Fibromiyalji ve Tedavi Yöntemleri

içerik

Baş Belası Fibromiyalji: Belirtileri ve Doğal Tedavi Yöntemleri

Fibromiyalji ve Tedavi Yöntemleri

Fibromiyalji birçok kişinin kabusu. Ama bu kaderiniz değil. Gelin fibromiyalji belirtilerini ve fibromiyalji tedavi yöntemlerini beraber inceleyelim.

Son zamanlarda sıklığı artmış hayalet bir hastalık ile karşı karşıyayız. Kendisi fibromiyalji ismini alan, yaşam kalitesini ciddi şekilde düşüren ve kronik bir hastalık.

Eğer bu hastalık ile karşılaştıysanız -yada karşılaşan birini tanıdıysanız- ne kadar kötü hissettirdiğini bildiğinize eminim.

Madem fibromiyalji bu kadar büyük bir problem oluşturuyor, size bir hekim gözüyle medikal tedaviyle beraber uygulayabileceğiniz doğal tedavi yöntemlerinden bahsetmeme izin verin.

Bu yazıda fibromiyalji nedir? sorusundan, fibromiyaljinin belirtilerine, fibromiyalji sebeplerinden, fibromiyalji tedavi yöntemlerine kadar birçok konuya değinecek, soruları cevaplayacağım.

Hazırsanız başlıyoruz!

Fibromiyalji çok yeni bir hastalık. O kadar yeni ki 1970’lerin başında romatoid artrit adı verilen farklı bir hastalıktan ayrıldı. 1990’lı yılların başında ise tanı ve sınıflaması yapılabildi.

Hastalık genel olarak kadınlarda ve orta yaş popülasyonda (40-50 yaş) görülüyor. Ülkemizde fibromiyaljinin ortalama görülme sıklığı %1-5 arasında (1).

Genel olarak fibromiyaljideki ana belirti ise ağrı. Bu ağrı belirli bir sebebe bağlı olmaksızın, uzun süre devam eden ve ataklar halinde (başlayıp, geçen ve sonra tekrar başlayan) tarzda ortaya çıkıyor.

Ayrıca fibromiyaljinin tanısı da oldukça zor. Çünkü çoğu zaman tek semptom ağrı ve ağrının kaynağına fibromiyalji demek için birçok hastalığı dışlamak gerekiyor.

Tabi tanı konulduktan sonra hastaları büyük bir problem daha bekliyor. O da tedavi. Çünkü fibromiyalji için belirlenen ve kesin etki gösteren bir tedavi yöntemi yok.

Verileri toplayınca karşımıza şöyle bir tanım çıkıyor.

Fibromiyalji, belirli bölgelerde çıkan ağrı ve hassasiyet ile karakterize olan, bazen yorgunluk ve farklı semptomların eşlik ettiği kronik bir hastalıktır.

Ama moralinizi bozmanızı istemiyorum. Çünkü bu yazı sizin için hazırlandı ve tedavinize büyük bir fark katacak. Hadi devam edelim.

Fibromiyalji ile ilgili belirtiler genel olarak belli belirsiz ortaya çıkıyor. Bu sebeple iyi inceleyip dikkatli olmakta fayda var.

Öncelikle basit ve ek olarak ortaya çıkan bulguları değerlendirmek yerine ana belirti olan ağrı ile ilgili konuşmak istiyorum.

Fibromiyalji ağrısının özellikleri:

  • Belirli noktalarda yoğunlaşmıştır.
  • Dokunma ile hassasiyet vardır.
  • Ağrı ataklar halinde gelir ve bazen geçebilir.

Ağrı ile ilgili faydalı olabilecek bir beden tablosunu aşağıda paylaşıyorum.

Fibromiyalji ağrısının genel olarak yoğunlaştığı noktaları yukarıda belirttim. Hastalar genellikle bu noktalarda ağrı olduğunu tariflerler.

Fibromiyalji belirtileri sadece ağrı ile sınırlı değil. Fibromiyalji hastalarında daha sık görülen diğer problemler,

  • Halsizlik,
  • Uyku problemleri (uykuya dalamama, uyurken dinlememe),
  • Baş ağrısı,
  • Depresyon, anksiyete ve dikkat dağınıklığı,

olarak sıralabilir (2).

Gelelim belirtilerin tanı sürecinde kullanılmasına. Tanı için belirli kriterlerimiz var. Bu kriterlerin tamamı ağrı odaklı.

Bir hastaya fibromiyalji tanısı koymak için,

  • Hastanın ağrısını şiddet olarak 10 üzerinden 7 ve üzeri bir puanla derecelendirmesi,
  • Hastanın ağrısının en az 3 aydır benzer şiddette devam etmesi,
  • Hastanın ağrısının başka bir sebep ile bağdaştırılamaması,

gerekmektedir (3). Bu kriterler Amerikan romatoloji birliği tarafından belirlenmesine rağmen, tam olarak bir fikir birliği maalesef yok.

Klinikte basit tanı için bahsettiğim tanı yöntemi oldukça etkili ve doğru sonuç vermekte.

Özellikle fibromiyalji tanısı almış bireylerde, hastalığın tekrardan doğrulanması için sık kullandığım bir yol bu.

Fibromiyalji nedenleri

Fibromiyalji için sebep sonuç ilişkisi kurmak zor. Ama fibromiyalji sıklığını arttıran bazı durumların olduğunu biliyoruz. Sıralamama izin verin,

  • Genetik en önemli etken. Çünkü bazı bireylerde genetik özelliklere bağlı olarak fibromiyalji gelişme riski çok daha fazla.
  • Stres bir diğer neden. Fiziksel stres (kaza, darp edilme) veya mental (baskı, emosyonel şiddet) fibromiyalji oluşma riskini arttırabilir. Ne yazık ki mekanizma hakkında net bir bilgimiz yok.
  • Enfeksiyon, kişinin ileride yaşayabileceği fibromiyalji riskini arttırabilir. Genel olarak tahminimiz enfeksiyonların altta yatan fibromiyaljinin ortaya çıkmasını kolaylaştırdığı yönünde.
  • Kadın cinsiyet özellikle önemli. Çünkü fibromiyalji vakalarının %80’i kadınlarda görülüyor.
  • Farklı bir romatolojik hastalık olması fibromiyalji riskini de arttırıyor. Özellikle romatoid artrit ve lupus.

