Diz Eklemindeki Menisküs Yırtıklar

Menisküs nedir ve Belirtileri, Tedavisi ve Ameliyatı Nasıl Olur?

Diz Eklemindeki Menisküs Yırtıklar

Menisküs nedir? Diz eklemini oluşturan kemiklerin arasında yer alan küçük hilal veya C şeklinde kıkırdak parçalarıdır. Lastiksi bir yapısı vardır. Dizimizde 2 adet menisküs vardır. Dizimizde bir adet iç kısımda iç menisküs ve bir adet de dış kısımda dış menisküs bulunur.

Menisküs nerede bulunur:

Uyluk ve kaval kemikleri arasında yer alan kıkırdak conta, yüklenmeler sırasında oluşabilecek yüksek basıncı emme özelliğine sahiptir. Böylece kemiklere binen yük azalır, bunun yanı sıra dizin öne arkaya gitmesini engelleyici bir görevi de yerine getirilmiş olunur.

Menisküsün görevi nedir:

Lastiksi yapısı sebebiyle eklem yüzeyini yastık gibi destekler ve dizde menisküs amortisör gibi bir görev yapar. Dizin alt kemiği ve üst kemiği arasında bulunan ince bağ dokusudur.

Kemiklerin kıkırdak yüzeylerinde meydana gelecek sürtünmeyi azaltır. Ekleme ve dizin alt kısmına, kaval kemiğine binecek yük dengeli şekilde dağılır.

Diz eklemini oluşturan iki kemiğin uyum içinde ve zarar vermeden hareket etmesini ve arada conta görevi yapar.

Aşağıdaki resime dikkatli bakarsanız iki kemiğin arasında önemli bir görev yaptığını göreceksiniz.

Diz üstünde bulunan uyluk kemiğinin yuvarlak olması, diz alt kemiği kaval kemiğinin de düz olması sebebiyle uyum içinde çalışması ancak menisküsün yastık görevini yapmasıyla mümkündür. Hareketimiz sırasında vücudun dönmesi ile dizlerinde birlikte hareketini ve dönmesini aynı sırada ve aynı uyumda gerçekleştirmesini sağlar.

Özellikle ağırlık taşıması sırasında üzerine binen yük de amortisör görevi yaparak dengeyi sağlar. Dizin öne arkaya kaymasını da engelleyici bir görevi de vardır.

Aşağıdaki resimde yastık şeklinde menisküsler görülmektedir.

menisküs nedir

Spor yaparken ısınma hareketleri yapmadan spora başlamak menisküs yırtığı riskini artırmaktadır. Özellikle dönme hareketinin daha fazla yapıldığı spor branşlarında menisküs yırtığı çok daha fazla görülmektedir.

Genç hastalarda daha çok spor yaralanması ile görülmektedir.

Özellikle halı sahaların yaygın olması ve bilinçsizce maçlara başlanması ve sentetik sahaların kaymaması nedeniyle menisküs yırtılması veya menisküs kopmasına sebep olmaktadır.

Menisküs Yırtılması nasıl olur?

Bu sorunun cevabını verecek olursak ;

  • Ayak yerde sabitken özellikle bir yük altındayken gövdenin diz üzerinde dönmesi menisküse sebep olabilir.
  • Futbol, kayak ve tenis gibi sporlarda dizdeki dönme hareketleri sebep olabilir.
  • Ayağın takılması sonucu dizin dönmesi neden olabilir.
  • Diz üzerine düşmeler
  • Yaşlılarda devamlı olarak dize alınan küçük darbelerin birikmesi
  • Trafik kazalarında da özellikle dize darbe alınması sonucu menisküs yırtılması görülebilmektedir.

Yaşlılarda menisküs ise zamanla dokudaki olumsuz değişiklerin yanı sıra fazla kiloya ve dizdeki kireçlenmeye bağlı yırtılmalar gözlenmektedir. Dejenere yırtık dediğimiz menisküs yırtılması ileri yaşlarda olmaktadır.

Travmatik olaylar sonucunda zorlanmalar ile menisküs yırtılması ve zedelenmeleri oluşmaktadır.
Menisküs yırtılması olaylarında zaman zaman kendiliğinden yaşanan olaylar ve darbe almaksızın oluşan yırtıklarda görülebilmektedir.

Yani zamanla birikme sonucunda taşmalar gibi yırtılmalarda olabilmektedir.

 Menisküs Belirtisi, Menisküs Yırtılma Belirtileri Nelerdir?

Ortopedi doktorunuz olayın nasıl geliştiğini öğrenmek için sorular soracaktır. Menisküsün yırtılmış olduğunu düşünmeye başlarsa hangi durumlarda rahatsızlık yaşadığınızı da soracaktır. Örneğin merdiven inerken veya çıkarken, yürürken takılma veya dizde kilitlenme olup olmadığını sorarak belirtilerini kontrol edecektir.

Daha sonra fiziksel muayene yapacaktır. Fiziksel muayene sırasında şişlik olup olmadığına ve dizin hareketlerinde bir kısıtlama bulunup bulunmadığına bakıp Mr filmi isteyecektir.

Fiziksel muayanesinde doktorunuz dizi büker, bacağınızı düz konuma getirmeye çalışır, yana doğru hareket ettirip ettirmediğinize bakar. Menisküse baskı uygulandığında hareketler de ki kısıtlanmalara bakarak yırtık olup olmadığını teşhis etmektir. Menisküs Mr çekiminde ise yırtığın boyutunun belirlenmesini sağlar. Menisküs yırtığı ile ön çapraz bağ da birlikte yırtılabilir.

