Gençlerde Sigara Bağımlılığı

Sigara Bağımlılığı Hesaplama

Gençlerde Sigara Bağımlılığı

Günümüzde kamu spotu olsun, sigara paketlerinin üzerinde yer alan uyarılar olsun, bu konu ile ilgili olarak hukuk düzeyinde verilmiş olan cezalar olsun hemen hemen herkes sigara ve sigara bağımlılığının ne tür problemlere yol açtığının farkında.

Sağlık problemlerini bir yana koymamız halinde bu bağımlılığın aynı zamanda maddi açıdan da bireylerin başını derde soktuğu görülüyor.

Bugün sizlere sigaradan, sigara bağımlılığından, sigarının içinde yer alan zararlı madde ve bu maddelerin ne kadar bulunduğundan, sigara kullanılması halinde oluşacak zararlardan ve sigarayı bırakmanız halinde ne kadar tasarruf yapabileceğinizden, sigarayı nasıl bırakabileceğinizden ve Sigara Bağımlılığı Hesaplama işlemlerinden bahsedeceğiz.

Sigara, tütünün kağıda sarılması ve daha sonra içine keyif veren, bağımlılık yaratan maddelerin koyulması ile tüketilen bir şeydir.

Eskiden kağıt yerine tütün yaprakları kullanılıyor olsa da günümüzde içerisine konulan bağımlılık yapan zararlı maddeler koyulduğu için eskisine göre oldukça tehli bir hale gelmiş bulunuyor. Sigara kullanımı kişinin ciğerleri başta olmak üzere tüm sağlığını önemli ölçüde tehye sokuyor.

Bu sebeple de sigaranın yasaklanması için birçok kampanya düzenlenmiş, sigara paketlerinin üzerine uyarılar yazılmış ve hatta belirli yerlerde sigara içilmesi yasaklanmıştır.

Sigara kullanımının ardından giderek bir bağımlılık hale gelmesinin sebebi içinde yer alan nikotin adlı maddeden kaynaklanır. Bu maddenin bağımlılık yarattığı üzerinde yapılan birçok araştırma sayesinde kanıtlanmış bulunuyor.

Nikotinin vücutta çözünmesi ile birlikte beynin ödül mekanizması çalışıyor ve beden daha çok sigara istiyor. Bu sebeple de bir kez sigaraya başlayan biri giderek daha fazla sigara tüketmeye başlıyor.

Zaman ilerledikçe gün içinde olmazsa olmaz halinde gelen sigara artık bireyin hayatını baştan sona etkiliyor.

Sigaraya ilk kez başlayan ve yavaş yavaş sigara tüketimini arttıran kişiler belirli bir sayıya ulaşana dek sigara tüketimini arttırmaya devam ederler. Bu süreç yıllar dahi sürebilir ve giderek artış gösterir.

Nikotinin vücut içinde çözünmesi sebebi ile kişiye giderek daha çok etki etmesi kişilerin daha fazla sigara tüketme isteğine sahip olmasına neden olur. Bu noktadan itibaren sigara tüketmeyi kesmek isteyen kişiler, sigara içmedikleri zamanlarda agresif tavırlar sergileyebilir.

Sigara yoksunluğu sebebi ile bireyler normalde yapmayacağı şeyler yapabilir. Şimdi sigara tüketilmeyen ilk bir gün içinde nelerin ortaya çıkabileceğine bir göz atalım.

  1. Sigara içme isteğinin dayanılmaz bir hale gelmesi
  2. Sinirli ve huzursuz davranışlar sergileme
  3. Anksiyeteye varacak sıkıntı hali
  4. Konsantre olamama
  5. Hareketsiz bir şekilde duramamak
  6. İştahın artması sebebi ile giderek alınan kilolar
  7. Kalp atış hızının artış göstermesi

Yoksunluk belirtilerinin ortaya çıkması halinde fiziki boyutlara ulaşan nikotin bağımlılığı aynı alkol ve eroin bağımlılığı gibi tepkilerin ortaya çıkmasına sebep olur. Uzun süre sigara içilmemesi halinde ortaya çıkan semptomların ardından bir adet dahi sigara içilmesi halinde birey ödüllendirilmiş gibi hissederek rahatlar.

Nikotin bağımlılığı ve bu bağımlılık doğrultusunda sigara içilmemesi her sigara içen kişide aynı tepkiler ortaya çıkmaz. En şiddetli sigara yoksunluğu durumlarında dahi üç dört haftalık bir dönem içinde bu durumun ortadan kalktığı gözlemlenir. Nikotin tüketimi, nikotin bağımlılığının ne kadar etkili olacağını da etkiler.

FTND adı verilen fagerström testi ile birlikte nikotin bağımlılığı ölçülür. Bu test sorulan çeşitli sorulara verilen cevaplar doğrultusunda bireyin bağımlılığını tespit eder. Şimdi bu sorulara bir göz atalım.

Gün içinde ortalama kaç sigara içiyorsunuz?

  • 10 ya da daha az (0)
  • 11 ile 20 arası (1)
  • 21 ile 30 arası (2)
  • 31 ve üstü (3)

İlk sigarayı uyandıktan kaç dakika sonra tüketiyorsunuz?

