Erken Ergenlik Boy Kısalığına Neden Oluyor

Çocuklarda boy kısalığı neden olur?

Erken Ergenlik Boy Kısalığına Neden Oluyor

Çocuğun yaşıtlarına göre kısa olması, çocuğun pantolon/etek boyunun üst üste 2 yıl aynı kalmasının büyüme geriliğine ilişkin önemli ipuçları olduğunu kaydeden Prof. Dr. Feyza Darendeliler, “Büyümenin izlenmesi altta yatan herhangi bir hastalığın erken yakalanması için son derece önemlidir” uyarısında bulundu.

Çocuk Endokrinoloji ve Diyabet Derneği Başkanı Prof. Dr. Feyza Darendeliler, çocukluk döneminin en büyük özelliğinin sürekli bir büyüme süreci göstermesi olduğunu belirterek büyümenin duraklaması ya da boy kısalığının bazı hastalıkların belirtisi olabileceğine dikkat çekti.

Büyümede duraklama hastalık habercisi olabilir

Doğum öncesi dönemden başlayarak doğumdan sonra 18 yaşlarına kadar temposu zaman zaman hızlanan ve yavaşlayan ancak sürekli devam eden büyüme süreci sonunda çocuğun erişkin boyuna ulaştığını ifade eden Prof. Dr. Darendeliler, sağlıklı büyüme sürecinin çeşitli etkenlerin kontrolü altında olduğunu kaydederek şunları söyledi:

“Sağlıklı bir büyüme için sağlıklı bir beslenme şarttır. Büyüme hormonu gibi bir çok hormon ve büyüme faktörleri boy uzaması üzerine etkili olur. Ayrıca çocuğun büyüyebilmesi için psikososyal ortamının olumlu olması ve esas büyümeyi sağlayan uzun kemiklerin uyaranlara yanıt verebilmesi gerekir.

Büyüme üzerine etki eden çeşitli faktörler göz önüne alındığında, büyümenin karmaşık ve birbiriyle ilintili birçok olayın bir sonucu olduğu anlaşılmaktadır. Araya giren herhangi bir hastalık/durum büyüme sürecini olumsuz etkileyebilir.

Dolaysıyla büyümede duraklama ve/veya boy kısalığı altta yatan hastalığın ilk belirtisi olabilir.”

Çocuğun büyümesi mutlaka izlenmeli

Çocuğun boyunun normal olup olmadığının, sağlıklı çocukların boy değerlerinden hazırlanmış persantil eğrileri kullanılarak değerlendirildiğini ifade eden Prof. Dr. Feyza Darendeliler, “Sağlıklı bir çocuğun boyu eğri üzerinde 3 ve 97. persantil çizgileri arasında yer alır ve çocukluk dönemi boyunca aynı eğri üzerinde devam eder.

Çocuğun boyunun persantil eğrilerinde 3. persantil altında olması veya normal persantil eğrileri içinde olsa bile zaman içinde eğri içinde düşme göstermesi ya da anne-babasına göre çocuğun boyunun kısa olması patolojiktir ve tetkik gerektirir.

Boy kısalığını veya büyümede duraklamayı yakalayabilmek için tüm çocukların, sağlıklı da olsa belirli aralarla izlemi şarttır” diye konuştu.

Patalojik boy kısalığı oranı %15-20

Prof. Dr.

Feyza Darendeliler, normal kısa boylu çocukların oranının %80-85 olduğunu belirterek bunun nedenlerinin ailevi boy kısalığı, yapısal boy kısalığı ve ergenlik gecikmesi olduğunu söyledi. Patolojik boy kısalıkları oranının %15-20 olduğunu belirten Prof. Dr. Feyza Darendeliler,

“Bu da iki kategoride değerlendirilebilir. İlki vücut oranı bozuk olanlardır, bu durum iskelet sistemi hastalıklarından kaynaklanır. İkinci grup ise vücut oranı normal olanlardır.

Bunun nedenleri arasında doğum tartısı düşük olan ve kısa boylu çocuklar, Turner sendromu, diğer bazı sendromlar, beslenme bozukluğu ve bodurluk, uzun süreli hastalıklar (kalp, böbrek, kan vb.) veya uzun süreli ilaç kullanımı (kortikosteroid gibi) olarak sıralanabilir.

Patalojik boy kısalıklarına hormonal bozuklar da sebep olabilir. Büyüme hormonu eksikliği, büyüme hormonuna direnç ve hipotiroidi sayılabilir” diye konuştu.

