Erken Menopoz

içerik

Erken Menopoz Tedavisi

Erken Menopoz

Erken menopoz nasıl geçer? Erken menopoz sürecini geri döndürecek bir tedavi henüz yoktur. Fakat erken menopoz komplikasyonlarını yönetmek ve bu dönemin sıkıntısız geçmesi için uygulanan bazı tedaviler vardır. Uygulanan bu tedaviler genellikle hormon takviyesi ve ilaç tedavisi şeklindedir. (1)

Hormon replasman tedavisi (HRT): Düzenli ve sistematik yapılan hormon tedavisi ile birçok erken menopoz komplikasyonunun önüne geçebilir.

Öte taraftan düşük dozlarda uygulanacak olan vajinal hormonlar, menapozun vajinal semptomlarını önleyemeye yardımcı olur.

Menopoz döneminde salgılanan östrojen hormonunun miktarı azaldığı için kişiye östrojen hormon takviyesi yapılarak kadınsı özelliklerin azalmaması sağlanabilir.

Menopozal hormon tedavisi (MHT): Menopoz döneminde östrojen ve progesteron hormonlarının salınımı azalır. Bunun sonucunda da menopoz semptomları ve kemik erimesi meydana gelir. Östrojen ve progesteron hormonları dışardan alınarak oluşacak olan menopoz semptomları ve kemik erimesinin önüne geçilebilir.

Tıbbi tedavilerin yanında, yaşam tarzında yapılacak değişiklikler de erken menopozun tedavisinde etkin rol oynar. Bu değişiklikler şu şekilde sıralanabilir:

Stres Yönetimi: Erken menopoz döneminde olabildiğince stresten kaçınılması gerekir. Stresli işler bırakmalı, bol bol kitap okuyup müzik dinlenmelidir. Doğa yürüyüşlerine çıkmak negatif düşünceleri ve stresi uzaklaştırır. Ayrıca yoga ve meditasyon yapmak, stres yönetimi için olumlu yönde etki yapar. (2)

Duygusal Destek: Erken menopoza giren kişiye eşi, arkadaşları ve ailesi tarafından gösterilecek duygusal destek bu dönemin daha çabuk ve kolay atlatılması için son derece önemlidir.

Kalsiyum Alımı: Her 10 kadından 1 tanesinde erken menopoz döneminde kemik erimesi meydana gelir. Kadınların korkulu rüyası olan bu durumun önüne geçmek için erken menopoz döneminde bol bol kalsiyum içeren gıdalar alınmalı ve doğal D vitamini kaynağı olan güneşten bolca faydalanılması gerekir.

Dengeli Beslenme: Sağlıklı bir şekilde beslenmek erken menopoz komplikasyonlarının çabuk ve kolay atlatılmasına yardımcı olmaktadır. Yağlı ve kalorisi yüksek besinler terk edilmeli, bunların yerine bol lif içeren besinler tüketilmelidir.

Düzenli Egzersiz Yapılması: Yaşam boyunca düzenli egzersiz yapmak birçok hastalığı önlemek için uzmanlar tarafından sık sık önerilmektedir. Sağlıklı ve uzun bir ömür için düzenli spor yapılması gereklidir. Erken menopoz döneminde spor yapmak, kan akışını düzelterek kişinin moralini yükseltmeye yardımcı olur.

Sigara ve Alkolü Bırakmak: Sigara ve alkol gibi maddeler kadınlarda östrojen hormonlarının azalmasına sebep olur. Menopoza giren kişilerde sigarayı bırakmak, zaten azalan östrojen miktarının daha da azalmasını engelleyecektir. (3)

Erken menopoz için hangi doktora gidilir? Erken menopoz için Kadın Doğum Uzmanı veya Jinekoloğa gidilebilir.

Erken Menopoz Nedir?

Erken menopoz 40 yaş altı kadınlarda anormal olarak görülen, östrojen ve progesteron hormonlarının miktarının azalması sonucu adet döngüsünü kesilmesidir.

Menopoz durumu 47 yaş üstü kadınlarda doğal bir şey iken 40 yaş altı kadınlarda hastalık olarak tanımlanır. Yumurtalıkların artık östrojen ve progesteron salgılamasını azaltması sonucu adet döngüsü kesilir.

Adet döngüsünün kesilmesiyle artık yeni yumurta hücreleri oluşmaz ve kadının gebe olması imkansız hale gelir. (4)

Erken menopoz nedir? Buradan göz atabilirsiniz

Erken Menopoz Belirtileri

Erken menopoz nasıl anlaşılır? Erken menopoz başlangıcı bazı belirtiler ile anlaşılabilir. Bunları sıralarsak;

  • Adet döngüsünün kesilmesi ya da bozulması
  • Sıcak basmaları
  • Uykusuzluk
  • Sinirlilik ve aşırı duygusallık hali
  • Vajinal kuruluk
  • Cinsel istekte azalma (5)

Erken menopoz belirtileri daha fazla detay için

Erken Menopoz Nedenleri

Erken menopoz neden olur? Erken menopoza neden olan faktörleri şu şekilde sıralayabiliriz;

  • Genetik faktörler,
  • Kemoterapi ve radyoterapi gibi tedaviler,
  • Sağlıksız yaşam tarzı,
  • Turner sendromu,
  • Kromozom bozuklukları veya epilepsi gibi durumlar
  • Daha önce düşük yapmış olmak (6)

Erken menopoz nedenleri hakkında geniş makalemize göz atabilirsiniz

Erken Menopoza Ne İyi Gelir?

Erken menopoz bitkisel tedavisi: Nergis çiçeği, kediotu, maydanoz, anason, civanperçemi, rezene ve adaçayı gibi bitkilerin yanı sıra mercimek, nohut, bezelye, fındık ve balık yağı gibi besinler, erken menopoza neden olan faktörlerin etkisini hafifletebilir ve bu rahatsızlığın oluşmasını engelleyebilir.

