Endokrin Bozucular Kısırlık Yapıyor

Erkeklerde Kısırlık: Artan Infertilite Problemine Karşı Doğal Çözümler

Endokrin Bozucular Kısırlık Yapıyor

Modern yaşam şartları, özellikle erkeklerde artan kısırlık sorununun sebebi olabilir mi? Pek çok bulgu, cevabın evet olduğuna işaret ediyor. Yakın zamanda yayınlanan bir rapora göre, Kuzey Amerika, Avustralya, Avrupa ve Yeni Zelanda’da erkeklerin sperm sayısı son 40 yılda en az %50 oranında düşerken, bu değişimin azaldığına dair bir işaret de bulunmuyor.

Peki erkeklerde artan kısırlık oranının sebebi nedir? Doğal kısırlık tedavileri, bu oranın düşürülmesine yardımcı olabilir mi?

Erkeklerde kısırlık neden artıyor: Araştırmalar ne diyor?

Araştırmacılar 1973 ve 2011 yılları arasında sperm sayısı ve konsantrasyonu konusunda yayınlanan 7,500’ten fazla araştırmayı incelemiş (1) ve kriterlerine uygun olan 185 araştırma üzerinde toplu analiz gerçekleştirmiş.

Bu araştırmaların arasında hem kısır olduğu bilinen hem de kısır olup olmadığını bilmeyen erkeklerin katıldığı çalışmalar yer almış ve kısırlık şüphesi taşıyan erkeklerin katıldığı çalışmalar araştırmadan çıkarılmış.

Seçilen çalışmalar belirlenen zaman aralığı arasında dağıtılırken, 50 farklı ülkeden yaklaşık 43,000 erkeğin verileri incelenmiş.

Bulgular oldukça sarsıcı. Analize göre, yalnızca son 40 yıl içerisinde toplam sperm sayısında neredeyse %60 oranında düşüş gerçekleşmiş. Daha da önemlisi, araştırmacıların yalnızca 1995’ten sonra yayınlanan çalışmalara göz attığı düşünülecek olursa, kısırlık oranındaki artış hiç de düşüyor gibi görünmüyor.

Erkek infertilitesi yalnızca üremeyle ilgili bir konu da değil. Çoğu zaman, sperm sayısındaki düşüş, artan prematüre ölüm riskinin de bir göstergesi (2).

Hatta araştırmacılar sperm sayısındaki düşüşe, erkek sağlığı için “felaket habercisi” gözüyle bakıyor.

Her ne kadar araştırmacılar sperm sayısının neden düştüğüne dair bir senaryo çizememiş olsalar da, aralarında çevresel değişimler ve yaşam tarzı değişikliklerinin de bulunduğu pek çok teori ortaya atılmış durumda.

Erkeklerde kısırlığın nedenleri

Erkeklerde kısırlık hormon dengesizliklerinden ilaçlara ve kromozom bozukluklarına uzanan pek çok farklı nedenden kaynaklanabiliyor olsa da, bu yazının konusu çevresel değişimlerden ve yaşam tarzından kaynaklanan sebepler (3).

Araştırmalara göre günümüzde Kuzey Amerika’da yaşayan erkeklerde kısırlık oranı %4 ile %6 arasında değişiyor (4). Diğer yandan çocuk sahibi olmak isteyen çiftlerin 1/3’ünde, kısırlığın sebebi erkeklerdeki üreme problemlerinden kaynaklanıyor (5).

Erkeklerde kısırlık sorunun artmasının sebepleri söz konusu olduğunda, pek çok bilim insanının yaşam tarzı ve çevresel değişimler gibi doğal olmayan sebeplerden şüpheleniyor olmasının sebebi, bu düşüşün genetik nedenlerden kaynaklanamayacak kadar hızlı bir oranda artıyor olması.

Kısırlığa neden olan doğum öncesi faktörler

Endokrin bozucu kimyasallar:

Bilim insanlarına göre kimyasal maddelere maruz kalınması sonucu oluşan doğum öncesi endokrin bozulması, artan erkek infertilitesinin en önemli sebeplerinden biri (6, 7). Çünkü ftalat, antibakteriyel jellerin içerisinde yer alan triklozan ve BPA gibi endokrin bozucu kimyasallara her an maruz kalıyoruz.

