Diyabetliler Nasıl Beslenmeli, Ne Yemeli?

içerik

Diyabetliler ne yemeli? Ne yememeli?

Diyabetliler Nasıl Beslenmeli, Ne Yemeli?

İstanbul Aydın Üniversitesi VM Medical Park Florya Hastanesi Uzman Diyetisyeni Olcay Barış, diyabetin zaman içerisinde farklı hastalıklara da yol açtığının altını çizerek, diyabet hastaları ve potansiyel diyabetliler için beslenmenin önemine değindi.

Diyabet; pankreastan salgılanan insülin hormonun yetersizliği veya etkinliğinin azalması sonucu kandaki şeker miktarının artması ile ortaya çıkan bir hastalık.

Türkiye’de ve dünyada şeker hastalığının hızla yayıldığı bu dönemde kişilerin hastalıktan korunması ve hasta olanların da yaşam kalitesinin korunması yönünde diyetisyenlerin de rolü çok büyük.

Uzman Diyetisyen Olcay Barış, Türkiye Diyabet Epidemiyoloji (TURDEP-I) çalışmasına göre, toplumdaki tip 2 diyabet yaygınlığının 1998’de yüzde 7,2 iken 2013 yılında yüzde 13,7’ye ulaştığını vurguladı.

Diyetisyen Barış, dünyada ise 2013 itibariyle 382 milyon olan tip 2 diyabet hastasının 2035’te 600 milyona kadar çıkacağının tahmin edildiğini söyledi. İyi beslenmenin diyabet riskini düşürdüğünü belirten Uzman Diyetisyen Barış, konuyla ilgili bilgiler verdi.

Diyabet türlerini tanıyalım

Tip 1 diyabet: Vücut çok az insülin yapar veya hiç insülin yapmaz. Özellikle çocukluk ve gençlik yıllarında görülmektedir. Dışarıdan insülin tedavisi uygulanır.

Tip 2 diyabet: Vücut insülin üretir fakat yeterli seviyede kullanılamaz. Çoğunlukla yetişkinlikte görülür. İnsülin, beslenme tedavisi veya oral ilaç alımıyla kontrol altına alınabilir. Diyabet tedavisinde kan şekeri kontrolünü sağlamak için sağlıklı beslenme alışkanlıklarının kazanılması önemlidir.

Diyabetin neden olduğu hastalıklar

Kan şekerinin yüksek olması birçok sağlık sorununu da beraberinde getirebiliyor. Nefropati (böbreklerin hasar görmesi), nöropati (sinirlerin hasar görmesi), retinopati (gözlerin hasar görmesi) ve diyabetik ayak gibi sağlık sorunları, diyabet kontrol altına alınmazsa kaçınılmaz olmaya başlıyor.

Meyveyi posasıyla tüketin; sakatat ve kızartmadan uzak durun

Kan şekeri kontrolü sağlamak diyabet tedavisinde öncelikli hedeftir.

Kan şekerinin mümkün olduğunca normale yakın düzeylerde olması kalp hastalığı, inme, böbrek ve göz hastalığı, sinir hasarı gibi diyabetle ilişkili komplikasyonlarının gelişme riskini azaltabilir.

Aynı zamanda kişiye özel beslenme planı oluşturulurken kişinin ihtiyacı olan enerjinin yüzde 50-55’i karbonhidratlardan, yüzde 15’i proteinlerden, yüzde 30’u ise yağlardan sağlanmalıdır. Karbonhidrat kaynaklarından kompleks karbonhidratlar seçilmelidir.

Diyabet beslenmesinde aşağıdaki önerilere dikkat edilmeli:

  • Az az sık sık yemeye özen gösterin.
  • Kepekli, çavdarlı, yulaflı ekmeği tercih edin.
  • Sızma zeytinyağı ile birlikte mısırözü yağı veya soya veya fındık yağını eşit oranda karıştırıp yemeklerinizde bu yağ karışımını tercih edin.
  • Kabuklu yenebilen meyveleri soymayın ve günlük posa tüketiminizi arttırmaya çalışın.
  • Günde en fazla 2 kahve veya 3-4 bardak açık çaydan fazlasını içmeyin ve içme zamanının yemeklerden en az 1 saat sonra olmasına dikkat edin.
  • Şeker ve şekerli besinler (çay şekeri, reçel, bal, marmelat, şuruplu tatlılar, pasta, kek, kurabiye, şekerleme, çikolata, tahin, tahin helvası, pekmez, pestil, vb.) tercih etmeyin.
  • Sakatatlar (karaciğer, beyin, böbrek, işkembe vb.) ve şarküteri ürünlerin uzak durun.
  • Yağlı gıdalar (kaymak, krema, mayonez, çikolata, ve yağlı soslar), yağda kızartma veya kavurmaları tercih etmeyin.
  • Tam yağlı süt, alkollü içkiler, hazır meyve suları, meşrubatlardan uzak durun.
  • Turşu ve salamuralar, içeriği bilinmeyen hazır gıdaları tüketmeyin.
  • Yağlı hamur işleri (kek, kurabiye, krema pasta vb.) ve hamur tatlılardan uzak durun.

Tip 2’den kaçınmak için kan şekeri kontrole alınmalı

Kan şekerinin kaynağı çeşitli besinlerde bulunan karbonhidrat kaynağıdır.

Karbonhidratlar, kan şekerini bir anda yükselten basit karbonhidratlar (tüm şekerli besinler, beyaz ekmek, makarna, tatlılar, beyaz un, meyve suyu gibi) ve kan şekerini yavaş yavaş yükselten kompleks karbonhidratlar (tam buğday ekmeği, bulgur pilavı, kuru baklagiller gibi) olmak üzere ikiye ayrılır. Diyabette beslenmede tercih edeceğimiz karbonhidrat kompleks olanlardır.

Aynı zamanda şekeri yüksek meyveler (muz, üzüm, incir, kuru meyveler vb.) ve şekeri yüksek sebzeler (mısır, patates, havuç vb.) diyabet için zararlı olan gruptadır. Belirli bir yaştan sonra herkeste görülebilen Tip 2 diyabetinden kaçınmak için bu besinlerin tüketilmemesine özen göstermek gerekir.

Haftada 150 dakika spor diyabete birebir

Egzersiz, yani fiziksel aktivitenin artması yiyeceklerin parçalanması sonucu oluşan şekerin, kas dokuları tarafından kullanılmasını hızlandırarak kan şekerini düşürür. Özellikle, şişman-obez diyabetlilerde egzersiz ile harcanan enerjinin artması, vücut ağırlığını azalmasına yardımcı olur.