Erken menopoz evde tedavi yöntemleri:

Erken menopoz, evde uygulanabilecek birkaç basit değişiklik ile önlenebilmektedir. Bunları sıralarsak;

  • Yoga ve meditasyon
  • Akupunktur
  • Sigarayı bırakmak
  • Uykuyu düzenlemek
  • Stresi önlemek
  • Beslenme alışkanlıklarını değiştirmek
  • Bol su içmek (7)

Источник: https://www.acil.net/erken-menopoz-tedavisi/

Erken Menopoz

Erken Menopoz

Normal şartlar altında her kız bebek belli sayıda yumurta ile doğar. Ergenliğe girişle birlikte üreme çağına giren genç kızlar, ayda bir kez yumurtlar ve korumasız cinsel ilişki yaşarsa gebelik gerçekleşir, gebelik olmazsa da olası bir gebelik için hazırlanan rahim içi tabakası adet kanı adı verilen kanla birlikte temizlenir, bir sonraki aya hazırlanır.

İşte üreme çağı olarak adlandırılan bu dönem genellikle 40 yaşına kadar, bazı kadınlarda ise 45, hatta 50 yaşına kadar sürebilir. Yumurtaların bittiği, adet kanamalarının kesildiği dönem ise “menopoz” dönemi olarak adlandırılır.

Bu menopoz döneminin normalden erken olması ise “erken menopoz” olarak adlandırılmakta ve üreme sisteminde yaşanan, var olan bir soruna işaret edebilmektedir.

Bir kadında adet kanamasının 35 – 40 yaşlarından önce bitmesi durumu genel olarak “erken menopoz” olarak tanımlanır. Aslında çok nadiren karşılaşılan bir sorun olan erken menopozda yumurtalıklar işlevlerini tam olarak yerine getiremez ve kadının aylık adet kanaması kesilir.

Erken menopoz durumu kesinlikle bir sorundur ve belli başlı sorunlar olduğuna işaret olabilir. Bu sebeple de erken menopoz durumunun erken dönemde teşhis edilmesi çok önemlidir.

Zira erken menopoz vakalarında başta kemik erimesi problemi de olmak üzere pek çok sağlık sorunu ortaya çıkar.

Erken menopoz ne sıklıkta görülür?

Hem ülkemizde hem de dünya genelinde nadir olarak karşılaşılan erken menopoz sıra dışı bir durumdur. Ülkemizde erken menopozun görülme sıklığı % 3 civarındadır.

Ancak günümüzde Amerika’da menopoza girme yaşı ortalama 52, Avrupa’da 50 iken, ülkemizde kadınlar genellikle 46 – 47 yaşlarında menopoza girmekteler.

Bu alanda yapılan çalışmalara göre ülkemizde her 100 kadından 3’ü erken menopoz açısından risk altındadır.

Erken menopoz neden olur?

Erken menopoz, bir kadının 35 – 40 yaşlarında adet kanamalarının kesilmesi sorunudur ve bu sorun; aşırı ve ani kilo kayıpları, ağır ve aşırı egzersiz, kürtaj, stres ve cerrahi operasyonlar gibi pek çok farklı sebepten kaynaklanıyor olabilir.

Kadının adet kanamasının normalden daha erken yaşlarda kesilmesine bağlı olarak vücutta östrojen hormonu salgısı azalır. Bundan dolayı da kadın, kemik erimesi, kemik kayıpları gibi sorunlar yaşar. Bu bakımdan böyle bir durumda kadınların vakit kaybetmeden doktora başvurmaları gerekir.

Erken menopoza sebep olan etkenler aşağıda ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.

Kadınların menopoza girme yaşları genellikle anneleriyle aynı aralıkta olur. Bu da menopoz konusunda genetik özelliklere vurgu yapmaktadır.

Dolayısıyla kadınlar aslında annelerinin menopoza girme yaşına bakarak yaklaşık ne zaman menopoza gireceğini kestirebilir ve erken menopoz riskini de bir nebze olsun önleyebilir.

Erken menopoz vakaları arasında incelenenlerde erken menopoz için tıbbi bir neden tespit edilemediğinde, altta yatan faktörün genetik geçiş olduğu görülebilmektedir.

Sigara kullanımının kadının, tüm vücut sistemlerine ve özellikle de üreme sistemi fonksiyonlarına zarar verdiği bilinmektedir.

Bu konuda yapılan birkaç çalışma uzun süredir ve düzenli olarak sigara içen her 10 kadından birinin erken yaşta menopoza girme riski taşıdığını göstermektedir.

Günde 20’den fazla sigara içen kadınların, içmeyen kadınlardan 2 yıl daha önce menopoza girdikleri de bu araştırmalarla kanıtlanmıştır. Sigara dumanında bulunan polisiklik hidrokarbonların bu soruna sebep olduğu düşünülmektedir.

  • Çok zayıf ya da çok kilolu olmak

Kişinin kilosunun boyu ile orantılı olması, vücut kitle indeksinin normal değerler arasında olması tüm vücut sağlığı için olduğu gibi üreme sisteminin fonksiyonları için de çok önemlidir.

Bu bağlamda çok zayıf olmak, vücut kitle indeksinin % 12’in altında olması daha az yağ dokusu ve daha az östrojen deposuna sahip olmak anlamına geliyor. Bu tür bir durum da kadının adet kanamasının kesilmesine ve bu kadınların üçte birinin menopoza normalden girmesine neden olabiliyor.

Zayıflığın tam tersi olarak aşırı şişmanlık, obezite de erken dönemde menopoza yol açan önemli etkenler arasında yer alıyor.

  • Hareketsiz bir yaşam sürmek

Hareketsiz bir yaşam tarzı sürmek hem vücut sistemlerinin fonksiyonlarını bozar hem de vücutta hormonların ve toksinlerin vücutta birikmesine neden oluyor. Hormonların ve toksinlerin vücutta normal dışı bir şekilde birikmesi ile de erken menopoz ortaya çıkabiliyor.

Bunun tam tersi olarak da egzersiz yapmak, daha hareketli bir yaşam sürmek kalp hızını artırmakta, bu şekilde de vücuda daha fazla oksijen içeren kanın pompalanmasını sağlanıyor.

Egzersiz sayesinde kişinin dolaşım sistemindeki bu artış toksinlerin giderilmesine de yardımcı oluyor. Bununla birlikte egzersiz yapmak vücut ısısını arttırarak ter bezlerini tetiklemekte, ter ise vücudun toksinleri kolayca atmasını sağlamaktadır.

Bu sebeple de her sağlıklı kişinin haftada en az 3 gün, mümkünse 5 gün spor yapmayı ihmal etmemesi çok önemlidir.