EDC de denilen endokrin bozucu bu kimyasallar, vücudun tüm hormonlarını ve biyolojik süreçlerini düzenleyen endokrin sistemine saldırıyor.

Kimyasallar endokrin sistemini bozduklarında ise gelişim, üretkenlik, sinir sistemi ve bağışıklık sistemi üzerinde ciddi olumsuz etkiler yaratabiliyor.

En büyük hasarın ise bu kimyasallara doğum öncesi ya da erken hamilelik döneminde maruz kalındığında ortaya çıktığına inanılıyor.

EDC’lerin bu kadar tehli olmasının sebebi, çok küçük miktarlarının bile çok ciddi sonuçlara yol açabilmesi. Ne var ki, sağlık üzerindeki etkilerinin ortaya çıkması yıllar hatta on yıllar alabiliyor.

Sigara kullanımı:

Sigaranın insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri oldukça fazla. Sigara içmek günümüzde Amerika’daki en önemli önlenebilir ölüm nedeni olmakla birlikte HIV, yasadışı uyuşturucu kullanımı, alkol bağımlılığı, trafik kazaları ve silah kullanımına bağlı kazaların toplamından daha fazla ölüme neden oluyor (8).

Sigara bağımlılığı yetişkinlerde infertilitenin en önemli nedenlerinden biri olduğu gibi, anne karnındayken sigara içilmesi de kısırlık konusunda rol oynuyor. Yapılan bir araştırmaya göre anne karnındayken sigaraya maruz kalan Avrupalı erkeklerde sperm yoğunluğu, maruz kalmayanlara oranla %20 daha düşük (9). Diğer yandan pasif içiciler de bu durumdan payını alıyor.

Yetişkinlerde kısırlığa neden olan faktörler

Tarım ilaçları:

Son 40 yıl içerisinde zirai ilaçların kullanımı arttı. Aynı dönemde erkeklerde kısırlığın da artmış olması yalnızca bir tesadüf olamaz, değil mi?

Zirai ilaçların tamamı kısırlık üzerinde etkili olsa da, henüz yeterince araştırma yapılmadığı için bu etkinin nedenini tam olarak bilmiyoruz. Böcek ilaçlarının kalıntıları, ilaçlamadan sonra uzun süreler boyunca yiyeceklerin üzerinde kalabiliyor. Diğer yandan bu ilaçlar sürüklenme ile ilaçlanmayan yiyeceklere de bulaşabiliyor.

Sigara kullanımı:

Tütün dumanında 4,000’den fazla toksin bulunurken, bu maddelerin birleşimi erkeklerde üretkenliği olumsuz etkiliyor. Araştırmalara göre eğer sigara kullanıyorsanız, düşük sperm kalitesi, sperm fonksiyonunda azalma, disfonksiyonel üreme sistemi, sperm olgunlaşma bozuklukları gibi sorunlarla karşılaşmanız çok olası (10).

Sigara kullanımı kadar içtiğiniz sigara miktarı da önemli. Ağır içicilerin saydığımız problemlerle karşılaşma oranı normal içicilere göre daha yüksek olsa da, sigaranın olumsuz etkileri her durumda geçerliliğini koruyor (11, 12).

Stres:

Kronik stres, genel sağlık durumunuzun yanı sıra üreme kabiliyeti üzerindeki olumsuz etkileriyle de dikkat çeken bir konu.

Stres altındaki erkekler boşalma esnasında düşük sperm konsantrasyonuna sahip olmakla birlikte, sperm kalitesi de daha düşük; dolayısıyla yumurtayı döllemeleri daha zor. Bu durum diğer sağlık problemleri hesaba katıldığında dahi geçerliliğini koruyor (13).

Obezite:

Artış gösteren kısırlık probleminin nedenlerinden biri de artan obezite. Obez kadınların hamile kalmasının zorlaştığı biliniyor; bununla birlikte yapılan araştırmalar obezitenin spermin yumurtayı dölleme yetisini azalttığını da gösteriyor (14). Nedeni ise sperm kalitesindeki bozulmalar.