Tabi ki fibromiyalji nedenleri ve risk faktörleri sıraladıklarım ile sınırlı değil. Çünkü hala mekanizma büyük bir soru işareti ve süreci tam olarak bilmiyoruz.

Fibromiyalji tedavisi

Fibromiyalji ile ilgili medikal tedaviye değinmeyeceğim. Çünkü bu tedavi kişiye özel oluşturulmuş ve ihtiyaçlar dahilinde sürekli değiştirilen bir yapıya sahip.

Benim odaklanmak istediğim nokta ise tedavinin sürekli ve değişmez parçasını oluşturacak olan diyet ve spor parçaları. Çünkü her hastalıkta olduğu gibi doğru beslenme ve egzersiz uygulamak fibromiyaljide de tedaviye oldukça büyük fayda sağlıyor (4).

Fibromiyalji tedavi yöntemlerine diyetle başlamak istiyorum.

Fibromiyalji için diyet tedavisi

Öncelikle size bir diyet tablosu oluşturacağım. Ardından tüketmemeniz gereken besinlere değineceğim.

Fibromiyalji hastalarında diyet ile ilgili çok fazla seçenek var ama benim tercihim,

  • Glutensiz,
  • Çiğ sebzelerin yoğun olduğu,
  • Yoğun antioksidan alımının yapıldığı,
  • Probiyotik ve prebiyotik açısından zengin,

bir beslenme olacak.

Glutensiz beslenmeyi tercih etmemizin sebebi; birçok romatolojik hastalıkta olduğu gibi fibromiyalji hastalarında da gluten hassasiyetinin olması ile alakalı. Ayrıca gluten hassasiyeti olan bireylerde, gluten tüketiminin inflamasyonu arttırmasını engellemek fibromiyaljide çok değerli bir husus.

Yapılan araştırmalar glutensiz beslenen fibromiyalji hastalarının bulgularında iyileşme olabileceğini gösteriyor (5). Aynı şekilde klinikte takip ettiğim birçok hasta da glutensiz beslenmeden fayda sağlıyorlar.

Çiğ sebzelerden zengin bir beslenmeyi ise fibromiyalji belirtilerinden en önemlisi olan ağrıyı rahatlatmak için kullanıyoruz. Çünkü çiğ sebzeler vitamin, mineral ve antioksidan kaynaklarından zengin olmakla beraber, bu besin öğeleri hücre düzeyindeki enerji üretim ve diğer metabolik olayların doğru devam etmesine yardım eder.

Yapılan araştırmalar çiğ sebzelerden zengin beslenmenin ağrı ve rahatsızlık hissi bulgularını azalttığını göstermekte (6).

Tükettiğiniz tüm besinlerin doğal kaynaklı olmasına, tarım ilacı ve diğer zararlı içerikler ile temas etmemiş olmasına dikkat etmelisiniz.

Birçok kişi önerdiğim beslenme tipini uygulamasına rağmen fayda sağlayamadığını söyleyerek bana dönüyor ve görüyorum ki tüketilen besinlerin neredeyse tamamı ciddi şekilde tarım ilacı maruziyetine sahip.

Bu besinleri doğal üretilmiş muadilleri ile değiştirdiğimizde ise sonuç harika oluyor ve birçok hasta rahatlıyor.

Probiyotik ve prebiyotik açısından zengin beslenme de fibromiyalji açısından oldukça önemli. Çünkü birçok romatolojik hastalık bozuk bağırsak florasıyla ilgilidir ve florayı düzeltmek hastalığın gidiş hattına olumlu etki eder.

Fibromiyaljide de aynı şey geçerli. Dolayısıyla doğal kefir gibi probiyotik besinler tüketilmeli, eğer bu tip besinler alınamıyorsa dışarıdan probiyotik takviyesi kullanılmalıdır.

Yapılan araştırmalar fibromiyalji hastalarında obezite sıklığının, toplum ortalamasından fazla olduğunu gösteriyor (7). Ayrıca yine araştırmalar gösteriyor ki normal kilolu bireyler, aşırı kilolu bireylere göre daha başarılı şekilde tedavi edilebiliyor (8).

Dolayısıyla beslenmenizi düzenlerken hem bahsettiğim besin öğelerini tüketmeli hem de kilo vermeye odaklanmalısınız.

Ayrıca bahsettiğim besin öğeleri ile beraber,

takviyesi fibromiyalji semptomlarını rahatlatmak için faydalı olabilir.

5-HTP takviyesi aynı antidepresanlar gibi beyindeki seratonin düzeyini arttırır.

Antidepresan kullanıyorsanız -ki fibromiyalji hastalarında düşük doz antidepresan kullanımı sık önerilir- kesinlikle 5-HTP kullanmamalısınız.

Dolayısıyla kullanacağınız tüm supplementler için hekiminize danışmanız çok önemli.

Kabataslak bir beslenme planı oluşturduğumuzu düşünüyorum.

Peki tüketmemeniz gereken besinleri biliyor musunuz? Çünkü bazı besinler fibromiyalji belirtilerini -özellikle ağrıyı- ciddi şekilde kötüleştirebiliyor.

Monosodyum glutamat birçok işlenmiş besine lezzet katması için eklenen bir kimyasal. Deneyimlerimiz gösteriyor ki monosodyum glutamat tuzlarının diyette aşırı düzeyde bulunması fibromiyalji belirtilerini kötüleştiriyor. Bu sebeple paketli gıdaları dikkatli incelemeli ve monosodyum glutamat olan besinleri tüketmemelisiniz.

Şeker tüketimi inflamasyon artışı ile direkt olarak bağlantılıdır. Dolayısıyla romatolojik bir hastalık olan fibromiyaljinin tetiklenmesinde şeker rol alıyor olabilir. Diyetinizden şeker ürünlerini çıkartmalı ve düşük karbonhidratlı beslenmelisiniz.

Süt ürünleri laktoz intoleransı olan erişkin bireyler için rahatsız edici olabilir. Ayrıca fibromiyalji hastalarında süt ürünlerinin şikayetleri kötüleştirebileceğini biliyoruz. Bu sebeple süt ürünlerini kısıtlamak fibromiyalji hastalarında faydalı olabilir.

Kafein ve teofilin tüketimi uykuya zarar verir. Fibromiyalji hastalarındaki uyku problemleri düşünüldüğünde bireylerin özellikle gece saatlerinde kahve ve çay tüketimini sınırlaması uyku kalitesini arttırıp, fibromiyalji bulgularını azaltabilir.