Patolojik kısalıkta büyüme hızı düşük

Normal kısa boyluluğun toplumda en sık görülen boy kısalığı olduğunu belirten Prof. Dr. Darendeliler, “Bu çocukların boyları kısa ancak büyüme hızları normaldir. Bir kısmının anne ve babası da kısa boylu olup, kalıtsal faktörler ön plandadır. Patolojik boy kısalıklarında boy kısa ve büyüme hızı düşüktür.

Patolojik boy kısalıkları içinde iskelet bozukları nadir olup genellikle orantısız bir boy kısalığı vardır (kol ve bacaklar kısa). Orantılı boy kısalıkları içinde Türkiye’de uzun süreli beslenme bozukluğu sonucu gelişen ve bodurluk diye adlandırılan boy kısalığı %10 oranında görülür.

Özellikle hayatın ilk yıllarında geçirilen beslenme bozukluğu daha sonraki yaşlarda boy kısalığına neden olmaktadır” dedi.

Turner Sendromu sadece kız çocuklarında görülüyor

Turner Sendromu’nun 1/2500 sıklığında sadece kızlarda görülen ve en önemli bulguları boy kısalığı ve ergenlik yokluğu olan bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Feyza Darendeliler, “Büyüme hormonu eksikliği 1/3500 oranında görülür ve sıklıkla tek bulgusu boy kısalığı ve/veya büyümede duraklamadır.

Hipotiroidi 1/3500 oranında görülür ve doğumsal formlarında boy kısalığı dışında zeka geriliği de görülür. Doğum tartısı düşük olarak doğan ve ilk 2 yaşta büyümede yakalama yapamayan çocukların da nihai boyları kısa olur. Bunların dışında uzun süreli sistemik hastalıklarda boy kısalığı sıklıkla beklenen bir bulgudur.

Patolojik boy kısalıklarında nihai boy hastalıklar arasında değişiklik gösterse de genelde kızlarda 130-140cm,erkeklerde 140-150 cm arasında değişir. İskelet sistemi hastalıklarında nihai boy ağır kısadır (120cm civarı). Boy kısalıklarının bazıları anne karnında başlar, örneğin iskelet sistemi hastalıkları gibi.

Bu hastalıklarda anne karnında büyümenin yavaşlaması saptanabilir” diye konuştu.

Kıyafetleri küçülmüyorsa dikkat!

Prof. Dr.

Feyza Darendeliler, büyüme geriliğine ait ipuçlarını da şöyle sıraladı: “Çocuğun yaşıtlarına göre daha kısa olması, çocuğun anne ve baba boyuna uymayacak düzeyde kısa olması, çocuğun pantolon /etek boyunun üstüste 2 yıl aynı kalması, kollarda, bacaklarda kısalık, gebelik haftasına göre zamanında ama düşük doğum ağırlıklı doğmuş olma, çocuğun büyüme eğrisinde aşağı düşmesi, yüzde veya vücutta farklı (dismorfik) bulgular ve kilo alımına rağmen boyun uzamaması”

Bu önerilere kulak verin

Boy kısalığına neden olan hastalığın erken tanısı erken tedavi açısından, tedavi olanağı yoksa bile aileyi bilgilendirme açısından çok önemli olduğunu belirten Prof. Dr. Feyza Darendeliler, tedavisi mümkün boy kısalıklarında tedavi ile normal boya ulaşmak mümkün olduğunu söyledi.

“Büyümenin izlenmesi altta yatan herhangi bir hastalığın erken yakalanması için son derece önemlidir” diyen Prof.Dr. Darendeliler, şu önerilerde bulundu

  • Başarılı bir tedavi ancak erken tedavi ile, erken tedavi ise ancak erken tanı ile mümkündür.
  • Eğer boy kısalığı veya büyümede duraklama varsa ve endokrin dışı nedenler dışlanmışsa (beslenme bozukluğu, kronik hastalıklar gibi) pediatrik endokrin uzmanına se etmek gerekir.
  • Kuşkusuz sağlıklı büyüme için optimum beslenme, yeterli kalori ve protein alınması, demir, çinko, iyot gibi mikrobesi öğelerinin dengeli bir beslenme ile alınması son derece önemli ve gereklidir. Sadece büyüme için değil, kemik sağlığı, kalp ve damar sağlığı gibi diğer sistemler için de gereklidir.
  • Mucize yaratan bir besin yoktur. Sadece dengeli, sağlıklı ve yeterli beslenme söz konusu olmalıdır.