Ayrıca egzersiz fiziksel zindelik sağlar. Bu noktada en çok dikkat edilmesi gereken aç karnına spor yapılmamasıdır. Egzersiz için en uygun zaman, yemek yenildikten sonraki 1-2 saattir.

Dünya Sağlık Örgütü’nün de önerisindeki gibi haftada 150 dakika fiziksel aktivite hem sağlık hem de diyabetten korunmak için oldukça önemlidir.

DİYABET NEDİR?

Memorial Ataşehir Hastanesi Beslenme ve Diyet Bölümü'nden Dyt. Gözde Serin, diyabet hastalarının beslenme ve yaşam tarzında dikkat edilmesi gerekenler hakkında bilgi verdi.

Pankreasın yeterli miktarda insülin hormonu üretmemesi ya da ürettiği insülin hormonunun etkili bir şekilde kullanılamaması durumunda ortaya çıkan diyabet daha çok kilolu, kadın, orta yaş ve üzerindeki kişilerde görülmektedir. Ancak, beslenme alışkanlığındaki yanlışlıklardan dolayı çocuk ve genç erişkinlerde obezite oranının artması diyabetin de yaygın olarak görülmesine neden olmaktadır.

3 temel kuralı unutmayın

Çok yenmesine rağmen açlık hissinin artması, susuzluk hissi ve sık idrara çıkma, enerji eksikliği, kilo kaybı, bulanık görme, yaraların yavaş iyileşmesi, kadınlarda vajina kaşıntısı gibi farklı belirtilerde kendini belli eden diyabette beslenme hayati önem taşımaktadır. Diyabetin kontrol altına alınmasında beslenmede 3 temel kural unutulmamalıdır.

  • Şeker ve şekerli yiyeceklerden sakının.
  • Posalı yiyecekleri tercih edin.
  • Glisemik indeksi ve glisemik yükü düşük yiyecekleri tercih edin.

Glisemik indeksi yüksek yani kan şekerini hızla yükselten besinler tüketilecekse ara öğün yerine ana öğünler tercih edilmelidir.

Protein alımında aşırıya kaçmayın

Diyabet hastalarının beslenmesinde karbonhidrat, yağ ve protein dengesinin korunması önemlidir. Tekli doymamış yağ içeren zeytin, fındık veya çoklu doymamış yağları içeren ayçiçek, soya yağı gibi bitkisel sıvı yağlar tercih edilmelidir.

Kan şekerini hızlı yüksetmeyen proteinli besinlerin aşırı tüketilmesi diyabete özgü bozukluklardan biri olan böbrek rahatsızlıklarına neden olabilmektedir.

Özellikle diyabete bağlı oluşabilecek hastalıkları önlemek için antioksidan maddeler içeren besinlerin tüketimine özen gösterilmelidir.

Diyabet hastaları için önemli öneriler

  • Gün içinde 3 ana 3 ara öğün planlanmalıdır. Beslenme programında bütün besin gruplarından tüketilmelidir.
  • Günde 2-3 litre arası su tüketilmelidir.
  • Şeker ve şekerli yiyeceklerden uzak durulmalıdır. Bal, şeker, reçel, pekmez, marmelat, şurup, pasta, kurabiye, kek, çikolata gibi şekerli ürünlerden uzak durulmalıdır. Ayrıca kola, gazoz ve hazır meyve suları gibi şeker eklenmiş içecekleri ve alkollü içecekleri tüketilmemelidir.
  • Lif oranı yüksek besinler günlük beslenme düzenine dahil edilmelidir.
  • Fiziksel aktivite ihmal edilmemelidir.
  • Muz, incir, üzüm, kavun, karpuz, dut, kayısı gibi şeker oranı daha yüksek meyveler yerine daha ekşi meyveler tercih edilmelidir.Meyve ve sebzelerin uygun olanları kabuklu tüketilmelidir.
  • Kan şekerini hızla yükselten basit karbonhidratlar yerine, kan şekerini yavaş yükselten kompleks karbonhidratlar seçilmelidir. Beyaz ekmek yerine tahıllı veya esmer ekmek, makarna yerine kepekli makarna, pirinç pilavı yerine bulgur pilavı tercih edilmelidir.
  • Karbonhidrat içeren yiyecekleri yemeden 15 dakika önce süt, yoğurt, ayran, kefir, peynir, ceviz, fındık, badem gibi protein değeri yüksek besinler tüketilmelidir.
  • Nohut, mercimek, fasulye gibi kuru baklagillerin tüketimi artırılmalıdır.
  • Günde ortalama 2 adet ceviz veya 10 adet fındıktan daha fazla kuruyemiş tüketilmemelidir.
  • Yağda kızartmalar, kavurmalar (et-sebze-hamur işi) ve yağlı sos eklenmiş besinlerin tüketiminden kaçınılmalıdır.
  • Sucuk, pastırma, salam ve sosis gibi işlenmiş besinler ile karaciğer, beyin, böbrek gibi sakatatlardan uzak durulmalıdır.
  • Kuyruk yağı, iç yağı, tereyağı, margarin ve bütün yağlı besinler (yağlı etler, krema, tahin, kaymak) beslenme düzeninden çıkartılmalıdır.
  • Turşu, salamura, konserve, ev yapımı tuzlu salçalar gibi çok tuzlu besinler tercih edilmemelidir.
  • İçeriği bilinmeyen hazır gıdalardan uzak durulmalıdır.
  • Tatlandırıcı kullanılacaksa miktarına dikkat edilmelidir.

KAN ŞEKERİ YÜKSEK OLANLAR NE YEMELİ?

Anadolu Sağlık Merkezi Beslenme ve Diyet Uzmanı Ulaş Özdemir diyabet hastalarına ipuçları verdi.

Sanıldığı gibi yasaklar yok

Diyabette yasak kavramını çok fazla önemsememek gerekir. Çünkü şu besin yasak kelimesi psikolojik olarak tam tersine o besine karşı özlem doğurur. Bunun yerine az serbest veya porsiyon dahilinde serbest kelimesini kullanmak daha doğru olur.

