Demansa Yol Açan Alzheimer Dışındaki Hastalıklar

Her demanslı kişi Alzheimer hastası değildir! Farklar ve benzerlikler

Demansa Yol Açan Alzheimer Dışındaki Hastalıklar

Küresel anlamda Alzheimer’ın dünyayı tehdit eden bir hastalık olduğunu dile getiren Prof. Dr. Oğuz Tanrıdağ, hastalıkla ilgili temel bilgileri ve tedavide yaşanan sorunları değerlendirdi.

  Alzheimer hastalığının bir bunama yani Demans hastalığı olduğuna dikkat çeken Prof. Dr.

Oğuz Tanrıdağ, “Demans genel olarak beynin zihinsel ve davranışsal işlevlerinin bozulmasıyla ortaya çıkan sonuçtur.

Alzheimer nedir? Nedenleri, belirtileri, tedavisi ve korunma

Ancak Alzheimer’ın eşittir Demans değildir. Her Alzheimer hastası Demans hastasıdır ancak her Demans hastası Alzheimer hastası değildir. Beyni etkileyen hastalık ya da durumun ne olduğuna ve beyni nasıl etkilediğine bağlı olarak Demans çeşitlenir. Bu çeşitlenmeyi anlayabilmekte beyin bölgeleri ve işlevleri arasındaki ilişkiye dair temel bilgiler önemlidir” diyor.

Tedavisi zor bir hastalık

Tedavi açısından Alzheimer’ın zor bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Tanrıdağ, şu bilgileri veriyor: “Alzheimer hastalığı tedavi açısından zorluk derecesi yüksek bir hastalıktır.

Bunun nedeni, gerçek nedeninin tam olarak ortaya konamamış ve spesifik tedavisinin bulunamamış olmasıdır. Diğer nedenler arasında hastalığın ilerleyici olması ve genetik etkilerin bulunması sayılabilir.

Yapılan çalışmalar gelecek adına umut verse de hastalık şu anda önemli bir tedavi zorluğu arz etmektedir.

Tedavi amacı beyinde eksildiği düşünülen maddelerin geri kazandırılmasına yöneliktir. Ancak hastalığa neden olan ana faktör bilinmediğinden geri verilen maddelerin yeterince verilip verilmediği de belli değildir. Son yıllarda farklı bir tedavi mantığı olan aşı çalışmaları yapılmaktadır.

Hastalığın herkes tarafından kabul edilen bir evrelendirmesi yoktur. Beyindeki değişimlere dayanan evrelendirmeler olduğu gibi klinik bazda evrelendirmeler de vardır. Ancak genel olarak hafif, orta ve ileri evreler olduğu söylenebilir. Hafif evrede sadece bellek bozukluğu vardır.

Bu evre bellek bozukluğu yapan diğer nedenlerle karıştırılabilir. (depresyon, vitamin azlığı gibi)  Orta evrede bellek bozukluğuna dil, beceri, oryantasyon gibi işlevlerin bozukluğu eklenir. Gündelik işlevlerin yapılması zorlaşır.

İleri evrede tüm bilişsel işlevler bozulur, davranış anormallikleri çıkar ve hasta çevresine bağımlı hale gelir.

Alzheimer tedavisi ve hastalıkla yaşama rehberi: Öneriler ve uyarılar

Alzheimer hastalarına anlayışlı davranılmalı

Hastalık sadece kişinin yaşamını zorlaştırmıyor. Hastanın çevresindekiler özellikle de yakınlarının da yaşamı en az hasta kadar zora girebiliyor.

Bir hasta yakınının hastasının bakım sürecine ilişkin bilmesi gereken ilk gerçek hastasının yeni bilgileri akılda tutmakta zorlanacağı ve yapılacak işler konusunda ona çok sayıda açıklama yapılmasının gerekeceğidir.

Bunun yanı sıra hastasının eskiye oranla kişilik ve davranışlarının değişebileceğini ve ona göre davranması gerektiğini bilmelidir.

Alzheimer hastalarına son derece özverili ve anlayışlı davranılmalıdır. Hastalarla hiçbir konuda tartışılmamalı, söyledikleri yanlış da olsa anlayış gösterilmelidir. Onlara gündelik ihtiyaçları için yardımda bulunulmalıdır. Kızgınlık görmek Alzheimer hastalarının durumunu daha da bozar ve içinde bulundukları depresyonu arttırır.

Alzheimer hastaları gündelik hayatta insan içinde ve insanlarla birlikte olmalıdır. Yalnız kalan ve az ilgi gören hastalarda hastalığın daha hızlı ilerlediği bilinmektedir. Hastalar insan içindeyken çoğu kez bilmeden hata yapabilirler.

Bu gibi durumlarda insanların içinde onların hatalarını yüzlerine vurmak ve onlara kızmak hastalar üzerinde normal insanlardan daha yıkıcı etkilerde bulunur.

Hastalık konusunda bilgisi olan hastayı kolay anlıyor

Hastalık konusunda bilgili olan hasta yakınları hastalarının davranışlarını ve ihtiyaçlarını daha kolay anlarlar.

Bu bilgiler eşliğinde doktorları hastaları konusunda daha fazla aydınlatarak hastalarıyla ilgili daha gerçekçi ve doğru yardımlar alırlar.

Hastalık konusunda bilgi sahibi olan bir çok hasta yakınının hastalarını şüphe üzerine doktora götürerek erken tanıya yardımcı oldukları bilinmektedir. Bunun aksi davranışlarda da hastalık ihmal edilerek doktora başvurmadan ileri evrelere gelebilir.

En yıpratıcı dönem ileri evredir

Hasta yakınları için en yorucu dönem doğal olarak hastalığın ileri evresidir. Bu evrede hasta eski kimliğinden farklı davranışlar içindedir. Hemen hiçbir şeyi kendi başına yapamaz. Bazı hastalar bu evrede yatağa bağlanır. Yatağa bağlanan hastanın bakımı ayaktaki hastadan çok daha zordur. Yatak içinde hareket, yemek yedirme, temizlik ve hijyenini yapmak hasta yakın ının üzerine kalır.

Alzheimer

İleri evre hastalarda yakınlarını algılama ve tanıma problemleri önemli sorunlar çıkarır. Algılama problemleriyle bazı hastalar örneğin oğullarını babaları, kızlarını anneleri sanırlar.

Onların öldüklerini bildikleri halde bu yanlış tanımalar onları uygunsuz davranışlara iter ve bazen de paniğe kapılırlar. Kıskançlık ve şüphecilik önemli problemlerin arasında yer alır. Bazı hastalar yakınlarından her şeylerini saklarlar.

Telefonu açıp yakınlarını hırsız diye ihbar ederler.

Hasta yakınları depresyona girebilir

Hasta yakınları en çok hastalarının kişilik ve davranış değişikliklerinden etkilenir. Hastalarını eskisi gibi kabul ederler ancak hastaları farklı bir insan gibi davrandığında kabullenmek istemezler.

