Demans (Bunama) Nedir? Belirtileri, Nedenleri, Tedavisi

Demans Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri

Demans (Bunama) Nedir? Belirtileri, Nedenleri, Tedavisi

Haber güncelleme tarihi 03.01.2019 11:08

Demans Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Halk arasında bunama olarak bilinen ve aslında bir düşünce bozukluğu olan demans hakkındaki bu yazımızda demans hastalığının belirtileri, nedenleri ve tedavisi üzerinde duracağız.

 Demans hastalığının daha çok yaşlıları etkilemesinin yanı sıra sadece hafıza değil, dil ve dikkat alanlarının da etkilenmesinden dolayı özellikle yaşlı ebeveynleri olanların yazımızı okumalarını tavsiye ederiz.

 Halk arasında bunama olarak bilinen demans hastalığı, düşünce bozukluğu olarak tanımlanmaktadır.

Semptomları nedeniyle kişinin beynin işlevini kaybetmesine neden olan demansın temel kendisini gösteriş biçimleri yakın zamanda olmuş olayları hatırlamada yaşanan problemler ve rutin, alışıldık işleri yapmada görülen zorluklardır.

Kişi ayrıca kafa karışıklığı, kişilik değişiklikleri, davranış değişiklikleri, karar verme sorunları, kelimeleri bulmada zorluk çekme, düşüncelerini toparlayamama ya da yönleri takip edememe gibi sorunlar yaşayabilir. 

Demans Nedir?

Beyin işlevinde yaygın bozulma ile ayırt edilen bir durum olan demans, beyinde hasardan kaynaklanan ve ilerleyen bir bozukluk olarak da tanımlanabilir.

Genellikle yaşlılarda görülen bu hastalıkta kişide yaşından beklenen beyin performansı gösterilemez ve ileri aşamalarda zaman, yer, kişi oryantasyonu kaybedilir.

65 yaş üstü her 20 kişiden 1'inde ve 80 yaş üstü her 5 kişiden 1'inde bu bozukluk vardır.

Demans Nedenleri ve Tipleri Nelerdir?

Genellikle beyin dokusundaki hasar sebebiyle oluşan demans, sık olarak beynin yapısında ve kimyasında değişikliklere neden olan Alzheimer hastalığından ileri gelir. İkinci olarak sık görülen biçimi, çoklu infarkt (damarsal) demanstır.

Bu durumda beyindeki daralmış ya da tıkanmış atardamarlar beyin dokusunu kandan ve oksijenden yoksun bırakır, yinelenen küçük inmeler meydana gelerek yavaş ve aşamalı biçimde ilerleyen yozlaşmaya sebep olur. Diğer nadir demans biçimlerinden biri Lewy cisimciği demansıdır.

Lewy cisimciği demansı, beyin dokusunda Lewy cisimcikleri denilen küçük, küresel yapıların belirdiği demanstır. Diğer demans biçimleri ise AID' ile ilgili demans ve Parkinson hastalığı gibi ilerleyici beyin bozukluklarının sonucu oluşan yozlaşmadır.

 Bazı olgularda ise (genellikle 65 yaşından küçük kişilerde) demans tedavi edilebilir bir nedenden dolayı oluşur. Örneğin kafa yaralanması, beyin tümörü, ensefalit, alkol bağımlılığı, bir vitamin veya hormon eksikliği, belirli ilaçların yan etkisi…

Demans Belirtileri Nelerdir?

Ana semptomlar:

  • İlerleyici bellek kaybı
  • Yönelim yitimi
  • Zihin bulanıklığı
  • Doğru sözcükleri bulmakta zorluk çekme
  • Karışıklık, kişilerin yüzlerini ve isimlerini hatırlamakta zorlanma
  • Hafif kısa vadeli bellek değişiklikleri
  • Apati: Kayıtsızlık, moralsizlik ve güvensizlik
  • Normal günlük işleri tamamlama da zorluk çekme
  • Başarısız bir yön duygusu, sık sık yolunu kaybetme
  • Tekrarlayan davranışlar, aynı soruları tekrar sorma veya aynı şeyi tekrar sorma
  • Değişime uyumsuzluk, bir şeyi neden yaptığını unutma ve panik olma hali
  • Hikayeleri ve olayları takip etme zorluğu

Etkilenen kişi, yakın zamandaki olayları hatırlamayabilir, iyi bildiği bir yerde yolunu kaybedebilir, günleri ve tarihleri birbirine karıştırabilir. Bu belirtiler başlarda pek fark edilmeyip yavaş yavaş meydana gelebilir.

Aynı zamanda kişi konfabulasyon (belleğindeki boşlukları doldurmak için açıklamalar uydurma, masallama) yolu ile problemi örtmeye çalışabilir. Ani patlamalar ya da utandırıcı davranışlar, demansın ilk açık belirtileri olarak kendini gösterebilir.

Kişinin hoş olmayan kişilik özellikleri abartılı boyutlara ulaşabilir. Kişi, ailesini suçlayabilir, mantıksız şeyler isteyebilir ve saldırabilir. Hastalık ilerledikçe paranoya ve depresyon görülebilir.

Ayrıca sinirlilik ve kaygının yerini zamanla tüm duygulara ve olaylara kayıtsızlık alabilir. Bakımını ve temizliğini savsaklayabilen kişinin konuşmaları da tutarsızlaşabilir. En sonunda da bakıcı yardımına muhtaç duruma gelebilir.

Demans Tedavisi Nasıl Olur?

Altta yatan neden tedavi edilebilir bir nedense o nedenin uygun şekliyle tedavisi anlamlı düzelme, hatta iyileşme sağlayabilir. Ancak demans tiplerinin çoğu bu şekilde tedavi edilemez ve tedavi, semptomlarla başa çıkmayı hedefler.

Bu durumda etkilenen kişi, rahat bir ortamda bulundurulmalı, temiz tutulmalı ve iyi beslenmelidir. Gerektiğinde bakıcı yardımı alınabilir. Bu önlemlerle hem hastanın hem de ailesinin biraz daha rahatlaması sağlanmış olur.

 Bazı olgularda etkilenen kişinin zihinsel açıdan mümkün olduğu kadar aktif kalmaya özendirilmesi faydalı olabilir.

Hafiften orta şiddetliye kadar olan Alzheimer hastalığı bulunan kişilerde, donepezil gibi asetilkolinesteraz inhibitörleri ile uygulanan ilaç tedavisi, davranışsal semptomları düzeltebilir ve zihinsel işlevdeki bozulmanın yavaşlamasını sağlayabilir. Ancak bilinmelidir ki hangi tedavi uygulanırsa uygulansın Alzheimer hastalığı ilerleyicidir.

Demans ve Alzheimer Arasındaki Fark Nedir?

Demans” terimi, beyin hücrelerinin tahribatı ve kaybına yol açan bir beyin hastalığı olan kişilerde sık rastlanan belirtileri kapsamaktadır. Beyin hücrelerinin kaybedilmesi doğal bir süreçtir, ancak demansa neden olan hastalıkta bu olay çok daha hızlı bir şekilde seyreder ve hastanın beyninin normal çalışmamasına neden olur.