Yüksek glisemik indeksli besinler daha az tüketilmeli

Kan şekerini hızlı yükselten besinler vücutta aynı hızda bir düşme yaratacağından dolayı açlık ataklarını tetikler ve diyabet tablosu açısından doğru bir tüketim olmaz. Bu nedenle muz, kırmızı mercimek ve havuç gibi gıdaların çok küçük porsiyonlarda ve nadiren tüketilmesi daha sağlıklı olur.

Kombine besinler

Özellikle karbonhidrat ile beslenildiği zaman yanında çiğ kuruyemiş veya yoğurt tüketilmesi iyi olur. Bunlarla birlikte üzerine 1 çay kaşığı tarçın da ilave edilirse çok daha iyi hissedilir.

Lifli beslenilmeli

Lifli besinlerin sindirim süresi diğer besinlere göre daha uzun sürdüğü için açlık hissini bastırır. Bu da kan şekeri seviyesini dengelemede önemli bir katkı sağlar.

Su içmeyi unutmayın

Diyabette en önemli olan durumlardan biri de ideal kiloda olmaktır. Gerek sıvı elektrolit kaybı yaşamamak gerek diyabetin yan etkilerini yok etmek için bol su içmeye özen gösterilmeli.

Özel diyabetik tatlı tarifi

  • 1 su bardağı kadar gün kurusu
  • 1 çay bardağı kadar yulaf ezmesi
  • 10 çiğ fındık
  • 7 çiğ badem
  • 2 -3 parça ceviz içi
  • 1 çay kaşığı kakao
  • 1 tatlı kaşığı tarçın
  • 1 dilim yeşil elma

Yapılışı:

  • Karışımı blenderdan geçirip ceviz büyüklüğünde toplar haline getirin.
  • 2 saat dolapta bekletin.
  • Günde 2-3 ceviz büyüklüğünde toplar şeklinde ara öğünde tüketilebilir.

İNSÜLİN, ÖMRÜMÜZÜ YEDİN

Источник: https://hthayat.haberturk.com/saglik/beslenme/haber/1056144-diyabetliler-ne-yemeli

Şeker Hastaları Nasıl Beslenmeli?

Diyabetliler Nasıl Beslenmeli, Ne Yemeli?

Son dönemde oldukça çoğalan şeker hastalığı, doğuştan ve sonradan olabilir. Pankreasın gerekli insülin üretememesinden kaynaklı olarak, kan şekerindeki düzensizlikler oluşur. Kanda biriken glikoz, tüm vücuda zarar veren bir zehir haline gelir. Şeker dengesini düzenlemek için bazı ilaçlar kullanılır, aynı zamanda beslenme şekli düzenlenir.

Şeker hastalığına sahip kişilerde çok fazla idrara çıkma, ayakaltında batma ve kaşıntı, ağızda kuruluk hissi ve bol bol su içme hissi görülür. Damarlardaki hassasiyetten dolayı tansiyon, kalp, böbrek, göz hastalıkları meydana gelebilir. Diyabette insanlar çok kilo alabileceği gibi zayıflayabilirler de, bu yüzden hastalığın belirtileri iyi izlenmelidir.

Neden şeker hastası oluruz?

Vücuda enerji veren, beynin çalışma sisteminin olmazsa olmazı, kanın işlevini yerine girmesine yardımcı glikoz vücutta dengeli bulunmalıdır. Pankreastan salgılanan insülin kandaki şeker oranını dengelemeye yarar, eğer vücut yeterli kadar insülin salgılamazsa ya da vücut ona karşı bir direnç gösterirse şeker hastalığı ortaya çıkar.

Diyabet eğer kalıtsal ve doğuştansa Tip 1 olarak adlandırılır, eğer sonradan oluşan bir rahatsızlık söz konusuysa Tip 2 olarak adlandırılır.

Diyabet hastalığının çok iyi takip edilmesi, diğer organlara zarar verip vermediği gözlenmelidir. Birçok kişinin her gün şekerini ölçmesi komaya girme olasılığını azaltır.

Ailede şeker hastası olan varsa vücutta hiçbir belirti olmasa da kan tahlili yaptırmaları önerilir.

Şeker hastalığı belirtileri nelerdir?

Hastalığın bazı belirtileri vardır, bunları kendimizde gözlemleyip en az 2 tanesini kendimizde görüyorsak hemen şeker analizi yaptırmalıyız. Vücutta aniden ateş basması oluyorsa, özellikle eller ve ayaklarda sıcaklığın arttığını hissediyorsanız, ayaklarda karıncalanma ve batma hissi oluşuyorsa şekeriniz çıkmış olabilir.

Şeker hastalığı belirtileri arasında erkeklerde cinsel isteksizlik görülebilir, diş etlerinde rahatsızlık hissi söz konusudur. Diş etlerinde kızarma, ağrı olabilir, ellerinizle dokunmak isteyebilirsiniz.

Ayaklardaki mantarlanmalar, genital bölgedeki kaşınmalar şekerinizin çıkmasından kaynaklı olabilir. Sürekli ağzınızın kuruduğunu farkeder su içme ihtiyacı duyarsınız. İdrara çıkma sıklığınız artar, aniden başlayan halsizlik olabilir.

Şekeri yükselen kişide aşırı çok yeme görülebileceği gibi iştahsızlık da görülebilir.

Vücudunuzda yaralar çıktığında çok çabuk kapanmıyorsa, iyi beslenmenize rağmen yorgunluk oluyorsa şekerinizi ölçtürün. Pankreas vücuttaki neşe merkezi olduğu için şeker rahatsızlığına sahip kişilerde neşe azalır ve sinirlilik hali ortaya çıkar. Aynı azmanda kilo kaybı gözle görünür hale gelir, bir süre sonra gözde görme sorunları ortaya çıktığı görülmüştür.

Gebelikte diyabet nedir?

Bilindik şeker hastalığı dışında, gebelik döneminde ortaya çıkan diyabet de dikkate alınmalıdır. Hamileliğin devamlılığı için vücut bazı hormonlar salgılar ve bu durum insülinin azalmasına neden olur. Hamilelik sonrasında geçen rahatsızlık genellikle genetiktir, bir daha hamileliğe kadar şekerde yükselme görülmez.

Gebelikte şeker hastalığı analizi için kişiye şekerli bir su içirilir ve bir süre sonra şeker oranı ölçülür. Bu ölçüye göre gebelikteki şeker durumu ortaya konur. Diyabet söz konusuysa beslenme şekli ona göre şekillenmek zorundadır.