Bu mücadele hasta yakınları için çeşitli sağlık problemleri getirebilir. Bunların başında depresyon gelmektedir. Bunun dışında daha önceden sağlık problemleri olan hastaların bu problemleri artabilir.

(hipertansiyon, şeker, kalp hastalıkları)

Alzheimer ile tek başına savaşmak mümkün değil

Alzheimer hastalığı tek başına hasta yakınının bakacağı bir hastalık değildir. Bu konuda hasta yakınları mutlaka profesyonel yardım almalıdırlar.

Bu yardım evde hasta bakan profesyoneller tarafından verilebileceği gibi özel sağlık kuruluşları tarafından da verilebilir.

Hasta bakımındaki en önemli tavsiye hastalardaki bellek zayıflaması nedeniyle bilgilerin hastalara bir kere değil birçok aktarılmasıdır. Ayrıca hastalara negatif ve eleştirel davranılmamalıdır.

Источник: https://www.medikalakademi.com.tr/alzheimer-demans-tedavi-oguz-tanridag/

Alzheimer Neden Olur, Nasıl Tedavi Edilir?

Demansa Yol Açan Alzheimer Dışındaki Hastalıklar

Ülkemizde 1000.000’dan fazla demans hastası vardır. Bu kişilerin potansiyel birer alzheimer hastası olduğu ve alzheimerın yalnızca kişiyi değil, çevresindekileri de derinden etkileyen bir hastalık olduğu düşünüldüğünde alzheimerdan etkilenen kişi sayısı çarpıcı boyutlara ulaşır.

Alzheimer Nedir?

Alzheimer hastalığı, önemli zihinsel yetilerin ve hafızanın yitirildiği progresif bir hastalıktır. İlk başta, alzheimer hastalığı bulunan kişi, ufak kafa karışıklıkları ve bazı konuları hatırlamada zorluklar yaşar. İlerleyen safhalarda ise çevresindeki kişileri hatırlamamaya başlar ve dramatik kişilik değişiklikleri geçirir.

Alzheimer hastalığının en yaygın sebebi, zihinsel ve sosyal yeteneklerin kademeli olarak kaybına yol açan bir tür beyin rahatsızlığı olan demanstır. Alzheimer hastalığında beyin hücreleri bozularak ölmeye başlar. Bu da hafızada ve zihinsel aktivitelerde belirgin bir azalmaya yol açar.

Alzheimer hastalığında günümüzde kullanılan ilaçlarla etkisi yavaşlatılabilmektedir. Bu da, Alzheimer hastalarının zihinsel fonksiyonlarının kullanımını artırarak birine bağımlı halde yaşayacak evreye gelmelerini geciktirir. Ancak alzheimer hastalığının kesin bir tedavisi olmadığından dolayı, alzheimer hastası olan kişiler ve yakınlarının destek hizmet almaları son derece önemlidir.

Alzheimer hastalığına neden olan net bir faktör bulunmamaktadır. Ancak yapılan araştırmalar bazı etkenlerin alzheimerı tetiklediğini ya da risk seviyesini artırdığını göstermektedir.

l 65 yaş ve üzeri kişilerde alzheimer görülme oranı daha yüksektir.l Ailenin hastalık geçmişinde alzheimer olan biri varsa, bu kişiyle kan bağı bulunan kişilerde alzheimer görülme ihtimali yüksektir.

l Bazı genlerin, soy içerisinde aktarılarak alzheimer hastalığına sebep olduğu bilinmektedir.

Bu etkenlerin sizde de görülmesi alzheimer hastalığına kesin olarak yakalanacağınız anlamı taşımaz, yalnızca risk faktörünün diğer kişilere oranla daha yüksek olduğu anlamına gelir.

Alzheimer Nasıl Anlaşılır?

Alzheimer hastalığında fark edilen ilk belirtiler kişide unutkanlık ve hafif şaşkınlık halinin baş göstermesidir. Kişi, basit tanımlamaları yaparken zorlanabilir ya da nerede olduğunu unutabilir.

Ancak zaman geçtikçe hastalık, kişiyi git gide anılarından koparır. Hasta, en güncel anılarından başlayarak tüm geçmişini yitirmeye başlar.

Semptomların şiddeti ve yoğunluğu kişiden kişiye farklılık gösterir.

l Hafıza kaybı ve unutkanlık,l Günlük işleri yapamama,l Konuşma ve yazmada güçlük,l Zaman ve mekan kavramını yitirme,l İçe kapanma,

l Kişisel hijyenine dikkat etmeme gibi semptomlar, kişinin alzheimer hastası olabileceğinin önemli işaretleridir.

Alzheimer Evreleri Nelerdir?

Alzheimer, beyin hücrelerinin giderek hızlanan bir süratte ölmesi sebebiyle olur.

Yapılan araştırmalar buna neyin sebep olduğuna kesin bir yanıt bulamamış olsa da hastanın bir noktadan sonra motor eylemleri bile gerçekleştiremeyecek hale geldiği bilinmektedir.

Hastanın özellikle en yakınındakileri bile tanıyamadığı, yaşını ve kim olduğunu unuttuğu son evre, hem hasta hem de yakınları için oldukça zor bir süreçtir.

1. Hafıza
Herkes dönem dönem unutkanlık yaşayabilir. Anahtarlarınızı nereye koyduğunuzu unutmanız kadar normal bir şey olamaz. Fakat alzheimer hastalığına bağlı hafıza kaybında bu durum geçici değil, kalıcıdır. Ayrıca ev ve iş hayatınızı olumsuz etkileyecek kadar her geçen gün kötüye gider. Alzheimer hastaları;

l Sordukları soruyu ya da anlattıkları konuyu unutarak tekrar tekrar sorup anlatırlar.l Görüşmeleri, randevuları ve etkinlikleri unutabilir ve sonradan hatırlamazlar.l Sıklıkla eşyaları alakasız yerlere koyup, koydukları yeri unuturlar.

l Önceleri avuçlarının içi gibi bildikleri yerlerde kaybolmaya başlarlar.l Aile fertlerinin ya da her gün kullandıkları objelerin (örneğin televizyon kumandası) isimlerini unuturlar.

l Cisimleri tarif etmek için doğru kelimeleri bulmakta zorlanır ve düşüncelerini ifade edemedikleri için diyaloğa girmekten kaçınırlar.

2. Düşünme ve muhakeme

Alzheimer hastalığı konstrantre olmayı zorlaştırarak, sayılar gibi özellikle abstrakt konseptlerle ilgili düşünmeyi zor hale getirir. Hasta için aynı anda birden fazla şeyle ilgilenmek neredeyse imkansız hale gelir. İş yerinde daha önce rahatlıkla yaptığı hesaplamalar hiçbir anlam ifade etmemeye başlar. Bu durum, rakamsal değerlerin herhangi bir anlam ifade etmediği bir noktaya kadar ilerler. Bir sayı değerinin, alzheimer hastasının zihninde herhangi bir karşılığı bulunmamaya başlar.