Yapılan çalışmalar, vücutta D vitamini eksikliğinde daha az folikül, yani daha az yumurta geliştiğini göstermektedir. Bunun yanında beslenme programında gıda kaynakları arasından en çok D vitamini alan grupla en az alan kadınların kıyaslandığı çalışmalarda, D vitamini yönünden zengin beslenen grupta erken menopoz riskinin % 17 daha düşük olduğu tespit edilmiştir.

İşte bu sebeple de herkes ve özellikle de kadınlar beslenme programına D vitamini içeren besinleri katmalı ve bunları düzenli olarak tüketmelidir. En iyi D vitamini kaynağı güneş olduğu için de mart ve ekim ayları arasında her gün 11.00 – 15.00 saatleri arasında güneşe çıkmak çok önemlidir.

Aynı zamanda her yıl mutlaka vücuttaki D vitamini seviyesine baktırılmalı, gerekirse doktor tavsiyesi ile ilaç alınmalıdır.

  • Kalsiyum bakımından yoksun beslenme

Yapılan çalışmalar kalsiyum alımı ve erken menopoz arasında negatif bir ilişki göstermektedir. Bu bağlamda gıda kaynaklarından en çok kalsiyum alan kadınların normalden daha erken menopoza girme riski % 13 oranında daha düşüktür.

Bu sebeple de kadınların kalsiyum bakımından zengin beslenmeye özen göstermeleri önerilir.

Kadınlara tüketmeleri tavsiye edilen en önemli kalsiyum kaynakları süt ve süt ürünleri, pekmez, susam, kuru baklagiller, yeşil yapraklı sebzeler, kuru meyveler, fındık, fıstık şeklinde sıralanabilir.

Stresli bir yaşam sürmek kişinin tüm vücut sistemlerini, hormonsal değişimleri olumsuz etkilemektedir. Bu bağlamda psikolojik stres de üremeyle ilişkili hormonsal sistemde olumsuz değişikliğe neden olabilir.

Bu konuda yapılan araştırmalar; kronik endişe, hüzün, korku ve diğer olumsuz duyguların, üreme sistemi ekseni işleyişini değiştirerek erken menopoza sebep olabileceğini göstermiştir.

Bu çalışmalar psikolojik stresin beynin hipotalamusunda bazı moleküllerin açığa çıkmasına neden olduğunu ve bu moleküllerin de üreme sistemindeki işleyişi bozduğunu kanıtlamaktadır.

  • Çeşitli kimyasallara maruz kalmak

Kimyasallara maruz kalmak vücut sistemlerinin işleyişini ve hormonsal dengeyi bozmaktadır. Bu zararlı kimyasallar kişinin işyerinde olabileceği gibi, evde her gün kullandığı bazı kozmetik ürünlerde, temizlik malzemelerinde ve neredeyse her mutfaktaki teflon ürünlerinde bulunabildiği bilinmektedir.

Kimyasal içerikli malzeme ve ürünlerin kullanılması yumurtalıklara ciddi anlamda zarar verebilmektedir. Bu sebeple de de zararlı olduğu bilinen propanediol, metilolakrilamid ile monometil eter gibi kimyasal maddeler içeren ürünler tamamen yaşam alanından çıkarılmalıdır.

Bunun yanında mümkün olduğunca organik gıdalarla beslenmek önerilir. Zira organik olmayan bazı gıdalar genellikle pestisitler, herbisitler, koruyucu hormonlar ve antibiyotikler içerebilir.

Ayrıca bazı musluk sularının da birtakım kimyasallar içerdiği, bu sebeple de temizliğinden emin olunmadan musluk suyu içmemeye özen gösterilmesi gerektiği bilinmektedir.

Tek tip beslenmek vücut sistemlerine zarar verebilmekte, vücuttaki hormon dengesini bozabilmektedir. Bu bağlamda vejetaryen diyetin erken menopoza yol açtığını gösteren birtakım çalışmalar bulunmaktadır. Tüm besin gruplarından belli bir miktarın düzenli olarak tüketiliyor olması sağlıklı bir üreme sistemi ve dengeli hormonlar anlamına gelmektedir.

Eksik, tamamlanmamış ya da fazla bir kromozomla doğmak diğer sistemlerin fonksiyonlarını olduğu gibi üreme sistemini de olumsuz etkilemektedir. Bu bağlamda Turner Sendromu ile doğanlarda ya da Down Sendromu gibi fazladan kromozoma sahip olanlarda yumurtalıklar olması gerektiği gibi çalışmayabilir ve erken menopoz ortaya çıkabilir.

Bağışıklık sistemi sorunlarının erken menopoza yol açabileceğine dair bilimsel çalışmalar bulunmaktadır. Erken menopozun tiroit ve romatoid artrit gibi otoimmün, yani bağışıklık sistemi hastalıklarının sonucu olarak gelişebildiği biliniyor.

Çünkü bağışıklık sistemi hastalıklarında kişinin bağışıklık sisteminde bir bozukluk ortaya çıkıyor ve bağışıklık sistemi kendi dokusunu yabancı olarak algılayıp, ona saldırıyor.

Bu şekilde vücudun savunma sistemi yumurtalıkları da yabancı doku olarak algılayıp saldırdığında hormon yapımını engellemekte ve yumurtaların beklenenden daha kısa zamanda tükenmelerine yol açabilmektedir. Bu konuda yapılan çalışmalara göre otoimmum bozukluklar erken menopoz vakalarına neden olabiliyor.

Bu şekilde ortaya çıkan erken menopoz vakalarında bunun yanında şeker hastalığı, tiroit bezi bozuklukları, romatizmal hastalıklar ve daha birçok otoimmum hastalıklar da görülebiliyor.

Vücutta enfeksiyon olması demek üreme sisteminin de bu enfeksiyondan zarar görmesi, yumurtlama fonksiyonlarının yavaşlaması demektir. Bu bağlamda kabakulak, erken menopozla bağlantısı en net olarak bilinen hastalıkların başında gelmektedir. Kimi zaman hafif atlatılan enfeksiyonlar bile yumurtalık yetmezliğine ve dolayısıyla da erken menopoza neden olabilmektedir.

Herhangi bir sağlık sorunu sebebiyle kadının yumurtalıklarının operasyonla alınması kesinlikle bir erken menopoz sebebidir.

Bunun yanında rahim ameliyatı olan bazı kadınlarda rahim alındığı halde yumurtalıklar kalabilmekte ve böyle bir durumda yumurtalıklar hormon salgılamaya devam ettiği için hemen menopoza girilmez.

