veya 3 kaşık pirinç pilavı/makarna

İkindi:

  • 1 bardak laktozsuz süt
  • Kraker veya 1 dilim etimek

Akşam: 

  • 1 kase çorba (un, şehriye, pirinç)
  • 50-60 gr ızgara veya haşlama sığır, dana, koyun, tavuk, hindi eti
  • 3-4 kaşık iyi pişmiş sebze yemeği
  • 1 dilim beyaz ekmek veya 3 kaşık pirinç pilavı veya 1 adet haşlanmış patates

Gece:

  • 1 porsiyon kabuksuz elma, armut veya muz

Dikkat Edilmesi Gerekenler:

  • Günlük 2 litre su tüketilmeye özen gösterilmelidir.
  • Yemeklerde yağ, tuz ve baharat tüketimine dikkat edilmeli, azaltılmalıdır.
  • Aşırı sıcak ve aşırı soğuk tüketimden kaçınılmalıdır.
  • Besinlerin hazırlanması sırasında besinlerin hijyenine özellikle dikkat edilmelidir.

Önemli Not:

19 Mayıs Dünya İnflamatuvar Barsak Hastalıkları Günüdür ve dünya genelinde 5 milyon bireyin inflamatuvar barsak hastalığı, crohn hastalığı ya da diğer barsak hastalıklarına sahip olduğu düşünülmektedir.

Çeşitli dernek ve kuruluşlarla bu hastalıklara dikkat çekilmeye çalışılmaktadır.

Bu kuruluşlar sayesinde tıp alanında ilerlemeler kaydedilmiş ve bireylerin hastalıklarının erken teşhis edilmesi tedavi edilmesi ile hayat kalitelerinin artırılması ve hatta hayatlarının kurtarılması sağlanmıştır.

  Bu ve bu gibi diğer tanımlanması ya da diğer hastalıklardan ayırması güç olan hastalıklar için çevremizi bilinçlendirmeliyiz ve destek olmalıyız. Ayrıca annelerimizin başımızın tacı olduğu gibi sütlerinin de o derece değerli olduğunu bu hastalıkta bir kez daha görmüş bulunmaktayız. “En az 6 ay anne sütü bebeğinizi ve geleceğimizi korur.”

Ayrıca, bir önceki İrritabl Barsak Sendromu (IBS) Nedir? Belirtileri, Tedavisi ve Örnek Diyeti başlıklı yazımıza göz atabilir. Orta yaş kadınlarda çok sık görülen bu hastalık hakkında detaylara ulaşabilirsiniz.

Yararlanılan Kaynaklar:

Источник: https://aysetugbasengel.com/crohn-hastaligi-nedir-ornek-crohn-hastaligi-diyeti/

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.

    ×
    Рекомендуем посмотреть