  • 30 dakika içinde  (3)
  • 6 ile 30 dakika arasında (2)
  • 30 dakikadan sonra (1)

Sigara içilmeyen yerlerde sigara tüketmemek sizin için zor mu?

Hangi sigaradan vazgeçmek sizin için daha zor?

  • Uyandıktan sonra içilen ilk sigara (1)
  • Diğer (0)

Günün hangi saatlerinde daha sık sigara tüketiyorsunuz?

  • İlk saatlerinde (1)
  • İlerleyen saatlerde (0)

Çok hasta olsanız ya da gününüzün büyük bir çoğunluğu yatakta geçse dahi sigara tüketir misiniz?

Tükettiğiniz sigaranın nikotin seviyesi nedir?

  • Yüksek (2)
  • Orta (1)
  • Düşük (0)

Sigaradan ne sıklıkla nefes çekiyorsunuz?

  • Sürekli (2)
  • Bazen (1)
  • Hiç Çekmem (0)

Bu testten alacağınız puan ne kadar yüksek olursa o kadar desteğe ihtiyacınız olur.

Sigarada Yer Alan Zararlı Maddeler ve Bu Maddelerin Miktarı

Pasif içiciler için dahi teh arz eden ve sigara dumanında da bağımlılık yaratan nikotin maddesinin bulunması bir yana arsenik, amonyak, karbonmonoksit, katran, siyanür, metan, formaldehit ve hidrojen gibi neredeyse dört bin kimyasal maddenin bulunması bireyleri oldukça olumsuz yönde etkiler. Bu maddelere aşağıda yer alan tablo sayesinde ulaşmanız mümkün.

Pasif İçicilik Nedir?

Bu durum normalde sigara tüketmeyen birinin, sigara tüketen bireylerin yanında yer alması ve sigaradan ve sigara dumanından çıkan zararlı maddelere maruz kalması halinde ortaya çıkar.

Pasif içiciler, sigara içen kişilere göre daha fazla zarara maruz kalır. Pasif içicilerin sigaradan zarar görmemesi adına kapalı yerlerde sigara içilmesine yasaklanmış bulunuyor.

Fakat açık ortamlarda içilen sigara için bulunmuş bir çözüm bulunmuyor.

Sigara Ne Tür Problemlere Yol Açar?

Uzun süreli sigara tüketimi insanların bedenini oldukça tahrip eder. Bireylerin yaşam standartları ve kaliteleri olumsuz yönde etkilenir ve bu durumun çeşitli sonuçları vardır. Aşağıda yer alan hastalıklara sigara yol açar.

  • Diş sararması
  • Ağzın kokması
  • Cildin sararması ve kırışması
  • Cilt kanseri
  • Mide kanser, ülser ve gastrit
  • Damar tıkanıklığı ve felç
  • Kalp ve damar hastalıkları
  • Bronşun daralması ile ortaya çıkan akciğer rahatsızlıkları sebebi ile Koah hastalığı
  • Hamilelik döneminde içilen sigara erken doğuma ve bu da gelişimsel problemlere yol açabilir. Ayrıca sigara, süt kesilmesi gibi problemleri ortaya çıkartır.

Sigara içen bireylerde yukarıda yer alan hastalıklara ilave olarak gırtlak kanser, burun sinüs kanseri, yutak kanseri, ağız kanseri, dudak kanseri, yemek obrusu kanseri, mesane kanseri, böbrek kanseri, akciğer kanseri, pankreas kanseri, rahim ağzı kanseri ve lösemi gibi hastalıklar da görülür.

Sigara Bağımlılığı Tedavisi

Sigara bağımlılığının üstesinden gelmek isteyen kişilerin kullanabileceği tıbbi yöntem sayısı her geçen gün artıyor. Fakat sigara tüketmek istemeyen bir kişinin bu durum gerçekten de kafaya koyması gerekir.

Sigara bağımlılığından kurtulmak isteyen kişilere ilk olarak ilaç tedavisi uygulanır. Bu tedaviler nikotinsiz ilaç tedavisi ve nikotin replasman tedavisi gibi yöntemlere ile gerçekleşir.

Sigara kullanmakta olan kişiler, tütünde yer alan zararlı kimyasalları barındırmayacak bir şekilde nikotin verilmesi nikotin replasman tedavisi olur. Bu tedavi yönteminde nikotin sakızı, nikotin bantı, nikotin spreyi, nikotin pastili ve nikotin burun spreyi hastaya verilir.

Nikotinsiz bir ilaç tedavisinde ise nortiptilin, vareniklin ve bupropiyon bulunur.

Bu ilaçlar, uzmanlar tarafından verilecek olan destekler, akupunktur, arına terapisi, elektronik sigaralar, enjeksiyon ve hipnoz gibi birçok sigara bırakma yöntemi bulunur.

Источник: //evdesifa.com/sigara-bagimliligi-hesaplama/

Nikotin bağımlılık yapar: Sigara mı Sağlık mı?

Gençlerde Sigara Bağımlılığı

Nikotin, beyindeki ödül merkezinde dopamin salgılanmasını sağlayarak, kişilerin tekrar tekrar sigara içmesine neden oluyor.

Sigarada bulunan 4 binden fazla zararlı madde, içicilerin vücudunda çeşitli hastalıkların oluşmasına neden oluyor.