Menisküs Ağrısı Nasıl Olur?

Menisküs yırtığında, bir travma sonucu aniden oluştuysa hastada ağrı, dizde şişlik, takılma hissi, kilitlenme ve hareket kısıtlılığı gibi şikayetler yaşanıyor.

Ancak aşınmaya bağlı ve daha yavaş oluşan yırtıklarda ise daha uzun süreli, hafif başlayıp giderek artan ağrı, hareket kısıtlılığı, merdivende ve oturup kalkmakta zorluklar ve yine takılma, kilitlenme gibi şikayetler görülebiliyor.

Menisküs tedavisi nasıl yapılır?

Menisküs tedavisinde hastanın travmanın yaşanmasının ardından bir takım rahatlatma tedavilerini yapması iyi olabilir.
Dinlenme, dizine buz kompresi, bandaj ve dizinin vücuttan yukarıda tutulması hastanın ağrısını azaltır ve dizinin şişmesini azaltır.

Tedavi için ağrı ve şişliği gidermeye yönelik ağrı kesici ilaçlar önerilir. Fizik tedavi ve kas güçlendirici egzersizlerden faydalanılabilir.

Ağrının ısrarla devam ettiği durumlarda, cerrahi müdahale önerilir. Dejenere olmayan yırtıklarda artroskopik olarak tamir edilebilir. Artroskopik olarak tamir işleminde yük verme zaman alır.

Artroskopik menisküs yırtığı eksizyonu sonrasında ise hastalar 3-5 saat içinde yürüyebilir ve 1 ay içerisinde de spora başlayabilir. En doğru kararı yine de doktorunuz verecektir.

Genel görüşümüz genç hastalarda menisküs tamiri; ileri yaşlardaki hastalarda semptomlara yol açan kısmı menisküsün artroskopik alınmasıdır.

Menisküsün 1/3’lük bir bölümünde kan damarları bulunmaktadır. Bu bölge iyi bir dinlenmeyle belki düzelebilir. Menisküsün geri kaln kısmında kan damarları bulunmamamaktadır ve bu bölge kendi kendini yenileyemez ve onarım kendi kendine gerçekleşemez. Başarılı geçen bir menisküs ameliyatı sonrası hasta koltuk değnekleriyle 1-2 gün içinde yürüyebilir.

Menisküs hastalığı nasıl olur:

Menisküs yırtılması, diz zorlaması sonucunda oluşan bir sağlık sorunudur.

Belirtileri nelerdir: Dizde ağrı, şişlik, harekette kısıtlanma olur. Zorlanma ve özellikle dizde kilitlenme menisküs yırtığının belirtisidir. Hatta en önemli belirtilerinden biridir.

Diz çöktüğünde, ayakta uzun süre durduğunda ya da merdiven çıkarkenağrı olması menisküs yırtığını ve belirtilerini akla getirmelidir.Menisküs yırtığı bir ucundan ya da tümü ile serbestleşirse, dizde takılma ve kilitlenmeye de yol açabilir.

Özellikle spor sırasında oluşan menisküs yırtılmalarında hasta diz içerisinden sesler geldiğini düşünebilir, dizin takılma ve kilitlenme hissi yırtığın önemli bir belirtisi olabilir. Diz ekleminde ağrı olur. Yırtığın olduğu dizde şişlik oluşabilir. Şişme olursa dizinizi bükemeyebilirsiniz veya açamayabilirsiniz.

Şişme ile birlikte diz içerisinde sıvı birikmesi olur.
Dizdeki ağrı hep aynı yerde olup, uzun süre devam ediyorsa doktora gitmek gerekir. Ortopedi doktoru gerek fiziki kontrol ile gerekse de Mr kontrolü yaparak menisküs yırtığının olup olmadığını anlamaya çalışacaktır.

Menisküs yırtığının çok büyük olması dizde kilitlenmeye sebep olur.

Menisküs ameliyatı nasıl yapılır?

Menisküs ameliyatı artroskopik olarak yapılır. İki küçük delikten bir taraftan göz dediğimiz yapıyla diğer taraftan da operasyon kanalıyla ameliyat yapılır. Ameliyatının artroskopi yöntemiyle yapılması daha hassas şekilde ameliyatı yapmayı ve ameliyat sonrası iyileşme süresini kısaltır ve ameliyat başarısını artırır.

Menisküs ameliyatında teşhisin doğru olup olmadığı kontrol edilir, artroskopi sırasında da daha detaylı görülerek ameliyat yapılır. Yırtık var mı, menisküs sıklığı nasıl, kıkırdaklarda veya başka dokularda problem var mı bunların kontrolü de gerçekleştirilir.

Menisküs yırtıkları genelde 4 evrede incelenmektedir. Grade 1, grade 2 yırtıkları genelde görülebilmektedir, grade 3 ve grade 4 menisküs yırtıkları ise kesinlikle ameliyat gerektiren yırtık tipleridir.

Menisküs yırtığının bu tipine göre de 2 farklı ameliyat yapılmaktadır. Menisküsün bir kısmının veya tamamının alındığı ameliyat menisektomi olarak adlandırılmaktadır. Menisküs yırtılan parçalarının dikildiği durumda onarım yapılır. İki ameliyat tipi de artroskopi ile yapılır.