Oysaki yapılan cerrahi işlem yumurtalıkların kan akışını etkilerse kadın, normalden daha önce menopoza girilebilir.

Kanser hastalığı nedeni ile kemoterapi ve radyoterapi alan kişilerde yumurtalıklar bundan çok ciddi şekilde etkilenmekte ve erken menopoza yol açabilmektedir.

Kadının yaşadığı kanser türü, yumurtalıkların ne derece etkilendiği, tedavinin süreci, tedavi nedeniyle kullanılan ilaçların türü ve dozu erken menopozu tetikleyebilir.

Kemoterapi ilaçlarının bazıları ya da kanser için pelvik radyasyon tedavileri de yumurtalıklara zarar verebilir. Bu sebeple de kanser tedavisi öncesinde üremeyi koruyucu tedavilerin uygulanmalıdır.

Erken menopoz hangi hastalıklara sebep olur?

40 yaşından önce adet kanamasının kalıcı olarak kesilmesi durumu olan erken menopoz kadınlarda; kısırlık, osteoporoz, kardiyovasküler hastalıklar ve felç gibi ciddi sağlık problemlerine yol açabilirken, zaten kadın gebe kalma şansını da yitirmiş oluyor.

Bu sebeple de yumurtalıklara zarar veren ya da östrojen üretimini durduran herhangi bir etkenin erken menopoza neden olabileceği unutulmamalı ve risk faktörleri önlenmeye çalışılmalıdır.

  Bu konuda kadınlara önerilebilecek en doğru yaklaşım sağlıklı yaşam ve beslenme koşulları, stresi yaşamdan tamamen uzaklaştırmaktır.

Источник: https://www.bulenttiras.com/erken-menopoz

9 Maddede Erken Menopoz Ve Nedenleri

Erken Menopoz

Bir kadında görülen adet döngüsünün, 35 yaşından daha erken zaman çerisinde kalıcı olarak kesilmesi durumuna, erken menopoz denir. Şuan ki yaşam koşullarında, halk arasında erken menopozun eskiye göre çok fazla görüldüğü iddia edilse dahi, bu iddia net bir şekilde doğru olarak sayılmaz.

Türkiye’de görülen yaklaşık olarak menopoz yaşı 46 dır. 35 yaş ile 50 yaş arasında ki olguları, erken menopoz şeklinde değerlendirmek yanlıştır. Erken menopozun çoğaldığı şeklindeki varsayım, kadınların hamile kalma yaşlarını mesleki, sosyal ve diğer sebeplerden dolayı, erteleme eğiliminin fazlalaştırılmış olmasından kaynaklanmaktadır.

Erken menopoz, en erken kaç yaşında görülür?

Belirtilen ifadeden de anlaşılacağı gibi, erken menopoz olarak kabul edilebilmesi için, adet kanamalarının başlayarak düzenli bir döngü haline gelmiş olması gerekmektedir. Bu yaş ortalaması yaklaşık 13 yaşlarına görülür. Bu yaş sınırı, çeşitli sebeplere göre değişiklik göstererek 17 ile 18 yaşlarına kadar, erken yaşta meydana gelen erken menopoz olgularına rastlanmaktadır.

Erken menopozun sebebi nedir ?

Herhangi bir sebepten dolayı, yumurta hücrelerini hızla bir şekilde yok eden her olay, erken menopoza sebebiyet verebilir.

En çok rastlanan sebepler, aşağıda ki gibidir :

Madde 1 ) Otoimmun hastalıklar

Yumurtalıkların, beklenenden daha kısa zaman içerisinde yok olması ile menopozun ortaya çıkması, en çok otoimmun hastalıkların altında toplanan, bir çeşit hastalığa bağlı bir şekilde meydana gelir.

Otoimmun hastalık, hastanın var olan bağışıklık sisteminin, nedeni hala bilinmeyen sebeplerden dolayı, kendi organlarını yabancı doku zannetmesi ve bu organlara saldırıp, onlara zarar vermeye çalışması şeklinde tarif edilebilir.

Şayet, yabancı doku şeklinde algılanan organ yumurtalıklar olursa, işte bu otoimmun hastalık türü erken menopozun meydana gelmesine sebep olur.

Madde 2 ) Ameliyat yöntemi ile yumurtalıkların alınması

Herhangi bir hamilelik neticesinde, genç kadının her iki yumurtalığı da alındığında, görülen erken menopoz çeşididir. Bunun yanı sıra, başka jinekolojik ameliyatlarda da nadir olarak (yumurtalıklara kastedilme olmaksızın) yumurtalıklar zarar gördüğü taktirde, aynı şekilde erken menopoz meydana gelmektedir.

Madde 3 ) Kanser tedavileri

Kanser tedavisi yapmak için, radyoterapi (ışın tedavisi) yada kemoterapi (ilaç tedavisi) alan kadınlarda, yumurtalıklar çeşitli zarar görebilir. Bu zararın dolayısı ile de, menopoz ortaya çıkabilir.

Madde 4 ) Aile öyküsü

Menopoza girme yaşını belirleyen ana faktörlerden biri, kadının annesinin menopoza girme yaşıdır. Eğer yakın aile bireylerinden birinin, erken menopoz dönemine girme durumu söz konusu olmuş ise, bu durum kadının erken menopoza girme ihtimalini bariz bir şekilde artırır.

Madde 5 ) Kromozom bozuklukları

Frajil X Sendromu, Turner Sendromu gibi nadir karşılaşılan kromozom bozukluklarında, yumurtalıklar erken yaşta tükenerek yok olabilir. Böyle bir durumda da erken menopoz ortaya çıkmış olur.

Madde 6 ) Yaşam tarzı

Çokça sigara tüketilmesi, menopoza giriş sürecini hızlandırması ile beraber, tıbbi anlamda erken menopoza sebep olması (yani 35 yaşından önce menopoza girilmesi) normal değildir.

Bu duruma benzer şekilde, ruhsal stres de erken menopoza yardımcı bir faktör olmak ile beraber, tek başına erken menopoza sebep olması beklenilen bir faktör değildir.