Bu yalnızca sigara içicilerini değil, çevresinde içmeyen ve pasif içici olarak adlandırılan kişileri, özellikle de çocuk ve yaşlıları etkiliyor… İçindeki bağımlılık yapıcı madde olan nikotin, beyindeki dopaminin salgılanmasına neden olarak içicilerde haz duygusu yaratıyor. Bu salgılanan yalancı endorfinin yaratığı haz duygusu, sigaranın tekrar tekrar içilmesine neden oluyor.

Sigara, yarattığı geçici haz duygusu nedeniyle bırakmayı zorlaştırarak, kuşkusuz en büyük zararı içen kişilere veriyor. Özellikle akciğerlerde tamiri yapılamayacak hasarlara neden olan nikotin, ülkemizde sigaradan ölümlerin en başında gelen (%90 oranında) akciğer kanserinin oluşmasına neden oluyor.

Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yıldız Akvardar,  sigaranın zararları ile ilgili sorularımızı yanıtladı. Kendisine verdiği yanıtlar için çok teşekkür ederiz.

Nikotin bağımlılık yapar!

Tütün nedir? Bağımlılık yapar mı?

Tütün yaprakları sigara yapımında kullanılan bitki türüdür. Tütün içerdiği nikotinle bağımlılık yapar.

Tütünün psikoaktif komponenti olan nikotin, nikotinik asetil kolin reseptörleri agonisti olarak santral sinir sistemini etkiler.

Nikotinin ventral tegmental alandan serebral kortekse ve limbik sisteme ulaşan dopaminerjik yolları aktive ederek (ödül yolakları) pozitif pekiştirici ve bağımlılık yapıcı etkilerini sağladığı düşünülmektedir.

Dopamin ödül sistemini aktive etmesinin yanı sıra nikotin norepinefrin, epinefrin konsantrasyonlarında ve vazopresin, β-endorfin, ACTH ve kortizol salınımında artışa neden olur. Bu hormonların nikotinin santral sinir sistemindeki uyarıcı etkisine katkısı olduğu düşünülmektedir.

Türkiye’de sigara içme oranı ve yaş aralığı nedir?

Türkiye’de 15 yaş ve üzerindeki bireylerin yüzde 31,3’ü, her gün veya ara sıra tütün veya tütün mamulü kullanmakta.

  Bu oran, kadınlarda yüzde 15,2 iken, erkeklerde yüzde 47,9’a ulaşmakta (TUİK, 2008).

  15-24 yaş  arasında bulunan gençlerde  sigara içme oranı, yüzde 25,4;  25-34 yaş grubunda  yüzde 40,3;  25-54 yaş grubundaki erkeklerin yarısından fazlası (yüzde 50,5-58,4’ü) sigara kullanıyor.

Sigaranın içinde 4 binden fazla zararlı madde var

Peki, sigara içinde nikotin dışında kaç adet madde var?

Sigara dumanında karbon monoksit ve vücut için zehirli, tahriş edici, kanser yapıcı ya da kanserin ortaya çıkmasını kolaylaştırıcı 4000’den fazla kimyasal maddeden oluşan “katran” bulunmaktadır.

Bu maddeler arasında kimyasal sökücü olan aseton, fare zehiri imalatında kullanılan arsenik, roket gazı yapımında kullanılan metanol, böcek ilaçlamada kullanılan DDT ve naftalin, araba akülerinde kullanılan kadmiyum, tüp ve çakmak gazı olarak kullanılan bütan gazı, gaz odaları zehiri olan hidrojen siyanür, tuvalet temizleyici olarak kullanılan amonyak gibi toksik maddeler bulunmaktadır.

Bu maddeler içerisinde hangileri bağımlık yapar? Vücuda hangi maddeler daha çok zarar verir?

Nikotin, kalp atışlarını hızlandırır, tansiyonu yükseltir, kanın pıhtılaşma riskini artırır. Sigara dumanındaki karbon monoksit gazı, kanın oksijen taşıma kapasitesini azaltır, dokular yeterince oksijen alamadığından çabuk yorulma ortaya çıkar. Katran kanserojen etkiden sorumludur.

Sigara içmenin genetik ile bir ilgisi var mı?

Sigara bağımlılığı da diğer madde bağımlılıkları gibi genetiğin ve çevresel faktörlerin değişik oranlarda katkıda bulunduğu kompleks bir davranıştır. İkiz çalışmalarında sigara kullanımında genetik geçiş %46-84 oranında gösterilmiştir.

Sigara, haz duygusu yaratarak kişilerin bağımlı olmasına neden oluyor.

Bir kişi sigaraya neden başlar? Neden sigara içmeye devam ederler?

Yapılan çalışmalar daha çok merak, bir gruba ait olmak, arkadaş etkisi, büyüdüğünü göstermek, otoriteye (ebeveynler, öğretmenler gibi) karşı gelmek amaçlarıyla sigaraya başlandığını göstermektedir. Sadece denemek için sigara içtiklerini ya da daha ‘cool’ görünmek için sigara içtiklerini belirten gençlerde vardır.

Nikotinin etkisiyle beyinde ödül merkezinde dopamin salgılanmasının oluşturduğu haz duygusu tekrarlayan sigara kullanımına neden olmaktadır. Tekrarlayan kullanımların beyinde oluşturduğu değişiklikler bağımlılığa neden olmaktadır.