3. Değerlendirme ve karar verme
Günlük problemler karşısında ne yapacağını bilemez hale gelen alzheimer hastaları, unutkanlıkla birlikte karar vermede ve zorluk yaşamaya başlarlar. Musluğu açık bırakabilir ya da ocakta yemeği unutup dışarı çıkabilirler. Üstelik bunu sonradan hatırlamazlar. Araba kullanmak gibi eylemler de alzheimer hastaları için giderek zor hale gelir.

4. Kişilikte ve tavırda değişiklik
Beyin hücrelerinin ölmesiyle birlikte yaşanan değişiklikten dolayı alzheimer hastalarının tavırlarında, karakterlerinde değişiklikler gözlemlenir. Hastalık ilerledikçe şiddetlenmekle birlikte;

l Depresyonl Kayıtsızlıkl İçe kapanıklıkl Değişken ruh halil Güvensizlikl Sinirlilikl Uygu düzeninde değişiklikl Başıboş gezinmel Otokontrol kaybıl Sanrılar görme

gibi belirtiler, alzheimer hastalarının yaşadığı değişikliklere bağlı olarak gerçekleşir.

Alzheimer Nasıl Tedavi Edilir?

Alzheimer için kesin bir tedavi yöntemi yoktur ancak hastalığın ilerleyişini yavaşlatacak belli ilaçlar ve yöntemler mevcuttur.

Alzheimer tedavisine başlanabilmesi için öncelikle kişide alzheimer olup olmadığı kesin olarak tespit edilmelidir.

Her unutkanlık yaşayan alzheimer hastası olamayacağı için uygulanacak alzheimer testi ile kesin sonuç alınmalıdır. Fiziksel ve nörolojik olarak gerçekleştirilen bu testlerde kişinin,

l Reflekslerinel Kasların yapısı ve gücünel Sandalyeden kalkıp odada yürüyebilme yetisinel Görüş ve işitme kabiliyetinel Vücut koordinasyonunal Dengesine
bakılarak bir sonuca varılır. Ayrıca kan testleriyle kişinin hafıza kayıplarının altındaki sebep kesin olarak belirlenerek tedavi için adımlar atılır.

1. İlaçla tedavi
Günümüzde alzheimer tedavisi için kullanılan ilaçlar, hafıza kaybı ve zihinsel aktivitelerin yavaşlaması gibi belirtilerin ilerleyişini geciktiriyor. Bu ilaçlar hastalığın ilerleyişini durduramasa bile yavaşlatarak hastanın normal yaşantısını bir süre daha devam ettirebilmesine olanak sağlıyor.

2. Güvenli ve destekleyici ortam
Alzheimer hastalarının unutkanlık hali onların günlük yaşantısını etkilediğinden giderek içe kapanık bir hale gelirler.

Bu durum, onlar için günlük rutinler hazırlayarak ve yoğun zihinsel aktivite gerektiren işlerden uzak tutarak ekarte edilebilir.

Özellikle sinirlilik hallerinde aynı şekilde karşılık vermemek, güvensizlik durumlarında alınganlık göstermemek hastanın bulunduğu ortamda rahat hissetmesini sağlar.

3. Günlük egzersizler
Alzheimer hastaları için günlük yürüyüşler ya da bedenlerini fazla zorlamayacak hareketler organize etmek, eklem ve kas yapılarının güçlü kalmasını sağlar. Egzersiz sırasında yorulan alzheimer hastasının yeniden rutin uyku düzenine dönmesini sağlar.

4. Dengeli beslenme
Hastalığın özellikle ileri safhalarında hastalar yemek yemeyi unutabilir ya da düzgün ve sağlıklı bir öğün hazırlamaya üşenebilirler. Yeterli seviyede protein alamayan hastalarda hastalık süreci hızlanır. Uyku kaçıran, kafein barındıran içecekler hastaya verilmemelidir.

Alzheimer Hastaları Neden Ölür?

Hastalığın en ileri safhasında kişi, çiğneme, yutkunma ve nefes alma gibi basit reflekslerini kaybeder. Alzheimer hastalarında görülen en yaygın ölüm sebebi aspriasyon pnömonisidir.

Bu durum, alzheimer hastasının yemek yerken soluk alması ve gıdanın akciğerlere kaçması neticesinde meydana gelir.

Normalde öksürme refleksiyle kişi bu girdiyi dışarı atar ancak alzheimer hastaları bu refleksi yitirdiğinden akciğere kaçan maddeler soluk almayı giderek imkansız hale getirerek hastanın ölümüne sebep olur.

Ateş Neden Olur, Nasıl Tedavi Edilir?Astigmat Neden Olur, Nasıl Tedavi Edilir?

Источник: https://www.mynet.com/alzheimer-neden-olur-nasil-tedavi-edilir-1221635-mykadin

Demans Hastalığı Nedir? Demans Türleri Belirtileri ve Tedavisi

Demansa Yol Açan Alzheimer Dışındaki Hastalıklar

Demans çoğunlukla yanlık anlaşılan bir tıbbi durumdur. Bazı insanlar bunamanın yaşlanmanın kaçınılmaz bir sonucu olduğuna inanırken diğerleri unutkanlığa ilişkin herhangi bir belirtinin bunamanın kanıtı olduğuna inanmaktadır. Bu yargılardan hiçbiri doğru değildir.

Demans, Alzheimer hastalığından farklı mıdır yoksa demans Alzheimer hastalığının tüm biçimidir mi? Başka bir hastalığa bağlı hafıza kaybı varsa, bu durum Alzheimer hastalığına dönüşüyor mu? Kişiye bunama tanısı konursa ne beklenebilir?

Demansın nedeni nedir?

Demans, Alzheimer hastalığı, vasküler demans, frontotemporal demans ve diğer bozuklukları içeren birçok farklı durumu kapsayan geniş bir terimdir. Demans teşhisi için basit unutkanlık yeterli değildir, zira bu tanıyı onaylamak için en az iki bilinç alanındaki (beyin fonksiyonu) problemlerin kanıtına ihtiyaç vardır.

Bunama olası semptomları veya belirtileri, hafıza kaybı, cümle tamamlama zorluğu ya da doğru sözcüğü bulma, görevleri yerine getirme zorluğu, öğeleri veya kişileri tanımada güçlükler de dahil olmak üzere konuşma sorunları içerir.

Demans hastası yemek hazırlama, ev işlerini yapma ya da faturaları ödemek konusunda sorun yaşayabilir. Soruları veya hikayeleri düzenli olarak tekrarlayabilir veya randevuları unutabilirler. Bilinen ortamlarda kaybolabilirler. Sinirlilik veya ajitasyon da dahil olmak üzere kişilik değişiklikleri meydana gelebilir.

Bazı vakalarda demans hastası halüsinasyonlar görebilir (ya da gerçekten orada bulunmayan şeyleri görürsünüz).

Demans nasıl teşhis edilir?

Demansı teşhis etmek için doktorlar tarafından test yapılır. Tarama değerlendirmeleri bazen bir tanıyı doğrulamak için yeterlidir, ancak bazen daha derinlemesine bir değerlendirme gereklidir. Kan testi ve görüntüleme çalışmaları çoğunlukla tiroid hastalığı veya bazı vitamin eksiklikleri gibi tersinir koşulların mevcut olmadığını teyit etmek için tamamlanır.