Demans deyiminin Türkçe’deki en uygun karşılığı “bunama hastalığı”dır. Demans, kişinin işlevselliğinin yavaş ve ilerleyen bir şekilde bozulmasına yol açar. Demansların büyük çoğunluğunda kişinin işlevselliğinin tekrar düzelmesi mümkün değildir.

 Beyin tahribatı kişinin bellek, dikkat, konsantrasyon, konuşma ve düşünme gibi zihinsel fonksiyonlarını etkiler ve doğal olarak davranışlarına yansır.

Önerilen İçerik;

► Alzheimer Hastalığı Hakkında Bilinmesi Gerekenler

UYARI !

İçeriğimizde yer alan yazılı ve görsel içerikler farklı kaynaklardan derlenerek oluşturulmuş, öneri ve bilgilendirme yazısıdır. Kesin teşhis ve tedavi niteliği taşımamaktadır. Herhangi bir sağlık sorunu karşısında mutlaka doktorunuza başvurunuz.

 Unutmayın sağlık sorunlarında uygulanan tedavi yöntemleri bireylerin biyolojisi, kalıtsal özellikleri, yaş, boy, kilo farklılıkları, alerjik yönleri ve bunlar gibi onlarca farklı duruma göre değişiklik gösterebilir.

Sağlık sorunlarınızın tedavisinde size ancak ve ancak doktorunuz yardımcı olabilir.

NeOldu.com

  • Uzmanların doğru beslenerek unutkanlığınızı azaltabilmeniz için verdiği bilgileri biliyor musunuz?
  • Haftada 2 gün balık yiyin.İçerinde bulunan omega 3 yağları Alzheimer riskini azaltır
  • Omega 3 yağ deposundan biri de cevizdi. Hafızanızın güçlenmesi için günde 3 tane ceviz tüketin
  • Zihni kuvvetlendiren bir besin ise kuru üzümdür. Her gün bir avuç yenmesi gerekir.
  • Ahududu, zihinsel yorgunluğu giderir.
  • Unutkanlığı ve sinir yorgunluğunu geçiren bir besin daha kerevizdir.
  • Bitter çikolata hafızayı güçlendiren diğer bir besindir. Kakao içerisindeki flavonlardan dolayı, kan akışı hızlanır
  • Ciğer, beyin ve sinir hücrelerini geliştirir. Unutkanlığa karşı çok etkili bir besindir.

Источник: https://www.neoldu.com/demans-belirtileri-ve-tedavisi-15930h.htm

Demans Hastalığı Nedir? Demans Türleri Belirtileri ve Tedavisi

Demans (Bunama) Nedir? Belirtileri, Nedenleri, Tedavisi

Demans çoğunlukla yanlık anlaşılan bir tıbbi durumdur. Bazı insanlar bunamanın yaşlanmanın kaçınılmaz bir sonucu olduğuna inanırken diğerleri unutkanlığa ilişkin herhangi bir belirtinin bunamanın kanıtı olduğuna inanmaktadır. Bu yargılardan hiçbiri doğru değildir.

Demans, Alzheimer hastalığından farklı mıdır yoksa demans Alzheimer hastalığının tüm biçimidir mi? Başka bir hastalığa bağlı hafıza kaybı varsa, bu durum Alzheimer hastalığına dönüşüyor mu? Kişiye bunama tanısı konursa ne beklenebilir?

Demansın nedeni nedir?

Demans, Alzheimer hastalığı, vasküler demans, frontotemporal demans ve diğer bozuklukları içeren birçok farklı durumu kapsayan geniş bir terimdir. Demans teşhisi için basit unutkanlık yeterli değildir, zira bu tanıyı onaylamak için en az iki bilinç alanındaki (beyin fonksiyonu) problemlerin kanıtına ihtiyaç vardır.

Bunama olası semptomları veya belirtileri, hafıza kaybı, cümle tamamlama zorluğu ya da doğru sözcüğü bulma, görevleri yerine getirme zorluğu, öğeleri veya kişileri tanımada güçlükler de dahil olmak üzere konuşma sorunları içerir.

Demans hastası yemek hazırlama, ev işlerini yapma ya da faturaları ödemek konusunda sorun yaşayabilir. Soruları veya hikayeleri düzenli olarak tekrarlayabilir veya randevuları unutabilirler. Bilinen ortamlarda kaybolabilirler. Sinirlilik veya ajitasyon da dahil olmak üzere kişilik değişiklikleri meydana gelebilir.

Bazı vakalarda demans hastası halüsinasyonlar görebilir (ya da gerçekten orada bulunmayan şeyleri görürsünüz).

Demans nasıl teşhis edilir?

Demansı teşhis etmek için doktorlar tarafından test yapılır. Tarama değerlendirmeleri bazen bir tanıyı doğrulamak için yeterlidir, ancak bazen daha derinlemesine bir değerlendirme gereklidir. Kan testi ve görüntüleme çalışmaları çoğunlukla tiroid hastalığı veya bazı vitamin eksiklikleri gibi tersinir koşulların mevcut olmadığını teyit etmek için tamamlanır.

Demansın evreleri nelerdir?

Demans evreleri hafif, orta ve şiddetli kategorilere ayrılır. Hastalar, hangi belirtileri yaşadıklarına bağlı olarak aynı anda iki farklı aşamaya düşmüş gibi görünebilir. Demansın farklı evreleri, birinin durumunun ne kadar hızlı ilerlediğini ve hastaların ne kadar süre bir aşamada kalabileceğini tahmin edebilmek için kullanılamaz. Her hastanın hastalığının farklı ilerlemesi vardır.

Demansın ilk belirtileri ve ilerleyen belirtileri nelerdir?

Demansın erken belirtileri arasında basit unutkanlık, maddeleri kaybetme ve daha önce çaba sarf edilmeyen görev veya faaliyetleri yerine getirme sorunları olabilir. Öğrenmeyle ilgili zorluk sıklıkla bunamanın en erken belirtilerinden biridir.

Erken Alzheimer hastalığı veya diğer demans hastalarına sahip birçok hasta, herhangi bir probleminin olduğundan habersizdir. Hastalık ilerledikçe, davranış değişiklikleri belirginleşebilir. Hastalar giyinme veya banyo kullanma gibi temel görevleri yapmakta güçlük çekerler.

Bazı hastalar, adresleri, telefon numaraları veya doğum tarihleri ​​gibi kendileri hakkındaki bilgileri karıştırmaya başlarlar. Çevrelerinde olanı anlamada güçlük çekebilirler. Bazı hastalar yemek yemeyi hatırlamakta güçlük çekerler ve belirgin kilo kaybı geliştirebilirler.