Sigara içildiğinde oluşan ze duygusu pozitif pekiştirici, sigara içilmediğinde ya da azaltıldığında oluşan huzursuzluk, çabuk sinirlenme, konsantrasyon eksikliği gibi yoksunluk belirtileri negatif pekiştirici olarak sigara kullanımının sürdürülmesine neden olurlar.

Bağımlılık oluşma süreci ne kadardır? Bir kişi günde kaç sigara içtiğinde bağımlı sayılır?

Bağımlılık oluşma sürecinde tolerans gelişimi yani günde içilen sigara adedinin artması kişiye göre farklılık gösterir. Bağımlılık tanısı miktarla ilişkili değildir. 

Spor, gerçek endorfinin salgılanmasını sağlayarak, kişilerde sigaraya göre kat kat daha fazla haz duygusu yaratıyor!

Sigaranın yalancı endorfin salgıladığından ve bu nedenle kişilerin sigarayı bırakamadıklarından söz ediliyor. Siz ne düşünüyorsunuz?

Nikotinin ödülleyici ve pekiştirici etkisinde en etkili hipotez mezolimbik dopamin hipotezi olmasına karşın beyindeki diğer nörotransmiter sistemlerinde katkısı olduğu düşünülmektedir.

Beyin dopamin ve opioid (enkefalinler, endorfinler) sistemleri etkileşim halindedir, birbirinin aktivitesini düzenlerler. Nikotinin opioid sistem işlevini değiştirdiği ve nikotinin davranışsal etkilerinde endojen opioidlerinde katkısı olduğu çalışmalarda gösterilmiştir.

Hem ödül, hem yoksunluk dönemlerinde nikotinin “endojen opioid” sistemle ilişkisini gösteren hayvan çalışmaları vardır.

Sigarayı bırakamayan kişiler sigaraya sadece fiziksel değil, duygusal bir bağda kurdukları için bırakamıyor olabilirler mi?

Diğer bağımlılık yapan maddeler gibi sigarada tüm olumsuz etkilerine karşın bağımlı kişi tarafından ‘arkadaş’ olarak tanımlanmaktadır; vazgeçemediği, sevincini, üzüntüsünü, yalnızlığını, keyifli anlarını paylaştığı. Bu kadar çok şey paylaşılınca duygusal bir bağ da oluyor tabii, bu da bırakmayı zorlaştırıyor.

Sigara-nikotin bağimlilik testinden bahseder misiniz? Bu testin amacı nedir? Bu testin yararları var mı?

Fagerstrom nikotin bağımlılık testi nikotinin oluşturduğu fiziksel bağımlılığı belirlemek üzere geliştirilmiştir. Sigara bağımlılığını taramak amacıyla,  kişiye geri bildirim vermek için ve tedavinin planlanması amacıyla kullanılır.

Sigaranın vücuda etkileri nelerdir?

Az miktarda alındığında nikotin hoş duygular yaratarak daha fazla sigara içilmesine neden olmaktadır.

Daha önce belirttiğim gibi, nikotinin etkisiyle beyinde ödül merkezinde dopamin salgılanmasının oluşturduğu haz duygusu tekrarlayan sigara kullanımına neden olmaktadır.

Nikotin aynı zamanda düşük düzeyde adrenalin artışına neden olmakta, kalp atım sayısı artmakta, kan basıncı yükselmektedir. 

Sigara, akciğer kanseri başta olmak üzere, pek çok hastalığın oluşmasına neden oluyor

Sigaranın zararlarından bahseder misiniz? En çok hangi organlara zarar verir?

Sigaranın kısa sürede oluşan etkilerinden biri akciğer işlevlerinin kötüleşmesidir. Bu nedenle sigara içen kişilerde nefes darlığı ve öksürük sık görülür. Fiziksel aktivitede hemen yorulurlar.

Diğer sık görülen kısa süreli etkiler koku ve tad almanın azalması, Cildin erken yaşlanması, nefesin kötü kokması ve dişlerin lekelenmesidir.

Diş kaybıyla sonuçlanan diş eti hastalıklarına neden olmaktadır.

Sigara içme kronik bronşit, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), ateroskleroz, kalp-damar hastalıklarına neden olmaktadır. Periferik damar hastalıkları uzuv kaybına neden olabilmektedir. Erkeklerde empotans (erektil disfonksiyon) görülür. Sigara birçok kansere neden olmaktadır.

Sigara içenlerde ağız, dil, dudak, yemek borusu, pankreas, mesane, böbrek, prostat ve rahim ağzı kanseri riski 30 kat artmıştır. Sigara içenlerde içmeyenlere göre akciğer kanseri gelişme olasılığı 8 kat daha fazladır.

Türkiye’de sigara içmeye bağlı olan hastalıklardan ölenlerin sayısı 100-150 bin olarak bildirilmektedir.

Akciğer kanseri ölümlerinin % 90’ından,

Tüm kanser ölümlerinin % 30’undan,

Bronşit ölümlerinin % 75’inden,

Kalp krizi ölümlerinin % 25’inden sorumludur.

Sigara içen kadınlarda diğer hastalıklardan başka, serviks uteri ve meme kanseri gibi hastalıklar da görülür.