Obezite, ayrıca hormonal değişiklikler ve cinsel fonksiyon bozuklukları gibi erkek üretkenliğini azaltan farklı sağlık problemlerine de neden olabiliyor (15).

Geleneksel kısırlık tedavisi ve kısırlığa çare olabilecek 5 etkili öneri

Erkeklerde kısırlık tedavi edilebilir mi? Cevap aslında evet. Geleneksel tedavi yöntemleri söz konusu olduğunda uygulanacak olan tedavinin içeriği/detayları, kısırlığın doktorunuz tarafından belirlenen nedenine bağlı olarak değişebiliyor.

Eğer üreme organlarınızda herhangi bir hasar ya da anormallik varsa, ameliyat tercih edilebilir. Hormon düzensizlikleri gibi konular içinse ilaç tedavisinin yanı sıra doğal reçeteleri deneyebilirsiniz. Son olarak herhangi bir çözüm yolu işe yaramıyorsa, IVF (in vitro fertilization) teknolojisi yani yapay döllenme gibi yöntemler denenebilir.

Yaşam tarzınızda yapacağınız bazı değişiklikler de, üreme yetinizi arttırmak konusunda olumlu etkiler yapabilir. İşte kısırlığa çare olabilecek 5 öneri:

  1. Endokrin bozucu kimyasallardan kaçının.

Bebeği taşıyan kişi kadın olsa da, hamile kalmaya çalışırken çiftin her iki bireyinin de endokrin bozucu kimyasallardan uzak durması gerekiyor.

Kimyasallardan korunmanın en kolay yolu ise plastik kullanımını azaltmak ve kimyasal temizleyiciler yerine evde yapacağınız doğal temizlik malzemelerini kullanmak.

Tüm kimyasalları hayatınızdan çıkarmanız mümkün olmayabilir, ancak ne kadar uzak durabilirseniz o kadar kâr.

Çocuk yapmaya çalışın ya da çalışmayın, sigarayı bırakın. Çünkü sigara içmek vücudunuzun her bir parçasına zarar veriyor (16).
  1. Tarım ilaçlarından kaçının.

Tıpkı endokrin bozucu kimyasallar gibi, tarım ilaçlarından da tamamen kaçınmanız söz konusu değil; yine de uzak durmanız mümkün. Başlangıç için Dirty Dozen yani kara listeye girmiş ürünleri tüketmeyi bırakıp, tercihinizi organik sebze ve meyvelerden yana yapabilirsiniz.

Sürekli gergin mi hissediyorsunuz? Stresin etkilerini azaltmak için düzenli spor, yoga, akupunktur ve meditasyon gibi stres azaltıcı etkileri kanıtlanmış yöntemleri deneyebilirsiniz. Böylelikle yalnızca üreme konusunda değil, sağlıklı olmak ve iyi hissetmek için de önemli bir adım atabilirsiniz.

Diyet yapmak, kilo vermenin en önemli adımlarından biri. İyi haber; stresi doğal olarak azaltan besinlerin pek çoğu, erkek infertilite semptomlarını da olumlu etkiliyor. Balık, C ve E vitaminleri, meyveler ve sebzeler iltihaplanmayı azaltırken, sperm sayısını da arttırıyor ve hormonlarınızı düzenliyor.

Diğer yandan kilo almanıza neden olan işlenmiş gıdalar, rafine şekerler ve tahıllar da doğurganlığı ekiliyor. Eğer çocuk sahibi olmaya çalışıyorsanız, alkol, kafein ve uyuşturucu maddelerden uzak durmanızda fayda var.

Uyarılar

Çocuk sahibi olmakta zorlanıyorsanız, hevesiniz kolayca kırılabilir. Eğer erkek kısırlığından şüpheleniyorsanız, sebebin bu olduğundan emin olmak için uzman birine görünmenizde fayda var.

İşinin uzmanı bir profesyonel hastalık geçmişinizi ve yaşam tarzınızı inceleyerek size uygun farklı tedavi yöntemleri sunabilir.

Pek çok çift uzman görüşü aldıktan sonra bir yıl içerisinde çocuk sahibi olabiliyor.