Demansın geç evrelerinde, hastalar çoğunlukla aile üyelerini tanıyamazlar ve etkili iletişim kurma yetenekleri belirgin şekilde bozulur. Artık kendileri için etkili bir bakım yapamazlar ve günlük yaşamdaki tüm etkinlikler için yardıma ihtiyaç duyarlar. Zaman içinde, hastalar yürümeyi veya oturmayı bile unutabilir.

Demans için risk faktörleri nelerdir?

Demansın risk faktörleri yaş ve aile öyküsüdür. Demans yaşı ve ailenin demans öyküsü değiştirilemeyen risk faktörleridir.

Alzheimer hastalığına eşlik eden anormal genler belirlenmiştir, ancak Alzheimer hastalığının gelişmesinde nadiren yer alırlar.

Yüksek tansiyon, yüksek kolesterol veya diyabet gibi durumlar ya Alzheimer hastalığının veya çoklu enfarktüslü bunama riskinin artmasına neden olur. Bazı ilaçlar demansa benzeyen hafıza problemlerine yol açabilir.

Demans tedavisi nedir?

Alzheimer hastalığı ve diğer bunama için tedavi seçenekleri sınırlıdır. Alzheimer hastalığının semptomlarını iyileştirmeye yönelik ilaçlar mevcut olsa da, bu ilaçların etkisi sınırlıdır.

Fiziksel egzersizin, bilinci korumaya yardımcı olarak bazı yararlar sağladığı gösterilmiştir. Sosyal etkinliklere katılmak da bir miktar yardımcı olabilir.

Bugüne kadar Alzheimer hastalığında sürecini tersine çeviren herhangi bir tedavi saptanmamıştır.

Demans önlenebilir mi?

Demans gelişimini kesinlikle önleyecek bir yol bulunmamakla birlikte, riski azaltabilecek farklı etkinlikler tespit edilmiştir. Bunlara normal tansiyon, normal kolestrol ve normal kan şekeri dahil olmak üzere sağlıklı bir bedeni korumaktır. Fiziksel olarak aktif kalmak, tütün kullanımından veya alkol tüketiminden kaçınmak, sağlıklı kilo vermek ve kafa travmalarını önlemek de önerilir.

Demansta olan bir hastanın ömrü ne kadardır?

Alzheimer hastalığı ABD’de en yaygın ölüm nedeni olarak listelense de, Alzheimer hastalığı olan hastalar genellikle hareket yetersizliğinden kaynaklanan enfeksiyonlardan dolayı ölürler.

Pnömoni, mesane enfeksiyonları ölümle sonuçlanabilir. Demans hastalarının demanslarının altında yatan nedene bağlı olarak yaşam beklentileri çok değişkendir.

Yaşam beklentisi, yalnızca 1 – 2 yıldan 15 yıldan fazlaya kadar olabilir; hastalığın ortalama süresi tanıdan sonra 4-8 yıl arasındadır.

Demans çeşitleri nelerdir?

Alzheimer demansı / Alzheimer hastalığı, (AD) demansın en yaygın şeklidir. Sebep henüz tespit edilmemiştir.

AD’li hastalarda beynin belirli bölgelerinde tanımlanan amiloid plaklar (anormal bir protein birikimi) bulunurken, bu plakların hastalığa neden olup olmadığı veya hastalığın bir sonucu olup olmadığı belirsizdir.

Çoğu Alzheimer hastalığı vakası 65 yaşından sonra başlamakla birlikte, bazı vakalarda 40-50 yaşlarında semptomların başladığı da görülmüştür. Bu erken başlangıçlı Alzheimer hastalığı daha sonraki başlangıçlı AD’den daha hızlı ilerleyebilir.

Vasküler bunama demansın en yaygın ikinci nedeni olup, beyinde meydana gelen felçten kaynaklanmaktadır. Genellikle, bu inmeler fark edilmemiş olabilir ve hastalar zayıflık, görme kaybı veya uyuşma gibi semptomlar dışında belirti göstermezler. Tedavi edilmeyen yüksek tansiyonu veya kalp hastalığı olan hastalar, vasküler bunama geliştirme riski altında olabilir.

Frontotemporal demans, beynin frontal ve temporal loblarındaki belirgin atrofi veya küçülme ile ilişkilidir. Unutkanlık ve kelime bulma sorunlarına ek olarak, hastalar belirgin kişilik değişiklikleri, dürtüsellik veya zayıf yargıya sahip olabilirler. Frontotemporal demansı olan bazı hastaların, kaslarında koordinasyonsuzluk veya sertleşme olabilir.

Lewy cisimcikli demans / Lewy cisimcik hastalığı, belirli proteinlerin anormal kümeleri olan, nöronların içinde biriken Lewy cisimciklerinden kaynaklanır.

Unutkanlık ve diğer kognitif düşüş belirtileri bu durumun başlıca özelliklerinden biridir, ancak hastalar da onlara çok gerçekçi görünen halüsinasyonlar geliştirebilirler.

Lewy cisimcikli demans hastalığı olan bazı hastalarda tremor ve yavaşlık gibi Parkinson hastalığına benzeyen semptomlar görülür.

Creutzfeldt-Jakob hastalığı, anormal bir proteinin beyin hücrelerinin tahrip olmasına yol açan nadir bir durumdur. Çoğu vakanın altında yatan bir sebep olmakla birlikte, bazı hastalarda bu bozukluğun bir aile öyküsü vardır.

Daha az sıklıkla, hastalar anormal bir proteine ​​maruz kalabilirler. Deli dana hastalığı, dışarıdan etkilenmenin bir örneğidir. Bu durum sadece birkaç yıl içinde hızla ilerleme eğilimindedir ve genellikle anormal kas hareketleriyle ilişkilidir.

Karışık demans, iki (veya daha fazla) demans türü belirtisi olan hastalar anlamına gelir. Alzheimer hastalığı ve vasküler demans, karışık demansın en yaygın örneğidir.

Normal basınçlı hidrosefali; ventriküllerin veya beynin içindeki sıvı dolu alanların anormal bir genişlemesidir ve beyindeki bölgeler üzerinde baskı oluşturur.

Bu, yürüme, bellek ve idrar akışını kontrol etme (idrarını tutamama) yeteneği ile ilgili sorunlara neden olur. Bunun beyin görüntüleme (MR veya CT taraması) ile tanımlanabilmesine rağmen, teşhisi doğrulamak için daha fazla test gerekebilir.

Teşhis konulursa, bu durum fazla sıvıyı boşaltmak için şönt yerleştirilerek tedavi edilebilir.

Huntington hastalığı, etkilenen bireylerde kora olarak adlandırılan karakteristik anormal hareketlere neden olur. Bu hareketlerle teşhis edilebilir.

Alkol Demansı, hastaların fazla alkol kullanımında ve B vitaminlerinden birinde eksiklik geliştiğinde ortaya çıkar. Bu olduğunda, beyin hücreleri normal şekilde çalışamaz ve hafıza kaybı meydana gelebilir. Buna Korsakoff sendromu denir. Alkoliklerde sık görülmesine rağmen, diğer nedenlerden beslenme yetersizliği olan hastalar da bu bozukluğu geliştirme riski altındadır.