Kadınlar ve gençler sigaradan daha mı çok etkilenirler? Hangi hastalıklar daha çok görülür?

Sigara içen kadınlarda akciğer kanseri ve diğer kanserlerden başka serviks uteri ve meme kanserleri görülür. Oral kontraseptif kullananlarda koroner kalp hastalıkları ve periferik damar hastalıklarının görülme olasılığı daha fazladır.

Osteoporoz sigara içen kadınlarda daha sıktır. Sigara içen kadınlarda infertilite sorunları daha fazladır. Gebelikte komplikasyonlar ve erken doğum riski daha fazladır. Bebeklerde düşük doğum ağırlığına neden olmaktadır.

Sigara içen kadınlarda menstrüasyon bozuklukları ve erken menapoz görülmektedir.

Genç sigara bağımlılarında ortaya çıkan nefes darlığı önemli bir problemdir. Sigara genç insanın fiziksel kondisyonunu giderek düşürecektir. Spor yapan bir genç, nefes nefese kalıp, giderek hareketsizleşecektir.

Kararlı olmak, sigarayı bırakmada en etkili yöntemlerden biridir

Bağımlı olan kişiler sigaradan nasıl kurtulabilirler?

Önemli olan bırakmaya karar vermek ve bir tarih belirlemektir. Sigaranın yaşamlarına getirdikleri ve götürdüklerini irdelemek bırakmaya karar vermeyi kolaylaştırabilir.

Tedavi danışmanlık ve ilaç tedavisini içerir. Kullanılan ilaçlar; vareniklin, bupropion ve nikotin replasman tedavisidir.

Vareniklin; ilk 3 gün 1X0.5mg, sonraki 4 gün 2X0.5 mg, ikinci haftadan itibaren 2X1 mg olarak kullanılır.

Bupropion nikotin aşırı isteğini azaltmak üzere kullanılan dopaminerjik etkili antidepresandır. Bupropion sigara bırakma tarihinden önce başlanarak 2 ay süreyle 150-300 mg kullanılır. Konvülsiyon öyküsü olanlarda kullanılmamalıdır.

Nikotin replasman terapisi; ortalama 8 hafta giderek azalan dozlarda uygulanır. Nikotin bandı (Nicotinell TTS-30 Flaster, Nicotinell TTS-20 Flaster, Nicotinell TTS-10 Flaster) ve nikotin sakızı (2mg, 4 mg) ülkemizde bulunmaktadır.

Spor yapmak sigarayı bıraktırmayı kolaylaştırıyor!

Doğru bir beslenme biçimi ve spor yapmak, sigarayı bırakmada etkili olabilir mi?

Sağlığın geliştirilmesine yönelik davranışlar; düzenli ve dengeli beslenmek, spor yapmak gibi sigarayı bırakmada etkilidirler.

Eklemek istedikleriniz?

Beynimizi sigarayla tanıştırmamak en iyisi. Bir kez sigara kullanan 4 kişiden 3’ü bağımlı hale gelmekte. Gençlerin sigaraya başlamalarını engelleyecek programların oluşturulması çok önemli.

***

Biyografi: Prof. Dr. Yıldız Akvardar

Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri A.D Öğr.Üyesi. Türkiye Psikiyatri Derneği Alkol Madde Kullanım Bozuklukları Bilimsel Çalışma Birimi. İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi mezunudur. İstanbul Tıp Fakültesi Psikiyatri AD, Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi AMATEM kliniği, Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri A.D’nda görev yapmıştır.

İlgili Yazılar

Yeni Nesil Uyuşturucu: Bonzai

Aşk Bir Hastalık Olabilir mi?

Daha İyi Bir Yaşam İçin Haydi Ver Elini

Источник: //indigodergisi.com/2015/12/nikotin-bagimlilik-yapar-sigara-mi-saglik-mi/

Sigara Bağımlılığı

Gençlerde Sigara Bağımlılığı

Uzmanlar ve araştırmacılar, sigara içmenin hastalar üzerinde ne kadar zarara yol açtığının bilincindedir. Bunun sonuçlarını da her gün görürler. İnsanların bu sinsi ve yaygın bağımlılığın üstesinden gelmelerine yardımcı olmak konusunda oldukça fazla görüş vardır.

Başarılı bir sigarayı bırakma tedavisi için direktifler

Sigarayı bırakmaya hazır olan kişileri doğrudan sorarak saptayın. “Tütünü, sigarayı bırakmak sağlığınızı korumak için yapabileceğiniz en önemli şeylerden biridir,” ifadesiyle başlayın.

Eğer kişi henüz sigara bırakmaya hazır değilse destekleyici bir tavırla sigarayı bırakma sebeplerini saptayarak onları teşvik edin ve öz güvenlerini oluşturmaya çalışın. Daha sonraki ziyaretlerinde bırakma istekliliklerini yeniden değerlendirin.

İki hafta içinde, bir sigara bıraktırma günü belirleyin. Daha fazla beklemek bir dizi ertelemenin gerçekleşmesine de izin verebilir.

Bulundukları ortamdan sigara malzemelerini kaldıracaklarına dair taahhüt alın. Eğer mümkünse aile bireylerini ve diğer yakınlarını da işe dahil edin.