Demansın evreleri nelerdir?

Demans evreleri hafif, orta ve şiddetli kategorilere ayrılır. Hastalar, hangi belirtileri yaşadıklarına bağlı olarak aynı anda iki farklı aşamaya düşmüş gibi görünebilir. Demansın farklı evreleri, birinin durumunun ne kadar hızlı ilerlediğini ve hastaların ne kadar süre bir aşamada kalabileceğini tahmin edebilmek için kullanılamaz. Her hastanın hastalığının farklı ilerlemesi vardır.

Demansın ilk belirtileri ve ilerleyen belirtileri nelerdir?

Demansın erken belirtileri arasında basit unutkanlık, maddeleri kaybetme ve daha önce çaba sarf edilmeyen görev veya faaliyetleri yerine getirme sorunları olabilir. Öğrenmeyle ilgili zorluk sıklıkla bunamanın en erken belirtilerinden biridir.

Erken Alzheimer hastalığı veya diğer demans hastalarına sahip birçok hasta, herhangi bir probleminin olduğundan habersizdir. Hastalık ilerledikçe, davranış değişiklikleri belirginleşebilir. Hastalar giyinme veya banyo kullanma gibi temel görevleri yapmakta güçlük çekerler.

Bazı hastalar, adresleri, telefon numaraları veya doğum tarihleri ​​gibi kendileri hakkındaki bilgileri karıştırmaya başlarlar. Çevrelerinde olanı anlamada güçlük çekebilirler. Bazı hastalar yemek yemeyi hatırlamakta güçlük çekerler ve belirgin kilo kaybı geliştirebilirler.

Demansın geç evrelerinde, hastalar çoğunlukla aile üyelerini tanıyamazlar ve etkili iletişim kurma yetenekleri belirgin şekilde bozulur. Artık kendileri için etkili bir bakım yapamazlar ve günlük yaşamdaki tüm etkinlikler için yardıma ihtiyaç duyarlar. Zaman içinde, hastalar yürümeyi veya oturmayı bile unutabilir.

Demans için risk faktörleri nelerdir?

Demansın risk faktörleri yaş ve aile öyküsüdür. Demans yaşı ve ailenin demans öyküsü değiştirilemeyen risk faktörleridir.

Alzheimer hastalığına eşlik eden anormal genler belirlenmiştir, ancak Alzheimer hastalığının gelişmesinde nadiren yer alırlar.

Yüksek tansiyon, yüksek kolesterol veya diyabet gibi durumlar ya Alzheimer hastalığının veya çoklu enfarktüslü bunama riskinin artmasına neden olur. Bazı ilaçlar demansa benzeyen hafıza problemlerine yol açabilir.

Demans tedavisi nedir?

Alzheimer hastalığı ve diğer bunama için tedavi seçenekleri sınırlıdır. Alzheimer hastalığının semptomlarını iyileştirmeye yönelik ilaçlar mevcut olsa da, bu ilaçların etkisi sınırlıdır.

Fiziksel egzersizin, bilinci korumaya yardımcı olarak bazı yararlar sağladığı gösterilmiştir. Sosyal etkinliklere katılmak da bir miktar yardımcı olabilir.

Bugüne kadar Alzheimer hastalığında sürecini tersine çeviren herhangi bir tedavi saptanmamıştır.

Demans önlenebilir mi?

Demans gelişimini kesinlikle önleyecek bir yol bulunmamakla birlikte, riski azaltabilecek farklı etkinlikler tespit edilmiştir. Bunlara normal tansiyon, normal kolestrol ve normal kan şekeri dahil olmak üzere sağlıklı bir bedeni korumaktır. Fiziksel olarak aktif kalmak, tütün kullanımından veya alkol tüketiminden kaçınmak, sağlıklı kilo vermek ve kafa travmalarını önlemek de önerilir.

Demansta olan bir hastanın ömrü ne kadardır?

Alzheimer hastalığı ABD’de en yaygın ölüm nedeni olarak listelense de, Alzheimer hastalığı olan hastalar genellikle hareket yetersizliğinden kaynaklanan enfeksiyonlardan dolayı ölürler.

Pnömoni, mesane enfeksiyonları ölümle sonuçlanabilir. Demans hastalarının demanslarının altında yatan nedene bağlı olarak yaşam beklentileri çok değişkendir.

Yaşam beklentisi, yalnızca 1 – 2 yıldan 15 yıldan fazlaya kadar olabilir; hastalığın ortalama süresi tanıdan sonra 4-8 yıl arasındadır.

Demans çeşitleri nelerdir?

Alzheimer demansı / Alzheimer hastalığı, (AD) demansın en yaygın şeklidir. Sebep henüz tespit edilmemiştir.

AD’li hastalarda beynin belirli bölgelerinde tanımlanan amiloid plaklar (anormal bir protein birikimi) bulunurken, bu plakların hastalığa neden olup olmadığı veya hastalığın bir sonucu olup olmadığı belirsizdir.

Çoğu Alzheimer hastalığı vakası 65 yaşından sonra başlamakla birlikte, bazı vakalarda 40-50 yaşlarında semptomların başladığı da görülmüştür. Bu erken başlangıçlı Alzheimer hastalığı daha sonraki başlangıçlı AD’den daha hızlı ilerleyebilir.

Vasküler bunama demansın en yaygın ikinci nedeni olup, beyinde meydana gelen felçten kaynaklanmaktadır. Genellikle, bu inmeler fark edilmemiş olabilir ve hastalar zayıflık, görme kaybı veya uyuşma gibi semptomlar dışında belirti göstermezler. Tedavi edilmeyen yüksek tansiyonu veya kalp hastalığı olan hastalar, vasküler bunama geliştirme riski altında olabilir.

Frontotemporal demans, beynin frontal ve temporal loblarındaki belirgin atrofi veya küçülme ile ilişkilidir. Unutkanlık ve kelime bulma sorunlarına ek olarak, hastalar belirgin kişilik değişiklikleri, dürtüsellik veya zayıf yargıya sahip olabilirler. Frontotemporal demansı olan bazı hastaların, kaslarında koordinasyonsuzluk veya sertleşme olabilir.

Lewy cisimcikli demans / Lewy cisimcik hastalığı, belirli proteinlerin anormal kümeleri olan, nöronların içinde biriken Lewy cisimciklerinden kaynaklanır.

Unutkanlık ve diğer kognitif düşüş belirtileri bu durumun başlıca özelliklerinden biridir, ancak hastalar da onlara çok gerçekçi görünen halüsinasyonlar geliştirebilirler.

Lewy cisimcikli demans hastalığı olan bazı hastalarda tremor ve yavaşlık gibi Parkinson hastalığına benzeyen semptomlar görülür.

Creutzfeldt-Jakob hastalığı, anormal bir proteinin beyin hücrelerinin tahrip olmasına yol açan nadir bir durumdur. Çoğu vakanın altında yatan bir sebep olmakla birlikte, bazı hastalarda bu bozukluğun bir aile öyküsü vardır.