Şeker hastalığının sık görülen durumlar

Yapılan araştırmalar gösteriyor ki fazla kilosunu olan kişilerde şeker hastalığı sık görülüyor. Vücuduna insülin direnci görülenlerde, yüksek tansiyonu olanlarda, yaşı ilerlemiş olanlarda diyabet görülebilir. Belirli yaştan sonra genel kontrol olarak şeker analizi yapılmalıdır. Kötü kolesterolü yüksekken iyi kolesterolü düşük olanlarda şeker yükselebilir.

Her hastalıkta olduğu gibi diyabette de günlük egzersiz çok önemlidir. Hareketsizlik vücudun çalışma sistemini olumsuz etkiler, yumurtalıklarında miyom bulunanlarda vücuttaki glikoz artışı görülebilir.

En önemli faktör ailedeki bireylerin şeker rahatsızlığının bulunmasıdır, bu durumu göz önünde bulundurmalı ve çok basit bir kan tahliliyle ya da şeker ölçüm cihazıyla şekerinizin kaç olduğunu görmelisiniz.

Şeker hastalığının vücuda ne gibi zararları var?

Tüm vücut enerjiyle çalışır ve enerji kaynağının kanda çok fazla olması diğer organların sağlıklı çalışmasını engeller.

Şeker hastalığı kontrol altında tutulduğu takdirde bir problem oluşturmaz ancak tedavi edilmezse vücuttaki bazı problemlerin nedeni olabilir. Şeker hastalığı en çok rastlanan etkisi ayaklardaki yanma, kaşınma, hissizlik halidir.

Ayaklardaki yanma ve enfeksiyonlar fark edilmediğinden yaralar çıkabilmektedir. Yaralar çok uzun süre geçmemekte ve mikrop kaparsa büyüyebilmektedir.

Kalp damar rahatsızlığında bir artış görülebilmekte, kalp krizleri meydana gelebilmektedir. Gözün ışıkla irtibatta olduğu bölgedeki damarlarda kan akışını azaldığından görme problemleri ortaya çıkabilir. Gözde bulanıklık olduğunda göz doktoruna başvurmalısınız.

Sinir hücrelerine bağlı bazı damarlarda küçülmeler, tıkanıklık oluşabilir. Şeker hastalığı böbreklerle de çok ilgilidir, böbrekte yetmezliği oluşabilir. Diyabet hastası olan biri bir de alkol ve sigara kullanıyorsa vücut tahribatını hızlandırmış olur.

Şeker ölçümü nasıl yapılır?

Açlık şekeri diye bilenen ölçümde sabah aç karına kan tahlili yapılır. Bu tahlilde kan şekerindeki oran 125 ve üzeriyse yüksek şeker, 80 nin altındaysa düşük şekerden söz edebiliriz.

Sonuçlardan emin olmak için kısa aralıklarla(ard arda iki gün) şekeri ölçümü yaptırmak doğru olacaktır.

Bir ay aralıkta ölçtürdüğünüz iki şeker analizinde sonuç 180 den fazlaysa hemen tedaviye başlanması gerekir.

Gebelikte yapılan şeker yüklemelerinde 2 saat beklenir ve şeker ölçülür eğer 190 nın üzerinde bir değer çıkarsa gebelikte diyabetten bahsedilir. Dilerseniz doğru ölçen bir şeker ölçüm cihazından yararlanabilir, kısa sürede şekerinizin kaç olduğunu öğrenebilirsiniz. Şeker hastalığı teşhisi konulduğu andan itibaren kendinize bir şeker ölçüm cihazı edinmelisiniz.

Şeker hastalığı nasıl tedavi edilir?

Kalıtsal bir şeker hastalığından söz ediliyorsa beslenmeye dikkat etmek çok önemlidir. Vücudu yormadan bol oksijenli ortamda yürüyüş yapmak iyi gelecektir.

Çok yağlı ve şekerli yiyecekler, makarna, mantı, börek gibi hamur işleri kesinlikle tüketilmemelidir. Doktorun uygun gördüğü ilaç kullanımı yapılır, çok ileriki zamanlarda gerek görülürse pankreas nakli yapılmaktadır.

Bu nakilden sonra iyileşme yapılan kontrollerden son belli olmaktadır.

Şeker hastalığı en çok Tip 2 olarak görülür ve rahatsızlığın ilk zamanlarında hap tedavisine başlanır. İlaç tedavisinde iyileşme görülmezse insülin kullanımı başlar, insülinin dozu hastanın durumuna göre ayarlanır. Çok kilosu olan şeker hastalarına bazı ameliyatlar uygulanmaktadır, bu şeker düzeyini düzeltir. Hastaların egzersiz yapması da tedaviye ek bir yöntemdir.

Şeker hastalığına bitkisel çözüm

Şeker hastalığını tamamen geçiren bitki yoktur ancak vücudun şeker dengesini sağlamasında yardımcı besinler vardır. Öncelikle alınan meyve sebzelerin taze ve iyi temizlenmiş olması şarttır.

Proteinden zengin besinlerin tüketimi azaltılmalı, unla yapılan hiçbir ürün yenmemelidir.

Tatlılardan uzak durulmalıdır, bazı baharatlar vücuttaki alerjiyi tetikleyebileceğinden baharatlar ölçülü yenmelidir.

Şeker hastalığı olanlar özellikle ekşi elma yiyerek açlık duygusunu bastırabilirler. Yağlı yiyecekler, kızartmalar vücuda zarar verir.

Unların kepekli olanı tercih edilmelidir, salatalarda zeytinyağı ve ev yapımı sirke kullanılmalıdır.

Beyaz etler haşlama şeklinde ve yağsız yenmesi tavsiye edilir, kırmızı etin hazmı zor olduğundan diyabetliler kontrollü şeklinde tüketmelidir.

Baharatları sofranızdan eksik etmeyin

Şeker haslığının sofrasından eksik etmemesi gereken baharat tarçındır. Tarçının kan şekerini dengeleme özelliği bulunur, yemeklerin üzerinde ve bitki çaylarında tarçın kullanılmalıdır.

Ekşi tatlar şekeri dengeler, kan sulandırıcı kullanmıyorsanız limon tüketebilirsiniz. Yüksek şekeri olanlar süt ürünlerinin arasından yoğurdu tercih etmeliler.

Tuz tüketimi tamamen sonlandırılmasa da oldukça azaltılmalıdır.