Prof. Dr. Feyza Darendeliler, devletin belirli kurallara göre büyüme hormonu eksikliği saptanmış tüm vakalarda tedaviyi karşıladığını da sözlerine ekledi.

‘Boy kısalığı’ nedenleri nedir? Aileler neler yapmalı?

Источник: https://indigodergisi.com/2017/04/cocuklarda-boy-kisaligi-neden-olur/

Ergenlik döneminde çocuğunuzun boyuna dikkat!

Erken Ergenlik Boy Kısalığına Neden Oluyor

Ergenlik döneminde çocuklarda hem fiziksel hem de psikolojik değişimler gözleniyor. Ergenlik dönemindeki bir çocuğun boyu yılda 5 santimden daha az uzuyorsa, hemen doktora gitmek gerekiyor.

Son yıllarda ailelerde, özellikle ergenlik konusunda bir korku gözleniyor. Çocuklarının ergenliğe girmeleriyle birlikte artık boylarının uzamayacağı, erken âdet görecekleri gibi bazı yanlış varsayımlar aileleri telaşa düşürüyor, yaşamlarını zorlaştırıyor ve hastanelere gereksiz başvurulara neden oluyor.

Bilim Üniversitesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Atilla Büyükgebiz, “Genital bölgede veya vücutta hafif tüylenme görülmesi ve alında beliren sivilceler de korku saçan faktörler arasında.

Oysa 6-8 yaş arasında meydana gelen hafif ve geçici meme büyümeleri, alında sivilcelenme ve bazı çocuklarda genital veya koltuk altı bölgelerinde meydana gelen tüylenme genellikle normaldir” diyor.

Ergenlik dönemi kızlarda daha erken başlıyor

Ergenlik, en basit şekliyle çocukluktan erişkinliğe geçiş dönemi olarak tanımlanıyor. Bu dönemde çocukta hem fiziksel hem de cinsel ve psikolojik yönden değişimler ve gelişimler gözleniyor. Bu değişimler ortalama 10-18 yaş grubunu ifade ediyor.

Ergenlik belirtilerinin kızlarda 8, erkeklerde 9 yaşından önce gözlenmesi normal dışı olarak değerlendiriliyor ve ‘erken ergenlik’ olarak nitelendiriliyor. Belirtilerin kızlarda 13, erkeklerde ise 13.

5 yaşa kadar ortaya çıkmaması durumu ise ‘gecikmiş ergenlik’ olarak kabul edildiği için araştırılması gerekiyor.

Kızlarda ergenlik 10-11, erkeklerde ise 11-12 yaşlarında başlıyor. Kız çocukları ergenliğe erkeklerden 2 yıl önce giriyor.

Irk, cinsiyet, genetik unsurlar, vücuttaki hormonların salınımını etkileyen faktörler, iklim, ailesel özellikler, beslenme durumu ve çevresel uyarılar ergenliğe giriş yaşını etkileyebiliyor.

Araştırma ve klinik gözlemler soğuk kuzey ülkelerinde çocukların ergenliğe daha geç girdiklerini, sıcak ülkelerde ise ergenlik yaşının daha öne çekildiğini gösteriyor.

13 HAMLEDE ERGENLERLE MÜZAKERE

Ergenliğin başlıca belirtileri

Kızlarda memelerde tomurcuklanma (meme dokusunda sertleşme), erkeklerdeyse testislerde büyümeyle birlikte skrotum (torba) derisinde kızarma ve kalınlaşma, ergenliğin başladığını gösteriyor. Ergenlik dönemi ortalama 3 yıl sürüyor.

Bu dönemde erkeklerde testis hacmi büyüyor, genital ve koltuk altı kıllanması oluyor, ses kalınlaşıyor, sakal ve bıyık oluşuyor. Kızlardaysa meme büyümesi artarak devam ediyor ve ardından âdet oluşuyor. Bu dönemde kızlar ortalama 20 santim, erkekler ise 25- 30 santim uzuyorlar. Prof. Dr.

Büyükgebiz, vücut ağırlığının yüzde 50’sinin de bu dönemde kazanıldığını söylüyor.

Bu işaretlerde acil doktora!