Daha az sıklıkla, hastalar anormal bir proteine ​​maruz kalabilirler. Deli dana hastalığı, dışarıdan etkilenmenin bir örneğidir. Bu durum sadece birkaç yıl içinde hızla ilerleme eğilimindedir ve genellikle anormal kas hareketleriyle ilişkilidir.

Karışık demans, iki (veya daha fazla) demans türü belirtisi olan hastalar anlamına gelir. Alzheimer hastalığı ve vasküler demans, karışık demansın en yaygın örneğidir.

Normal basınçlı hidrosefali; ventriküllerin veya beynin içindeki sıvı dolu alanların anormal bir genişlemesidir ve beyindeki bölgeler üzerinde baskı oluşturur.

Bu, yürüme, bellek ve idrar akışını kontrol etme (idrarını tutamama) yeteneği ile ilgili sorunlara neden olur. Bunun beyin görüntüleme (MR veya CT taraması) ile tanımlanabilmesine rağmen, teşhisi doğrulamak için daha fazla test gerekebilir.

Teşhis konulursa, bu durum fazla sıvıyı boşaltmak için şönt yerleştirilerek tedavi edilebilir.

Huntington hastalığı, etkilenen bireylerde kora olarak adlandırılan karakteristik anormal hareketlere neden olur. Bu hareketlerle teşhis edilebilir.

Alkol Demansı, hastaların fazla alkol kullanımında ve B vitaminlerinden birinde eksiklik geliştiğinde ortaya çıkar. Bu olduğunda, beyin hücreleri normal şekilde çalışamaz ve hafıza kaybı meydana gelebilir. Buna Korsakoff sendromu denir. Alkoliklerde sık görülmesine rağmen, diğer nedenlerden beslenme yetersizliği olan hastalar da bu bozukluğu geliştirme riski altındadır.

Diğer koşullardan kaynaklanan demanslar beyindeki değişiklikler ve buna bağlı bilişsel düşüşe neden olabilir.

Bunlar arasında Parkinson hastalığı, HIV (AİDS), multipl skleroz, Wilson hastalığı, menenjit (beyin kaplamalarının enfeksiyonu), beyindeki kan pıhtıları ve kalp krizi yer alır.

Beyin tümörü olan bazı hastalarda bunama benzeri bellek sorunları gelişebilir. Bazı ilaçlar hafıza problemlerine neden olabilir. Ek olarak bazı hafıza kaybı hastaları ilaçlarını yanlış alabilir.

Deliriyum, konfüzyonla çok hızlı bir şekilde ortaya çıkan ve altta yatan hastalık veya alkol veya uyuşturucudan kaynaklanan toksisite ile ilişkili bir durumdur. Birçok durumda deliriyum tersine çevrilebilirken, durumun fark edilmesi ve hemen tedavi edilmesi önemlidir.

Demans çocuklarda nadirdir, ancak Down Sendromlu bireyler erken yaşta bunama gelişme riski altındadır. Niemann-Pick hastalığı, Lafora hastalığı veya Batten hastalığı gibi metabolik hastalıklar, çocuklarda demansa yol açabilir, ancak genellikle hafıza problemlerinin gelişmesinden önce diğer birçok semptomlarla ilişkilendirilir.

Demanslı hastaya bakmak

Demanslı hastanın bakımını yüklenen kişi için güçlü bir destek ağı oluşturulması önemlidir. Bunun için hem hastanın bakımına yardımcı olmak hem de bakıcıya aralıklarla rahatlama sağlamak gerekir.

Erken aşamalarda, pek çok bakıcı, hastaya hatırlatma görevini üstlenen bir yardımcı veya rehber gibi işlev görür.

Hastalığın ilerleyen evrelerinde, bakıcılar banyo etme, tuvalete gitmek de dahil olmak üzere hastaya temel bakım sağlamak zorunda kalabilirler.

Источник: https://www.nkfu.com/demans-hastaligi-nedir-demans-turleri-belirtileri-ve-tedavisi/

Demans ve Alzheimer Hastalığı Arasındaki Farklar Nelerdir?

Demansa Yol Açan Alzheimer Dışındaki Hastalıklar

Demans ve Alzheimer hastalığı ile pek çok ortak belirti taşır ama aslında bu iki rahatsızlık birbirinden farklıdır. Demans halk arasında bunama olarak bilinir. Bunama pek çok kişinin etrafında, özellikle yaşlı bireylerde gözlemlediği rahatsızlıklardan biridir. Demansın yelpazesi epey geniştir.

Ancak Alzheimer hastalığı kendine has fizyolojik belirtilerle özel bir yeri vardır. Bazı doktorların bile demans ve Alzheimer hastalığı arasında ayrım yapamadığını gördüm. “Eskiden bunama diyorlardı, şimdi adı Alzheimer oldu, aslında aynı şey” diyen doktorlar var. Demans ve Alzheimer hastalığı aynı şey değildir.

Biri, diğerinin alt kümesidir.

Demans ve Alzheimer Hastalığı Nedir?

Demans beyinde birlikte görülen belirtiler veya tek bir belirtidir yani bir sendromdur. Demansı bir hastalık olarak teşhis etmek, nitelemek doğru değildir. Bu daha çok hafıza kaybı, düşünme sorunları ve konuşma güçlüklerini kapsayan belirtiler olarak tanımlanmalıdır.

Demanslar beyin hücrelerinin (nöronlar ve glia hücreleri) hasar görmesiyle ortaya çıkar. Alzheimer hastalığının tau proteinlerinin birikmesi, beta amiloid plakları gibi daha kesin belirtileri vardır ve beyni yok eden bir hastalıktır.

Bu yüzden Alzheimer hastalığı aslında demansın en yaygın sebeplerinden biri olarak kabul edilir.

Bir kişiye demans teşhisinin konulması için kişinin bilişsel işlevlerinin bazılarında bozulma ve davranışlarında değişiklikler olmalıdır. Herkesin hafızası süper olmayabilir. Bazı kişilerin bellekleri yaşla beraber zayıflayabilir, bazı şeyleri unutabilir.

Ancak bu unutkanlık günlük yaşamı etkileyecek boyuta gelirse ve sosyal sorunlara neden olursa o zaman demansı işaret edebilir. Biraz unutkan diye kimseye demans teşhisi konulmaz. Konuşma bozuklukları, görsel algı, problem çözme ve odaklanmada yaşanılan sorunlar da demansa işaret eder. Bazı hastalar duygularını kontrol etmekte çok zorlanır, kişilikleri değişebilir.

Orta seviyelerde hayat kalitesini düşüren bu rahatsızlık ilerleyen aşamalarda kişiyi başka insanlara muhtaç hale getirir.

Demansın belirtileri ve işaretleri beyindeki sağlıklı nöronlar öldüğünde, arkadaşlarıyla konuşmadığında veya doğru çalışmadığında ortaya çıkar. Yalnız bir nöronun beyne hiçbir faydası yoktur. İnsanlar yaşlandıkça beyin hücreleri ölmeye başlar.