Diğer koşullardan kaynaklanan demanslar beyindeki değişiklikler ve buna bağlı bilişsel düşüşe neden olabilir.

Bunlar arasında Parkinson hastalığı, HIV (AİDS), multipl skleroz, Wilson hastalığı, menenjit (beyin kaplamalarının enfeksiyonu), beyindeki kan pıhtıları ve kalp krizi yer alır.

Beyin tümörü olan bazı hastalarda bunama benzeri bellek sorunları gelişebilir. Bazı ilaçlar hafıza problemlerine neden olabilir. Ek olarak bazı hafıza kaybı hastaları ilaçlarını yanlış alabilir.

Deliriyum, konfüzyonla çok hızlı bir şekilde ortaya çıkan ve altta yatan hastalık veya alkol veya uyuşturucudan kaynaklanan toksisite ile ilişkili bir durumdur. Birçok durumda deliriyum tersine çevrilebilirken, durumun fark edilmesi ve hemen tedavi edilmesi önemlidir.

Demans çocuklarda nadirdir, ancak Down Sendromlu bireyler erken yaşta bunama gelişme riski altındadır. Niemann-Pick hastalığı, Lafora hastalığı veya Batten hastalığı gibi metabolik hastalıklar, çocuklarda demansa yol açabilir, ancak genellikle hafıza problemlerinin gelişmesinden önce diğer birçok semptomlarla ilişkilendirilir.

Demanslı hastaya bakmak

Demanslı hastanın bakımını yüklenen kişi için güçlü bir destek ağı oluşturulması önemlidir. Bunun için hem hastanın bakımına yardımcı olmak hem de bakıcıya aralıklarla rahatlama sağlamak gerekir.

Erken aşamalarda, pek çok bakıcı, hastaya hatırlatma görevini üstlenen bir yardımcı veya rehber gibi işlev görür.

Hastalığın ilerleyen evrelerinde, bakıcılar banyo etme, tuvalete gitmek de dahil olmak üzere hastaya temel bakım sağlamak zorunda kalabilirler.

Источник: https://www.nkfu.com/demans-hastaligi-nedir-demans-turleri-belirtileri-ve-tedavisi/

Demans (Bunama) Belirtileri

Demans (Bunama) Nedir? Belirtileri, Nedenleri, Tedavisi

Demans başlangıcı yani halk arasında bilinen adıyla bunama başlangıcı belirtileri bireyin ve demans hastalığının altında yatan nedenin durumuna göre önemli ölçüde değişmektedir. Demans hastalığından etkilenen kişilerin çoğunda bu belirtilerin bir kısmı (hepsi değil) bulunmaktadır.

Belirtiler çok açık veya çok belirsiz olabilir. Aynı zamanda bir süre tanımlayabilmek zor olabilir. Demans hastalığının ilk belirtisi genellikle kısa süreli hafıza kaybıdır. Kişi, söylediği şeyi tekrarlar ya da birkaç dakika önce bir nesneyi nereye koyduğunu unutur.

Demans nasıl anlaşılır? Demans hastalığının diğer belirtileri ve bulguları ise şunları içermektedir: (1)

Erken Dönem Demans (Bunama) Belirtileri

  • Kelime bulma zorluğu: Eşanlamlı kelimeleri kullanarak unutulan kelimeyi telafi edebilme veya kelimeyi tanımlayabilme zorluğu
  • İsim, randevu ya da kişinin bir şeyler yapmış olup olmadığını unutmak; bir şeyleri kaybetmek
  • Bilinen görevleri yerine getirmede güçlük çekme: Araç kullanma, yemek pişirme, ev işleri, kişisel mali yönetimi
  • Kişilik değişiklikleri (örneğin, normalde girişken olan kişinin içe dönük, sessiz ve kaba olmaya başlaması)
  • Karakter dışı davranışlar sergilemek
  • Duygudurum değişimleri, kısa sürede sinirlenme ve öfke nöbetleri geçirme
  • Yargılama zayıflığı
  • Davranış bozuklukları: Paranoya ve şüphecilik
  • İşlev seviyesinde düşüş, sadece evdeki rutini takip edebilecek kadar işlev sahibi olma
  • Bilmediği bir çevre içindeyken bocalama: Kişi gezip dolaşabilir, tanıdık çevreye dönmeye çalışabilir
  • Çoklu görev yetersizliği ve zorluğu yaşama (2)

Orta Seviye Demans (Bunama) Belirtileri

  • Demans erken dönemde görülen belirtilerin kötüleşmesi,
  • Daha az telafi etme kabiliyeti,
  • Günlük yaşam aktivitelerini yapmada zorlanma ve yardımsız yapamama (banyo, giyinme, bakım, besleme, tuvaleti kullanma gibi)
  • Uykusuzluk (genellikle gece uykusuna kadar gün içinde uyuklama)
  • Yeni bilgileri öğrenememe
  • Tanıdık çevrede dahi yönetim ve kafa karışıklığının artması
  • Zayıf yargı ve kafa karışıklığına bağlı olarak düşme ve kaza riski geçirme
  • Davranış bozuklukları: Paranoid sanrılar, agresiflik, ajitasyon, uygunsuz cinsel davranış
  • Halüsinasyonlar
  • Konfakülasyon (konuşurken hafıza boşluklarını yanlış bilgi ile doldurma)
  • Dikkatsizlik, zayıf konsantrasyon, dış dünyaya karşı ilgi kaybı
  • Anormal durumlar (kaygı, depresyon) (3)

Geç Dönem veya Şiddetli Demans (Bunama) Belirtileri

  • Erken ve orta derece demans hastalığında görülen belirtilerin daha da kötüleşmesi
  • Günlük yaşam aktiviteleri için başkalarına tam bağımlılık
  • Yürümek veya bir yerden başka bir yere taşınmak için yardım alınması
  • Yutma gibi diğer hareketlerin bozulması: Kötü beslenme, boğulma ve aspirasyon riskini arttırır (yiyecek ve içecek, tükürük veya akciğerlere mukus bulaştırma)
  • Kısa ve uzun süreli hafıza kaybı: Yakın akrabaları ve arkadaşları bile tanıyamama
  • Komplikasyonlar: Dehidrasyon (çok fazla su kaybı yaşama), malnütrisyon (besin yetersizliği), mesane kontrolü ile ilgili sorunlar, enfeksiyonlar, aspirasyon, nöbetler, basınçlı yaralar, düşmelerden ya da kazalardan yara alma (4)

Kişi bu sorunlardan, özellikle de davranış problemlerinden haberdar olmayabilir. Demans hastalığının ilerleyen aşamalarında bu durum özellikle baskın hale gelmektedir.

Yaşlı insanlarda depresyon demans benzeri belirtilere neden olabilir. Demans hastalarının yaklaşık % 40’ı depresyon da yaşamaktadır.