Artroskopi nedir peki; eklemlerle ilgili sorunların teşhis ve tedavisinde kullanılan bir cerrahi uygulamadır. Özellikle menisküs ve ön çapraz bağ ameliyatlarında da kullanılmaktadır.

Artroskopi de ince bir çubuğun ucunda bulunan kamerayla (artroskop) eklemin bulunduğu bölge görebilmektedir ve deriye açılan çok küçük deliklerden operasyonu gerçekleştirir.

Kamera görüntüsü zoom yapılarak çok daha detaylı şekilde incelenebilmektedir.

Artroskopi ile yırtılan menisküsün eklem içine dağılan parçaları toplanabilir, menisküs yırtıkları dikilebilir ve çapraz bağ dokularında sorunlar düzeltilebilir.

Menisküs ameliyatı sonrasında sonda takılır, çünkü o bölgede biriken kanı temizlemek şişliği azaltmak için bunun yapılması gereklidir.

Aşağıdaki resimde Menisküs artroskopisi yapılmaktadır.

menisküs artroskopisi

Menisküs ameliyatsız geçer mi?

Ameliyatsız iyileşme olmaz ancak çok büyük bir kısmında menisküs yırtığın boyutuna ve yerine bağlı olarak güçlendirme ile tedavi yapılabilir.

Ancak yırtığın iyileşme ihtimalinin olmadığı veya diğer yöntemlerle düzelme görülmeyen durumlarda ameliyattan ısrarla kaçınmak yırtığın büyümesine, yırtık kısımların hareket etmesinden dolayı dizde kilitlenme ve hareket kısıtlılığına, kıkırdağın mekanik etkiyle giderek bozulmasına yol açabiliyor.

Menisküs ameliyatı gerektiren bir yırtık varsa ameliyat gerçekleştirilmelidir. Hem daha farklı bir soruna yol açmamış olunur hem de bir an önce hasta normal yaşantısına dönmüş olur.

Menisküs ameliyatı sonrası neler yapmak gerekir?

Ameliyat sonrası fizik tedavi ve egzersizleri çok düzenli şekilde yapmak gerekir. İlk günlerde oldukça dikkatli olunmalı ameliyat sonrası iyileşme süreci başarılı olarak geçirilmelidir.

 Menisküs nedir  konulu yazımızda ve menisküs ile ilgili tüm sorulara, burada ve diğer yazılarımızda cevap verdiğimizi düşünüyoruz. Hastalarımıza geçmiş olsun dileklerimizle.

Detaylı bilgi için aşağıdaki yazıları da lütfen okuyunuz.

Menisküs Ameliyatı Sonrası  yazısını okuyunuz

menisküs ameliyatı sonrası neler yapılmalı

ve

Menisküs Egzersizleri yazısını okuyunuz.

 Menisküs Yırtığı Neden Olur:

Aşağıdaki videomuzda Prof. Dr. Sinan Karaoğlu’nun Dr. Aytuğ ile programında menisküs ile ilgili tüm detaylar yer almaktadır. Lütfen izleyiniz.

Prof.Dr. Sinan Karaoğlu’na Soru Sormak için Tıklayınız

Источник: http://www.sinankaraoglu.com/meniskus-nedir-ve-tedavisi-nasil-olur/

Diz eklemi menisküsünün yırtılması – semptomlar ve tedavi

Diz Eklemindeki Menisküs Yırtıklar

Menisküs, mobil, yoğun kıkırdaklılevha, “C” harfini anımsatır. Menisküs tibia üst bölgesinde sabitlenir ve diz ekleminin bir parçasıdır. Bu element olmadan, eklem sadece bir fleksiyon ve ekstansiyon olarak tam olarak işlev göremez. Dizde medial ve lateral menisküs plakaları bulunur.

Menisküsün yapısı

Her kartilajinöz plaka kapsüle bağlıdırdiz diarezi. Aynı menisküsün farklı bölümleri farklı yoğunluk ve yapıya sahiptir. Vücut yaşlandıkça, plakalar aşınır ve kırılgan hale gelir, bunun sonucunda bir kişi diz menisküsünün kopması .
Menisküs aşağıdaki parçalardan oluşur:

  1. gövde;
  2. Arka boynuz;
  3. ön boynuz

Kapsül arterine bağlı olarak plakların kan alınması sağlanır. Kıkırdağın iç yüzeyi diartrozun derinliğinde bulunur, bu nedenle beslenme, sinovyal sıvının dolaşımı nedeniyle mümkündür.

Medial menisküs plakası dar, ancak şekliayı hatırlatıyor. Yanal menisküs daha bir halka ve biraz daha geniş bir medial gibidir.

Doğrudan yan tüberkül interkondiler arka boynuz bağlı kıkırdak plakası ve ön boynuz ön çapraz bağ ve interkondiler eminenste dış bağlanır.

Diz menisküsünün kopması , kapsülün hemen yanında meydana geldi, oldukça hızlı bir şekilde sigaraya giriyor; iç yaralar dikişsiz olarak büyümiyor.

Menisküs rüptürünün belirtileri

Işaret eden klinik bir resim menisküs rüptürü Tamamen hasar derecesine bağlıdır. Yırtılma anında hasta keskin, tahammül edilemez bir ağrı hisseder ve eklemde karakteristik bir tıkırtı duyar.
Yaralanmanın ana belirtileri:

  • şiddetli ağrı;
  • diz şişer;
  • eklemde hareketlilik oldukça sınırlıdır;
  • En ufak bir harekette krepitasyon var (crunch);
  • femoral kasların zayıf koordinasyonu.