Fibromiyalji için spor tedavisi

Ağrı yaşayan hastaların neler hissettiklerini biliyorum. Klinikte gördüğüm ağrı çeken -neredeyse- tüm hastalar ciddi şekilde bıkkın hissediyorlar ve fiziksel aktiviteden kaçınıyorlar.

Fibromiyaljide de durum benzer. Ama bu bir kısır döngü ve döngüyü kırdığınız anda daha iyi hissedeceğinize eminim. Çünkü fiziksel aktiviteyi arttırmak uzun vadede fibromiyalji hastalarında ciddi iyileşmeler oluşturabiliyor.

Fiziksel aktivite fibromiyalji hastalarında,

  • Anksiyete ve depresyon riskinin azalmasına,
  • Hücrelerin antioksidan kapasitesinin artmasına,
  • Kasların esnemesine ve gevşemesine,

yardım eder. Dolayısıyla egzersiz, fibromiyalji hastlarında bir gerekliliktir.

Birçok fibromiyalji hastası egzersiz sonrası fazla hamlık hissettiğini belirtiyor. Bu doğru çünkü fibromiyalji hastalığının şüpheli mekanizmalarından biri de hücre içi toparlanma ve enerji üretme mekanizmasının bozulması ile alakalı.

Ama bu sürekli yaşanacak bir durum değil ve doğru egzersiz ile mevcut kas hamlığı azaltılabilir.

Fibromiyalji hastaları egzersiz yaparken,

  • Yavaş başlamaya dikkat etmeli. Çünkü biraz önce değindiğim gibi aşırı yüklenme aşırı kas hamlığı yapabilir.
  • Esneme ve ısınma hareketlerine dikkat etmeli. Çünkü esneme fibromiyalji hastaları için gerçekten olumlu sonuçlar doğuruyor ve bu önemli kaynağı alelade şekilde kullanmamalısınız. Özellikle yoga ve pilates bu konuda çok etkili ve fibromiyalji hastalarına tavsiye ettiğim cinsten egzersiz yapısına sahip.
  • Aerobik egzersizler hem kas içi oksijen kullanım kapasitesini arttırması hem de hücre içi metabolik olayları düzenlemesi açısından fibromiyalji hastalarına tavsiye ettiğim bir diğer egzersiz tipi. Özellikle açık hava yürüyüşleri ciddi fayda sağlıyor.

dikkat etmeli. Sonuç olarak fibromiyalji hastalarına haftada en az üç gün, günde en az 20 dakika aerobik egzersiz ve yine en az 20 dakika esneme egzersizlerini öneriyorum.

Fibromiyalji belirtileri ve tedavisi: Özet

Fibromiyalji tıp literatürüne yeni yeni yerleşen bir hastalık. Ağrı odaklı birçok farklı belirti ile ortaya çıkıyor, tanı ve tedavisi ne yazık ki zor.

Bu nedenle bedeninizi iyi tanımanız, sürekli devam eden ağrılarda hekiminize danışmanız oldukça önemli. Tabi ki fibromiyalji tanısı alan takipçilerimin moral bozmaması gerekiyor.

Ayrıca fibromiyalji tedavisi için bahsettiğim doğal yöntemleri iyi değerlendirmeli ve yaşam kalitenizi arttırmalısınız. Çünkü aldığınız ilaçlar size tedaviye ulaşmanız için bir basamak oluşturur. Bu basamağı ise sadece doğru yaşama, beslenme ve egzersiz alışkanlığı ile çıkmanız mümkün.

Artık fibromiyalji nedir?, fibromiyalji belirtileri neler?, fibromiyalji nasıl tedavi edilir? gibi soruların cevaplarını biliyorsunuz.

Hastalıkla savaşırken aklınıza takılan soruları bana yorumlar aracılığı ile iletebilirsiniz. Konu ile ilgili muayene olmak için randevu sayfasına gidebilirsiniz.

Son olarak, pes etmeyin. Çünkü fibromiyalji sizden güçlü değil!

Источник: https://www.fitekran.com/fibromiyalji-belirtileri-tedavisi/

Fibromiyalji Tedavisi Hakkında 13 En Etkili Yöntem – APPVICE

Fibromiyalji ve Tedavi Yöntemleri

Fibromiyalji, ağrıya, yorgunluğa ve hassasiyete neden olan yaşam boyu bir durum olabilir. Tek bir neden olmasa da, fibromiyalji ağrısından kurtulmak için birçok seçenek mevcut. Fibromiyalji tedavisi hakkında doktorunuzla konuşun. Birisi işe yaramazsa, ilaçtan fizik tedaviye kadar, denemek için bolca tedavi vardır. FM ile hala sağlıklı ve aktif bir hayat yaşayabilirsiniz.

Fibromiyalji ve Acı

Fibromiyalji (FM), kas-iskelet sistemi ağrılarına, yorgunluğa ve bölgesel hassasiyete neden olan bir durumdur. FM’in nedeni bilinmemektedir, ancak genetik bir rol oynayabilir. Belirtiler sonradan gelişebilir:

  • Psikolojik stres
  • Fiziksel travma
  • Yaralanma
  • Bir hastalık

Diğer belirtiler arasında depresyon, zayıf konsantrasyon ve baş ağrısı olabilir.

Ağrı, yorgunluk ve diğer belirtileri tedavi etmek çok önemlidir. Neyse ki, FM belirtilerini hafifletmek, yönetmek ve yaşam kalitenizi iyileştirmek için çeşitli seçenekler mevcuttur.

Fibromiyalji Ağrılarına Ne İyi Gelir? 

FM ağrıları günlük aktivitelere müdahale edebilecek kadar ciddi veya küçük olabilir. Neyse ki, tedavi ağrıyı yönetmeye yardımcı olabilir.

1. Ağrı Kesiciler

İlaç kullanımı, FM ağrısını azaltmak için bir seçenektir. Doktorunuz aspirin, ibuprofen ve naproksen sodyum gibi reçetesiz (OTC) ağrı kesiciler önerebilir. Bu ilaçlar şunlara yardımcı olabilir:

  • İnflamasyonu azaltmak
  • Kas ağrılarını en aza indirmek
  • Uyku kalitesini arttırmak

2. Antidepresanlar

Bunlar acıyı ve yorgunluğu azaltmaya yardımcı olabilir. FM için antidepresan kullanmanın olası yan etkilerini doktorunuzla görüşün. Bazı insanlar için, antidepresanlar mide bulantısı, kilo alımı ve cinsel istek kaybı gibi çeşitli kötü yan etkilere neden olabilir.