Bu yüzden demansın görülme oranı da yaşla beraber artış gösterir. Unutkanlık gibi bilişsel işlevlerin sekteye uğraması normal yaşlanma sürecinde görülebilecek şeylerdir.

Ancak bu durum çok ağır olursa ve hayatı ciddi oranda olumsuz etkilerse bir doktora görünmekte fayda vardır.

Kafa Travması Yaşamak Demansın Ortaya Çıkmasına Neden Olabilir

Alzheimer Hastalığı Bir Demans Türüdür

Demans ve Alzheimer hastalığı birbirinin aynısı olarak görülmemelidir. Alzheimer hastalığı Amerika’da en fazla öldüren 6. hastalıktır. Hatta yakın zamanda kanser ve kalp hastalıklarının ardından 3. sıraya yerleşebilir. Tüm demans çeşitlerinin 50-70%’inin ortaya çıkışının asıl faili Alzheimer hastalığıdır.

Demansın nedenleri o kadar geniştir ki, seerbest radikallerden tutun, Creutzfeldt-Jakob hastalığına kadar pek çok etken bu yelpazede yer alabilir. Demansın nedenlerini ve belirtilerini tanımlarken yaşlılığın getirdiği bedensel ve zihinsel yavaşlamayı hemen demans sınıfında değerlendirmemeliyiz. Kişi yaşlanırken beden ve zihin işlevlerinin yavaşlaması insan fizyolojisinin doğal bir sonucudur.

Ancak olması gerekenden çok hızlı olmamalı ve sonuçları hayatı alt üst etmemelidir.

Demansın farklı nedenleri olduğu kadar çok farklı türleri de vardır. Lewy body demans, frontotemporal demans, vasküler demans bunlardan bazılarıdır. Birçok zaman hastalarda birden fazla demans türünün semptomları aynı anda görülür. Örneğin, aynı anda Alzheimer hastalığı ve vasküler demans hastası olabilirsiniz.

Amiloid Beta Plakları ve Oligomerleri

Demansın belirtileri çok değişkendir ve hafıza sorunları, iletişim, dil güçlükleri, odaklanma ve dikkat kaybı, muhakeme becerisinin ve görsel algının zayıflaması demansın yaygın görülen belirtilerindendir.

Ancak farklı tür demanslar farklı türde beyin hasarlarıyla ilişkilidir. İlaveten, demanslı hastaların 10%’u aynı anda birden fazla çeşit demanstan muzdariptir.

En yaygın görülen kombinasyon Alzheimer hastalığı ve vasküler demanstır.

Tau ve Amiloid Proteinleri

Alzheimer hastalığı özünde bir çeşit demanstır ve nöronların içinde ve dışında belirli proteinlerin birikmesi sonucu oluşur. Yukarıda bahsettiğimiz biriken tau ve beta amiloid proteinleri nöronların sağlıklı bir şekilde işlev görmesini, iletişim kurmasını engeller. Bunun sonucu olarak nöronlar arasında sinyal iletim kesintileri oluşur, nöronlar ölür ve beyin dokusu kaybolmaya başlar.

Alzheimer Hastalığı’nın Hücresel Boyutu

Alzheimer hastalığı ile demansın arasındaki en büyük fark şudur. Kişiye demans teşhisi konduğunda aslında arkasında ne olduğu bilinmeyen belirtilere dayanılarak bu rahatsızlığa demans denir. Alzheimer hastalığında ise durum daha farklıdır.

Belirtilerin arkasındaki nedenler tam olarak bilinir. Ayrıca Alzheimer hastalığı belki önlenebilir ama tersine döndürülemezken bazı demans türleri iyileşebilir.

Örneğin beslenmeden veya ilaç etkileşimlerinden kaynaklanan demans türlerinde bu etkenler düzeltildiğinde belirtiler de ortadan kalkabilir.

Hazırlayan: Çağlayan Taybaş

Kaynaklar

Источник: https://sinirbilim.org/alzheimer-hastaligi-demans/

DEMANS Nedir?

Demansa Yol Açan Alzheimer Dışındaki Hastalıklar

Demans, beyinde hasardan kaynaklanan ve ilerleyen bir bozukluk olup kişinin yaşından beklenen beyin performansını gösterememesidir. Halk arasında ‘bunama’ dediğimiz durumdur.

Özellikle etkilenen beyin bölgeleri hafıza, dikkat, dil ve problem çözme alanlarıdır.

Durumun ileri aşamalarında kişi zaman oryantasyonunu kaybeder (hangi gün, hangi ay, hatta hangi yıl olduğunu bilemez); yer oryantasyonunu kaybeder (nerede olduğunu bilemez) ve kişi oryantasyonunu kaybeder (Çocuklarını, eşini unutacak duruma gelir).

Demanslı bir kişide görülen bozukluklar;

  • Hafıza, düşünme, mantık yürütme, yer ve zaman tayini, okuduğunu anlama, konuşma, günlük basit işleri yapma gibi işlevlerde bozukluklar görülür. Bilişsel ve motor fonksiyonlardaki bu aksaklıklar zamanla hastanın günlük yaşam aktivitelerini sürdürmesini olanaksız hale getirir.

    Bu durum, hastanın yıkanma, yemek yeme gibi günlük tüm ihtiyaçlarının bir başkası tarafından karşılanmasını zorunlu kılar.

Normal yaşlanma sürecinde beyin fonksiyonları bir miktar geriler ancak her yaşlıda demans belirtileri bulunmaz. Yaşlıların çoğu, hafızalarının eskisi kadar iyi olmadığından yakınmaktadır.

Örneğin isimleri ve yapacakları işleri hatırlamakta güçlük çekerler. Bu durum demans anlamına gelmez.

Demans 65 yaşının üstünde olan insanların yaklaşık ‘inde görülür. Hastalığın görülme sıklığı yaşla doğru orantılı olarak artmaktadır. 80’li yaşlarda her iki yaşlıdan birinde demans görülmektedir. Kalp hastalığı, kanser ve inmeden sonra ölüme sebep olan hastalıklar sıralamasında dördüncü olan Alzheimer hastalığı yılda 100.

000’den fazla ölümden sorumludur.
Bazı tıbbi rahatsızlıklarda da unutkanlıklar görülebilir. Bunlar geçici ve tedavi edilebilir durumlardır.

 Yüksek ateş, su kaybı, vitamin eksikliği (özellikle B12) ve yetersiz beslenme, ilaçların yan etkileri veya ilaç etkileşimleri, tiroit problemleri veya küçük çaplı kafa yaralanmaları bu tıbbi durumlardan bazılarıdır.

Bazı yaşlıların duygusal problemleri demansla karıştırılabilir.

Emekli olmuş veya eşinin, akrabasının veya arkadaşının ölümüyle başa çıkmaya çalışan yaşlılarda, üzüntü, sıkıntı, yalnızlık hissi yaygın olarak  görülebilir.