Sinoviyal bir eklem ponksiyonu yaparkensıvı kan (hemartroz) gözlemlenebilir. Bu durum, rüptürün kan damarları ile kaplı olan menisküsün o kısmında meydana geldiğini gösterir.

Eğer diz eklemi menisküsünün rüptürü hafif (ıstırap), semptomlar bir süre sonra kaybolabilir, ancak istenmeyen bir sonuçla, plağın sıkışması ve eklemin hareketsizleştirilmesi gerçekleşir.

Bazen kıkırdak hasarı belirtileri zayıftırbelirgin karakter – merdiven çıkarken veya tırmanırken hasta dizden muzdarip olabilir. Bu nedenle patolojiyi muayene edilmeden teşhis etmek imkansızdır. Mağdur aşağıdaki teşhis prosedürlerinden geçmelidir:

  1. X-ışını;
  2. Dizde bir ultrason;
  3. 3 tomografi;
  4. artroskopi.

Çoğunlukla, sadece bir soruşturma yöntemi yeterlidir.

Menisküs yırtığı tedavisi

Diz menisküsünün tedavisi ya da birincil kökeninin sıkışması çoğu zaman muhafazakârdır. Bununla birlikte, bazen hastanın ameliyat olması gerekir.
Diz menisküsünün tedavisi birkaç aşamadan oluşur:

  • Dislokasyon sonucu bir sıkışma varsa, doktor eklemi önce düzeltmelidir. Bu amaçla iki yöntem kullanılır – donanım çekiş veya manuel yöntem.
  • Artikülasyon yapıldıktan sonra, şişkinliği gidermek gerekir. Bunun için, hastaya anti-enflamatuar ilaçlar reçete edilir, çoğu zaman steroid olmayanlar grubundan.
  • şiddetli ağrı, örneğin nimesulid, diklofenak, ibuprofen, piroksikam Paracetamol'a olarak ağrı kesici, sürebilir.
  • Doktor gerekli görürse diz takip ederimmobilize. Eklemde, belirli bir açıyla bükülmüş, bir sıva bandajı empoze edin. Hasar derecesine bağlı olarak üç hafta veya daha fazla alçı takmanız gerekir.
  • Sonra kıkırdak doku restorasyonu izlerplaklar ve artrozun önlenmesi. Hasta hondoprotektörler ve hyaluronik asit ile tedaviye tabi tutulmalıdır. Bu üç aydan altı aya kadar sürebilir.

Ama hayatta kalan kişi için tam bir tedaviden sonra bile diz menisküsünün kopması , tedavi kursu yıllık olarak tekrarlanmalıdır.

Menisküs rüptürünün sonuçları

Diz eklem menisküsünün kopması (hatta önemsiz) ciddi olabilirkomplikasyonları. Çoğu zaman bu gonartrozdur (diz ekleminin artrozu). Eklem yüzeylerinde patolojik bir değişiklik, kemiklerin terminal kısımları arasında aşırı sürtünme yaratır.

Sonuç olarak, eklem hastanın eklemlerin hareket kaybı ve sakatlığa yol açabilir dejeneratif süreç gelişir.
Buna ek olarak, çok küçük kuvvetlere maruz kaldığında bile daha sonraki menisküs yırtığı ortaya çıkabilir.

Bu nedenle, herhangi bir şüphe diz menisküsünün kopması Bir travmatolog ziyaret etmek için bir sebep olmalı.

Menisküs artroskopisi

Diz eklemi artroskopisi sadecebir tanı ölçüsü, fakat aynı zamanda minimal invaziv bir işlemdir; bu, dizde motor fonksiyonunu yeniden kurmak imkansızdır. İlk olarak, doktor yaralanmanın niteliğini belirler, daha sonra tedavi yöntemine karar verir. Çoğunlukla, tanı ve operasyon tek işlemde gerçekleştirilir.
Artroskopinin konvansiyonel cerrahi müdahaleye göre birçok avantajı vardır:

  1. minimal kan kaybı;
  2. Eklem dokularında küçük hasar;
  3. hızlı rehabilitasyon;
  4. manipülasyonun uygun maliyetli maliyeti.

Bu yüzden menisküs rüptürü En sık olarak artroskopik yöntemle tedavi edilir. Artroskopi sırayla iki çeşittir.

  • Menisküsün artroskopik rezeksiyonu (bir bölümün çıkarılması) – prosedür medikal pense yardımıyla gerçekleştirilir. Plakanın kesilmiş ve patolojik olarak değiştirilmiş parçaları kesilir, kıkırdak bir şekil alır.
  • Meniscatectomy – hasarlı bir menisküsün dikilmesi.

Kıkırdaklı plağın ihlali de artroskopi ile tedavi edilebilir. Bu durumda, bir artroskop yardımıyla, doktor, bağlanmış kıkırdağı ayarlar.

Rehabilitasyon ve rehabilitasyon

Menisküste küçük hasarlar bileplakalar ciddi rehabilitasyon ve hafif yükleme rejimleri gerektirir. Genellikle, hasta tam iyileşme için 2-4 hafta harcar, ancak karmaşık vakalarda bu süre 2 aya çıkar.

Bu dönemde hasta fizyoterapi prosedürleri ve özel restoratif egzersizler gösterilir.
Kendinden restorasyona başvurmak çokMağdur, uygun ekipman ve bilgi olmadan zarar derecesini belirleyemediği için tehlidir.