Aile, arkadaşlar ve iş arkadaşlarının da kişinin sigara bırakma kararının bilincinde olmalarını sağlayın.

Önceki sigarayı bırakma girişimlerini –neyin sigarayı bırakmaya yardımcı olduğunu, neyin yeniden başlamaya yol açtığını– yeniden gözden geçirin. Daha önceki engellerin nasıl aşılacağına dair fikirler geliştirin.

Nikotin yoksunluğu da dahil, özellikle ilk birkaç haftadaki zorluklar hakkında kişiyi eğitin. İlerleme sağlamak ve belirtiler üzerine görüşmek için takiben telefon görüşmeleri yararlı olabilir.

Sigarayı bırakmak için kişisel nedenler ve faydalar saptayın– kararı güçlendirmek için bunları yazmak harika bir yöntemdir.

Alkol kullanımı konusunda konuşun, tavsiye verin. Alkol almak yeniden sigaraya başlamakla yakından ilişkilidir.

Ev içinde ya da iş ortamında, diğerlerinin kişinin yanında sigara içmesine izin vermek başarı oranını düşürür.

Sigarayla ilişkili davranışları saptayın. Öğünler, kahve, sabah uyanmak, stres, araç kullanmak -tüm bunlar saptanması gereken yaygın durumsal tetikleyicilerdir.

Uygun ilaç tedavisinin teşvik edilmesi

  • Nikotin bantları, sakızları veya pastilleri kullanımını tavsiye edin ya da nikotin inhaler veya kontrendike olmadıkça nazal sprey reçete edin.
  • Sigara bırakmak üzerine bütün ilaçlar tanıtıcı kitapçıklarıyla gelir. Sigara bırakma tarihi belirlenmeden önce bu materyaller incelenmelidir. Sunulan desteklerin kullanımını ve hastaların kendilerinin de internet ortamında bilgi edinmeye çalışmalarını destekleyin.

Daha sonraki temaslarını takip edin. Sigara içmek öldürür.

Hastaların sigarayı bırakmanın önündeki engelleri aşmasına (ve uzun vadede sigaradan kaçınmasına) destek için gerekli olan ekstra çabalar, hayatlarını iyileştirmeleri için tek bir müdahaleden daha çok işe yarar.

Eğer bu birkaç telefon görüşmesi ve ilave tedavi anlamına geliyorsa, bu gayretlere değecektir.

Sigara, sadece son 50 yıldır “kötü bir alışkanlıktan” fazlası olarak kabul edilmekte ve gerçek bir bağımlılık olarak görülmektedir. 20. yüzyılın ortasında, akciğer kanseriyle sigara arasındaki bağlantı açığa çıktığında Amerika’da sigara karşıtı hareket başlamıştı.

Sigara içmek nasıl bağımlılık yaratır?

Yapılan bir çalışma; tütünle birlikte kötüye kullanılan diğer 19 maddeyi, bağımlılık skalası ve fiziksel zararı bakımından sıralamıştır. Buna göre tütün; amfetaminlerden, barbituratlardan ve alkolden daha zararlıdır. Hatta neredeyse kokainle aynı sıradadır. Kötüye kullanılan maddeler içinde bağımlılığının kesin olarak daha yüksek olduğu tek madde eroin olduğu düşünülmektedir.

Bazıları sigarayı bırakmayı gerçekten zor bulur

Sigarayı bırakmayı denemiş içiciler için tütünün yüksek bağımlılık doğası, muhtemelen şaşırtıcı değildir. Amerika’da  yapılan bir çalışma sigara kulacılarının oranını yüzde 20’den yüzde 12''ye düşürmeyi amaçlamıştır.

Programın bir kısmı kullanım modellerini inceledi ve aşağıdaki bulgular edinildi: Her gün sigara içenlerin yüzde 40.5’i (14.6 milyon), sigarayı bırakmayı denedikleri için son 12 ayda en az 1 gün süreyle sigara içmediklerini bildirmiştir.

İlk seferde bırakanların başarı oranı yaklaşık yüzde 2.5’tir.

Bu sayılar sigara içmenin gerçekten de ne denli bağımlılık yapıcı olduğunu vurgulamaktadır:  Yüzde 40’ı bırakmayı denerken sadece yüzde 2.5’i bunu başarmıştır.

Merhaba, 1 hafta önce laparoskopik tüp mide ameliyatı oldum, 1 hafta geçti şuan gayet iyiyim. Fakat sigara kullanıyordum ve şuan epey zorlanıyorum, te… devamı

Bilgisizlik artık bir bahane değil

Sigaranın sonuçlarının tartışmalı olduğu zamanlar vardı. Bazı tütün şirketleri, zararları açık olan sağlık verileri üzerinde oynama ya da eleştiri yapan çalışmalar için ödeme yapardı. Bu artık söz konusu değil. Sigara içen herkes, sigaranın zararlarının farkındadır.

Ülkemizde ise her yıl 100.000 kişi erken yaşlarda sigara nedeniyle hayatını kaybetmektedir, eğer önlem alınmazsa önümüzdeki 20 yılda bu sayının 250.000''e çıkacağı tahmin ediliyor. Sigara kullanımı, Türkiye’de ve dünyada 65 yaşından önce görülen ölümler için en önemli önlenebilir risk faktörüdür. Ölümler kanser, kalp hastalığı ya da anfizem nedeniyle gerçekleşmektedir.