Madde 7 ) Annenin menopoz yaşının önemi

Doğal dönemde meydana gelen menopoz, kesinlikle genetikten etkilenen bir durumdur. Abla, teyze, kız kardeş ve annenin menopoz dönemine girdiği yaş ne kadar ileri ise, bir kadının da o kadar geç yaşta menopoza gireceği rahatlıkla ifade edilir.

Fakat erken menopoz, doğal süreç içerisinden uzak, yani bir hastalık ve tedavi durumu olduğu taktir de, genetiğinde böyle bir durum ile alakası olmayan bir kadın dahi, erken menopoz ile karşı karşıya kalabilmektedir.

Madde 8 ) Stres

Ani stres ya da uzun bir zaman içerisinde stres altında kalan kadınlarda, erken menopoz görülebilir. Aşırı strese altında kalan kadınlarda, hormonal problemler ile adet düzensizlikleri öncelikle görülebilir.

İlk zamanlarda geçici bir durum olan stresin uzun bir süre devam etmesi, depresyon ile kaygı bozukluğuna sebep olmak gibi, ciddi psikiyatrik tabloların meydana gelmesi ile, geri dönüşümsüz menopoz gelişerek ilerlemektedir.

Madde 9 )  Beslenme şekli:

Beslenme bozukluğu olan ve vejeteryan olan kadınlar da, erken menopoz görülme oranı artar.

Neden Menopoz Yaşarız?

Madde 1 ) Kadınlar, yumurtalıklarında milyonlarca fonksiyonu bulunan yumurta ile dünyaya gelirler.

Madde 2 )Yaşamımızda var olan üretken zamanlarımız dahilinde, 400 ile 500 adet arasında yumurtamız, adet gördüğümüz dönemlerde salınır.

Madde 3 ) 35 yaş ile 40 yaşlarına gelindiği zamanlarda ise, yumurtalığımızda kalmış olan yumurtaların miktarı hızlı bir şekilde azalır ve  tamamen kesilene kadar adet düzensizliği başlar.

Madde 4 ) Kadın vücudu içerisinde, kadınlık hormonu diye bilinen östrojen hormonları, yumurtalıkların çevresinde olan hücrelerde bulunur. Var olan yumurta miktarı azaldıkça ve daha çok özellik sağlayamadıkça, östrojen hormonunun sayısı da azalmaya başlar. Böyle bir durumda, vücutta bulunan hormonlar hızlı bir şekilde yükselip düşme eğilimi gösterirler.

Erken menopozun durdurulması veya yavaşlatılması mümkün mü?

Çeşitli olgularda, erken menopoz bulguları kendi kendine ortadan kaybolmaktadır. %1 lik orandan daha az durumda meydana gelen bu durumun, hangi bayanlar için geçerli olabileceğini saptamak oldukça zordur.

Bu dönemin, şayet altta yatan otoimmun hastalık gibi ikincil bir hastalık ile ilişkisi varsa,  bu hastalığın tedavi edilme zamanını yavaşlatabilir yada tamamen durdurabilir.

Fakat bir çok durumda belirtilen bu süreç, ilerleyicidir.

Son zamanlarda, DHEA olarak adlandırılan ve anti-aging (yaşlanmayı geciktirici yada geri döndürücü olarak tercüme edilebilir) için kullanılan ilaçlar ile, erken menopoz belirtilerinin bir bölümü geri döndürülebilmektedir. Tedavinin başarılı olabilmesi için en temel faktör, kadının yaşıdır.

35 yaşın altında görülen olgularda, yaş azaldıkça, (kromozom bozukluğu olan kadınların dışında, bu kadınlarda ne yazık ki geri dönüş mümkün olmamaktadır) tedavinin başarı sağlama ihtimali artar.

Yaklaşık 60 günlük uygulanan tedavi süresince, başarı sağlanamayan olgularda, tedavinin süresi uzatılabilir.

Fakat en fazla sağlanan başarı oranları, tedavinin başladığı ilk 2 ay ile 3 ay arasında elde edilebilmektedir.

Erken menopoz osteoporoz (kemik erimesi) sürcini hızlandırır mı?

Erken yaşlarda meydana gelen menopoz olgularında, (özellikle de otoimmun tipte olanlarda) kendi kendine geri dönüş ya da tedavi uygulaması ile geri dönüş mümkündür. (yukarıda bahsedilen DHEA tedavisi bölümünü inceleyiniz ).

Erkan yaşlarda menopoz dönemine girmiş olmanın meydana getirdiği en önemli dezavantajlardan biri, kemik erimesinin hızlanmasıdır. Bu hususta gerekli olan önlemler alınarak, vücutta var olan kemikleri koruyan tedaviye geçilmesi gerekmektedir.

Ateş basması, vajinada kuruluk, ruhsal gerginlik gibi standart menopoz belirtileri de, bir çok durumda hormon tedavisine olumlu cevap vermektedir.

Yumurta hücrelerinin yok olması ile meydana gelen erken menopoz olgularında, kadının yumurta hücresi kalmadığından dolayı, kendi yumurtaları ile hamilelik oluşması (tüp bebek de dahil) oldukça zordur. Böyle bir durumda, yapılması gereken tek bir şey var o da, donör oosit (başka bir kadının bağışladığı yumurta hücresi) ile meydana gelmiş hamileliktir.

Erken menopoz engellenebilir mi?

Erken menopoz dönemi, genellikle ön görülemeyen bir durumdur. Kadınların hedeflediği kariyer planlarının içerisine çocuk sahibi olmayı da katmaları ve eğer mümkün olursa, 35 yaşına gelene kadar, hedefledikleri çocuk sayısına ulaşabilmeleri tavsiye edilmektedir.

Erken menopoz dönemi nadir rastlanan bir durum olsa dahi, ilerleyen dönemlerde çocuk sahibi olmayı düşünen kişilerin, her yık rutin olarak doktorlarına görünerek, bir takım hormon testleri ile beraber, yumurtalıkların ultrasonografi ile değerlendirmesinden ibaret olan yumurtalık rezervi (doğurganlık) ölçümlerini yaptırmaları gerekmektedir.

Yumurtalık rezervi, bir kadının yumurtalıklarında bulunan, döllenmeye elverişli yumurta hücresinin miktarı hususunda, oldukça iyi fikir veren bir incelemedir. Günümüz içerisinde aynı yıllık smear testi gibi kadınlarımıza bu testi önererek uygulamasını şiddetle tavsiye ediyoruz.