Hekim, fiziksel egzersiz programını yapmalı ve egzersizin yoğunluğunu düzenlemelidir.

Источник: https://tr.erch2014.com/zdorove/121454-razryv-meniska-kolennogo-sustava-simptomy-i-lechenie.html

Diz Eklemindeki Menisküs Yırtıkları

Diz Eklemindeki Menisküs Yırtıklar

Memorial Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanları menisküs hastalığı ve tedavi yöntemleri ile ilgili bilgi verdi.

Günümüzde spor faaliyetleri ve fiziksel form hedefleyen egzersizler rağbet gördükçe diz yaralanmaları da her yaştaki insanlarda gittikçe daha sık görülmektedir. Diz eklemi vücuttaki en büyük eklemdir. Diz eklemi 3 kemikten oluşmaktadır.

Yukarıda uyluk (femur) kırığı aşağıda bacak (tibia) kemiği ve öndeki parça diz kapağı (patella) kemiğidir. Diz eklemi fleksiyon ve ekstansiyona izin veren menteşe tipi eklem olmasına rağmen,hareket esnasında rotator eklem fonksiyonu da gösterir.

Eklem yüzleri birbirlerine çok uygun olmadığı için eklem yardımcı dokularla güçlendirilmiştir. Bunlar diz eklemi bağları (Ligamentler) ve çukur şeklindeki kıkırdaklar (Menisküsler)'dir.

Anatomi:

Her dizde iç ve dış olmak üzere iki adet fibrokartilajinöz yapıda bulunan menisküsler vardır. Menisküsler yarım ay şeklinde, periferik kısımlarının koveks ve kalın içe doğru incelerek seyreden (enlemesine kesitlerde) üçgen biçiminde olup tibia eklem yüzünün 3/2 örtecek şekilde yerleşir.

Menisküsler kompresyona direnç gösterecek biçimde yoğun sıkı örgü şeklinde kollajen lifleri bulunan elastikiyeti olan ve önemli görevleri üstlenmiş yapılardır.

Menisküslerin şok abzorbe edici görevi, eklem kıkırdaklarının beslenmesine yardımcı diz stabilitesini sağlar ve yükün daha geniş bir alana dağılmasını ve eklem kıkırdaklarının yüksek basınçtan korunmasını sağlar.

Etyopatoloji:

Menisküs yırtıkları her yaşta görülebilmektedir.Ancak oluş mekanizmaları farklıdır. Genç insanlarda menisküs dokusu sağlam olduğundan ciddi travmalar sonucu yırtılırlar. Menisküs yırtığına neden olan travma ve zorlamaların kapsül, yan ve çapraz bağlarda yaralanmalara neden olduğu unutulmamalıdır.

İleri yaşlarda menisküs dejenerasyondan dolayı zayıflar ve çok basit diz hareketlerinde bile yırtılabilir. İç menisküsün daha geniş kalın olması ve medial yan bağa sıkıca yapışmış olmasından dolayı daha hareketli olan dış menisküse göre 5-7 kat daha sık olarak yaralanır ve yırtılır.

Menisküs yırtıkları yırtık biçimine göre sınıflandırılmıştır: – Uzunlamasına yırtıklar; menisküs kenarına paraleldir, kısmi veya tam olabilir.

– Enlemesine yırtıklar; menisküsün superior ve inferior yüzlerinin ayrılması şeklinde olur – Oblik yırtıklar – Radial (perifere dikey) yırtıklar – Değişik tip yırtıklar(flep şeklinde, kova sapı şeklinde, papağan ibiği şeklinde, karışık veya dejeneratif menisküs yırtıkları) Menisküste damarlı kısım periferde olduğu için iyileşme ancak bu bölgede olur.Bu nedenle son yıllarda artroskopik cerrahinin gelişmesiyle periferik menisküs yırtıklarının onarımı başvurulan onarım yöntemlerinden biri olmuştur.

Klinik Bulgu Ve Belirtileri:

Menisküs yırtıklarının büyük çoğunluğunda ağrı, şişlik ve kitlenme gibi üç ana belirti vardır. Ağrı en önemli belirtidir ve sıklıkla yırtık olan menisküs tarafında eklem hizasında olur.

Merdivende ve çömelirken ağrı artar kitlenme yırtık olan menisküs parçasının eklem aralığına sıkışması ile olur ve bükülen diz uzun süre açılamaz. Menisküs yırtığı olan dizde sıklıkla sıvı birikmesi de olur. Hasta bunu dizinde şişme ve dolgunluk hissi olarak algılar.

Duyarlılık eklem aralığı boyunca bulunabilir, bu menisküsün periferik yapışma yerlerindeki yırtılma veya zorlanmaları gösterir.

Tanı:

Tanıya anamnez, fizik muayene, menisküse yönelik özel testler, radyo-diagnostik yöntemler ve artroskopiyle ulaşır hastanın hikayesi yaralanmanın oluş şekli ve zamanı,travmanın şiddeti, şikayetleri, muayene bulguları ve özel testler (mcmurray, Apley testleri) ile menisküs yırtığından şüphelenilebilir.

Düz röntgen grafilerinde menisküsler görülmez; ancak dizdeki başka anormallikleri görme açısından çekilmesi önerilir. En iyi tanı aracı manyetik rezonanstır(MRI) Menisküs yırtıklarını %80-93 arasında gösterir, ayrıca beraberinde diğer eklem yapıları da görülür.

Eğer bunlarla tanı konulamazsa artroskopi ile dizin içine bakılarak tanı kesin olarak konulabilir.

