Dijital Mamografi

Meme Görüntülemesinde Yeni Bir Teknoloji: Dijital Mamografi

Dijital Mamografi
Radyoloji
Memorial Şişli Hastanesi

Meme görüntülemesinde yeni bir teknoloji olan Dijital Mamografi, artık meme hastalıklarının teşhisinde ve meme kanseri taramasında temel tanı yöntemi olmuştur. Klasik mamografiden farklı olarak, elektronik algılayıcılar kullanarak dijital ortamda görüntüler elde edilir.

Daha sonra bu görüntüler yüksek çözünürlüklü özel monitörlere sahip CAD programlı iş istasyonunda değerlendirilmektedir. Bu iş istasyonunda, büyütme, ölçüm ve kullanılan X-ışının dozuna bağlı olmadan kontrast ayarı gibi bir çok işlem yapılmaktadır.

 Memorial Hastanesi Radyoloji Bölümü uzmanları, dijital mamografi incelemeleri hakkında bilgi verdi.

Tarama Mamografisi neden önemlidir?

Meme kanseri kadınlarda ölüm oranı en yüksek kanser türüdür. Kadınların 70 yaşına kadar %13’ünde meme kanseri gelişme riski vardır. Kanserin kitle haline gelmesi birkaç yıl veya daha uzun sürebilir. Tümör erken dönemde herhangi bir şikayete neden olmayabilir.

Eğer bu aşamada yakalanırsa tedavi şansı çok yüksektir. Tarama mamografisinin amacı, kitlenin hastanın veya muayene eden doktorun eline gelecek boyuta ulaşmadan yakalanmasıdır.

Tarama mamografisinin düzenli olarak yapıldığı ülkelerde meme kanserine bağlı ölümlerde % 30 oranında azalma görülmektedir.

Bir kadın kaç yaşında ve ne sıklıkla mamografi çektirmelidir?

40 yaşından sonra her kadın yılda bir kez mamografi çektirmelidir. Daha genç yaşlarda tarama ise klinik muayene ile gerek görüldüğünde yapılabilir.

Yüksek risk grubundaki genç kadınlar da aile ve yakın akrabalarda meme kanseri varsa mamografi ile tarama aile ve yakının kanser tanısı aldığı yaşın 10 yıl öncesinden başlamalıdır.

Ailevi risk taşıyanlarda 30 yaşından itibaren mamografi çekilmeli, buna ek olarak ultrason ve MR inceleme de yapılmalıdır.

Dijital Mamografinin geleneksel mamografiden farkı nedir?

Hem geleneksel mamografi de hem de dijital mamografide üstte bir X ışını tüpü, altta ise meme dokusunun üzerinde sıkıştırıldığı bir plaka vardır. Klasik mamografide X-ışını memeyi geçerek filme ulaşır.

Dijital mamografide X ışını memeyi geçtikten sonra yüksek çözünürlüklü elektronik detektörler tarafından algılanır ve görüntüler önce dijital ortamda elde edilir.

Bu görüntüler yüksek çözünürlüklü büyük monitörlerde incelenir.

Dijital mamografinin üstünlükleri nelerdir?

İnceleme süresi kısadır. Çekimden sonraki 1 dakika içinde görüntüler ekrandan izlenebilir. Radyasyon dozu klasik mamografiden daha düşük görüntü kalitesi daha yüksektir.

Mikrokalsifikasyon( düzensiz küçük kireçlenme odakları) ve küçük lezyonlar daha kolay ayırt edilebildiğinden fibrokistik meme dokusunu değerlendirmeyi kolaylaştırmaktadır.

Ayrıca görüntüler dijital ortamda arşivlenmekte ve dijital olarak aktarılabilmektedir.

Mamografi çekimi öncesi nasıl bir hazırlık gerekir?

Herhangi bir ön hazırlık gerekmez. Mamografi çekimi için ideal zaman adet dönemi bittikten sonraki ilk hafta olmakla birlikte diğer günlerde de çekilebilir. İncelemenin yapılacağı gün deodorant veya pudra kullanılmamalıdır.

Hasta gelirken, varsa eski mamografilerini mutlaka yanında getirmelidir. Eski ve yeni filmler arasında meme dokusundaki küçük bir değişiklik kanser belirtisi olabilir. Eski filmlerde de aynı şekilde var olduğu düşünülen bir lezyonun iyi huylu olduğu söylenebilir.

Böylelikle hasta gereksiz bir biyopsiden kurtulmuş olur.

Mamografi çekimi nasıl yapılır?

Mamografi çekiminde meme 2 plastik tabaka arasında sıkıştırılarak genellikle 2 farklı pozisyonda görüntü elde edilir. Sıkıştırmanın nedeni hastanın hareketini azaltmak, daha keskin görüntü oluşturabilmek ve düşük doz radyasyon kullanabilmektir.