3. Antikonvulsanlar

Bu nöbet ilaçları ağrının azalmasına da yardımcı olabilir. ABD Gıda ve İlaç İdaresi, FM tedavisi için ilk nöbet önleyici ilaç olan pregabalini (Lyrica) onayladı. Sinir ağrısını azaltan Gabapentin önerilebilir. Ancak bu ilaçlar aşağıdakileri de içeren olası yan etkileri ile birlikte gelir:

  • Baş dönmesi
  • Kilo almak
  • Şişme
  • Ağız kuruluğu

4. Yoga

Araştırmalar, yoga derslerine katılan FM’li kişilerin ruh halini iyileştirdiğini ve daha az acı ve yorgunluk yaşadığını göstermiştir. Bu sınıflar şunları içeriyor:

  • Yumuşak hareketler
  • Meditasyon
  • Nefes egzersizleri
  • Grup tartışmaları

Yoga dersi almaya çalışın. Uygulama kas gücünü arttırır, meditasyon yapar ve gevşeme tekniklerini öğretir. Sadece eğitmene durumunuz hakkında bilgi verdiğinizden emin olun, böylece duruşları sizin için gerektiği gibi ayarlayabilirler.

5. Akupunktur

Akupunkturu ağrı kesici olarak denemek isteyebilirsiniz. Cilde iğneler batırarak şunları sağlamayı içerir:

  • Doğal kendini iyileştirmeyi teşvik eder.
  • Kan akışında değişiklik sağlar.
  • Beyninizdeki nörotransmitter seviyelerini değiştirir.
  • Kronik ağrı gibi çeşitli sağlık koşullarını tedavi eder.

Rehabilitasyon Tıbbı Dergisinde yapılan bir araştırma, akupunktur alan FM’li kişilerin, yapmayanlara kıyasla en az iki yıl boyunca ağrı azalması yaşadıklarını tespit etti. İğneleri tolere edemeyenler için akupressür bir seçenek olabilir.

Akupunktur riskleri arasında ağrı, küçük kanama ve tedaviden sonra morarma vardır. Akupunktu uzmanınızın, sterilize edilmemiş iğnelerden kaynaklanan enfeksiyon riskini azaltmak için lisanslı olduğundan emin olun.

6. Fiziksel Terapi

Fiziksel terapi teknikleri hareket alanınızı iyileştirmeyi ve kasları güçlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu aynı zamanda FM ağrısını azaltmaya da yardımcı olabilir. Terapistiniz, spesifik belirtileri yönetmenize yardımcı olacak bir program hazırlayacaktır.

Ayrıca, yorgunluk ve acıları kendi başınıza yönetmenize yardımcı olmak için FM eğitimi de dahil olmak üzere kişisel bakım tekniklerini öğretebilirler. Araştırmalar ağrı yönetimi eğitiminin egzersiz sırasında performans artışına yol açabileceğini göstermektedir.

Yorgunluk yaygın bir fibromiyalji belirtisidir. Gece boyunca uyumuş olsanız bile sabahları yorgun uyanabilirsiniz. Basit günlük aktiviteler yorucu olabilir. FM yorgunluğunu tedavi etmek için seçenekler şunlardır:

7. D Vitamini

FM’li insanlar genellikle düşük D vitamini seviyelerine sahiptir. 2013’te yapılan bir araştırmada, FM’li kişilerin D vitamini takviyesi alırken fiziksel olarak daha iyi hissettiklerini ve daha az yorgunluk yaşadıklarını gösterdi. D vitamini takviyesi almadan önce doktorunuzla konuşun, çünkü D vitamini fazlalığı da toksik olabilir.

8.Egzersiz

Egzersiz yapmak aynı zamanda yorgunlukla mücadele etmenin ve enerji seviyenizi yükseltmenin etkili bir yoludur. Egzersiz, beynin endorfin üretimini arttırır, uykuyu iyileştirir ve depresyonu azaltır.

FM’li insanlar için önerilen aktiviteler yürüyüş, bisiklet ve yüzmeyi içerir. Bazıları için, yaygın ağrıyla başlamak zordur. Yavaştan başlayın ve yavaşça arttırın.

Bu makale denemeyi düşünecek seçenekler sunsa da, kontrollü çalışmalarda fayda göstermeye devam eden tek çözüm eğersizdir.

Fibromiyalji Bitkisel ve İlaçsız Tedavi Seçenekleri 

FM belirtilerini hafifletmek için alternatif tedaviler ekleyebilirsiniz. Aşağıdaki seçenekler hakkında doktorunuzla konuşun.

Tıbbi Kenevir 

  • Tıbbi esrar fibromiyalji belirtilerini hafifletebilir. Bir çalışmada, tıbbi esrar alan FM’li insanlarda şunlar gerçekleşti:
  • Ağrı ve sertliğin azalması
  • Artan rahatlama
  • Uykululukta artış
  • İyi hissetme duyguları
  • Ruh sağlığının artması

FM için tıbbi esrarın yararları hakkında daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır. Yan etkileri odaklanmadan karar verme ve konsantrasyonu içerebilir ve uzun vadeli etkiler için daha fazla araştırma gerekir.

Biofeedback

Biofeedback (uygulamalı fizyopsikolojik geribildirim), vücut fonksiyonlarınızı nasıl kontrol edeceğinizi öğrenmekler ilgilidir. Bu kas gerginliğini ve FM ağrısını azaltmaya yardımcı olabilir.

Bu teknikle ilişkili hiçbir yan etki yoktur, ancak bazı kişiler bir seanstan sonra bunalmış veya bitkin hissedebilir. Biofeedback için iyi bir aday olup olmadığınızı görmek için doktorunuzla konuşun.

Tai-Chi

Bu zihin-beden tekniği derin nefes alma, meditasyon ve kontrollü hareketleri içerir. Tai chi kas gücünü, dengesini ve dayanıklılığı arttırabilir. Çok yorucu değildir, ama aşırıya kaçarsanız, kas ağrıları ve burkulmalar olabilir.

Masaj Terapisi

Masajlar kaslarınızı gevşetebilir, hareket aralığını iyileştirebilir ve stres ile endişeyi azaltabilir. Terapistiniz çok fazla baskı uygularsa geçici morluklar, şişikler ve ağrı yaşayabilirsiniz.