Tedavi:

Konservatif tedavi:Akut bir diz travmasını takiben,dizdeki patolojilerin tanısı konulana kadarki ilk tedavi kanservatif olmalıdır.Öncelikle ekstremite yükten arındırılarak,istirahata alınır. Semptomik tedavi medikal olarak anti enflamatuvar ve analjezik ilaçlarla sağlanır.

Akut belirtilerin azalmasından sonra diz eklemi dikkatlice muayene edilir ve bulgulara göre tedavisinin gidişi saptanır. İlk tedavi yaralanmanın şiddetine bağlı olarak ortalama 10 ila 20 gün sürdürülür. Bu süre sonrasında yük verilir.

Bundan sonraki aşamada dizde lokalize palpasyon ağrısı devam ediyor; ancak bağ sistemi sağlamsa kitlenme ve hidroartroz yoksa konservatif tedaviye devam edilir.Dize elastik bandaj veya dizlik sarılır.

Hastanın sportif aktivitelerine ara vermesi söylenir ve progressif quadriceps egzersizlerine devam edilerek hasta izlenir.

Cerrahi Tedavi:

1-) İlk tedaviyi takiben tekrarlayıcı ağrı ve süregelen effüzyonlar ve de kilitlenme gibi septomlar günlük veya sportif yaşamı engellemeye başladığı anda menisküse yönelik cerrahi tedavide maximum menisküslerin korunmasını hedefleyen menisküslerin cerrahi olarak çıkarılması yani menisektomiler, menisküsün bütünü çıkarılmasını içeren total menisektomiler veya yalnız yırtık parçanın çıkarılmasını içeren parsiyel menisektomiler şeklinde yapılır. 2-) Pereferik yırtıklarda yırtığın dikişlerle tespit edilerek menisküs tamirleri menisküs tedavilerindeki son aşama menisküs transplantasyonlarıdır.Daha önce menisküsü alınmış hastalarda gelecekte karşılaşılacak dejeneratif değişiklikleri önlemek ve diz stabilitesine olan katkılarına tekrar kazanabilmek için alternatif bir yöntemdir. Son yıllarda giderek uygulama alanı bulan transplantasyonda ilke, kadavradan alınan menisküs dokusunun transplante edildiği yeni dizde de canlılığını sürdürmektedir.

Artroskopi:

Tüm dünyada büyük eklem yaralanmalarının tanı ve tedavilerinde çok sık kullanılan bir yöntemdir. Hastaya zarar vermeyen minor cerrahi bir işlemdir.

Artroskopi teknik olarak çok küçük ameliyat kesileri yardımıyla eklem içerisine yerleştirilen kurşun kalemden daha ince aletler ile ve fiberoptik kamera yardımıyla monitör ekranından eklem içerisinin net bir şekilde görüntülenmesi esasına dayanır.

Eklemin sağlamlığını temin eden yapılara bir zarar verilmediğinden hastalarımız artroskopi sonrası çok kısa sürede eski işlerine ve aktivitelerine dönebilmektedir. Ameliyat sonu cilde dikiş atılmaz. Hastaların büyük çoğunluğu aynı gün içinde taburcu edilebilmektedir.

Bilgi ve Randevu İçin : 444 7 888

Güncellenme Tarihi: 30 Nisan 2009Yayınlanma Tarihi: 30 Nisan 2009

Benzer Sağlık Rehberleri

Источник: https://www.memorial.com.tr/saglik-rehberleri/diz-eklemindeki-meniskus-yirtiklar/

Ortopedi ve Travmatoloji – Ankara – Menisküs Yırtıklarında Tedavi Seçenekleri

Diz Eklemindeki Menisküs Yırtıklar

Prof. Dr. N. Reha Tandoğan – Op. Dr. Asım Kayaalp
Menisküsler diz ekleminde yer alan C şeklinde kıkırdak benzeri yapılardır. Diz eklemini oluşturan iki ana kemik olan femur ve tibia arasında yer alırlar. Biri iç diğeri dış olmak üzere her dizde ikişer tane menisküs bulunur.

Menisküsler ne işe yarar?

Kırk yıl öncesine kadar menisküslerin işe yaramaz artıklar olduğu düşünülürdü. Bu nedenle dizi ağrıyan her hastada menisküs yırtığı akla gelir ve ameliyat sırasında menisküsler sağlam bile olsa, nasıl olsa ileride yırtılacak diye tamamen çıkartılırdı.

Ancak son yıllarda menisküslerin dizlerin normal işlevi için çok önemli görevleri olduğu anlaşıldı. İki kemik arasında yerleşen menisküsler bir conta gibi görev yaparak eklem kıkırdağını anormal yüklenmelerden korurlar. Dize gelen yüklerin taşınması ve aktarılmasında çok önemlidirler.

Ayrıca eklem yüzlerinin uyumluluğunu artırırlar ve eklem sıvısının eklem içi dolaşımına katkıda bulunurlar. Menisküsler olmadığında diz eklemine gelen yükler doğrudan eklem kıkırdağına binerek erken aşınmaya yani osteoartrite yol açarlar.

Bu bilgilerin ışığında, günümüzde menisküsleri korumak ortopedistlerin birinci önceliği haline gelmiştir.

Menisküs yırtıkları nasıl oluşur?