Depresyonun yaygın belirtileri depresyondaki ruh hali, keyif aldığınız faaliyetlere ilgi kaybı, başkalarından çekinme, uyku bozuklukları, kilo alımı veya kaybı, intihar düşünceleri, değersizlik duyguları ve düşünme veya konsantre olma kabiliyetinde azalmayı içermektedir. (5)

Tıbbi Yardım İstenmesi Gereken Belirtiler

Geri döndürülemez veya tedavi edilmemiş demans hastaları birkaç yıl içinde zihinsel işlevlerde ve hareketlerde yavaş, aşamalı bir gerileme yaşar. Genelde enfeksiyona bağlı toplam bağımlılık ve ölüm bilinen son aşamalardır.

Demans hastalığından etkilenen kişi kendisinde bir problemin olduğunu bilmeyebilir. Demans hastalığı olan çoğu insana, bakmakta olan bir akrabası ya da arkadaşı tarafından tıbbi yardım istenmektedir.

Aşağıdaki sıralanan belirtilerden herhangi biri varsa tıbbi bir yardım alınması gerekmektedir:

  • Kısa süreli hafıza kaybı
  • Davranış veya kişilik değişiklikleri
  • Uygun olmayan veya karakter dışı davranışlar
  • Depresyon hali
  • Değişken ruh halleri
  • Banyo yapma, giyinme, besleme, tuvalet veya ev işlerini kullanma gibi günlük görevleri yerine getirememe
  • Kişisel hijyen konusunda dikkatsizlik
  • Doğru kelimeyi bulma zorlukları
  • Sürekli ya da sıklıkla kötü bir yargı
  • Özellikle tanıdık durumlarda, sürekli veya sık karşılaşılan kafa karışıklığı veya yönelim bozukluğu
  • Kişisel mali yönetiminde yetersizlik (6)

Demans (Bunama) Hastalığı Nedir?

Demans hastalığı, hafıza kaybı, kişilik değişikliği ve beynin hastalık veya travmasına neden olan zayıf entelektüel işlevler de dâhil olmak üzere bazı belirtilerin oluşturduğu bir hastalıktır.

Bu değişiklikler normal yaşlanmanın bir parçası değildir ve günlük yaşamı, bağımsızlığı ve ilişkileri etkilemek için oldukça ağır olabilmektedir.

Demans hastalığının en yaygın tipi Alzheimer hastalığı olmakla birlikte, vasküler ve karışık demansı da içeren birçok başka formu da bulunmaktadır.

Demans ile birlikte iletişim, öğrenme, hatırlama ve problem çözme konusunda belirgin bir düşüş yaşanmaktadır. Bu değişiklikler zamanla hızlı veya çok yavaş bir hale gelebilir.

Demansın ilerlemesi ve sonucu değişmektedir, ancak büyük ölçüde demans tipi ve beynin hangi bölgesini etkilendiğine göre belirlenmektedir. Tanı ne olursa olsun demans belirtilerini yavaşlatmaya veya belirtileri önlemeye yardımcı olmak için bol miktarda yapabileceğiniz şeyler bulabilir ve hayattan ze almaya devam edebilirsiniz. (7)

Demans(bunama) hastalığı nedir hakkında daha fazla bilgi almak için tıklayınız.

Demans (Bunama) Nedenleri

Demans neden olur? Demans hastalığı aşağıdaki gibi birçok nedene bağlı olarak gelişebilmektedir:

  • Alkolizm
  • Beyin hasarı
  • Madde bağımlılığı
  • Bazı ilaçlara yan etkiler
  • Tiroid fonksiyon anormallikleri
  • Vitamin B12 eksikliği

Bazı demans vakalarında, altta yatan sebep tedavi gördükten sonra tersine dönebilir veya iyileşebilir.

Yaşlanma ve ailede demans öyküsü olması demans gelişimi için risk faktörleri oluşturmaktadır. Aşağıdaki nedenler de demans hastalığı geliştirme riskine neden olabilir:

  • Yüksek tansiyon
  • Yüksek kolesterol
  • Diyabet
  • Sigara içmek

Ne yazık ki demans, Alzheimer hastalığı, beyin hasarı veya kan damarı değişiklikleri gibi durumlardan kaynaklandığında, ortaya çıkan değişiklikler geri döndürülemez. (8)

Demans (bunama) nedenleri daha fazlası için

Demans (Bunama) Tedavisi

Demans nasıl geçer? Bazı demans vakaları, tedavi edilebilen tıbbi koşullardan kaynaklanır ve tedavi zihinsel işlevlerin bir kısmını veya tamamını geri getirebilir. Ancak çoğu zaman demans tersine çevrilemez. Tedavi edilebilen tıbbi koşullar şunlardır:

  • B12 vitamini eksikliği için vitamin alma
  • Hipotiroidizm için tiroid hormonlarını alma
  • Bir beyin tümörünün ameliyat ile alınması
  • Hafıza kaybına ya da kafa karışıklığına neden olan ilaçları almama veya değiştirme
  • Enfeksiyonu tedavi etmek için ilaçlar alma
  • Depresyon tedavisi için ilaç alma

Diğer tedavi yöntemleri arasında palyatif bakım (kişinin sadece fiziksel değil zihinsel ve ruhsal olarak da yaşam kalitesini artırmayı amaçlayan bakım), gelecekle ilgili planlar yapma ve evde tedavi yöntemleri bulunmaktadır. (9)

Demans için hangi doktora gidilir: Nörologlar, gerontologlar, nöropsikologlar ve bazı psikiyatrlar hastanın birinci basamak doktoruna ek olarak demans hastalığını teşhis ve tedavi edebilir. Hastanın enfeksiyon veya tümör gibi tedavi edilebilir bir nedeni varsa, çeşitli uzmanlara danışılabilir. (10)

Demans (bunama) tedavisi detayı için bakınız

Источник: https://www.acil.net/demans-bunama-belirtileri/

Demans nedir? Kimlerde görülür? Belirtileri, nedenleri ve tadavisi

Demans (Bunama) Nedir? Belirtileri, Nedenleri, Tedavisi

Bununla birlikte, tek başına hafıza kaybı demansınız olduğu anlamına gelmez.  Demans hastaları, hafıza ve dil gibi beyin fonksiyonuyla ciddi sorunlar yaşar. Demans yaşlı insanlarda yaygın olmakla birlikte, yaşlanmanın doğal bir sonucu değildir.

Alzheimer’dan korunma ve alınacak yedi basit önlem! Öneriler ve uyarılar…

Alzheimer tüm demanslı hastaların %50-75’ini oluşturur.

Uzak hafızanın (geçmişte yaşanan olaylarla ilgili hafıza) korunduğu, yakın zamanla ilgili hafıza süreçlerinin bozulduğu bu hastalıkta yeni bilgilerin öğrenilmesinde ve kaydedilmesinde zorluk vardır.

Örneğin hasta 30 yıl önceki bir anısını kolaylıkla anlatabilirken, bir gün önce kahvaltıda ne yediğini unutabilir. Eşyalarını koyduğu yeri bulamayabilir, bildik insanlarını ismini hatırlayamadığı gibi zamanla insan yüzlerini de tanımayabilir.