Bilişsel Davranış Terapisi (CBT)

CBT’nin temeli, insanlara gerçekçi hedefler koymalarında yardımcı olmaktır. Hastalar, olumsuz düşünceleri yönetmek için işlevsiz düşünce kalıplarını tanımlamak ve teknikler geliştirmek için çalışır. CBT aracılığıyla öğrendiğiniz teknikler FM ağrınızı azaltmaya veya minimum seviyeye getirmenize yardımcı olabilir.

Hangi Yeni Tedaviler Geliştiriliyor?

Klinik çalışmalar, belirli durumlar için yeni tedaviler ve ilaçlar geliştirmede çok önemlidir. Klinik araştırmalara katılmak, FM ve kronik ağrı hakkında daha fazla şey öğrenen araştırmacılara paha biçilmez bilgi sağlar. Katılmak istiyorsanız, yakınınızdaki bir araştırma kliniğini bulmak için Center Watch’ı ziyaret edin.

Bu makale Appvice Psikoloji Otoriteleri tarafından bilimsel verilere dayalı olarak incelenmiş ve onaylanmıştır.

ortalama puan: 4,30 , 30 oy

Источник: https://getappvice.com/tr/fibromiyalji-tedavisi/

Fibromiyalji Nedir? Fibromiyalji Belirtileri Ve Tedavisi

Fibromiyalji ve Tedavi Yöntemleri

Fibromiyalji tedavisi hastalığın durumuna ve belirtilerine göre değişiklik göstermektedir. Fakat tedavi edilmezse tükenmişlik sendromuna varan ağır bir sürece sebep olabilmektedir.

Fibromiyalji sebebiyle yaşanan ağrılar tedavi edilmediği takdirde gün geçtikçe artmaktadır. Fibromiyalji ilaçları ve yapılması gereken tedaviler mutlaka uzman bir doktor tarafından gerçekleştirilmelidir.

Hangi Doktora Gitmeli sorusunun cevabı; uzman olan bir Romatoloji doktoru olacaktır.

Fibromiyalji Nedir?

Tıp dilinde Fibromiyalji olan ve bir diğer adıyla yumuşak doku romatizması olan rahatsızlık;

  • Kaslarda
  • Yumuşak dokuda
  • Kemiklerde kronik ağrıların oluşmasına sebebiyet vermektedir.

Fibromiyalji nedir kimlerde görülür, neden oluşur gibi soruların cevapları merak edilmektedir. Günümüzde bu hastalığın neden kaynaklandığına dair kanıtlanmış, net bir bulgu bulunmamaktadır.

Bu hastalık tüm vücutta hissedilen ve gün geçtikçe artan ağrılara sebebiyet veren bir sağlık sorunudur.

Tedavi edilmediği takdirde gün geçtikçe şiddetlenerek ve tükenmişlik sendromuna varan kötü sonuçlar doğurabilmektedir.

Fibromiyalji Belirtileri Nelerdir?

Fibromiyalji rahatsızlığından mustaripseniz vücudunuzda hissedebileceğiniz bazı belirtilerden haberdar olacaksınız demektir. Bu belirtiler gözlemlendiğinde mutlaka Fibromiyalji doktorlarına gidilerek, gerekli muayene ve tetkiklerin yapılması gerekmektedir. Fibromiyalji belirtileri şu şekilde sıralanabilmektedir;

  • Kişinin kendini sürekli olarak yorgun ve halsiz hissetmesi
  • Yaşanan uyku problemleri
  • Tüm vücutta bilhassa eklemlerde hissedilen ağrı
  • Özelikle sabahları şiddetlenen ağrılar
  • Sabah uyanıldığında eklemlerde sertlik hissedilmesi
  • Adet döneminde anormal şekilde ağrı çekme
  • Sık sık yaşanan baş ağrısı
  • İrritabl bağırsak sendromu
  • Sıcak ve soğuğa karşı hissedilen aşırı hassasiyet
  • Uykudan verim alamama, uyunduğu halde dinlenmiş hissetmeme
  • Huzursuz bacak sendromu (RLS)
  • Ciltte yaşanan problemler
  • Sık sık idrara çıkma
  • Soğuk algınlığı ya da grip semptomlarına sık yakalanmak
  • Solunum problemleri
  • Konsantrasyon olmakta zorlanma
  • Ufak hafıza kayıpları yaşanması
  • İshal ve karın ağrısının aynı anda yaşanması
  • Gürültüye ve ışığa karşı hassasiyet
  • Baş dönmesi

Fibromiyalji Neden Olur, Kimler Risk Altındadır?

Fibromiyalji hastalığının neden olduğu henüz netlik kazanmamış olsa da tıp dünyasında kimlerin daha ağırlıklı olarak bu hastalığa yakalandığına dair ipuçları yer almaktadır. Genel olarak Fibromiyaljiye sebep olan etkenler şu şekilde sıralanabilmektedir;

  • Hormonal dengesizlikler Fibromiyalji olasılığını arttırmaktadır.
  • Genetik sebepler bilhassa aile büyüklerinde bu rahatsızlık yaşanmış ise olasılık yüksektir.
  • Travmatik olaylar bilhassa ayrılık, birinin ölümü ya da boşanma gibi sebepler sonrasında yaşanan travmalar fibromiyalji riskini arttırmaktadır.
  • Cinsiyet risk faktörlerinden biridir. Kadınlarda erkeklere nazaran daha fazla görülmektedir.
  • Genel olarak 20 ila 50 yaş aralığında gözlemlenmektedir.
  • Uyku bozuklukları Fibromiyaljiye sebep olabilmektedir. Özellikle uyku apnesi ya da huzursuz bacak sendromu yaşayan kişilerde Fibromiyalji görülme olasılığı yüksektir.
  • Romatizmal hastalıkları olan kişilerin Fibromiyaljiye yakalanma olasılığı yüksektir. Özellikle Osteoartrit Lupus hastalığı, Romatoid Artrit ve Ankilozan Spondilit’dir.
  • Ameliyat geçirme Fibromiyaljiye sebep olabilmektedir. Bunun yanı sıra hareketsiz bir yaşam tarzı seçilmesi, spor yapmamak sebeplerden bir tanesidir. Bazen de aşırı derecede spor yapmak Fibromiyaljiye sebep olabilmektedir.

Fibromiyalji Muhtemel Nedenlerinden Serotonin

Serotonin ve serotonini oluşturan aminoasit triptofan eksikliği ya da fazlalığı durumu Fibromiyalji ’nin muhtemel sebeplerindendir. Serotonin mutluluk hormonu olarak da bilinmektedir. Uykunun gerçekleşebilmesi ve uykunun görevi olan dinlendirici özelliğinde Serotonin rol almaktadır. Serotonin seviyesinde düşme yaşanması fibromiyalji rahatsızlığına sebep olabilmektedir.