Futbol sırasında sabit ayak üzerinde dönme hareketi sırasında menisküs yırtığı oluşabilir Gençlerde ve ileri yaştaki bireylerde menisküs yırtıklarının oluş şekli farklıdır. Gençlerde, menisküsün yırtılması için çok ciddi bir travma gerekir.

Bu genellikle sabit ayak üzerinde dönme hareketi sırasında oluşur. Futbol, basketbol, kayak gibi sporlarda oluşan yırtıklar buna örnektir.Yıllar geçtikçe menisküsler sağlamlık ve esnekliklerini kaybederek “dejenere” olurlar. Dejenere menisküslerin çok daha kolay yırtılabilirler.

İleri yaştaki bireylerde basit bir çömelme veya halıya takılma ile menisküs yırtıkları oluşabilir.Dış menisküs, iç menisküse göre daha hareketlidir, bu nedenle iç menisküs yırtıkları daha sık görülür. Nadir de olsa, menisküslerde doğuştan şekil bozuklukları olabilir.

Bu tip menisküsler yırtılmaya daha müsaittir ve çocuk yaşlarda bile belirti verebilir.

Menisküs yırtıklarının belirtileri nelerdir?

Menisküs yırtığının şematik görünümü Menisküs yırtıkları oluşurken hastalar genellikle ani bir ağrı batma ya da yırtılma hissederler. Yırtılan menisküsün hangisi olduğuna bağlı olarak ağrı dizin iç ya da dış kısmında daha belirgindir.

Birkaç saat içinde dizin içinde sıvı veya kan toplanmasına bağlı olarak diz ekleminde şişlik ortaya çıkar. Genellikle yaralanan dizin üzerine basmak mümkündür ancak topallama vardır ve sporcular genellikle sporu bırakmak zorunda kalırlar.

Yaralanma şiddetli ise menisküs yırtıklarına diz ekleminin çapraz ya da yan bağlarının kopmaları da eşlik edebilir. Bu durumda dizde emniyetsizlik ve boşluk hissi gibi belirtiler de ortaya çıkabilir.

Bazen yırtılan menisküs parçası, diz eklemini oluşturan kemiklerin arasında sıkışarak diz hareketini engeller. Kilitli diz olarak bilinen bu durumda erken dönemde cerrahi tedavi yapılması gerekir.Zaman geçtikçe dizdeki yaygın ağrı azalarak ilgili menisküsün üzerinde noktasal hale gelir.

Ağrı özellikle ani dönüşlerde ve çömelme sırasında ortaya çıkar. Yırtık menisküs parçaları eklem yüzleri arasına girerek dizde takılma ve kilitlenme gibi belirtilere yol açabilir. Bu beraberinde daha önceden dizde olmayan kıtırtı benzeri seslere de yol açabilir.

Menisküs yırtıklarına nasıl tanı konulur?

Doktorunuzun menisküs yırtığı tanısına ulaşması için önce olayın oluş şeklini anlatmanızı isteyecektir. Daha sonra dizinizi muayene ederek menisküs yırtığı bulgularını araştırır. Bu sırada yan ve çapraz bağlarınızı da muayene eder. İyi bir hikaye ve fizik muayene sonrasında menisküs yırtığı tanısı büyük ölçüde ortaya çıkar.

Dizinizdeki aşınma-eskimenin miktarını değerlendirmek ve kemik yapılarda başka bir sorun olup olmadığını anlamak için doktorunuz röntgen grafileri isteyebilir. Menisküs yırtıklarının tanısını doğrulamak için son yıllarda en güvenilir yöntem diz ekleminin manyetik rezonans görüntülemesidir (MRG).

MRG’de iç menisküs yırtığının görüntüsü MRG’nin menisküs yırtıklarını saptamadaki doğruluk oranı, usulüne uygun çekilir ve deneyimli ellerde değerlendirilirse % 95’in üzerindedir. Ancak tedaviye karar vermede tek belirleyici MRG değildir.

Bazı olgularda yırtık olmadığı hale yırtık varmış gibi görüntü elde edilebilir (yalancı pozitif sonuç) ya da tam tersine yırtık olduğu halde MRG’de saptanamayabilir (yalancı negatif sonuç).Özellikle daha önceden menisküse yönelik cerrahi tedavi yapılmış ise hata payı çok artar ve daha ileri tanısal yöntemlere gerek olabilir.

Bu nedenle tedavinize karar verirken doktorunuz sadece MRG bulgularını değil, sizin hikaye ve fizik muayene bulgularınızı da göz önüne alır. Bazı hallerde bu tanı yöntemlerinin hepsi yetersiz kalabilir. Bu durumda artroskopi ile tanı doğrulanır.

Bakınız bu web sitesindeki “Artroskopik cerrahi nedir” bölümü.

Menisküs yırtıklarında tedavi seçenekleri nelerdir?

Gençlerde menisküs yırtıklarının tedavisi çoğunlukla cerrahidir. Çok nadir görülen ve tam kat olmayan bazı küçük yırtıklar dışında menisküslerin kendiliğinden iyileşme yeteneği yoktur. Belirgin yakınmaları olan hastalarda cerrahi müdahale ile menisküs yırtığı onarılmaya çalışılır, eğer yırtık onarıma uygun değilse yırtık olan kısım çıkartılır.

İleri yaştaki hastalarda menisküs yırtıklarına genellikle dizde artroz (aşınma, yıpranma, kireçlenme) eşlik eder. Bu durumda sadece menisküs yırtığına müdahale etmek sorunu tam olarak çözmeyebilir.