Özetle:

  • Yakın zamanda yapılan bir araştırmaya göre, Kuzey Amerika, Avustralya, Avrupa ve Yeni Zelanda kökenli erkeklerin sperm sayıları son 40 yıl içerisinde en az %50 oranında azalmış.
  • Araştırmacılar, bu durumdan, hem doğum öncesi hem de yetişkinlik döneminde maruz kalınan çevresel değişimleri ve yaşam tarzıyla ilgili faktörleri sorumlu tutuyor.
  • Erkeklerde kısırlığı arttıran doğal olmayan faktörler endokrin bozucu kimyasallar, sigara kullanımı, tarım ilaçları, stres ve obezite olarak sıralanıyor.
  • Yaşam tarzınızda yapacağınız bazı değişiklikler üretkenliği, tedavi gerektirmeden arttırabiliyor.
  • Uzman bir doktora görünmek, kısırlık konusunda detaylı bilgi almanızı ve çözüm yollarınızı keşfetmenizi sağlayabilir.

Bu makale Dr.Axe sitesinde yer alan “Increasing Rates of Male Infertility + 5 Natural Remedies” isimli makaleden çevrilmiştir.

Источник: https://habit.com.tr/erkeklerde-kisirlik-artan-infertilite-problemine-karsi-dogal-cozumler/

Endokrin Bozucular Sağlığı Tehdit Ediyor

Endokrin Bozucular Kısırlık Yapıyor

Oyuncak, temizlik maddesi, şampuan, ambalaj ve günlük yaşamda sık kullandığımız pek çok üründe yer alan kimyevi maddeler çocuklarda gelişme geriliği, hiperaktivite, obezite; yetişkinlerde ise kısırlık ve çeşitli kanser türlerine neden olabiliyor.

Bunun başlıca nedenleri arasında içeriklerindeki “endokrin karıştırıcı/jammer” olarak adlandırılabilecek hormon bozucu maddeler yer alıyor. Memorial Wellness Kliniği'nden Doç. Dr.

Gökhan Özışık, endokrin bozucular ve korunma yöntemleri hakkında bilgi verdi.

Tüm vücut dengesini alt üst ediyor

İnsan sağlığı ve neslinin devamı metabolizma, büyüme-gelişme, zihinsel fonksiyonlar, bağışıklık sistemi ve üreme için hayati rolleri bulunan hormon ve benzeri sinyal taşıyıcı maddelerin kusursuz çalışmasına bağlıdır.

Endokrin ve nöroendokrin sistemler olarak bilinen ve vücut içinde bir noktadan diğerine sinyal ileten ağlarda herhangi bir sebeple karışıklığa yol açan kimyasal maddelere ise “endokrin karıştırıcı” adı verilmektedir.

Radyofrekans iletiminin bozulmasına yol açan “jammer”lara benzetebilecek bu maddeler moleküler düzeyde sinyal taşıyıcı maddeleri algılayan sabit sensörleri geçici olarak köreltmek ya da bu sensörleri kandırarak aşırı uyarmak suretiyle etki gösterir.

Hormon ve benzeri moleküller dolaşımda genellikle bir kargo proteinine bağlı halde taşındıklarından bu proteinlerin yapısını ve miktarını değiştiren kimyasal maddeler de sinyal iletimini bozabilir.

Diğer taraftan, bazı kimyasal maddeler ise hormonların üretimi ya da aktive/deaktive olmasına karışarak endokrin sistemlerde arızaya yol açabilmektedir.

Bazı sensörler ise sabit değil de hareketli olduğundan bağladıkları hormonları (sensör-hormon ilişkisi birleşen lego parçalarına benzer) doğrudan DNA’ya taşımak suretiyle bu moleküllerin yaşamsal kodlara erişmesini sağlayabilmektedir.

Günlük yaşamda sıkça karşılaşıyoruz

Bir hayvana ait hormon başka bir hayvan türüne toksik etki gösterebileceği gibi bitkisel hormonlar da farklı yollardan insan ve hayvanlara ulaşarak istenmeyen etkilere yol açabilir.