Şeker hastalığı beslenmeyle direkt bağlantılı olduğu için yiyeceklerin sirkeli suda iyice temizlenmesi çok önemlidir. Bol bol yeşil bitkiler tüketilmeli, çay ve kahve gibi kafein içeren içecekler abartılmamalıdır. Sigara, alkol içilmemeli ve yorucu bir iş hayatından uzak durulmalıdır. Beslenme şekliniz için ayrıntılı bilgiyi doktorunuz verecektir, onun talimatlarına uyunuz.

Источник: https://www.ipuclarim.com/seker-hastalari-nasil-beslenmeli/

6 Soruda Diyabette Beslenme, Diyabetliler İçin Muadil Besin Tablosu

Diyabetliler Nasıl Beslenmeli, Ne Yemeli?

Diyabet, artık çağımızda sık görülmektedir. Öncelikle diyabetin artık bizim için bir hastalık değil yaşam tarzı olduğunun farkına varırsak diyabetimizi kontrol altına almamız kolaylaşır.

Diyabetin tipleri olmasıyla birlikte özellikle tip 2 diyabetin önlenebileceği ve insülin direncini diyet ve egzersizle kırabileceğimizi biliyoruz.

Bunun en temel yolu da tabii ki yine diyetten geçmektedir.

  • Bu yazımızda diyabette hangi besinleri tüketebiliriz?
  • Hangi yiyeceklerden uzak durmalıyız?
  • Alternatif gıdalar hangileridir?
  • Diyabetten korunma yolları nelerdir?

Bu soruların hepsini sırayla inceleyelim:

1) Diyabette beslenme düzeni nasıl olmalıdır?

Diyabette kan şekerinin regüle olabilmesi için 6 öğün beslenme şarttır. Sağlıklı beslenmede de bizim için ara öğünlerimiz vazgeçilmezdir. Fakat diyabette bu ara öğünler bizim için olmazsa olmazımızdır. Özellikle kahvaltı saatinin sabah 9.00’dan sonraya bırakılmaması akşam yemeğinin saat 19.00’dan önce yenilmesi bizim için önem taşır.

2) Hangi besinlere dikkat edelim?

  • En başta sofralarımızdaki her öğünde bulundurduğumuz beyaz ekmek yerine tam buğday, çavdar, tam tahıllı ekmeklere yönelmeliyiz.
  • Pirinç pilavı yerine bulgur tüketimini artırarak, beyaz makarna yerine tam buğday veya kepekli makarna kullanmalıyız.
  • Meyve suları yerine meyveyi kabuklarıyla birlikte yemeyi tercih etmeliyiz. Özellikle bunu annelerimiz kahvaltılarda sıklıkla çocuklarına yapmaktadır. Meyveyi parçalara ayırarak çocuklarınıza vermek istiyorsanız püre haline getirerek verebilirsiniz. Muz, incir, üzüm, kavun, karpuz glisemik indeks dediğimiz şeker oranı yüksek meyvelerdir. Bunun yerine yeşil elma, portakal, mandalina, greyfurt, kivi tüketebilirsiniz.
  • Öğünlerimizin yanına salata koyarak lif alımını artırabiliriz. Her yemeğin yanında salata şart olmalı ki yemekteki karbonhidrat anında şekerin yükselmesini de önlemeli! Salataya nar ekşisi ve hazır salata soslarından katmamaya özen gösterelim!
  • Evde kek gibi ürünler yapılacaksa beyaz un yerine yulaf ezmesinden un yapılarak veya tam buğday ununu tercih ederek, rafine şeker takviyesi yerine kuru meyvelerle zenginleştirilmiş kekler hazırlayabilirsiniz. (bknz: fit kek tarifim)
  • Kahve ve çay şekersiz olduğu sürece serbesttir. Ancak bazı kahvelerde ekstra krema içerebilir. Örneğin latte, mocha gibi kahvelerin yerine filtre kahve veya Türk kahvesini tercih edebilirsiniz. (Muadil tablosundan seçeneklere bakabilirsiniz.)

3) Diyabette hangi yiyeceklere önem vermeliyiz?

Lifli gıdaların tüketimini artırmalıyız. Önce kısaca lifin açıklamasını yapıp özelliğinden bahsedelim:

Lifli gıdalar, midede mide asidiyle şişerler ve tokluk hissini artırırlar. Posalı gıdalar, mideden sonra bağırsağa direk geçtikleri için kolesterol ve şekerin hemen kana karışmasını geciktirirler. Bu sayede ani kan şekeri düşmeleri ve yükselmelerinin de önüne geçmiş oluruz.

Lif (posa), en çok meyve, sebze, tam tahıl ürünler ve yulafta bulunmaktadır. Diyetimizi oluştururken günlük 25 gram diyet lifini mutlaka göz önünde bulundurmalıyız.

Ancak şu anki beslenmelere bakıldığında bu oran maksimum 15 gramda kalmaktadır. Bazı alışkanlıklarımızı değiştirerek de lif oranını artırabiliriz.

Burada dikkat edilmesi gereken nokta lifli gıdalar tüketildikten sonra bol sıvı alımı olmalıdır. Aksi takdirde kabızlık görülebilir.

Detaylı bilgi için: Lifli Yiyecekler: Uzun Süre Tok Tutan Posalı 14 Besin

4) Hangi besinlerden uzak durmalıyım?

Karbonhidratlı yiyecekler ilk lokmayı aldığınız dakikadan itibaren 2 saat sonra kana karışmaktadır. Ancak yağlı yiyeceklerde aynı durum söz konusu değildir. Çünkü yağlı yiyecekler geç kana karışır ve geç sindirilir. Bu süre 3 saat ila 8 saat arasında değişebilir.

Bu yüzden kan şekerlerinin daha düzenli gitmesi için özellikle mayonez, krema, işlenmiş besinler, kızartmalar uzak durulması gereken gıdaların başında gelmektedir. Kızartma yerine fırında, haşlama, sote ve en çok önerilen ızgara tarzı pişirme tekniklerini kullanınız.

Bu noktada hiç yağ tüketmeyeceğiz diye anlaşılmasın; çünkü iyi kaynaklı yağların tüketilmesi vücut için yararlıdır. İyi yağlar olan balık, avokado, zeytinyağı, sert kabuklu kuru yemişler diyette yer almalıdır. Ancak her zaman denge şart!

Detaylı bilgi için: Doymuş ve Doymamış Yağ Farkı Nedir? Doymamış Yağ İçeren Besinler

5) Hangi besin grubuna ağırlık vermeliyim?