Doktorunuz bu durumda ilaç tedavisi ile belirtilerin baskılanmasını, eklem içi enjeksiyonları, artroskopik cerrahiyi ya da artroskopi ile birlikte kemik düzeltici ameliyatlardan birine karar verecektir.

Menisküs onarımı nasıl yapılır?

Dizin uzun dönem sağlığı için çok önemli olan görevlerini yerine getirmeleri için menisküs yırtıklarında ilk seçenek onarımdır. Menisküslerin damarlanma özellikleri nedeniyle iyileşme yetenekleri çok yüksek değildir ve menisküs yırtıklarının kabaca beşte biri tamire uygundur.

Menisküs tamiri günümüzde artroskopik cerrahi ile yapılmaktadır.
Doktorunuz yırtığın tamire uygun olduğuna karar verdikten sonra özel kanüllerden yerleştirilen uzun iğneler ile menisküs yırtığınızı onarabilir. Yırtık boyunca 3-4 mm arayla menisküsün hem üst hem alt yüzünden dikişler atılır (Video 1 ve 2).

Dış menisküs tamiri için geliştirilen özel dikiş cihazı kullanılarak yapılan onarım. Dikişlerin eklem dışına çıkartılıp bağlandığı yerde ilave küçük bir kesi yapılmasına gerek vardır. Son yıllarda geliştirilen bazı implant-dikiş kombinasyonu cihazlar ile menisküs onarımı çok daha kolay hale gelmiştir.

Küçük plastik çapalara bağlı kendinden düğümlü bu implantların kullanımı Video 2'de gösterilmiştir. Bu implantlar kullanıldığında diz dışında ikinci bir kesiye ihtiyaç yoktur. Dikiş-implant kombinasyonu cihazlar ile menisküs onarımı. Yapılan tamirin sağlamlığı ve eklem içinde yapılan başka girişimler (ör.

Çapraz bağ cerrahisi) olup olmadığına göre ameliyat sonrası dönemde birkaç hafta koltuk değneği kullanmanız ve çömelmekten kaçınmanız gerekli olabilir. Spora dönüş 4 hafta ile 4 ay arasında değişen sürelerde olabilir.

Menisküs onarımının başarı oranları yırtığın tipi ve yapılan cerrahinin şekline göre değişmekle birlikte % 70 ile 95 arasındadır. Yapılan tamire rağmen menisküs iyileşmeyebilir veya tekrar yırtılabilir. Başka bir deyişle, menisküs tamiri yapılan hastaların % 5-30’unda ikinci bir cerrahi gerekli olabilir.

Başarısızlık oranı yüksek gibi görünmekle birlikte, menisküsler olmadığında dizde meydana gelecek aşınma göz önüne alındığında bu risk kabul edilebilir düzeydedir. Yapılan tamir başarısızlıkla sonuçlanırsa basit bir ameliyatla yırtık olan menisküs parçası çıkartılabilir.

Menisektomi nedir?

Parsiyel menisektomi Doktorunuz, menisküs yırtığınızın onarıma uygun olmadığına karar verirse, yırtık olan menisküs parçası çıkartılır. Bu işleme menisektomi adı verilir. Bu işlem sırasında sadece yırtık olan kısım çıkartılarak menisküsün geriye kalan sağlam kısmı korunmaya çalışılır. Buna parsiyel menisektomi adı verilir.

Ne kadar çok menisküs dokusu korunabilirse dizin uzun dönem sağlığı için o kadar iyi olur. Zira korunan menisküs dokusu kısmen de olsa yük taşımaya devam eder. Parsiyel menisektominin erken dönem sonuçları çok iyidir. Ameliyat sonrasında ciddi bir rehabilitasyon programına gerek yoktur.

Sıklıkla evde yapılan egzersizler sonrası birkaç gün yada hafta içinde normal yaşam ve spora dönmek mümkündür.15 yıldan uzun süreli takiplerde, parsiyel menisektomi yapılan hastaların yaklaşık beşte birinde dizde aşınmaya bağlı bulgular ortaya çıkabilir.

Bu bulgular özellikle dış menisküsü çıkartılan hastalarda, iç menisküsü çıkartılanlara göre daha şiddetli ortaya çıkar.

Menisküs nakli nedir?

Sentetik menisküs Menisküsleri ileri derecede hasar görmüş ve tamamen çıkartılması gereken hastalarda, dizdeki aşınmanın önüne geçmek için menisküs dokusun nakli gündeme gelmiştir.

Kadavralardan alınan dondurulmuş menisküs dokuları, hastalık taşınmasını önlemek için testleri yapıldıktan sonra nakledilebilir. Ülkemizde henüz uygulaması çok sınırlı olan bu işlemin 10 yıllık takipteki başarısı % 60-80 arasındadır.

Oldukça büyük bir cerrahi işlem gerektiren menisküs nakli ile birlikte kemiğe yönelik ameliyatlar da gerekli olabilir. Yapılan testlere rağmen, milyonda üç civarında hastalık taşınması riski vardır.

Başka bir insandan alınan dokular yerine sentetik menisküs dokusunun üretimi ve nakli konusunda çalışmalar devam etmektedir. Bugünkü teknoloji ile sadece kısmi menisküs kayıplarında sentetik menisküs dokuları kullanılabilmektedir.

© Prof. Dr. Reha Tandoğan – Op. Dr. Asım Kayaalp

Источник: https://ortoklinik.com/hastalar-icin/meniskus-yirtiklari

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.

    ×
    Рекомендуем посмотреть