Türkiye''de her yıl 10.000 ila 15.000 kişi çevresel tütün dumanı yani pasif içiciliği nedeniyle hayatını kaybetmektedir.

ABD’de gebeliğinde sigara içen anneler, sigaraya bağlı komplikasyonlar nedeniyle yılda yaklaşık bin bebeğin ölümüne yol açmaktadır.

Sigara neredeyse her ülkede önlenebilir ölümlerin maalesef birincil nedenidir.

Sigara içmenin akut etkileri

“Bağımlı”, zararlarını bilmesine rağmen bir şeyi kullanmaya devam eden kişidir. Uzun vadede sağlık etkileri gizli olsa da sigara, içen herkes için akut problemlere yol açar.

Maliyeti

Paketi 4 Lira ila 10 Lira arasında değişen ve giderek artan fiyatlar. Alışkanlıkları nedeniyle sigara içicileri yılda 2000 Liranın üzerinde harcama yapmaktadır.

Koku

Sigara içmeyenler, sigara içenlerin kıyafetlerindeki, ellerindeki ve nefeslerindeki kötü kokuyu çevrelerine taşıdıklarına şahit olabilirler. Sigara içicileri boş sigara paketleri ve sigara izmaritleri biçiminde şaşırtıcı miktarlarda çöpe de neden olmaktadır.

Paylaşılan teh

Pasif içiciliğinin gerçek zararlara yol açtığına artık şüphe yoktur, sayısız çalışmada ispatlanmıştır.

Sosyal maliyetler

Sigara içicileri gitgide bağımlılıkları nedeniyle olanaklardan faydalanamamaya ve ayrılmaya başlamışlardır. Sigara içicileri belki daha az eğitimli (aslında ortalamaya bakıldığında bu doğrudur) ve kendi sağlıkları üzerinde doğru kararlar veremeyen kişiler olarak görülebilir.

Yardım alınabilir

Eğer sigara bağımlısı iseniz devam etmeniz için aslında hiçbir iyi nedeniniz yok.

Başarılı bir biçimde sigara bırakma oranlarını arttıran pek çok tedavi seçeneği mevcuttur –kaynaklara internet ortamından ulaşılabilir, ayrıca ücretsiz sigara bırakma merkezleri de vardır. Geçerli kural şudur: Sigara bırakmayı bırakmayın.

Bu, birçok deneme gerektirebilir ancak nihayetinde alınan sonuç göz önünde bulundurulduğunda finansal, sosyal ve sağlık faydaları bakımından, buna değeceğini göreceksiniz.

Источник: //www.hemensaglik.com/makale/sigara-bagimliligi

Sigara Bağımlılığı “Bir Taneden Bir Şey Olmaz” Demekle Başlıyor

Gençlerde Sigara Bağımlılığı
Göğüs Hastalıkları (Akciğer Hastalıkları)
Memorial Ataşehir Hastanesi

Sigara sadece fiziksel değil, ruhsal etkisi ve sosyal yönüyle de bağımlılık yaratmaktadır.

Sigaraya başlarken ya da sigarayı bıraktıktan sonra düşüncesizce kurulan  “Bir taneden bir şey olmaz” cümlesi aslında hiç de masum değildir ve sizi ciddi hastalıklara vize verecek sigara bağımlılığı ile yüz yüze getirebilir.

Memorial Ataşehir Hastanesi Göğüs Hastalıkları Bölümü Uzmanları, sigara bağımlılığı ve etkileri hakkında bilgi verdi.

Sigaranın verdiği sahte iyilik hissine kanmayın

Nikotin, beynimizde hücreler arası iletişimi sağlayan maddelerden biri olan “asetilkolin”e yapıca benzer. Nefes yoluyla alınan nikotin, öncelikle akciğerler ve kan dolaşımına geçer. 7 saniye kadar kısa bir süre içinde, alınan nikotinin dörtte birlik kısmı, beyne ulaşır ve “dopamin” adı verilen mutluluk hissi veren bir kimyasalın salınmasına neden olur.

Dopamin, eroin ve kokain bağımlılığında da rol oynamaktadır. Sigara içildiğinde hissedilen sahte iyilik hissini bu madde sağlamaktadır. Böylece, vücut giderek daha çok nikotin istemeye başlar ve kısa sürede bağımlılık gelişir.

Nikotin alınmadığında, vücut nikotini “özler” ve uyku sorunları, huzursuzluk, sinirlilik, konsantrasyon güçlüğü, kabızlık gibi yoksunluk belirtileri gelişir.

Nikotin kalp atış hızını ve tansiyonu artırır

Nikotin, alındıktan hemen sonra kalp atış hızı artar ve tansiyon yükselir. Sigara dumanında bulunan karbon monoksit, kandaki alyuvarların oksijen taşıma kabiliyetini bozar. Böylece doku ve organlara yeterince oksijen taşınamaz. Sigara, aynı zamanda atardamarlarda da daralma yapar.