İnceleme sırasında uygulanan baskı nedeni ile memelerde ağrı hissedilebilir. Kısa sürede ağrı kendiliğinden geçecektir. Çekim mamografi teknisyenleri tarafından gerçekleştirilir. Çekim odasında teknisyen ve hastadan başka kimse bulunmaz.

Hastanemizde işlem bayan teknisyenler tarafından yapılmaktadır.

Mamografi sırasında alınan radyasyonun riski var mıdır?

Meme kanserinin sıklığı ve erken tanının önemi düşünüldüğünde radyasyonun riski önemsiz kalmaktadır. Alınan doz çok düşük olup kanıtlanmış herhangi bir zararı yoktur. Bu çekim sırasında alınan ortalama doz, 0.7mSv olup bu doz normal günlük hayatta 3 ay içerisinde çevreden de alınmaktadır.

Mamografi ile bütün meme kanserleri saptanabilir mi?

Dijital mamografi meme kanserinin teşhisinde en başarılı yöntemdir. Ancak kitlelerin bir kısmı mamografi ile görülememektedir. Özellikle meme dokusu yoğun olanlarda küçük kitleleri görmek zordur. Bu tip meme yapısı olan kadınlarda mamografi ile birlikte ultrasonografi, gerekirse MR da yapılması önerilmektedir.

Güncellenme Tarihi: 19 Kasım 2018Yayınlanma Tarihi: 30 Nisan 2009

Benzer Sağlık Rehberleri

Источник: https://www.memorial.com.tr/saglik-rehberleri/meme-goruntulemesinde-yeni-bir-teknoloji-dijital-mamografi/

Mamografi

Dijital Mamografi

Düşük doz X-ışını kullanarak görüntü elde edilen mamografi, memenin görüntülemesi için kullanılan en temel yöntem. Tüm görüntüleme ve tanı yöntemleri içinde meme kanserini en erken saptayabilen yöntem mamografi. Bir nevi memenin görüntüsünü alabilen röntgen cihazı olarak açıklanabilir.

Mamografi tetkikinde amaç, meme kanserinin erken evrede saptanabilmesi çünkü meme kanseri ne kadar erken saptanırsa tedavisi de o kadar başarılı yürütülebiliyor. Günümüzde bilinen standart mamografi yönteminin yanı sıra başta dijital olmak üzere farklı mamografi teknolojileriyle hizmet veriliyor.

Yaygın olarak ise dijital mamografi kullanılıyor.

Nasıl uygulanıyor?

Mamografide görüntü elde etmek için memenin görüntü dedektörü ve kompresyon plakası arasında bir miktar sıkıştırılması gerekiyor. Rutin mamografide her memenin önden ve yandan iki farklı poz görüntüsü alınıyor. Eğer şüpheli bir bulgu varsa bu alanı daha iyi görüntülemeye ve tanı koymaya yönelik ek filmler çekilmesi gerekebiliyor.

Sıkıştırmanın amacı

  • Memenin hareket etmesini önlemek ve kaliteli görüntü elde etmek
  • Memenin kalınlığını azaltarak daha az X-ışını verilmesini sağlamak
  • Meme içinde birbiri üzerine binen dokuların açılmasını sağlayarak olası tanı hatalarını engellemek

Mamografi öncesi nelere dikkat edilmeli?

Modern ve yeterli teknolojiye sahip bir mamografi cihazında sıkıştırma, sadece kaliteli bir görüntü alınmasını sağlayacak kadar yapılıyor. Hasta bu durumda, sıklıkla ağrı değil sadece bir miktar basınç hissediyor.

Eğer memelerde  genel olarak ağrı duyuluyorsa, incelemenin adet döneminin ikinci haftasına yani kanama kesildikten sonraki hafta içine ayarlanması, rahatsızlık hissini en aza indiriyor.

Mamografi çekimine gelirken göğüs bölgesine ve koltukaltına pudra, deodorant ya da parıltılı krem gibi kozmetik maddeler uygulanmaması gerekiyor. Bu maddeler kuşkulu görüntülere yol açarak tanıda hataya neden olabiliyor.

Nedir?

Dijital mamografi meme görüntülemesinde hızla önemli ve vazgeçilmez hale gelen bir yöntem.

Klasik mamografiden farkıysa, aynı dijital kameralarda olduğu gibi, görüntünün bir dedektör sayesinde dijital ortamda elde edilmesi.

Bu görüntü, meme radyologları tarafından mamografi için özel olarak geliştirilmiş,  görüntü işleyebilen ekranlarda inceleniyor ve istenirse film üzerine de basılabiliyor.

Dijital mamografinin özellikleri nelerdir?

  • Radyasyon oranını düşürüyor: Dijital mamografinin en büyük avantajı klasik mamografiye göre radyasyon dozunun ortalama yüzde 30 daha düşük olması.
  • Kalsifikasyon odakları kalsiyum birikintilerinin röntgen filminde elde edilen görüntüleri.