Kızlarda en hızlı büyüme, âdetten hemen önce yani 12 yaş civarında gerçekleşirken, erkeklerde 13.5 yaşında meydana geliyor. Bu dönemde yaklaşık 2 yıl içinde 6-8 santimlik boy uzaması gözleniyor. Kızlarda büyüme ilk âdetten sonra yavaşlasa da tamamlanmıyor. Erkeklerdeyse büyüme hızı 13.

5-14 yaştan sonra yavaşlıyor ve 17-18 yaşa kadar devam ediyor. Prof. Dr.

Büyükgebiz, “Ailelerin, çocuklarının yılda 5 santimden az uzaması, sınıfta yaşıtlarından geri kalması, her yıl aynı pantolonu veya eteği giymesi halinde; bu durumdan şüphelenmeleri ve onları vakit kaybetmeden bu konunun uzmanı olan bir doktora götürmeleri gerekiyor” diye konuşuyor.

ERGENLİK SORUNLARI İÇİN ÖNERİLER…

Âdet görme uzamaya engel mi?

Büyümenin durması, uzun kemiklerdeki büyüme kıkırdaklarının kapanması anlamına geliyor. Bu durum, kemik yaşı tayiniyle anlaşılıyor. Büyüme kızlarda âdetten sonraki 2-3 yıl içinde, erkeklerde 18 yaş civarında duruyor. Kız çocuklarının boyları âdetten sonra ortalama 6 santim uzuyor, âdetlerin düzensiz olması halinde uzama daha fazla oluyor.

Boy kısalığına neden olan hastalıklar

  • Mide-bağırsak hastalıkları. (En sık görüleni çölyaktır.)
  • Bütün kronik hastalıklar. (Astım, karaciğer, kalp, böbrek.)
  • Kortizonlu ilaçların uzun süre kullanımı.
  • Büyüme hormonu eksikliği.
  • Tiroit hormonu eksikliği.
  • Bazı genetik hastalıklar.

Ünlülerin ergenlik halleri

+20Jennifer Lopez

Boy kısalığını olumsuz etkileyen faktörler

  • Bebeklerin 2 bin 500 gramın altında doğması. (Bu bebeklerin yüzde 15-20’si kısa boylu oluyor.)
  • Yetersiz beslenme. (Yaşamın özellikle ilk 3 yılında doğru beslenmek gerekiyor.)
  • Tedavi edilmemiş erken ergenlik.
  • Hızlanmış ergenlik. (Meme gelişimiyle ilk âdet arası dönem kısaysa söz konusudur.)

Anne-babanın boyu ne oranda etkili?

Anne-babanın boyu, çocuğun boyunun genetik potansiyelini belirlesede; tek belirleyici olarak görülmüyor. Beslenme durumu, ergenliğe giriş yaşı, ergenliğin süresi, iklim şartları, çevresel faktörler gibi unsurlar da çocuğun erişkin boyunun ne olacağını göstermede önem taşıyor.

Normalde çocuğun erişkin boyunun anne-baba ortalamasından daha uzun olması beklenirken, bazı kemik hastalıkları ve genetik sorunlar boy kısalığına neden olabiliyor.

Ayrıca beslenme yetersizliği, tedavi edilmeyen erken ergenlik ve hormon eksikliği gibi durumlar ile kronik hastalıklarda da çocuğun boyu kısa kalıyor.

Ceyda Erenoğlu

Источник: https://hthayat.haberturk.com/anne-baba/cocuk-sagligi/haber/1002153-ergenlikten-sonra-cocugumun-boyu-ne-kadar-olur

Boy uzatan ürünler büyüme geriliği tedavisine engel oluyor

Erken Ergenlik Boy Kısalığına Neden Oluyor

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Zerrin Orbak, boy uzattığı iddia edilen ürünlerin çocuklarda doğru tedaviyi bulmayı engellediğini belirtti. “Kız çocukları için 8, erkek çocukları için 9 yaşından önce başlayan ergenlik dönemi erken ergenliğe işaret edebilir. Büyüme geriliği konusunda asla varsayımlarla hareket edilmemeli, mutlaka hekimlerden destek alınmalı” dedi.