Sigaranın içinde tek bir yararlı madde yok

Nikotin, tütün bitkisinin böceklerden korunmak için yararlandığı bir maddedir. Yüzyıllarca böcek ilacı olarak kullanılmıştır. Her ne kadar sigaranın içindeki binlerce diğer zararlı madde ile kıyaslandığında “masum” görünse de, saflaştırılmış nikotinin tek bir damlasını bile dilinizin üzerine damlatırsanız, ölümcül olabilir.

Zararlı maddeler kana geçer ve vücuda yayılır

Sigara, sadece kalp ve akciğerlere değil, vücuttaki tüm doku ve organlara zarar verir.

Sigaradaki zararlı maddeler kan dolaşımına karıştığından kan dolaşımının olduğu her yere, yani vücudun tüm hücrelerine yayılır. Bunun sonucunda her organda farklı hastalıkların gelişimi tetiklenebilir.

Eskiden sigara ile ilişkisi olduğu bilinmeyen pek çok hastalığın ortaya çıkmasında sigaranın rolü olduğu artık bilinmektedir.

Sigarayı bırakın, nefesiniz rahatlasın

Sigarayı bırakırken, özellikle ilk günlerde zorlanmanız doğaldır. Ancak, bunun geçici bir süre olduğunu, sigarasız geçirdiğiniz her gün ile birlikte sıkıntılarınızın azalacağını, kendinizi daha iyi hissedeceğinizi, nefesinizin rahatlayacağını, efor kapasitenizin giderek artacağını unutmayın. Sigarayı bırakır bırakmaz, sağlığınızla ilgili olumlu gelişmeler ortaya çıkmaya başlayacaktır.

Sigara bağımlılık tipinize göre tedavi

En yaygın sağlık zararlısı olarak kabul edilebilecek sigaradan kurtulmak için hiçbir zaman geç değildir. Sigarayı bırakmak isteyen kişi, daha önceden bırakmayı deneyip de bırakamadıysa, bu motivasyon kırıcı olmamalıdır. Sigarayı bırakmış olanların bir kısmı, bunu 3-4 defada başarmış olan kişilerden oluşur.

Sigarayı bırakırken, Göğüs hastalıkları uzmanlarınca yürütülen sigara polikliniklerinden yardım alabilirsiniz. Bu polikliniklerde, önce sigara bağımlılığınız tipi ve derecesi değerlendirilir. Daha sonra gereğine göre kan, akciğer filmi, solunum testi gibi tetkikleriniz istenebilir.

Doktorunuz size uygun bir ilaç başlayacak ve sizi kontrole çağıracaktır.

Tedavi sırasında sigarayı unutturacak aktivitelere yönelin

Size önerilecek tedaviye ek olarak sigara bırakma sürecinde bol su içmeniz, kendinizi meşgul edecek farklı aktivitelere ya da hobilere yönelmeniz, spor yapmanız, size sigarayı hatırlatacak faktörlerden uzak durmanız yararlı olacaktır.

Örneğin, çay, kahve ya da alkol size yanında sigara içirtiyorsa, bu dönemde bunlara ara vermeniz ya da azaltmanız, sigara isteğinizi azaltabilir. Sigaranın elinizin altında olmaması da, otomatik olarak sigara yakma davranışını engelleyebilir.

Sıklıkla görüştüğünüz dostlarınızı, yakınlarınızı ve iş arkadaşlarını sigarayı bırakmaya özendirmek, hem size destek olmaları açısından iyi olur, hem de sevdiklerinize verebileceğiniz en anlamlı hediye olacaktır.

Sigarayı bıraktıktan sonra gelen balgam iyileşme belirtisidir

Sigarayı bıraktıktan sonra, bir süre boyunca balgam miktarınız artabilir. “Sigarayı bıraktım, daha kötü oldum” demek yerine, bunun aslında bir iyileşme belirtisi olduğunu bilin.

Sigara, solunum yollarında bulunan ve solunum yollarının temizlenmesine yardımcı olan titrek tüyleri harap eder. Sigaranın etkisi ortadan kalkınca, bu savunma mekanizması tekrar çalışmaya başlar.

Bu nedenle bir miktar balgam artışı görülebilir.

“Sigara içmezsem kilo alıyorum” diyenler

Kilo alma korkusu da sigarayı bırakmanın önündeki engellerden biridir. Sigaranın metabolizma üzerine bir miktar etki ettiği bir gerçektir, ancak sigarayı bıraktıktan sonra “boşluk doldurmak” için abur cubur tarzı gıdalara yönelen kişi, elbette ki kilo alacaktır. Fakat aynı miktar abur cubur sigara içilirken tüketilse de, kilo yapacaktır.

Sigara bırakma sürecinde bol sıvı tüketilmesi, kalorisi yüksek ve besin değeri olmayan atıştırmalıklar yerine, gün içinde bölünmüş küçük sağlıklı öğünler yenmesi ve mümkünse egzersiz yapmak, kilo kontrolüne yardımcı olacaktır.

Kaldı ki, sigarayı bırakırken alınacak 1-2 kilonun, sigaranın neden olacağı sağlık sorunları ile kıyaslanması mümkün değildir.

Güncellenme Tarihi: 03 Haziran 2011Yayınlanma Tarihi: 03 Haziran 2011

Benzer Sağlık Rehberleri

Источник: //www.memorial.com.tr/saglik-rehberleri/sigara-bagimliligi-bir-taneden-bir-sey-olmaz-demekle-basliyor/

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.