Serotonin Düzeyini Düşüren Ve Yükselten Etkenler Nelerdir?

Serotonin düşmesi ya da aşırı yükselmesi Fibromiyaljiye sebep olabilmektedir. Serotonin düzeyini düşüren sebeplerin başında;

  • Düşük kan şekeri
  • Stres
  • Östrojen hormonu düşüklüğü yer almaktadır.

Serotonin düzeyini artıran sebepler arasında ise;

  • Aşırı oksijen alınması
  • Östrojen hormonu fazlalığı
  • Kusma
  • Tüketilen bazı gıdalar
    • Çikolata
    • Peynir
    • Domates
    • Portakal
    • Mandalina
    • Hindi eti
    • Süt

Doğal Yollarla Serotonin Artırımı Nasıl Yapılır?

Doğal yollarla Serotonin artırımı gerçekleşebilmesi için temel amino asitlerden biri olan triptofan ve Serotonin açısından zengin gıdaların tüketilmesi gerekmektedir. Bu gıdalar şu şekilde sıralanabilmektedir;

  • Soya fasulyesi
  • Kırmızı et
  • Yumurta
  • Süt
  • Peynir
  • Yoğurt
  • Yumurta
  • Badem vb. kuru yemişler
  • Hindi eti

Fibromiyalji Tedavisi Nasıl Yapılır?

Fibromiyalji mikropsuz olan iltihap hastalığı olarak; kişide genel bir bitkinliğe ve tüm vücutta hissedilen ağrılara sebep olmaktadır.

Fibromiyalji atakları ve hissedilen ağrıları özellikle uykusuzluk çekildiğinde, yeterli egzersiz yapılmadığında ya da stres anlarında artabilmektedir. Bu hastalığın kesin ve net bir tedavi henüz bulunamamıştır.

Her hastalıkta olduğu gibi Fibromiyalji hastalığında da hastanın bilgilendirilmesi ve bilinçli şekilde tedavi süreci geçirilmesi önemlidir.

Fibromiyalji İlaç Tedavisi Nasıl Yapılır?

Doktorlar bazı ilaçlar tavsiye ederek ağrıların hafiflemesine yardımcı olabilmekte ve yaşanabilecek psikolojik sorunları engellemek adına antidepresan tavsiye edebilmektedir.

Bu hastalık için; Advil, Ultram ya da Tylenol gibi ağrı kesiciler tavsiye edilmektedir. Hastalığın durumuna ve ilerleyişine göre doktorlar farklı tedavi yöntemleri ve farklı ilaçlarda vermektedir.

Fibromiyalji için uygulanan ilaç tedavisinde;

  • Antidepresanlar
  • Magnezyum tedavileri
  • Ağrı kesiciler
  • Kas gevşetici özellikteki ilaçlar
  • Uyku düzenleyici ilaçlar
  • Antioksidan özelliği olan vitaminler

Tetik nokta enjeksiyonu; miyofasyal ağrı sendromu ve fibromiyalji rahatsızlıklarından şikayetçi olan kişiler için uygulanan bir tedavi türüdür. Vücutta ağrının olduğu tetik noktalar tespit edildikten sonra 3-5 cc serum fizyolojik ya da lokal anestezik madde enjekte edilmektedir.

Eğer ilgili tetik noktaya ulaşılabilirse ağrı takip eden birkaç dakika içerisinde gerilemeye başlamaktadır. Bu tedavi en az bir gün ara olacak şekilde 3 defa uygulanmaktadır. Oldukça etkili bir ağrı tedavisi olan tetik nokta enjeksiyonu, gerekli şartlar uygunsa yapılabilmektedir.

Kimler Tetik Nokta Enjeksiyonu Yaptıramaz?

Teşhisi ve tedavisi konusunda henüz çok ilerlemiş, kesin çözümler bulunmayan Fibromiyalji tetik nokta enjeksiyonu ile hafifletilebilmektedir. Fakat bazı kimseler bu tedavi yöntemini kullanamaz. Bu durumda tetik nokta enjeksiyonunu kimler yaptıramaz sorusunun cevabı şu şekilde sıralanabilmektedir;

  • Kanında pıhtılaşma bozukluğu olan kişilere tetik nokta enjeksiyonu yapılamaz.
  • Hamile olan kişilere ya da hamile olma ihtimali olan kişilere tetik nokta enjeksiyonu yapılamaz.
  • Girişim döneminde aktif enfeksiyonu olan kişilere tetik nokta enjeksiyonu uygulanamaz.

Fibromiyalji İçin Fizik Tedavi Uygulamaları

Fibromiyalji için doktorunuz fizik tedavi önerebilmektedir. Fibromiyalji için yapılan fizik tedavi uygulamalarında;

  • Derin ısıtıcılar
  • Sıcak paketler
  • Ağrı kesici özelliğiyle ön plana çıkan elektriksel stimülasyon uygulanmaktadır.

Bu hastalığın tedavisinde en önemli ilaç egzersizdir. Yapılması gereken egzersizler doktor tavsiyesi ile belirlenmelidir. Çünkü egzersizin çok olması ya da gereğinden az olması tedaviye katkı yapmak yerine zarar verecektir. Bilhassa yürüyüş, yüzme, gevşeme ve germe hareketleri, bisiklete binmek gibi egzersizler hastalığın tedavisinde önemli bir rol almaktadır.

Fibromiyalji Tedavisinde Stresten Uzak Durmanın Önemi

Stresli hayat tarzınızdan uzaklaşmak, fibromiyalji tedavisinde en büyük silahınız olacaktır.

Hayatınızdaki stres ögelerini çıkarmak, mümkün olduğunda stressiz ortamlarda bulunmak bu hastalığın tedavisinde size büyük destek olacaktır.

Yapılan araştırmalar ruh sağlığınızın durumunun vücudunuzda hissettiğiniz ağrılarla doğrudan bağlantılı olduğunu kanıtlamıştır. Ağrılarınızdan kurtulmak için yapmanız gereken ilk şey stresten uzak durmak olmalıdır.