Demans belirtileri

  • Bellek sorunları, unutkanlık ve hafıza kayıpları
  • Doğru sözcükleri bulmakta zorluk çekme
  • Ruh halindeki ani değişiklikler
  • Kayıtsızlık, moralsizlik ve güvensizlik (apati)
  • Normal günlük işleri yapmada ve tamamlamada zorlanma
  • Karışıklık, kişilerin yüzlerini ve isimlerini hatırlayamama
  • Hikayeleri ve olayları takip etmekte zorlanma
  • Başarısız bir yön duygusu, sık sık yolunu kaybetme
  • Tekrarlayan davranışlar, aynı soruları tekrar sorma veya aynı şeyi tekrar anlatma
  • Değişime uyumsuzluk, bir şeyi neden yaptığını unutma ve panik olma hali
  • Zihinsel becerilerde gerileme
  • Kelimeleri bulma ve cisimleri adlarını hatırlamada zorlanma
  • Hesap yapma ve sayılarla işlem yapmakta zorlanma

Alzheimer tedavisi ve hastalıkla yaşama rehberi: Öneriler ve uyarılar

Demansın ileri evrelerinde kişi giyinip soyunma, yemek yeme gibi günlük aktivitelerini yerine getirmekte zorlanabilir.

Demans hastalarında belli dönemlerde huzursuzluk, agresyon, inatçılık ve şüphe gibi davranışsal ve psikotik belirtiler de görülebilir. İleri evrelerde hasta yakınlarını tanıyamaz, konuşması azalır ve bozulur.

Demansın son evresinde yemek yeme işlevi bozulan hasta yatağa bağımlı hale gelir.

Unutkanlık ve yaşlılık depresyonu

Yaşlıda depresyon genç ve erişkinlerden farklı görünümdedir. Yaşlıların çoğunluğu depresyon belirtilerini inkar eder. Yaşlılarda başağrısı, mide bulantısı, midede yanma, şişkinlik, yaygın vücut ağrısı gibi temelde ruhsal kaynaklı bedensel belirtiler sıktır.

Bunama nedir? Unutkanlığı ne zaman önemsemek gerekir?

Yaşlı hastanın konsantrasyonu azalmıştır, ilgi ve isteği kaybolmuştur, yorgundur, kaygılı ya da huzursuz olabilir.

Yaşlılarda gençlerden farklı olarak ağır unutkanlık görülebilir, yaşlı depresif hasta bunama benzeri belirtiler ile karşımıza çıkabilir. Unutkanlığı olan yaşlı depresif hastanın klinik durumu demans ile karıştırılabilir.

Yalancı bunama denilen bu tablo hastaya uygun tedavinin düzenlenmesi ile zaman içerisinde geriler.

Demans Nedenleri

Unutkanlık gibi bilişsel kayıplar ileri yaşa bağlı da ortaya çıkabilmektedir. Yaşa bağlı bilişsel yıkım denilen bu durum, ileri yaşın beyinde neden olduğu sinir hücresi harabiyeti sonucu ortaya çıkan selim bir durumdur, bunama değildir.

Hipotiroidizm gibi tiroid fonksiyon bozuklukları, kansızlık, B12 vitamini ve folik asit eksiklikleri ile bazı diğer tıbbi durumlar da yaşlılarda unutkanlığın nedenlerindendir.

B12 vitamini nedir? Hangi besinlerde bulunur? Faydaları ve eksikliği

Sonuç olarak yaşlılarda görülen unutkanlık şikayetinin ciddiye alınması gerekir. Unutkanlığın altında yatan tibbi nedenlerin ortaya çıkarılması için hasta yakınları ile sıkı işbirliği gerekir. Titiz değerlendirmeler sonucu saptanan ‘unutkanlığın nedenine’ yönelik önlemler alınmalıdır.

Erken teşhis demans için çok önemli

Demans hastalığına neden olan bazı sorunlar ve hastalıklar tedavi edilebilir olduğu için hastalığın ilerlemesi yavaşlatılabilir. Örneğin metabolizma rahatsızlığı, depresyon, ilaç yan etkileri, yanlış ilaç kullanımı gibi sorunlar engellenebilir.

Alzheimer nedir? Nedenleri, belirtileri, tedavisi ve korunma

Bu nedenle, demansa neden olan sorunun tespiti çok önemlidir. Mesela Alzheimer, hastalığı tam tedavi edilemez ama neden olan bazı faktörlere çözüm bulunabilir. Bunları erken aşamada saptanım çözülmesi durumunda hastalığın seyri olumlu bir yön izler. Bu nedenle erken teşhis çok önemlidir.

Demans ve unutkanlığın tedavisi

Demans tedavisinin başarısı hastalığa neden olan sorunun ciddiyetine bağlıdır. Hasta ve hasta yakınlarının detaylı şekilde bilgilendirilmesi, gerek duydukları desteğin verilemesi iyileşme ve yaşam kalitesi için çok önemlidir.

Son yıllarda tam tedavi imkanı oluşmamış olsa bile yeni çıkan bazı ilaçlar Demans belirtilerini azaltmakta ve ilerlemesini yavaşlatmaktadır.

Beyinde kan pıhtılaşmasına neden olabilecek vasküler demans hastalığında tedavi, daha fazla kan pıhtısının oluşmasının önlenmesine yöneliktir.

Demans hastalarına pratik öneriler

  • Demans hastaları ve yakınları mutlaka hastalıkları hakkında bilgi sahibi olmalı, böylece gelecekte olabilecek sorunlar için önlem almaları kolaylaşır
  • Örneğin başka bir eve taşınma gerekli olabilir veya vasiyetname yazma arzusu daha erken dönemde hayata geçirilebilir
  • Hareket etmeye yardımcı araçlar erken evrede devreye sokmak iyi olabilir
  • Sosyal kurumlardan ve belediyelerden hastalık ile ilgili destek istenebilir
  • Hastaların ruhsal ve fiziksel diğer sorunları ile ilgili erken aşamalarda çözüm aranabilir
  • Gerektiğinde evde hastaya yardımcı olabilecek bir yardımcı yada hasta bakıcı temin edilmesi hasta ve yakınları için rahatlatıcı olabilir
  • Hastanın durumundan kaynaklanabilecek ev kazalarına karşı önlemler almak hayati öneme sahiptir; bu amaçla alarm ve duman dedektörü gibi sistemler kurulabilir
  • Hastanın dışarıya çıktığında kaybolması riskine karşı yer saptama cihazı veya telefonlu yer gösteren kol saati alınıp hastaya takılabilir

Referanslar: 1- All about Dementia? MP 2- What Is Dementia? – ALZ 3- Dementia? – NIH

Источник: https://www.medikalakademi.com.tr/demans-nedir-belirtileri-ve-nedenleri/

BUNAMANIN BELİRTİLERİ NELERDİR?