Şuan için günümüzde, yumurtalık rezervini en iyi inceleyen testler, adet döneminin ilk günleri içerisinde uygulanan AMH (anti müllerian hormon) kan miktarı ölçümü, adet döneminin ilk günlerinde vajinal ultrasonografi ile beraber yapılan “antral folikül miktarının ölçümü” incelemesi ve yine aynı şekilde, adet döneminin ilk günlerinde kanda FSH ve Estradiol (E2) adı verilen hormon seviyesi ölçümleridir.

Oosit kriyoprezervasyon (yumurtalık hücresi dondurulması)

Yumurtalık hücresinin dondurulması işleminin uygulanması, ülkemizde şuan için yasal olmadığı için, yurt dışı bağlantılı merkezlerde çok sık uygulanmaktadır.

Burada kadın, hala üretken dönem içerisindeyken, yumurtalıklardan minik bir operasyon ile alınan hücreler, dondurularak ilerleyen zaman dönemi için kullanılabilmesini sağlamak adına saklanır.

Bu uygulama, çok özel durumlarda kadına uygulanabilen biraz zahmetli ve oldukça pahalı bir işlemdir.

Источник: https://jinekoloji.com/9-maddede-erken-menopoz-ve-nedenleri

Erken Menopoz ve DHEA Tedavisi

Erken Menopoz

Bir kadında adet kanamalarının 35 yaşından önce kalıcı olarak kesilmesine erken menopoz adı verilmektedir. Günümüzde halk arasında erken menopozun çok daha sık görüldüğü iddia edilse de bu tam olarak doğru değildir.

Türkiye'de ortalama menopoz yaşı 46 olup,  35 yaş – 50 yaş arası olguları erken menopoz olarak değerlendirmek doğru değildir.

Erken menopozun arttığı yönündeki izlenim, kadınların hamile kalma yaşlarını mesleki, sosyal ve başka nedenlerle geciktirme eğiliminin artmış olmasından kaynaklanmaktadır.

Erken menopoz en erken kaç yaşında görülür?

Tanımından da anlaşılacağı üzere erken menopoz denilebilmesi için adet kanamalarının başlamış ve düzenli hale gelmiş olması gerekir ve bu ortalama 13 yaşında olur. Altta yatan nedene göre değişmek üzere 17-18 yaş kadar erken yaşta gelişen erken menopoz olgularına rastlıyoruz.

Erken menopoz olguları giderek artıyor mu?

Neden bu rahatsızlığı daha sık duyuyoruz?
Erken menopozun en olumsuz yönü kadının kendi yumurta hücreleriyle hamile kalmasının imkansız hale gelmesidir.

Günümüzde giderek artan sayıda kadın iş yaşamında aktif hale gelmeleri nedeniyle ilk gebeliklerini ve sonraki gebeliklerini geciktirmek zorunda kalmaktadır.

Bu da hamile kalma şansının azalmasına neden olmakta ve neden araştırıldığında kadın beklenmedik bir şekilde doktordan menopoza girdiğini duymakta, bu da halk arasında erken, yani çocuk sayısını tamamlamadan menopoza giren kadınların sayısında bir artış olarak yansımaktadır.

Gerçekte tıbbi olarak erken menopoz daha once söylendiği gibi 35 yaşından once menopoza girilmesidir.  35 yaş sonrası olgular tıbben erken menopoz olarak değerlendirilmezler.

Erken menopoz neden olur?

Herhangi bir nedenle yumurta hücrelerini hızla tüketen her olay erken menopoza neden olabilir. 
En sık görülen nedenler aşağıda sıralanmıştır:

Otoimmun hastalıklar

Yumurtalıkların erken tükenmesi ve menopoz ortaya çıkması en sık otoimmun hastalıklar adı altında toplanan bir dizi hastalığa bağlı ortaya çıkar.

Otoimmun hastalık bireyin bağışıklık sisteminin henüz bilinmeyen nedenlerle kendi organlarını yabancı doku gibi algılaması ve bu organlara saldırarak onları tahrip etme çabası olarak tarif edilebilir.

Eğer yabancı olarak algılanan doku yumurtalıklar ise işte bu otoimmun hastalık türü erken menopoz ortaya çıkmasına neden olur. 

Ameliyatla yumurtalıkların alınması

Herhangi bir gereklilik sonucu genç kadının her iki yumurtalığı birden çıkarıldığında görülen erken menopoz türüdür. Bunun yanında diğer jinekolojik operasyonlarda da ender olarak (yumurtalıklara kastedilme olmaksızın) yumurtalıklar zarar gördüğünde erken menopoz ortaya çıkabilmektedir. 

Kanser tedavileri

Kanser tedavisi için radyoterapi (ışın tedavisi) veya kemoterapi (ilaç tedavisi) alan kadınlarda yumurtalıklar hasar görebilir ve menopoz ortaya çıkabilir.

Aile öyküsü

Menopoza girme yaşını belirleyen en temel etkenlerden biri, kişinin annesinin menopoza girme yaşıdır ve yakın aile bireylerinden birinde erken menopoza girme öyküsü erken menopoza girme olasılığını belirgin şekilde artırır.

Kromozom bozuklukları

Frajil X Sendromu, Turner Sendromu gibi ender görülen kromozom bozukluklarında yumurtalıklar erken yaşta tükenebilir ve erken menopoz ortaya çıkar.

Yaşam tarzı

Sigara içilmesi menopoza girişi hızlandırmakla beraber tıbbi anlamda erken menopoza yol açması (yani 35 yaşından önce menopoza girilmesi) olağan değildir.
Benzer şekilde ruhsal stres de yardımcı bir etken olmakla beraber tek başına erken menopoza yol açması beklenen bir etken değildir.

Erken menopoz belirtileri nelerdir?

Erken yaşta ortaya çıkan menopozun en erken belirtileri öncelikle adet döngülerinin arasının kısalmaya başlaması, sonradan da araların uzamaya başlaması ve nihayet kanamaların durmasıdır.

Adet kanaması miktarının azalması tam olarak bir erken menopoz belirtisi olarak kabul edilmemelidir.

Ateş basması, çarpıntı gibi klasik menopoz bulguları bazı durumlarda belirtiler arasında bulunmayabilir. İlk belirtilerle menopozun tamamen ortaya çıkması arasında geçen süre çok değişken olabilmektedir.