İbrahim Saraçoğlu’ndan Fibromiyalji İçin Bitkisel Tedavi Yöntemi

Fibromiyalji tedavisi bitkisel yöntemlerle yapılabilmektedir. Prof. Dr. İbrahim Saraçoğlu’nun tavsiyesine göre karabaş bitkisi ve çobançantası bitkisi Fibromiyalji için doğal tedavi seçeneği sunmaktadır. Prof. Dr.

İbrahim Saraçoğlu’nun tavsiye ettiği kürü bir ay boyunca düzenli olarak uygulayarak, Fibromiyalji sebebiyle yaşadığınız sıkıntılardan kurtulabilir ya da etkileri azaltarak rahatlayabilirsiniz.

Bu kür için yapmanız gerekenler şu şekildedir;

  • Kür için sabah yapılması gerekenler;
    • Bir bardak kaynamış suyun içerisine, bir tatlı kaşığı çobançantası ekleyerek 3 dakika kaynatmaya devam etmelisiniz.
    • 3 dakika sonrasında cezveyi ocaktan alarak, ılıması için bırakabilirsiniz.
    • Ilıyan suyu süzdükten sonra sabah kahvaltısını etmeden önce tüketmeniz gerekmektedir.
    • Her defasında taze olarak hazırlanması gerekmektedir.
  • Kür için akşam yapılması gerekenler;
    • Bir cezveye koyacağınız bir bardak suyu kaynatmanız gerekmektedir.
    • Kaynayan suyun içerisine bir tatlı kaşığı karabaş attıktan sonra 7 dakika boyunca kaynatmalısınız.
    • 7 dakika sonrasında kaynayan suyu ocaktan alarak ılımaya bırakmalısınız.
    • Akşam yemeklerinden yaklaşık 2 saat sonra tüketmeniz gerekmektedir.

Fibromiyalji Ağrı Noktaları Nelerdir?

Fibromiyalji noktaları özellikle boyun, kollar, sırt, omuzlar, kalça ve belde belirgin olarak hissedilmektedir. Bilhassa bu bölgelerde yaygın olarak kas ve eklem ağrıları hissedilmektedir.

Bunun yanı sıra ağrılara eşlik eden yorgunluk ve halsizlik kişinin yaşam kalitesini oldukça kötü yönde etkilemektedir. Fibromiyalji ağrıları oldukça değişkendir ve ağrıların şiddeti saat başı değişebilmektedir.

Ağrıların şiddeti çok farkı şekillerde seyredebilmekte ve özellikle;

  • Sabahları hareketsiz kalınması,
  • Soğuk havalarda,
  • Nemli ortamlarda,
  • Kapalı havalarda,
  • Mutsuz olunduğunda,
  • Aşırı hareket edildiğinde artmaktadır.

Hastalıklara ne iyi gelir? sorusunun cevabı ise sıcak havalar, sıcak uygulamalar ve masaj olacaktır. Bunun yanı sıra doktorunuz tarafından önerilen tedavi yöntemleri ile bu hastalıkla savaşmak mümkündür.

Fibromiyalji Tedavisi İçin Bazı Öneriler

  1. Antioksidan içeriği yüksek besinler tüketilmelidir.

Oksidatif stresi azaltmak ve bağırsak bakterilerinin gelişimine katkıda bulunabilmek açısında antioksidan içeriği yüksek besinler tüketilmelidir. Özellikle brokoli, kırmızı soğan, kuşkonmaz, çikolata, dut, çilek, böğürtlen, kuş üzümü, yaban mersini ve yer fıstığı tüketebilirsiniz.

  1. Magnezyum açısından zengin olan besinler tüketilmelidir.

Vücutta magnezyum eksikliği nedeniyle birçok biyokimyasal reaksiyon gerçekleşebilmektedir.

Kas ve sinir hücreleri arası iletim, enerji üretimi, protein sentezi gibi önemli durumlar için vücutta magnezyum miktarının yeterli seviyede olması gerekmektedir.

Magnezyum içeren gıdalardan bazıları; avokado, yoğurt, kefir, kuru meyveler, kırmızı et, yeşil yapraklı sebzeler, kabak çekirdeği, muz, bitter çikolata olarak sıralanabilmektedir.

  1. Alkol, sigara ve kahve tüketiminin azaltılması gerekmektedir.

Özellikle alkol ve kahve tüketimi uyku kalitesini bozmakta ve vücuda zarar vermektedir. Bu sebeple azaltılması ya da tamamen bırakılması çok faydalı olacaktır.

Toprakla uğraşmak, fibromiyalji tedavisinde oldukça etkili bir yöntemdir. Bunun yanı sıra toprakla uğraşmanın içerisinde barındırdığı bakteriler sayesinde Serotonin düzeyini de arttırdığı bilinmektedir.

  1. Masaj yaptırmak Fibromiyalji tedavisinden büyük destektir.

Düzenli masaj yaptırmak tedavi sürecinde size destek olacaktır. Çünkü masaj yaptırmak vücuttaki Serotonin, oksitosin ve dopamin düzeylerini arttırmaktadır. Bu değerler artış gösterdiğinde ağrılarınız hafifleyecek ve uykunuz düzene girecektir.

  1. B6 vitamini takviyesi alın.

B6 vitamini Serotonin düzeyiyle doğrudan alakalıdır. Serotonin düzeyi düşünce hem depresif hem de vücutta bol bol ağrı hisseden insanlar haline gelmek mümkündür. B6 takviyesi almak faydalı olacaktır. Doğal yollarla B6 vitamini takviyesi alınabilmesi için hayvansa protein içeren gıdalar tüketilmelidir. Bunun yanı sıra kabuklu patates, baklagiller, muz, ıspanak tüketimi de faydalı olacaktır.

Источник: https://www.saglik8.com/fibromiyalji-nedir-fibromiyalji-belirtileri-ve-tedavisi/

Fibromiyalji Tedavisi İçin Doğal Yöntemler

Fibromiyalji ve Tedavi Yöntemleri

Fibromiyalji, genellikle artritle karıştırılır. Her iki hastalık da eklem ağrılarına neden olur ve kasları etkiler; fakat fibromiyalji iltihap oluşturmaz. Makalemizde fibromiyaljinin ne olduğunu ve fibromiyalji tedavisi için hangi yöntemleri kullanabileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Fibromiyalji Hastalığının Belirtileri

Bu hastalık, gün geçtikçe daha fazla yaygınlaşan bir rahatsızlık haline gelmiştir. Teşhis etmesi oldukça zordur ve ilk belirtileri genellikle pek önemsenmez.