Diyabetlilerde D vitamini eksikliğine sık rastlarız. Kan tahlillerinde bu seviyeye baktırılmalı ihtiyaç duyulursa ek takviye yapılmalıdır. D vitamini kaynağı olarak sadece güneş ışınları ve balıkta bulunmaktadır. Kış mevsiminin yaklaşmasıyla Güneş ışınından da artık yararlanma süremiz azalacaktır.

Haftada en az 2 kez balık tüketerek D vitamini ihtiyacınızı karşılayabilirsiniz. Bu balıkların fırında yapılması kan şekerinizi istenen düzeyde tutmanızı sağlayacaktır. Aksi takdirde aşırı un ve yağdan kaynaklı kızartmayla kan şekeriniz 3. saatte aşırı yükselecektir. (3.

saatte kan şekerinize bakmanızı öneririz)

6) Dikkat edilmesi gereken noktalar nelerdir?

  • Bol su içmek,
  • Günlük en az yarım saat yürüyüş yapmak,
  • Günde en az 2 kez kan şekerinize bakmak,
  • Şekerli ve işlenmiş gıdalardan uzak durmak,
  • Yiyeceklerde porsiyon kontrolünü sağlamak,
  • Öğün saatlerini atlamamak,
  • Hamur işi ve kızartmalardan kaçınmak,
  • İnsülin direncinizi kırmanıza yardımcı olacaktır.

Her yiyeceğin muadili olduğunu unutmayalım. Sofranıza daha az yağlı ve şekerli gıdalardan alternatif oluşturabilirsiniz. Etiket okuma alışkanlığı kazanalım. Bu sayede hem kan şekeriniz düzene girecek hem de bel çevresi ve beden kitle indeksi gibi antropometrik ölçüler istenilen seviyeye gelecektir.

Sağlıklı günler dilerim…

Muz, kavun, karpuz, incir, üzümElma, portakal, mandalina, greyfurt, kivi
Pirinç pilavıBulgur pilavı
Beyaz makarnaKepekli veya tam tahıllı makarna
Latte, macchiato, mochaFiltre kahve, şekersiz çay, Türk kahvesi (şekersiz)
Mayonez, ketçap, ranch sosHardal
Kaşar peyniriLor peyniri, çökelek
KızartmaIzgara, fırında, haşlama
Beyaz ekmekTam tahıllı ekmekler
Havuç, patates, kerevizKabak, ıspanak, taze fasulye

Diyetisyen M. Büşra ARAL ÖZYURT

Instagram: @diyetisyeninmutfagi.aral

: Diyetisyen Büşra ARAL Özyurt

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Hızlı Kilo Verme Sürecinde Doğru Bilinen 6 Yanlış

Uygulaması En Kolay 3 Diyet Programı Diyetisyen Öneriyor

Kilo Vermenin Yolları Diyetisyen Kaleminden Zayıflamanın 10 Sırrı

Şeker Hastaları Ne Yemeli? Nasıl Beslenmeli?

11 Soruda Diyabet (Şeker Hastalığı) Uzman Doktor Cevaplıyor

Şeker Hastalığı Belirtileri, Nedenleri, Bitkisel Tedavi Yöntemleri

Источник: https://www.nefisyemektarifleri.com/blog/6-soruda-diyabette-beslenme-diyabetliler-icin-muadil-besin-tablosu/

Şeker Hastaları Ne Yemeli ve Nasıl Beslenmeli?

Diyabetliler Nasıl Beslenmeli, Ne Yemeli?
73 / 100SEO Score

Şeker hastalarının nasıl beslenmesi gerektiği hakkında kafa karıştırıcı bilgiler bulunmaktadır. Bundan dolayı şeker hastaları ne yemeli sorusu oldukça sık sorulmaktadır.

Şeker hastaları için sağlıklı beslenme en az egzersiz kadar önemlidir. Kan şekeri seviyelerini düşük tutmak ve şeker hastalığına bağlı gelişecek istenmeyen durumları (komplikasyon) engellemek için dengeli beslenmeleri gerekir.

Beslenme konusunda sanılanın aksine çok sert ve kısıtlayıcı bir diyet yoktur. Şeker hastaları diğer herkes gibi çoğu gıdayı yiyebilirler. Önemli olan yeterli karbonhidrat, protein, yağ alabilmek ve kan şekerini kontrol altında tutabilmektir.

Şeker hastalarının diyeti kişiye özel olarak belirlenmelidir. Hasta olan kişinin kilosu, boyu, beslenme alışkanlığı, spor alışkanlığı, harcadığı kalori ve hatta sosyoekonomik seviyesi bile verilecek beslenme rejiminde önemli rol alır.

Fazla kilolu olan tip 2 diyabet hastası (bkz: Şeker hastalığı nedir?) için düşük kalorili bir diyet ile kilo kaybı sağlamak, hastanın şeker seviyelerini düşürmeye yardımcı olacaktır.

Ama tam tersi zayıf veya normal kiloda tip 1 diyabet hastası biri için aynı diyeti uygulamak oldukça zararlı olup yan etki riskini arttıracaktır.

O yüzden şeker hastaları beslenme rejimini planlarken mutlaka uzman birinden yardım almalılar ve diyet kişiye özel olmalıdır.

Tip 1 diyabetli hastaların diyetleri kan şekerinde dalgalanmayı engellemeye yönelik olarak düzenlenirken Tip 2 diyabetlilerde daha çok kalori kısıtlaması ve kilo kaybı amacıyla planlanır.

Şeker Hastaları Ne Yemeli

Şeker hastaları için önemli olan sağlıklı ve dengeli beslenmedir. Bunun dışında sanılanın aksine çok fazla kısıtlama yoktur. Dengeli beslenmeleri için tüm besin öğelerinden önerilen miktarda tüketmeleri gerekir.

Sağlıklı bir diyet şu besinleri içermelidir:

  • Meyve çeşitleri,
  • Sebzeler,
  • Bütün tahıllar,
  • Az yağlı süt ve süt ürünleri,
  • Derisiz tavuk eti,
  • Balık eti,
  • Fındık ve bakliyat çeşitlerini.

Tip 1 diyabet hastaları özellikler karbonhidrat sayımı ile aldıkları besinlere göre insülin dozlarını ayarlarlar. Bundan dolayı tüketilen besin kadar, ne zaman ve ne kadar yediği de önemlidir.