Demans (Bunama) Nedir? Belirtileri, Nedenleri, Tedavisi

Bunama özel bir hastalık değildir. Bir hastalıktan ziyade, hafızanın etkilendiği, düşünce ve sosyal yeteneklerin ciddi anlamda aksamaya uğradığı bir zihin bozukluğu durumu olan bunama, günlük yaşamı oldukça negatif yönde etkilemektedir.

Bunama, beyin fonksiyonlarında sorunlar oluşmasına ve konuşma dilinde ya da karar verme mekanizmasında bozulmalara sebep olmaktadır. Araba kullanmak, fatura ödemek gibi günlük aktivitelerde işlev kaybına sebep olan bunama, tek başına bir hafıza kaybı anlamına gelmemektedir. Hafıza kaybından farklı olarak bunama, yaşlanmanın normal bir kısmını oluşturmaktadır.

Aslında, ihtiyarlamanın doğal bir sonucu olan unutkanlık ve bunama, bazı kişilerde bakıma muhtaç hale gelme durumuna sebep olabilmektedir.

Bunama durumu sadece beyni etkileyen bir sağlık sorunu değildir. Aynı zamanda sinir hücrelerini de etkileyen bir süreçtir. Bunama, etkilenen beyin bölümüne göre, kişiden kişiye farklı etkiler göstermektedir.

Kimi kişilerde gittikçe ilerleyen ve kötüleşen bunama, bazen de bazı ilaçların reaksiyon göstermesi ya da enfeksiyonlu hastalıklar nedeni ile gelişebilmektedir. Bunama, ilerleyen bunama şeklinde ve diğer hastalıklar ile ilişkili olarak gelişebilmektedir.

Bunamanın, zamanla kötüleşen ve geri dönüşümü olmayan oluşum nedenleri şöyledir;

Alzheimer hastalığı: 65 yaşından fazla olan kişilerde, bunamanın en yaygın oluşum nedeni, Alzheimer hastalığıdır. Genellikle 60 yaşından sonra belirtileri gelişmeye başlayan Alzheimer hastalığı, genetik faktörler nedeni ile oluşabilmektedir. Alzheimer hastalığı 8 ile 10 yıl içinde yavaş bir şekilde ilerler ve genellikle bunamaya yol açar.

Vasküler bunama: Beyine giden damarlarındaki kan miktarında azalma yaşanması ve kan dolayısı ile beyine yeteri kadar oksijen ulaşamaması sonucu, beyinde bazı hasarlar oluşabilmektedir. Bu durum, bunamaya sebep olan fizyolojik bir faktördür.

Lewy body bunama: Lewy body bunama, bunama yaşayan kişilerin yaklaşık % 10‘unu etkileyen bir bunama türüdür. Bu tür bunama genellikle yaş ile alakalı olarak gelişmektedir. Beyinde, aşırı miktarda protein yığılması ile oluşan Lewy body bunama, ilerleyerek bunamaya sebebiyet verir ve semptomları, Alzheimer ile benzerdir.

Frontotemporal bunama: Bu bunama türü, daha genç yaşlarda ortaya çıkarak, bunamaya sebep olabilmektedir. Genellikle 50’li yaşlarda ortaya çıkan bu hastalık, davranış ve dil problemleri yaşatarak bunamaya yol açmaktadır.

Birçok faktör bunamaya yol açabilmektedir. Yaş gibi bazı faktörleri engellemek mümkün değilken, diğer bazı faktörleri engellenebilmek mümkündür.

Bunamada değiştirilemeyen risk faktörleri; yaş, aile geçmişi (kalıtımsal özellikler) ve Down sendromlu olmak gibi faktörlerden oluşmaktadır.

Değiştirmenin mümkün olduğu risk faktörleri ise; fazla alkol kullanımı, ateroskleroz (arter ve damarlarla ilgili hastalık), tansiyon hastaları, kolesterol değerleri, depresyon, diyabet, yüksek östrojen düzeyi, obezite, homosistein kan düzeyleri ve sigara gibi faktörlerden oluşmaktadır.

Yaş: Özellikle 65 yaş üzeri kişiler, ilerleyen yaşa bağlı olarak bunama riski taşımaktadırlar.

Aile geçmişi: Eğer ailede bunama yaşamış bireyler olmuş ise ya da var ise, sonraki nesillerde bunama görülmesi riski yüksek olacaktır.

Down sendromu: Orta yaşlı Down sendromlu kişilerde bunama gelişme riski bulunmaktadır.

Fazla alkol tüketimi: Çok fazla miktarda alkol tüketen kişiler, bunamada risk grubunu oluşturmaktadırlar.

Ateroskleroz: Arterlerin çeperlerinin yağlar tarafından çevrelenmesi sonucu, kan beyine ulaşmakta güçlük çeker. Bu durum felç oluşumuna sebep olabileceği gibi, vasküler kaynaklı bunama oluşumuna da davetiye çıkartmaktadır.

Tansiyon: Yapılan birkaç çalışma, düşük ya da yüksek tansiyonun, bunama riskini artırabileceğini saptamıştır.

Kolesterol: Yüksek kolesterol seviyesi yani düşük lipoprotein düzeyi (LDL), vasküler sağlığı olumsuz etkilediği için, bunama için risk faktörü olabilmektedir.

Depresyon: Geç dönem depresyon, özellikle erkeklerde görülen ileri yaş depresyonu, bunamada risk faktörü olabilmektedir.

Diyabet: Diyabet, bunama riskini artırabilen önemli hastalıklardan biridir.

Yüksek östrojen seviyesi: Menopoz sonrası dönemdeki kadınların, takviye olarak almış oldukları östrojen, bunamanın gelişmesi açısından risklidir.

Homosistein seviyesi: Kandaki yüksek homosistein seviyesi (vücudun ürettiği bir tür aminoasit), bunama riski oluşturmaktadır.

Obezite: Orta yaştayken, çok fazla kilolu olmak ya da obezite olmak, bunama riskini artıran faktörlerden biridir.

Sigara: Sigara içmek, zaten sağlıksız bir davranış olduğundan, bunama riski de oluşturmaktadır.

Komplikasyonları

Bunama hayatın tümünü etkileyebildiği gibi, bazı fizyolojik ve psikolojik sorunların yaşanmasına da sebep olabilmektedir. Bunamanın komplikasyonları; yetersiz beslenme, hijyende azalma, ilaçları kullanmada güçlük çekmek, duygusal sağlığın bozulması, iletişimde zorluk, hezeyanlar ve  halüsinasyonlar, uyku problemleri ve kişisel güvenlik sorunları şeklindedir.

Yetersiz beslenme: Bunama ile mücadele eden birçok kişi, unutkanlık sebebi ile, yeme ve içmeyi bırakabilmekte ya da aksatabilmektedir. Bu durumda kişide kilo kaybı yaşanabilmektedir. Ya da tam tersi şekilde kişi, yemek yediğini unutup tekrardan yemek yiyebilmektedir. Bu kişilerde de fazla kilo problemi ortaya çıkabilmektedir.