Çünkü insanlar bu belirtilerin yanlış bir hareketten, kalitesiz uykudan ya da ağır bir şeyler kaldırmaktan kaynaklandığını düşünürler. Fibromiyalji, genel kas ve kemik ağrısı, hassasiyette yükselme, vücudun belli bölgelerinde rahatsızlık gibi şikayetlerle anılan kronik bir hastalıktır.

Hastaların sıcaklık değişimlerine ve fiziksel temasa hassasiyet göstermelerine rağmen, vücudun kas yapısında gözle görünür bir deformasyon olmadığı fark edilir.

Bu hastalık eklem sertliği, depresyon, sıkıntı, yorgunluk, baş ağrısı, mide ağrısı,kas krampları, şişkinlik hissi, düşük uyku kalitesi gibi sağlık problemleriyle ilişkilidir.

Fibromiyaljinin ortaya çıkış şekilleri ve nedenleri hala bilinmiyor. Ancak bu probleme yol açabilecek olan mekanizmanın ne olduğu ile ilgili kanıtlar mevcuttur:

  • Sinir sistemindeki sinyal iletimi bozuklukları
  • Nöro-kimyasal süreçlerden sorumlu bazı maddelerin seviyelerindeki değişimler
  • Beyindeki bazı fonksiyonlarda dolaşım problemi
  • Genetik yatkınlık
  • Kronik nedenler ya da virüs enfeksiyonları
  • İltihap vakaları
  • Kas hastalıkları
  • Depresyon

Fibromiyaljinin en yaygın belirtisi vücudun belli bölgelerindeki genel ve kronik ağrılardır. Bu ağrılar özellikle omurga çevresinde, boyunda, kollarda, omuzlarda, bel bölgesinde ve kalçada aşırı dereceye ulaşabilir.

Ağrı sabahları uyandığınızda başlar ve gün boyu giderek daha da artar. Akşam veya geceleri ise daha kötü olur. Eğer kişi gün boyunca aynı pozisyonda duruyorsa (örneğin bilgisayar karşısında çalışıyorsa), ağırlık kaldırıyorsa, hava veya duygu değişimi yaşıyorsa ağrı daha fazla hissedilir.

Bu yazımız da ilginizi çekebilir: 

Fibromiyalji Hastalığınız Mı Var? O Zaman Bu 5 Basit İpucuyla İyi Bir Kahvaltı Edin

Fibromiyaljinin sık görülen bir diğer belirtisi ise dinlendikten sonra bile geçmeyen, günler boyu süren psikolojik ve fiziksel yorgunluktur. Aşağıda yazan durumları da yaşayan insanlar vardır:

  • Uyku düzeninde bozulma
  • Kaslarda sertleşme
  • Kas spazmları
  • Baş ağrısı
  • Huzursuz bağırsak sendromu
  • Bazı ilaçlara aşırı hassasiyet
  • Gözde ve ağızda kuruma
  • Ayak ve parmak uçlarında soğukluk
  • Terlemede artış
  • Çene ağrısı
  • Kalp çarpıntısı
  • Konsantrasyon ve hafıza problemleri
  • Dayanıksızlık
  • Midede hassasiyet
  • Ayak krampları
  • Ellerde ve ayaklarda şişme
  • Yoğun regl ağrıları
  • Mide bulantısı

Fibromiyalji Tedavisi İçin Doğal Tedaviler ve Tavsiyeler

Kas ve eklem problemi olan fibromiyalji tedavisi için kasları rahatlatıcı özelliklere sahip bitkilerin kullanılması şiddetle tavsiye ediliyor. İşte size sunduğumuz bazı doğal tarifler:

  • İki yemek kaşığı kurutulmuş kekik ve yarım litre su ile bir çay hazırlayın. Sabahları, ağrı bağladığında ya da ne zaman isterseniz, bir bardak içebilirsiniz.
  • Yukarıdaki kekik çayınız hazırken, küvetinizi de sıcak suyla doldurun. 15-20 dakika banyoda kalın.
  • Bir parça bezi elma sirkesiyle ıslatıp fibromiyalji ağrısı olan bölgeye ovalayarak uygulayın.
  • İki gram söğüt kabuğu ve bir bardak suyu beş dakika boyunca kaynatın. Söğüt kabuğunu aktarlarda bulabilirsiniz. Günde iki ila üç bardak arası için. Söğüt, birçok ağrı kesicide kullanılan salisin içerir. Ağrıyı azaltmasının nedeni budur.
  • Oda sıcaklığındaki suya iki çay kaşığı toz halinde veya rendelenmiş zencefil ekleyin ve bekletmeden için. Bunu günde iki kere yapın.
  • Küçük bir yemek kaşığı mayasıl otunu bir bardak suya ekleyip beş dakika kaynatın. Ateşten aldıktan sonra soğumaya bırakın ve süzün. Ilık bir şekilde, günde iki kez için.
  • 100 gram kurutulmuş at kuyruğu otunu bir litre suyun içerisinde yarım saat kaynatın. Kaynattıktan sonra süzün ve günde iki bardak için.
  • Kuru veya taze 35 gram kadife çiçeği yaprağını bir litre %45 alkole ekleyin. Diğer doğal tedavileri uygularken bu karışımı bir cam şişede 15 gün boyunca beklemeye bırakın. Bu süre geçtikten sonra bir parça pamuk ya da kumaşı, alkol karışımıyla ıslatıp ağrıyan bölgeye kompres yaparak uygulayın.

Fibromiyalji Tedavisi İçin Bazı İpuçları

  • Magnezyum açısından zengin yiyecekler tüketin. Bunlar ıspanak, kuşkonmaz, marul, bira mayası ve buğday tanesi olarak sıralanabilir.
  • Beslenme düzeninize daha fazla selenyum ekleyin. Bu besin portakal, elma, salatalık, bal kabağı, sarımsak, soğan ve kabakta bulunur.
  • Daha fazla kalsiyum tüketin. Kalsiyum alabileceğiniz tek kaynak, süt ürünleri değildir. Ayrıca ıspanak ve pazı gibi yeşil yapraklı bitkilerde de kalsiyum bulunur.
  • Daha fazla C vitamini tüketin. Çoğu insan portakalın C vitamini açısından en iyi olduğunu düşünse de aslında çilek, kızılcık ve kiraz gibi size yardımcı olacak diğer meyveler de mevcuttur.

Источник: https://sagligabiradim.com/fibromiyaljinin-dogal-yontemlerle-tedavisi/

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.