Prof. Dr. Zerrin Orbak

Kız çocukları 16, erkek çocukları 18 yaşına kadar uzamaya devam eder

Zamanında doğan bir bebeğin ortalama ağırlığının 3200 + 200 gr, boyunun ise 50 + 2 cm olduğunu belirten Prof. Dr. Zerrin Orbak, yaşlara göre normal büyüme oranlarını şöyle özetledi: 

“En hızlı büyüme hayatın ilk yılında görülür. Bu dönemde 24 cm’lik uzama söz konusudur. İkinci yıl uzama hızı azalır ve 12 cm olur. Üçüncü yılda 10 cm, 4. yılda 7,5 cm kadar uzama gerçekleşir. Daha sonra ergenliğe kadar olan dönemde yıllık uzama hızı 5-6 cm kadardır.

Ergenliğin başlaması ile büyüme patlaması olur. Ergenlik süresince kız çocukları 20-25 cm, erkek çocukları 25-30 cm uzar. Aslında erişkin boyu için en önemli faktör ergenliğe girişteki boydur. Kız çocuklarında adet görmeye başladıktan sonra büyüme tamamen durmaz.

Ancak bu dönemden sonra büyüme hızı azalır ve ortalama 5-7 cm’lik bir uzama gözlenir. Ergenliğin tamamlanmasından sonra büyüme hatlarının kapanması daha fazla büyümenin olmayacağı anlamına gelir.

  Dolayısıyla o esnadaki kemik yaşı da önemli olmakla birlikte kızlarda 16, erkeklerde 18 yaşından sonra anlamlı uzama gözlenmez.”

Kronik hastalıklar, hormonal bozukluklar ve beslenme yetersizliği

Boy kısalığı nedenlerinin iki ana grupta toplandığını belirten Prof. Dr. Zerrin Orbak şöyle devam etti: 

“İlk gruptaki nedenler ailesel boy kısalığı ve yapısal büyüme gecikmesidir. İkinci grupta ise boy kısalığına neden olan kronik hastalıklar (böbrek, kalp, akciğer hastalıkları, kansızlık, beslenme bozuklukları), psikososyal sorunlar, hormonal ve genetik hastalıklar bulunur.

Büyüme hormonu eksikliği klasik olarak belirgin boy kısalığı, büyüme hızında yavaşlama, kemik yaşında gerilik ve boy kısalığına neden olacak başka bir neden yokken büyüme hormonu uyarı testlerine yetersiz büyüme hormonu salgılanmasının gösterilmesi ile teşhis edilir.

Gerek kronik hastalıklar ve hormonal bozukluklar, gerekse beslenme yetersizliği boy kısalığı ve büyüme geriliğine neden olabilir. Dolayısıyla böyle çocuklar doktora danışılmayı ve tetkik edilmeyi gerektirir.”

Büyüme geriliğinin yüzde 5-10’u hormon eksikliğine bağlı

Büyüme geriliği vakalarının yüzde 5-10’unun hormon eksikliğine bağlı olduğunu ifade eden Prof. Orbak şu açıklamaları yaptı: “Büyüme hormonu beyinde hipofiz dediğimiz organın ön kısmından salgılanır. Özellikle karaciğerde bazı büyüme faktörlerinin yapımını arttırarak kemik ve organ büyümesini sağlar. Hipofizden büyüme hormonu dışında başka hormonlar da salgılanır.

Dolayısıyla büyüme hormonu eksikliği tek başına olabileceği gibi başka hormon eksiklikleri ile birlikte de büyüme geriliğine sebep olabilir.

Yine büyüme hormonu eksikliği doğuştan ve hipofizin bir takım genetik ve yapısal bozuklukları sonucu gelişebileceği gibi, bu bölgeye etki eden tümör, kist, kafa travması, kafaya radyoterapi gibi fiziksel etkenlerin sonucunda da ortaya çıkabilir.”

Erken ergenlik boy kısalığı sebebi

Hekim tarafından değerlendirilmedikçe, ebeveynlerin “bizim boyumuz uzun değil” veya “nasılsa uzar” şeklinde düşünmesinin zaman kaybına, tedavide gecikmelere neden olacağını vurgulayan Prof. Orbak, “Aileler için en uyarıcı belirti, çocuklarının yaşıtlarına göre kısa olduğunun ve iyi büyümediğinin fark edilmesidir.

Kıyafetlerin ve ayakkabıların küçülüp küçülmediğinin izlenmesi de ailelere fikir verebilir. Yine biliyoruz ki gerek kız gerekse erkek çocuklarda erken ergenlik boy kısalığı ile sonuçlanabilir. Bütün bunlardan başka aileler büyüme ile ilgili herhangi bir şüphe duyuyorlarsa gecikmeden mutlaka bir uzmana danışmalıdırlar.