Bu değişikliklere uyum sağlarken bazı yaşlılarda kafa karışıklığı ve unutkanlık görülebilir. Duygusal problemler, aile ve arkadaş desteğiyle ve profesyonel yardımla hafifletilebilir.

Stres, anksiyete veya depresyon kişiyi daha unutkan hale getirebilir. Bu duygular nedeniyle ortaya çıkan unutkanlık genellikle geçicidir ve bu hisler kaybolduğunda unutkanlık da geçer. Fakat bu hisler uzun sürerse, bir profesyonelden yardım almak gerekir. Tedavisi psikolojik danışmanlık ve/veya ilaç olabilir.

Yaşlılarda en sık görülen demans türleri Alzheimer ve Vasküler demanstır. Alzheimer’da beynin belirli yerlerindeki sinir hücreleri değişiklikleri çok sayıda hücrenin ölümüne yol açar.

Alzheimer belirtileri yavaş başlar ve kalıcı şekilde kötüleşir. Hastalık ilerledikçe, belirtiler hafif çaplı unutkanlıktan düşüncede, yargılamada ve günlük aktivitelerde ciddi düzeyde bozukluklara kadar uzanır.

  Sonunda hastaların tam bir bakıma ihtiyacı olur.

Vasküler demansta, beynin kan akımındaki değişiklikler veya kesilme beyin dokularının ölmesine yol açar. Beyindeki bu kan akışının kesildiği bölgeler semptomların şiddetini belirler. Semptomlar genellikle aniden başlar ve kademeli bir biçimde ilerler. Bu noktadan sonra beyne verilen hasar düzeltilemez, fakat sonrakilerin oluşması önlenebilir.

Demans hastalığının nedenleri nelerdir?

Demans hastalığına yol açan birçok etken olabilir. Bu ağırlıklı olarak kişinin yaşam biçimi ve kendine has özellikleriyle ilgilidir. Çünkü yaşlı insanların hepsinde demans hastalığı görülmez.

Demans hastalığında etkenlerden birisi genetik geçiştir. Ayrıca kişinin sigara ve alkol kullanması, aşırı kilolu olması, yüksek kolesterol düzeyine sahip olması, yüksek kan basıncı gibi etkenler demans hastalığında rol oynayabilir. Çünkü tüm bunlar beyne de zarar verebilen etkenlerdir.

Beyinde meydana gelen bir tümör, inme, parkinson hastalığı veya bir yaralanma da demansa yol açabilir. Alınan bazı ilaçlar, vitaminler ve vitamin destekleri tetikleyici etkiler yapabilir.

Demansın Evreleri

Demansın erken evresinde ılımlı bir unutkanlık dışında çarpıcı belirtiler bulunmayabilir. Çoğu kişinin önemseyebileceği isimleri, bazı olayları unutma gibi duruma özgü olmayan belirti ön plandadır.

Hemen her zaman bu unutkanlık bir yakınma nedeni olmadığı gibi, üstüne üstlük hasta tarafından ustaca gizlenmeye çalışılır. Ancak bu yitimler hastayı mutsuz etmekte, endişeye se etmektedir. Neşesizlik, huzursuzluk, uyku düzensizliği, içe kapanma gelişir. Hasta yitimlerin büyük oranda farkındadır.

Hastanın çevresindekiler ise bu değişimin farkına varmakta güçlük çekerler ya da olağanlaştırırlar.

Orta evrede ise unutkanlık artık iyice belirginleşmiştir. Bu evre genellikle hastanın çevresindekilerin farkına vardığı evredir. Bellek bozukluğu ile hasta nerede olduğunu, ne yapacağını, evi dahil bildiği yerlere nasıl ulaşacağını bilmez hale gelir. Aynı soruları tekrar tekrar sorar.

Burada üzüntü, sıkıntı gibi ruhsal belirtilerin yerini öfke, kızgınlık gibi ruhsal sorunlar alır. Çevresindekileri tanımakta güçlük çeker. Önceden yüklendiği hiçbir sorumluluğu yerine getiremez. Küçük kazalara neden olur. Artık hemen hiçbir aleti kullanamaz olur.

Anlama güçlüğü nedeniyle, onu ikna çabalarını değerlendiremez; bu durum dışarıdan hastalık gibi görünür. Kuşkuculuk, alınganlık, cimrilik belirginleşir. Bu dönemde hastanın bu belirtilere karşı farkındalığı pek yoktur.

Hastanın yakınları ise onu tedavisi konusunda ikna etmeye uğraşırlar, harekete geçerler.

İleri evrede tüm işlevlerde şiddetli kusurlar gelişir. Hasta konuşmakta, yürümekte, yemek yemekte güçlük çeker, inkontinans oluşabilir. Bellek tamamen bozulmuştur.

Saldırganlık, uyumsuzluk, aşırı hareketlilik olabileceği gibi, sürekli yatma, hiç hareket etmeme gibi belirtiler de bulunabilir. Sonuçta hasta giderek yatağa bağlı bir hale gelir.

Bu durumda da pek çok hastalığa yatkın hale gelir ve bu şekilde kaybedilir.

Demans Teşhisi

Hafıza problemlerinden şikayetçi olanlar psikiyatrist veya nöroloğa görünmelidirler. Eğer doktor problemin ciddi olduğuna inanırsa, nörolojik ve fiziksel değerlendirme isteyebilir.

Hafıza kaybıyla ilgili değerlendirme için hastanın tıbbi geçmişine, reçeteli, reçetesiz kullandığı ilaçlara, bitkisel takviyelere, beslenmesine ve genel sağlığına bakılır. Bu bilgilerin doğruluğunu onaylamak için doktor hastanın bir yakınına da sorabilir.

Kan ve idrar testi, zihinsel beceri (hafıza, problem çözme, sayma ve lisan) testleri de istenebilir.

Beyin tomografisi doktorun tedavi edilebilir bir hastalık olup olmadığını görmesine yarar, ayrıca daha sonra tekrarlanacak bir sonraki taramayla beyinde daha başka değişiklikler olup olmadığına da bakmak gerekebilir. Ayrıca Alzheimer ve Vasküler demans bir arada da görülebilir.

Demans Tedavisi

Demans tedavisi verirken bilinmesi gereken en önemli nokta bu ilaçların mortaliteyi azaltmadığı, hastalığı geri döndürmediği ve tamamen kür sağlamadığıdır. Tedavinin uyumunun ve devamının sağlanması için hasta ve yakınlarını bu konuda bilgilendirmek gerekir.

Bu ilaçların olumlu etkileri yaşam kalitesinde ve hastalık evresinde stabilizasyon sağlamak, hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak, hastanın günlük aktivitelerini daha uzun süre bağımsız yapabilmesini sağlamak, psikiyatrik ve davranışsal problemleri azaltmak, bakımevine yerleştirilmeyi geciktirmek ve bakıcı yükünü azaltmaktır. Ne kadar erken dönemde başlanırsa bu etkiler o kadar çok görülmektedir. Tedavideki diğer önemli nokta ilaçların düşük doz başlanıp doz artımlarının yavaş yapılmasıdır. En sık görülen yan etkiler olan gastrointestinal yan etkiler bu şekilde azaltılabilir.