Azalan hijyen: Bunamanın şiddetli evresinde kişi, günlük yapılan rutin kişisel bakım işlevlerini unutur ve aksatır. Bu durum kişinin, uzun süre aynı giysiyi giymesine, saçlarını taramayı ve dişlerini fırçalamayı unutmasına, uzun süre banyo yapmadan yaşamasına ve tuvalet temizliğini aksatmasına sebep olabilmektedir.

İlaçların aksatılması: Bunama bir nevi unutkanlık etkisi gösterdiği için kişi, hangi saatte hangi ilacını kullanacağını unutabilir ve bu nedenle de ilaçlarını aksatabilir.

Duygusal sağlığın bozulması: Bunama, kişiliğin ve davranışların değişmesine sebep olmaktadır. Sürekli bir değişim hafızayı idare etmek kişinin duygusal açıdan yorgun düşmesine sebep olabilmektedir. Bundan dolayı, bunama yaşayan kişilerin, depresyon, şaşkınlık, hayal kırıklığı, kaygı, çekingenlik, saldırganlık ve kaybolma gibi sorunlar yaşamaları ihtimali yüksektir.

İletişimde zorluk: Bunama sürecinde kişi, diğer insanların isimlerini hatırlamayabilir ya da eşyaların adını unutabilir. Bu durum ise, insanlar ile iletişim kurulmasını güçleştirmektedir.

Hezeyanlar ve halüsinasyonlar: Özellikle Lewy body bunamada, görüntüsel halüsinasyonlar görülmesi muhtemeldir. Çünkü kişi, sürekli olarak bir şeyler, hatırlamadığı için, hep bir şüphe ve kuruntu içindedir.

Uyku problemleri: Uyumada zorluk çekmek, sabahları çok erken uyanmak gibi sorunlar bunamada yaşanabilmektedir.

Kişisel güvenlik sorunları: Azalan karar verme mekanizması ve problemleri çözme mekanizması, araba kullanırken, yemek yaparken ya da dışarıda gezerken kişinin güvenliğini riske atmaktadır.

Bunamanın Belirtileri

Bunamanın semptom ve belirtileri; bilişsel değişiklikler ve psikolojik değişiklikler şeklinde iki ayrı grupta incelenmektedir.

Bilişsel değişiklikler; hafıza kaybı, konuşurken kelimeleri bulmada güçlük çekmek, karmaşık işlerde zorlanmak, planlama ve organizasyonda zorluk çekmek, motor fonksiyonlarda eksiklik, kaybolma ve yer yön kavramının yitirilmesi şeklindeki belirtilerdir.

Psikolojik değişiklikler ise; kişilikte değişimler yaşanması, mantıksızlık, uygunsuz davranışlar, paranoya, ajitasyon, huzursuzluk ve halüsinasyon gibi belirtilerdir.

1.Hafıza Kaybı

Özellikle yakın zamanda yapılan aktiviteleri unutma, hatırlamama ya da konuşulan şeyleri unutup sürekli olarak aynı şeylerden konuşma ve aynı soruları tekrar tekrar sorma, bunamanın belirtilerinden olabilmektedir.

2.Rutin İşlerde Zorlanmak

Yemek yapmak, sofra hazırlamak, temizlik yapmak veya buna benzer günlük işleri yaparken zorlanmak ve unutkanlık yaşamak, bunama belirtilerinden bazılarıdır.

3.İletişim Sorunları

Konuşurken doğru cümleler kuramamak ya da kullanılacak kelimeyi unutmak veya yanlış kelimeler kullanmak gibi semptomlar bunamanın belirtilerindendir.

4.Yer-Yön Kaybı

Bilinen caddelerden ya da sokaklardan geçilmesine rağmen evin yolunu kaybetmek, evden bir başka yere giderken tekrardan eve gelmek gibi davranışlar, bunama göstergesi olabilmektedir.

5.Eşyaları Yanlış Yerlere Koymak

Evde bir yere yerleştirilen eşyanın yerinin unutulması, ya da bulunan eşyanın alakasız yerlere yerleştirilmesi gibi alışılmadık davranışlar bunamaya işaret edebilmektedir.

6.Duygu Değişiklikleri

Ani ve zamansız duygu geçişleri, huzursuzluk ve kuruntu gibi davranışlar bunamada yaşanabilmektedir.

7.Kişilikte Değişiklik

Sinirlilik, asabiyet, korku ya da şüpheci yaklaşımlar, birer bunama belirtisi olabilmektedir. Garip ve uygunsuz davranışlar göstermek ve paranoya da bunamada yaşanabilmektedir.

Tanısı

Doktorlar ile uzmanlar, bunama tanısı koyabilmek için, fiziksel muayeneden sonra kişiye birtakım sorular yönlendirir ve aldığı cevaba göre bazı test ve analizler isteyebilmektedirler. Bunama tanısında kullanılan yöntemler; bilişsel ve nöropsikolojik testler, nörolojik değerlendirmeler, beyin taraması, laboratuvar testleri ve psikiyatrik değerlendirme gibi uygulamalardır.

Tedavisi

Hastanın gösterdiği belirtilere göre doktor, bazı ilaç ya da terapi tedavileri uygulayabilmektedir. Bunama tedavisinde uygulanacak ilaç tedavisi; kolinesteraz inhibitörler, bir tür glumat düzenliyici ilaç olan memantinler ve diğer bazı ilaçlar yardımı ile yapılmaktadır.

Bunama tedavisinde terapiler; meşguliyet terapisi, yaşanılan ortamı değiştirmek, görevleri değiştirmek, müzik terapisi, evcil hayvan terapisi, masaj terapisi ve aromaterapi gibi yöntemler şeklindedir.

Bir de bunların dışında alternatif birtakım tedavi yöntemleri de bulunmaktadır. Bu tedavi yöntemleri; takviye gıdalar, vitaminler ve bitkisel ilaçlardır. Bunama tedavisinde alternatif olarak, E vitamini takviyesi, omega 3 yağ asitleri takviyesi, koenzim 10 (Q10) takviyesi ve ginkgo (bir Çin ağacı otu) alımı gibi yöntemlerdir.

Ayrıca, düzenli olarak zihinsel ve fiziksel egzersizler yapmak da, bunama tedavisinde etkilidir.

Alınacak Önlemler

Bunamada alınacak önlemler şöyledir;

  • Puzzle, bulmaca, kelime oyunları gibi hafıza güçlendirici aktiviteler yapmak,
  • Fiziksel ve sosyal aktivitelere katılmak,
  • Sigarayı bırakmak,
  • Tansiyon değerlerini düşürmeye çalışmak,
  • Eğitim hayatına devam etmek,
  • Sağlıklı beslenmek (omega 3 ve omega 6 yağ asitleri bakımından zengin).

Источник: https://evdesifa.com/bunamanin-belirtileri-nelerdir/

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.

    ×
    Рекомендуем посмотреть