İdeal şartlarda boy kısalığının olup olmadığının belirlenmesi için doğru boy ölçümünün yapılması, bulunan değerin normal değerlerle karşılaştırılması, çocuğa ait büyüme kartına işlenmesi ve düzenli aralıklarla takip edilmesi gerekir.

Çocuğun büyümesi bu kartlar üzerinde izlenirken büyüme hızının normal olmasına ve anne-baba boylarına göre beklenen genetik potansiyellerine uygun olmasına dikkat edilmelidir” diye konuştu.

Tedavi sentetik büyüme hormonu ile yapılıyor

Büyüme hormonu eksikliğinin sentetik büyüme hormonuyla tedavi edildiğini belirten Prof. Orbak tedaviyi şu şekilde açıkladı: “Tedavi hekimin önerdiği dozlarda haftanın 7 günü, günde bir kez olmak üzere, yatarken cilt altına özel kalem iğnelerle uygulanır. Bu işlem için aileye eğitim verilir.

Hasta üç ayda bir tedavinin etkinliği ve ilacın olası yan etkileri açısından değerlendirilir. Tedaviye kişinin boyu kabul edilebilir sınırlara ulaşıncaya ya da büyüme çizgileri kapanıncaya kadar devam edilir. Tedavi doğru şekilde yapılırsa başarıya ulaşma etkinliği oldukça yüksektir.

Büyüme hatları kapandıktan sonra büyüme hormonu kullanımı boyda uzamayı sağlayamadığı gibi ellerde ve çenede orantısız büyümeye de neden olacaktır. Günümüzde kullanılan sentetik büyüme hormonu vücutta salgılanan hormonla aynı yapıda olması ve hayvansal ürün içermemesi nedeniyle önemli yan etkilere neden olmaz.

Ancak tedavi sırasında tiroit bezi fonksiyonlarında bozulma ve kan şekeri değerlerinde yükselme gözlenebilir. Hastalar ilaç yan etkileri için 3 ay aralıklarla değerlendirilir. Önemli olan gidilen doktorun tedavisinden korkmamak ve hekime güvenmektir.”

Aşırı boy uzaması da sorun olabilir

Prof. Orbak’a göre çocuğun boyunun yaşıtlarına göre uzun olması da büyüme sorununa işaret edebiliyor: “Çocuğun ergenliğinin erken başlaması ve kemik yaşının ileri olması durumunda büyüme hatları hızlı ve erken kapanır, boy uzaması yaşıtlarına göre daha erken durur ve bu çocukların maalesef erişkin boyları kısa kalır.

Yani başlangıçta uzun boylu görünen bu çocuklar erişkin olarak kısa bireyler olur. Yavaş yavaş büyüyen bir çocuk ergenlik yaşından önce birden bire büyüme hızlanması gösteriyorsa bu durum aileler için uyarıcı olmalı.

Kız çocukları için 8, erkek çocukları için 9 yaşından önce ergenlik başlamışsa ve çocuk ergenlik büyüme hamlesini yapıyorsa erken ergenlikten bahsedilir.”

Boy uzatan ürünlerle vakit kaybedilmemeli

Boy uzattığı iddia edilen ürünler ve yöntemlerle ilgili uyarıda da bulunan Prof. Orbak, şunları söyledi: “Çocukta eksikliğinin olup olmadığını bilmeden vitamin, balık yağı ve çinko desteğinin boyu uzattığı bilgisi bilimsel gerçeklerden uzaktır.

Yine gerek televizyonlarda gerekse internette boy uzattığı iddia edilen bir takım ürünlerin reklamları yapılıyor.

İşin maddi boyutu bir kenara bırakılırsa bu ürünlerin içerikleri çoğu zaman tam olarak bilinmemekte ve çocuklarımız bu maddelerin yan etkilerine maruz kalabilmektedir.

Diğer taraftan aile ve çocuk bunların kullanımına zaman harcamakta sonuçta hekime ulaşmakta ve etkin tedaviyi almakta gecikmektedir. Dolayısıyla aileler en güvenilir bilgiyi hekimlerinden alacaklarını unutmamalı bilimsel gerçeklerden uzak internet sitelerindeki bilgilere inanmamalıdırlar.”

Источник: https://www.karar.com/hayat-haberleri/boy-uzatan-urunler-buyume-geriligi-tedavisine-engel-oluyor-62205

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.

    ×
    Рекомендуем посмотреть