Şeker Hastaları Nasıl Beslenmeli

Şeker hastaları için paylaştığımız  bu öneriler, sağlıklı beslenmek isteyen herkes için geçerlidir.

  • Düzenli yeme alışkanlığı kazanılmalıdır. Bu durum kan şekerindeki (glukoz) dalgalanmaları engeller.
  • Yüksek kalorili besinler yerine meyve ve sebze tüketilmelidir.
  • Yüksek kalorili soslar, tuzlu ve basit şeker içeren gıdalardan uzak durulmalıdır.
  • Yüksek lif oranına sahip kepekli tahıllar tüketilmelidir.
  • Bakliyat ürünleri tüketilmelidir. Bakliyat ürünleri düşük yağ içermekle birlikte protein ve liflerden zengindirler.
  • Haftada 2-3 defa balık tüketilmelidir.  (Kızartma şeklinde tüketilmemeli.)
  • Trans yağlardan ve doymuş yağlardan uzak durulmalı
  • Az yağlı süt ve süt ürünleri tüketilmeli
  • Yiyecek ve içecekleri ile alınan şekerler kesilmelidir. Yani çay ve kahve gibi içecekler şekersiz içilmelidir. Kola tüketilmemelidir.
  • Tuz miktarını azaltılmalı, yiyecekler evde az tuzlu yada tuzsuz olarak hazırlanmalıdır.
  • Konserve turşu tarzı yüksek sodyum içerikli besinler kısıtlanmalıdır.
  • Diyabetik gıda olarak satılan ürünlerin yarar sağlamadığı unutulmamalıdır.
  • Yağsız et tüketilmelidir.

Şeker hastalarına karbonhidrat kaynağı olarak önerilen besinler; tam taneli tahıllar, ekmek, kuru baklagiller, sebzeler, meyveler, yağsız süt ve süt ürünleridir.

Posalı yiyecekler şeker hastalarının mutlaka tüketmesi gereken besinlerdir. Posa besinlerin sindirilemeyen kısmına denir.

Posalı yiyeceklerin faydaları:

  • İnsülin ihtiyacını azaltırlar,
  • Kan şekerini daha yavaş yükselttikleri için ani dalgalanmaları engellerler,
  • Kanda yağların yükselmesini önlerler,
  • Uzun süreli tokluk hissi sağlarlar,
  • Bağırsak çalışmasını düzenler kabızlığı önlerler.

Posalı yiyecekleri diyette arttırmak için yapılması gerekenler:

  • Haftada en az 2 defa baklagiller tüketilmeli
  • Pirinç yerine bulgur tercih edilmeli
  • Beyaz ekmek yerine kepekli ekmek tercih edilmeli
  • Meyve suları yerine meyve tüketilmelidir.  Meyveler soyulmadan, kabukları ile yenmelidir.
  • Öğünlerde salata yenmelidir.

Günümüzde şeker hastaları için önerilen diyet kişiye özel planlanır. Böylece kişinin ideal kilosunu korumasına veya ideal kilosuna düşmesine yardımcı olunur.

Şeker hastalarının beslenmesi hakkında tüm otoriteler şuna vurgu yapmaktadır:

  1. Meyve, sebze, baklagiller ve posalı yiyeceklerden zengin bir diyet tercih edilmeli
  2. Rafine karbonhidratlar, trans yağlar, basit hazır şekerler diyetten çıkarılmalıdır.

Şeker hastalarının bu besinlerden ne kadar ve ne sıklıkla tüketeceği kişiye göre değişmekle birlikte, diyetisyen yardımıyla planlanmalıdır.

  • 1 ,
  • 2,
  • diabets.org,
  • mayoclinic,
  • diyabet.gov.tr

Источник: https://www.saglikbilgi.net/seker-hastalari-ne-yemeli-ne-yememeli/

Şeker Hastası Hamileler Nasıl Beslenmeli?

Diyabetliler Nasıl Beslenmeli, Ne Yemeli?

Şeker hastası hamileler, gebelik sürecinden itibaren doktor ve diyetisyenlerinden diyabetli gebeler için uygun olan bir diyet programı almalıdır.

Diyabetli hamileler için beslenme konusunda dikkatli davranmak, doktor kontrollerini aksatmamak ve tedavi yöntemlerini doğru şekilde uygulamak son derece önemlidir.

Zira diyabet, hem hamile kalmaya hazırlanırken hem de gebelik sürecinde anneyi ve bebeği olumsuz etkileyebilir. 

Gebelik diyabetinde, günlük alınması gereken enerji dağılımı anne adayının özelliklerine göre belirlenmeli. Karbonhidratı tamamen kesmek yerine doğru adresten almalı; tam tahıl taneleri, kepekli pirinç, kepekli makarna, bulgur ve yulaf gibi gıdalar tercih edilmeli.

Medical Park Bahçelievler Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Emel Unutmaz; gebelik döneminde diyabet çıkması durumunda uygulanabilecek beslenme formülleriyle ilgili bilgiler verdi: Gebelik döneminde kişinin karşılaşabileceği sağlık problemlerinden birisi de gestasyonel diyabet (gebelik şekeri) dediğimiz gebelikte çıkan şeker hastalığıdır.

Hamilelikte Diyabet Tanısı

Gebeliği takip eden doktor tarafından gebeliğin 24 – 28. haftalarında yapılan şeker yüklemeleri ile tanısı konuyor.

Biz diyetisyenler de kişiye özel, anne ve bebeğin sağlığını koruyacak, geliştirecek, hem anne hem de bebeği tüm besin ihtiyaçlarını karşılayacak bir beslenme programı oluşturuyoruz.

Amaç anne ve bebeğin iyi beslenmesi, bunun sonucunda istenilen kan değerlerine ulaşılması, istenilen ölçüde kilo artışı sağlanılmasıdır. Anne karnındaki bebeğin sağlığı annenin yeterli ve dengeli beslenmesi ile mümkündür. Ancak fazla kilo alma riskine karşı kontrol de çok önemlidir.

Gebelikte anne metabolizmasında bazı değişiklikler olur. Beslenme, bu dönemde ayrıca önem içerir. Bu dönem genellikle ‘eksiksiz beslenme’ ile eşdeğer tutulur. Eksik beslenmenin zararları ön planda tutulur; kişi ihtiyacının üzerinde beslenmeye teşvik edilir. Aslında eksik beslenme kadar fazla beslenme de gebelikte ciddi sıkıntılar oluşturabilir.