Günümüzde Alzheimer hastalığı tedavisi için onayı olan farmakolojik ajanlar asetilkolinesteraz inhibitörleri ve memantindir. Asetilkolinesteraz inhibitörlerinden ilk çıkan takrinin hepatotoksisite nedeniyle kaldırılmasından sonra şu an kullanımda olan asetilkolinesteraz inhibitörleri donepezil, rivastigmin ve galantamindir.

Bu ajanlar asetilkolinesteraz enzimini inhibe etmek yoluyla Alzheimer hastalığında azalan en önemli nörotransmiter olan asetilkolinin sinaptik aralıkta seviyesinin artmasını sağlarlar. Erken ve orta evrede kullanılırlar. Orta ve ileri evrede memantin tek başına veya kolinesteraz inhibitörleri ile kombine olarak kullanılabilir.

Antioksidanlar, gingko biloba ve pirasetam gibi ajanların olumlu etkilerinin gösterildiği çalışmalar olsa da etkisiz olduğunu gösteren çalışmalar da mevcuttur .

Bu ajanlar kesinlikle esas tedavi olarak değil, ancak esas tedavi olan kolinesteraz inhibitörleri ve memantinin yanında ek tedavi olarak tercihe bağlı kullanılabilmektedir.

Vasküler demansta tansiyon, kolesterol ve şekeri kontrol altına alarak ve sigara kullanımını sonlandırarak ilave zararlar önlenebilir.

Demans hastalarının bir kısmında duygu ve davranış problemleri ile ilgili psikiyatrik ilaçlara ihtiyacı olabilir. Psikotik semptomlar,  ajitasyon, anksiyete, depresyon ve uyku problemleri için ilaç verilebilir.

Düşük doz atipik antipsikotikler (ketiapin, risperidon , olanzapin) veya serotonin geri alım inhibitörü olan antidepresanlar (sertralin, citalopram vb.) şikayetlerin ortadan kalkmasında etkili olabilmektedir.

Özellikle Vasküler demansta tıkanıklıkların önlenmesi açısından sağlıklı beslenme önemli rol oynar.

Bilim adamları hala Alzheimer ve Vasküler demansın yarattığı hasarı yavaşlatabilecek, önleyebilecek ve geriye döndürebilecek ilaçlar üzerinde çalışmaktadır.

Demans riskine karşı veya demans sorunu olan kişiler bazı önlemleri de mutlaka almaları gerekir. Bu önlemler şunlardır:

  1. Beslenme programında fazla yağlı gıdalardan uzak durulmalı ve yağ oranı azaltılmalıdır.
  2. Alkol tüketiminde kaçınılmalıdır.
  3. Sigara kullanılmamalıdır.
  4. Her hafta mutlaka yağlı balık tüketilmelidir. Özellikle somon balığı barındırdığı omega 3 yağ asitleri yönüyle beyin açısından oldukça faydalı bir balıktır.
  5. Bol sebze ve meyve tüketilmelidir.
  6. Egzersiz yapmayı ihmal etmemeli ve düzenli egzersiz yapmalıdır.
  7. Kolesterolü ve kan basıncını dengede tutmalıdır. Bunları düzenli olarak ölçtürmeli ve yüksek ise gerekli önlemler alınmalıdır.
  8. Kiloyu dengede tutmalı ve fazla kilo almaktan kaçınmalıdır. Normal kiloda olmaya dikkat etmelidir.
  9. Diyabet hastası olanlar kan şekerlerini dengede tutmalıdırlar.
  10. Zihni çalıştıracak aktivitelerde bulunmak gerekir.

Demanslı Ailelere Öneriler

Aileler tarafından demans yaşlılığın bir parçası olarak değil de bir hastalık olarak görüldüğünde, yaşlıların daha fazla acı ve üzüntü çekmesi azalacaktır.

Demans hastalarının aileleri ve yakınları onlara günlük yaşantılarında yardımcı olabilirler.

Özellikle hangi günde olunduğu, nerede yaşadıkları, evde ve dünyada neler olduğu gibi hayatları hakkındaki detaylar her gün tekrarlanmalıdır.

Demansın başlarında hafıza desteği hastanın günlük yaşamında oldukça yardımcı olabilir. Günlük planların listesi, bazı ev gereçlerinin nasıl kullanılacağına dair notlar faydalı ve yardımcı olabilir.

Demanslı bir hastanın fiziksel ve sosyal çevresinin düzenlenmesi tedavide önemli bir noktadır. Demanslı hastanın olabildiği ölçüde aynı mekan ve olanak varsa aynı kişilerle teması sağlanmalıdır. Hasta aşırı uyarandan korunmalı, ancak uyaran yoksunluğu da olmamasına dikkat edilmelidir.

Evin içinde hastanın zayıflayan belleğini desteklemek amacıyla ipuçları konulmalıdır. Evdeki eşyalar ve düzenekler, elektrik ve ısıtma tesisatları hastanın kullanımını kolaylaştırıcı ve yaralanmasını önleyici şekilde olmalıdır. Hastanın evden habersiz uzaklaşmasını önleyici emniyet tedbirleri alınabilir.

Günlük yaşantımızda fark etmeden yaptığımız rutinler (giyinme, yemek yeme, banyo yapma vb.) demans hastası için güç olabilir. Hastaya yardım edin ama mümkün olduğunca onun yerine siz yapmayın.

Onlar ile iletişim kurarken kısa ve basit cümleler kurun. Konuşmaya başlarken öncelikle dikkatini size vermesini sağlayıp konuşun. Yüzüne bakın, yanıt vermesi için zaman tanıyın, sözünü kesmemeye dikkat edin. Hastanın bir kelimeyi bulmada zorlandığını fark ediyorsanız zarifçe uygun kelimeyi söyleyin.

Hastalığın seyri ilerledikçe bazı demans hastasında mesane ve/veya barsak kontrolünde güçlükler yaşanır.  İleri demans hastaları genellikle tuvalet ihtiyacının geldiğini fark edemez ya da tuvaletin yerini veya nasıl kullanılacağını bilemez. Hastanıza gün boyunca tuvalete gitmesini hatırlatın. Tuvaletin kapısına büyük harflerle, kolay okunur şekilde yazın.

İdrarını veya büyük abdestini kaçırmak, hasta için de yakını için de zor bir durumdur. Bu sırada öfkelendiğinizi belli etmemeye çalışın. İleri dönemlerde bez kullanımı işlerinizi kolaylaştırabilir.

Ayrıca hastaya bakım veren kişilerde tükenmişlik, depresyon ve uyum sorunları sıktır. Eskiden tanıyıp sevdikleri insanın kişiliğinde ve becerilerinde olan değişimler, hasta yakınlarında “kaybedilen” kişiyle ilgili yas tepkilerini başlatabilir. Bakım veren kişiler bu açıdan gözlenmeli, gerektiğinde psikiyatrik danışmanlık ya da tedavi almalılardır.

Источник: https://madalyonklinik.com/blog/demans-nedir

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.