Erken menopozu durdurmak ya da yavaşlatmak mümkün müdür?

Bazı olgularda erken menopoz kendiliğinden ortadan kaybolmaktadır. %1'den daha az durumda ortaya çıkan bu durumun kimler için geçerli olabileceğini kestirmek zordur. Süreç, eğer altta yatan otoimmun hastalık gibi ikincil bir hastalığa bağlıysa bu hastalığın tedavi edilmesi süreci yavaşlatabilir veya durdurabilir. Ancak çoğu durumlarda süreç ilerleyicidir.

Son yıllarda DHEA adı verilen ve anti-aging (yaşlanmayı geciktirici veya geri döndürücü olarak tercüme edilebilir) için kullanılan ilaçla erken menopoz olgularının bir kısmı geri döndürülebilmektedir. Tedavi başarısında en temel etken kadının yaşıdır.

35 yaş altı olgularda yaş aşağı indikçe (kromozom bozukluğu olan kadınlar hariç, bu kadınlarda malesef geri dönüş mümkün değildir) başarı olasılığı artar.

İki aylık tedavi süresince başarılı olunamayan olgularda tedavi uzatılabilir, ancak en yüksek başarı oranları ilk iki – üç ayda elde edilebilmektedir.

Kadının annesinin menopoz yaşının önemi nedir?

Doğal menopoz kesinikle genetikten etkilenen bir durumdur ve kız kardeş, abla, annenin menopoza girdiği yaş ne kadar ileriyse bir kadının da o kadar geç menopoza gireceği söylenebilir. Ancak erken menopoz doğal süreçten uzak, yani bir hastalık durumu olduğundan genetiğinde hiç böyle bir durum olmayan bir kadın bile erken menopozla karşı karşıya kalabilmektedir. 

Erken menopoz osteoporoz (kemik erimesi) sürecini hızlandırır mı?

Erken yaşta ortaya çıkmış menopoz olgularında (özellikle otoimmun tipte olanlarda) kendiliğinden geri dönüş veya tedaviyle geri dönüş mümkün olabilmektedir (yukarıda anlatılan DHEA tedavisi bölümüne bakınız).

Genç yaşta menopoza girmiş olmanın getirdiği en önemli dezavantajlardan biri kemik erimesinin hızlanması olduğundan bu konuda gerekli önlemler alınmalı ve kemikleri koruyucu tedaviye geçilmelidir.

Ateş basması, vajinada kuruluk, ruhsal gerginlik gibi klasik menopoz belirtileri de çoğu durumda hormon tedavisine yanıt vermektedir.

Yumurta hücrelerinin tükenmesiyle ortaya çıkan erken menopoz olgularında kadının yumurta hücresi kalmadığı için kendi yumurtalarıyla gebelik oluşması (tüp bebek de dahil) çok zordur, bu durumda çoğu durumda tek çare donör oosit (başka bir kadının bağışladığı yumurta hücresi) ile oluşturulmuş gebeliktir. 

Источник: https://gebelik.org/tr/tibbi-bilgiler-gebe-kalamama-erken-menopoz-ve-dhea-tedavisi.html

Erken menopoza yol açan 14 neden!

Erken Menopoz

Günümüzde ABD’de menopoza girme yaşı ortalama 52, Avrupa’da 50 iken, ülkemizde ise kadınlar genellikle 46-47 yaşlarında menopoza giriyor. Ayrıca yapılan çalışmalara göre, ülkemizde her 100 kadından 3'ü erken menopoz açısından risk altında.

Adet döngüsünün 40 yaşından önce kalıcı olarak kesilmesi durumu olan erken menopoz uzun vadede infertilite (kısırlık), osteoporoz, kardiyovasküler hastalıklar ve felç gibi ciddi sağlık problemlerine yol açabiliyor. Bunların yanı sıra annelik şansı da yitirilmiş oluyor.

Bu nedenle erken menopoza karşı önlem almak şart! Acıbadem Kozyatağı Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr.

Jale Dal Ağca yumurtalıklara zarar veren ya da östrojen üretimini durduran herhangi bir etkenin erken menopoza neden olabileceğini belirterek, “ Bu risk faktörlerinin büyük bir kısmını, değiştiremeyeceğimiz etkenler oluşturuyor.

Ancak erken menopozda hatalı alışkanlıklar ve davranışlarımızın da önemli bir rol oynadığı bir gerçek. Dolayısıyla üreme sağlığı için yaşam alışkanlıklarımıza dikkat etmemiz çok önemli” Peki erken menopoza neden olan faktörler neler?

Erken menopoz neden olur? Erken menopoz belirtileri nelerdir?

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Jale Dal Ağca erken menopoza yol açabilen etkenleri anlattı, önemli bilgiler verdi.

Erken teşhis çok önemli!

Erken menopozda erken teşhis çok önemli. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr.

Jale Dal Ağca bu konuda yapılacak en doğru şeyin ise bir jinekoloğa başvurmak olduğunu ifade ederek, “Günümüzde AMH (anti müllerian hormon) testi ve ultrasonla yumurta rezervleri çok kolay tespit edilebiliyor. Bu sayede özellikle çocuk sahibi olmayan kadınlara yumurtalarını dondurma şansı sağlanmış oluyor” diyor.

Genetik

Annenizin menopoza girme yaşı, sizin menopoza giriş yaşınızı belirleyebiliyor. Dolayısıyla erken menopoz için tıbbi bir neden yoksa, altta yatan faktör genetik geçiş olabiliyor.

Sigara içmek

Birkaç çalışmanın analizi, uzun süredir ya da düzenli sigara içen her 10 kadından birinin erken menopoz için risk altında olduğunu gösteriyor. Yapılan çalışmalara göre; günde 20'den fazla sigara içen kadınlar, içmeyen kadınlardan 2 yıl önce menopoza giriyor. Bunun sigara dumanında bulunan polisiklik hidrokarbonlardan kaynaklı olduğu düşünülüyor.

Çok zayıf veya çok kilolu olmak

Çok zayıf olmak, örneğin yağ kitle indeksinin yüzde 12’in altında olması daha az yağ dokusu ve östrojen deposuna sahip olmak demek. Bu tablo da adetlerin kesilmesine ve bu kadınların üçte birinin erken menopoza girmesine neden olabiliyor. Bunun tam aksine çağımızın önemli bir problemi olan obezite de erken menopoza yol açan önemli etkenler arasında yer alıyor.