İlaç endüstrisince üretilen sentetik hormonlar, kimya endüstrisinde kullanılan kimyasal ajanlar ve yan ürünler de endokrin sistemleri bozabilmektedir.

Gelişme geriliği, dikkat dağınıklığı, hiperaktivite, entellektüel becerilerde azalma, erken ya da geç ergenliğe girme, obezite, iştahsızlık gibi yeme davranış bozuklukları, sperm sayı ve kalitesinde bozukluk-kısırlık, tiroit hormon yetersizliği, iskelet anormallikleri, yorgunluk, sık hasta olma, erken yaşlanma ve hatta bazı tür kanserlerle ilişkili olduğundan neredeyse çoğu bilim adamının şüphe duymadığı bu kimyasal ajanlara akla gelebilecek her ortamda, kullanılan çoğu malzemede (ambalaj, boya, oyuncak vs) ve hatta gıda maddelerinde (zirai kalıntılar, katkı maddeleri vs) rastlamamak/maruz kalmamak neredeyse imkansızdır.

Bu maddelere dikkat!

Tanımlanmış bine yakın endokrin bozucu arasında; ev ortamında bulunanlar aletler, yapı/izolasyon malzemeleri, mefruşat, mobilya ve temizlik ürünleri,  kozmetikler, şampuan, losyon ve sabun gibi kişisel bakım ürünleri, gıda katkı maddeleri, plastik ve lastik ürünleri, haşere ve böcek öldürücüler, dezenfektanlar ve antimikrobik ürünler, tutkal, boya, ahşap ürünlerinde kullanılan yüzey koruyucular, çözücüler, alev almayı önleyecek kimyasallar, metalurjide kullanılan ürünler, fitoöstrojenler, flavinoidler, fenolik asitler ve hastane ortamında özellikle laboratuvarda kullanılan kimyasallar sayılabilir.

Alınması gereken önlemler

  • Bu kimyasal maddelere karşı bilinç daha ilkokul yıllarında verilecek eğitimle artırılmalı
  • Habitatın (hava, su kaynakları, bitki örtüsü vs) ve yaşam alanlarımızdan uzakta dahi olsalar başka canlıların doğal ortamlarının korunmasına (endüstriyel atıkların filtrelenmesi vs) özen gösterilmeli
  • Çocuk sahibi olmayı planlayan çiftlere, gebe ve yeni annelere eğitim verilmeli
  • Dayanıklı tüketim malzemeleri, ev ortamında kullanılan ürünler alınırken bilinçli davranılmalı
  • Sebze ve meyvelerin tarımsal ilaç vs’den arınmış olmasına özen gösterilmeli, gerekli durumlarda evdeki musluklarda filtre kullanılmalı
  • Gıda maddeleri (bilhassa işlenmiş) ile temas halinde olan plastik ve benzeri petrokimyasallardan üretilmiş kaplar, ambalajlar bilinçli seçilmeli
  • Cam şişede sular tercih edilmeli
  • Kaynağı/içeriği bilinmeyen bitkisel karışımlar sağlık profesyoneline danışılmadan tüketilmemeli, bilinmeyen mantarlar toplanıp yenmemeli
  • Bebek ve çocukların normal gelişim gösterip göstermedikleri mutlaka izlenmeli
  • Erken veya geç ergenlik belirtisi gösteren, hızla ve aşırı kilo alan çocuklar hekim muayenesinden geçirilmeli
  • Şüpheli gölet ve su birikintilerine yüzme/serinleme amacıyla girilmemeli
  • Kullanılmayan deterjan, temizlik sıvıları ve ilaçlar (örn. doğum kontrol hapları, hormon içeren ilaçlar) lavabo, klozet vs’ye dökülmemeli
  • Sinek ve sivrisinek kovucu olarak doğal uçucu yağlar (lavanta, ökaliptus, limon, nane gibi) tercih edilmeli
Güncellenme Tarihi: 19 Temmuz 2014Yayınlanma Tarihi: 19 Temmuz 2014

Benzer Sağlık Rehberleri

Источник: https://www.memorial.com.tr/saglik-rehberleri/endokrin-bozucular-sagligi-tehdit-ediyor/

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.