Günlük alınması gereken enerjinin dağılımı önemlidir. Toplam enerjinin yüzde 15’i proteinlerden, yüzde 30’u yağlardan ve yüzde 55’i de kompleks karbonhidratlardan karşılanmalıdır. Gebelikte kişinin alması gereken enerji; yaşına, boyuna, olduğu kiloya, gebeliğin başından itibaren aldığı kiloya ve fiziksel aktivite düzeyi gibi kişi ile bağlantılı parametrelere göre hesaplanır.

İhtiyacı olan enerjiyi hangi besinlerden alacağı diyetisyen ve anne adayı ile birlikte düzenlenmelidir. Gebelik döneminde beslenme önemli olduğu kadar hassastır da. Bazı besinlere karşı iştahsızlık veya tam tersi fazla aşerme gibi konular olabilir. Bu gibi durumları diyetisyeni ile paylaşan anne adayına özel program hazırlanmalıdır.

Şeker Hastası Hamileler için Beslenme Düzeni

Gestasyonel diyabette kilo artışı fazla olabileceği için bu riski düşünerek daha gebeliğin başından yani gestasyonel diyabeti tanısı almadan önce kontrollü gitmek gerekir. Eğer gebeliğe olması gereken kilonun üzerinde başladıysanız (BKI yani Beden Kitle İndeksi 25’in üzerinde ise) ilk 3 aylık dönemde kilo alınmaması gerekir.

BKI = kilo / boy(m) X boy (m) 18,5 altı Zayıf 18,6 – 24,9 Normal 25,0 – 29,9 Şişman

30 ve üzeri Obez

Normalde de gebelikte 9 – 12 kg normal, fazla kilo ile başlandıysa 7 – 8 kg, düşük kilo ile başlandıysa 17 – 22 kg ağırlık kazanımı normaldir.

Karbonhidratı Doğru Adresten Alın

Gebelik şekeri içinde normal diyabetteki gibi en önemli besin öğesi karbonhidratlı (şekerli) besinler.

Ancak bu noktada şöyle bir yanlış anlaşılma da olmamalı; karbonhidratlı besinler kan şekerini yükseltir diye, gestasyonel diyabette diyetten çıkartılmaz.

Yapılan çalışmalar da göstermiş ki; gebelikte yeterli protein ve yağ alınsa dahi eksik karbonhidrat bebeğin beyin gelişimi üzerinde olumsuz etkiler oluşturur.

Karbonhidratlarda önemli nokta; ne kadar karbonhidrat gerektiğinin iyi hesaplanması ve kişinin ihtiyaç duyduğu karbonhidratı günün hangi saatlerinde, ne kadar ve hangi besinlerle karşılayabileceğini öğrenmesidir. Kan şekerini hızlı yükselten basit şekerler yerine lif miktarı yüksek, kan şekerini daha yavaş yükselten, sağlığı geliştirmede daha etkin kompleks karbonhidratları seçmek faydalı olacaktır.

Kompleks karbonhidratlar; tam tahıl taneleri, kepekli pirinç, makarna, bulgur, tam buğday ekmekleri, çavdar, yulaf vb… Basit şekerler ise; çay şekeri, reçel, bal ve marmelat gibi gıdalardır.

Diyet programında karbonhidrat kaynaklarını öncelikli olarak ekmek ve ekmek yerine geçenler ile meyve grubu besinler oluşturur.

Bu besinler diyette kati suretle olmalı, ancak yenilecek miktar ve zamanlama çok iyi belirlenmelidir.

Gestasyonel diyabette sıkıntı her zaman kan şekerinin yükselmesi olmaz. Kan şekerinin düşmesi de yaşanır ve çok tehlidir.

Bu nedenle doktorun ve beslenme uzmanının istediği periyotlarda kan şekeri kontrolü yapmak / yaptırmak, besin tüketim kaydı tutmak ve bu kayıtlar eşliğinde beslenme programını yenilemek gerekir.

Annenin aldığı kilo, kan şekeri değerleri, yiyebildiği ve yiyemediği besinler göz önüne alınarak diyetisyen kontrolünde beslenme programı yenilenmelidir.

Ara Öğünleri Sakın Atlamayın

Öğün atlamayın. Diyabette olduğu gibi gestasyonel diyabette de kan şekerinin düşmesi oldukça sıkıntılı bir durumdur. Bunu önlemenin en güzel yolu sık aralıklarla beslenmektir. Kan şekerlerinin istenilen düzeylerde tutulabilmesi için öğün sayı ve miktarları önemlidir. Ara öğünler, öğünden 2.5 – 3 saat sonra kompleks karbonhidrat içerikli olmalıdır.

Kan Şekerini Posayla Düzenleyin

Kan şekerini düzenlemede yardımcı besinlerin başında posa gelir. Posa, birlikte yenilen karbonhidratın kan şekerine olan etkisini azaltır. Kan şekerinin yükselme hızını yavaşlatır.

Bu nedenle de tüm öğünlerimizde kalori değeri çok az olan ama vitamin, mineral ve posadan zengin olan kaynakları mutlaka soframızda olmalıdır (sebzeler). Bununla birlikte diğer karbonhidrat kaynakları da posadan zengin tercih edilmelidir.

(tam buğday ekmeği, çavdar, bulgur, meyveler vb. )

Diyabetli Hamileler, 10 Altın Kuralı Unutmayın:

  1. Gebe kalınan kilo, hamilelik dönemi boyunca alınacak kiloyu belirler.
  2. Gestasyonel diyabeti (gebelikte şeker) olan kişinin beslenme programı, mutlaka beslenme uzmanı ile hazırlanmalıdır.
  3. Diyet; anne adayına özel hesaplanmış, onun seveceği besinlerden oluşmalı ve sosyal yaşantısına uygun olmalı.
  4. Öğün ve ara öğünler kaçırılmamalı
  5. Hangi besinler karbonhidrat içerir öğrenilmeli. Buna göre öğünde alması gereken karbonhidrat kaynağı besinleri kişi kendi seçebilmeli.
  6. Gebeliği izleyen doktorun önereceği ölçüde fiziksel aktivite yapılmalı
  7. Bol su içilmeli
  8. Basit şekerlerden uzak durulmalı
  9. Kompleks karbonhidratlara ağırlık verilmeli
  10. Bol posa tüketilmeli.

Источник: https://cicicee.com/seker-hastasi-hamileler-nasil-beslenmeli/

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.