Egzersiz yapmamak

Hareketsiz bir yaşam tarzı, aşırı hormonların ve toksinlerin vücutta birikmesine neden oluyor. Hormonların vücutta birikimi ile toksinler de erken menopoz nedeni olabiliyor.

Bunun aksine egzersizle kalp hızımız artıyor, bu da vücuda daha fazla oksijenli kanın pompalanmasını sağlıyor. Dolaşımdaki bu artış toksinlerin giderilmesine de yardımcı oluyor. Ayrıca egzersiz vücut ısısını artırarak ter bezlerini tetikliyor.

Ter vücutlarımızın toksinlerini atmasının başka bir yolu. Bu nedenle haftada en az 3 gün, mümkünse 5 gün spor yapmayı ihmal etmeyin.

MENOPOZ NEDİR? MENOPOZDA NELER OLUR?

D vitamini eksikliği

Yapılan çalışmalarda D vitamini eksikliğinde daha az folikül, yani yumurta geliştiği gözlenmiş. Bunun dışında beslenme açısından, gıda kaynaklarından en çok D vitamini alan grupla en az alan kadınların kıyaslandığı çalışmalarda, D vitamini alan grupta erken menopoz riskinin yüzde 17 daha düşük olduğu tespit edilmiş. Dr.

Jale Dal Ağca, “Bu nedenle beslenmede D vitamini içeren besinler de düzenli olarak tüketilmeli. Ayrıca mart-ekim ayları arasında güneş kremi sürmeden, her gün 11.00-15.00 saatleri arasında, 25-30 dakika güneşlenmek çok önemli.

Her sene mutlaka D vitamini seviyesine baktırılıp, gerekirse takviye ilaç almak için doktora başvurmakta da fayda var” diyor.

Kalsiyumdan eksik beslenme

Yapılan çalışmalarda gıda kaynaklarından en çok kalsiyum alan kadınlarda erken menopoz yüzde 13 oranında daha az gözlenmiş. Bu nedenle kalsiyumdan zengin beslenmeye özen gösterin.

En önemli kalsiyum kaynakları ise süt ve süt ürünleridir.

Bunun dışında pekmez, susam, kurubaklagiller, yeşil yapraklı sebzeler, kuru meyveler, fındık ile fıstık da kalsiyumu zengin gıdalar arasında yer alıyor.

Stres

Psikolojik stres üremeyle ilişkili hormonal sistemde değişikliğe neden olabiliyor.

Yapılan araştırmalar, kronik endişe, hüzün, korku ve diğer olumsuz duyguların, üreme sistemi ekseni işleyişini değiştirerek erken menopoza yol açabileceğini tespit etmiş.

Çalışmalara göre psikolojik stres beynin hipotalamusunda bazı moleküllerin açığa çıkmasına neden oluyor. Bu moleküller de üreme sistemindeki işleyişi bozuyor.

Çeşitli kimyasallar

Bazı kozmetik ürünlerde bulunan kimyasallar ve teflon ürünlerinin de yumurtalıklara zarar verebileceğini gösteren çalışmalar da mevcut.

Zararlı olduğu bilinen propanediol, metilolakrilamid ile monometil eter gibi kimyasal maddeleri içeren ürünleri hayatınızdan çıkartmanız çok önemli. Ayrıca mümkün olduğunca organik gıdalar alın.

Organik olmayan bazı gıdalar genellikle pestisitler, herbisitler, koruyucu hormonlar ve antibiyotikler içerebiliyor. Emin olmadığınız musluk suyunu içmemeye de özen gösterin.

Vejeteryan diyet

Vejeteryan diyetin de erken menopoza yol açtığını gösteren çalışmalar mevcut. Amerika’da yapılan bilimsel bir çalışma, bunun aksine süt ürünleri gibi hayvansal gıdalar, D vitamini ile kalsiyumdan zengin beslenen kadınlarda erken menopoz riskinin daha düşük olduğunu göstermiş.

Kromozomal nedenler

Tamamlanmamış bir kromozomla, örneğin Turner Sendromu ile doğanlarda ya da Down Sendromu gibi fazladan kromozoma sahip olanlarda yumurtalıklar düzgün çalışmayabiliyor. Bunun sonucunda da erken menopoz gelişebiliyor.

Otoimmün hastalıklar

Erken menopoz tiroit ve romatoid artrit gibi otoimmün (bağışıklık sistemi) bir hastalığın sonucu da gelişebiliyor.

Otoimmün hastalıklarda, bağışıklık sisteminde bir bozukluk mevcut oluyor ve bağışıklık sistemi kendi dokusunu yabancı olarak algılayıp, ona saldırıyor.

Vücudun savunma sistemi yumurtalıkları da yabancı doku olarak algılayıp saldırarak, hormon yapımını önlüyor ve yumurtaların beklenenden daha kısa zamanda tükenmelerine yol açabiliyor.

Enfeksiyonlar

Kabakulak, erken menopozla bağlantılı en yaygın hastalık. Hafif geçen enfeksiyonlar bile yumurtalık yetmezliği oluşturabiliyor. Bunun dışında pelvik tüberküloz olguların yüzde 3'ünde de erken menopoz görülüyor.

Kanser tedavisi

Kemoterapi için kullanılan bazı ilaçlar ya da kanser için pelvik radyasyon tedavileri de yumurtalıklara zarar verebiliyor. Bu nedenle tedavi öncesi üremeyi koruyucu tedavilerin uygulanması çok önemli.

Cerrahi nedenler

Dr. Jale Dal Ağca yumurtalıkların operasyonla alınmasının da erken menopoza yol açtığını belirterek, “Öte yandan rahim ameliyatı olan bazı kadınlarda rahim alındığı halde yumurtalıklar bırakılıyor.

Bu durumda yumurtalıklar hormon salgılamaya devam edeceği için hemen menopoza girilmiyor. Ancak yapılan cerrahi işlem bazen yumurtalıkların kan akışını etkileyebiliyor.

Bu durumda yumurtalıklar korunsa bile beklenen süreçten önce menopoza girilebiliyor” diyor.

MENOPOZ HAKKINDA DOĞRU BİLİNEN YANLIŞLAR

Источник: https://hthayat.haberturk.com/saglik/kadin-hastaliklari/haber/1055211-erken-menopoz-nedir

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.