    Dijital mamografi özellikle meme kanserinin en erken, henüz başlangıç aşamasına ait bir bulgu olan mikrokalsifikasyonların (küçük kireç odakları) saptanmasında tartışılmaz bir üstünlük sağlıyor.

  • Görüntülerin ekran üzerinde işlenebilmesi nedeniyle hastadan bazı ek çekimler istenmesine gerek kalmıyor.

    Böylece hastanın yeni çekim nedeniyle bir kez daha radyasyon almasını engelliyor.

  • Çekimlerde her zaman aynı kalitede standart görüntüler elde edilebiliyor.
  • Klasik mamografilere kıyasla memeyi daha az sıkıştırarak kaliteli görüntü elde etmek mümkün olabiliyor.
  • Görüntüler arşivlenebiliyor.

  • Farklı merkezlere gönderilerek uzmanların üzerinde tartışmasına olanak tanıyor.
  • Şüpheli alanları belirliyor: CAD (Computer Aided Detection – Bilgisayar Destekli Tanı) adı verilen programların kullanılmasına olanak sağlıyor.

    ‘Üçüncü Göz’ adı da verilen CAD, filmlerdeki şüpheli alanları işaretliyor ve radyoloji uzmanının bu alanları tekrar incelemesini sağlıyor. Bu sayede daha az belirgin olan kanser bulgularının gözden kaçması önleniyor.

  • Kimlere dijtal mamografi öneriliyor?
  • 50 yaşından genç, henüz menopoza girmemiş veya yeni girmiş kadınlara,
  • Memenin değerlendirilmesini kolaylaştırdığı ve meme kanserini saptamada standart mamografiye göre daha başarılı olduğu için meme yapısı yoğun olan (yani süt üreten dokudan zengin) kadınlara,
  • Meme ameliyatı geçirmiş ya da meme protezi konmuş, bu nedenle değerlendirilmesi güçleşmiş memelere sahip kadınlara öneriliyor.

Tomosentezin özellikleri nelerdir?

Tomosentezin önemli avantajları var ve bunlar, mamografide sıklıkla karşılaşılan önemli hata kaynaklarını elimine etmek için geliştirilmiş.

Yoğun meme dokusunda hata payını düşürüyor: Yağ, destek doku ve süt üreten dokunun karışımından oluşan meme dokusu kanserli dokuyu gizleyebiliyor. Her kadında bu dokuların oranı farklılık gösteriyor.

Özellikle süt üreten doku ve destek doku fazlaysa (yoğun meme), küçük kanser kitleleri kolaylıkla bu dokunun arkasına gizlenebiliyor. Bazen de tam tersine meme içindeki çeşitli dokular üst üste binerek kansere benzeyen ancak gerçek olmayan şüpheli görünümlere yol açabiliyor.

Bu durumda ek filmler çekilmesi, hatta gereksiz biyopsiler yapılması bile gerekebiliyor.

Seri görüntüler sayesinde hata payı düşüyor: Statik tek bir görüntüyle sınırlı kalmıyor ve memeden seri görüntüler alıyor. Bu sayede dokular üst üste binmediği için hatalı tanı olasılığı çok azalıyor. Kanserli doku çok daha net olarak görülebiliyor. Böylece kanseri saptamak kolaylaşıyor.

Gereksiz işlemler engelleniyor: Diğer mamografik çekimlerdeki, çekim hataları nedeniyle yeniden istenebilen mamografi tetkikleri biyopsi ve ameliyat olma oranlarını düşürüyor.

Çekim konforu sunuyor: Mamografi çekimlerinin kadınlar için en can sıkıcı kısmı, memenin sıkıştırılması nedeniyle duyulan rahatsızlık ya da ağrı hissi. Tomosentez ile çekimde meme daha az sıkıştırılıyor.

Tomosentez ile çok düşük radyasyon dozu verilerek memenin farklı açılarda 1 mm. kalınlığında seri görüntüleri elde edilebiliyor. Bu görüntüler sayesinde hata payı düşüyor, kanserli doku çok daha net görülebiliyor. Normal mamografiden farklı olarak, çekim sırasında meme sıkıştırılmadığı için kadınlar rahatsızlık ve ağrı hissetmiyor.YANLIŞ
Mamografi çekimi ağrı veren bir işlemdir ve memeye zarar verebilir.
DOĞRU

Mamografi çekimi sırasında meme baskılanıyor. Bu rahatsızlık veren bir durum olsa da memeye zarar vermiyor ve genelde ağrı duyulmuyor. Mamografi çekiminin, memenin daha az hassas olduğu adet dönemi sonrasına denk getirilmesi, bu rahatsızlığı azaltabiliyor.

Источник: http://drcihanuras.com/mamografi/

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.