Hepatik Ensefalopati Nedir?

içerik

Hepatik Ensefalopati

Hepatik Ensefalopati Nedir?
Hepatik Ensefalopati Nedir?
Hepatik Ensefalopati Nedir?

Hepatik ensefalopati akut (kısa süreli) veya kronik (uzun süreli) olabilir. Bazı durumlarda, hepatik ensefalopati hastası bir kişi tepki göstermez ve komaya girer.

Akut hepatik ensefalopati ciddi karaciğer hastalığı nedeniyle gelişir. Bu durum ağırlıklı olarak şu kişilerde görülür:

akut fulminan viral hepatit: ani

  • toksik hepatitle sonuçlanan ciddi bir viral hepatit türü: alkol, kimyasal maddeler, ilaçlara (dinlenme veya reçete etme) maruz kalma veya takviyeler
  • Reye sendromu: öncelikle çocuklarda ani şişme ve karaciğer ve beyin iltihabına neden olan nadir ve ciddi bir durum

Akut hepatik ensefalopati, terminal karaciğer yetmezliğinin işareti olabilir.

Kronik hepatik ensefalopati kalıcı veya tekrarlayan olabilir. Tekrarlayan versiyona sahip olanlar, yaşamları boyunca hepatik ensefalopatinin birden fazla bölümüne sahip olacaklar. Ayrıca semptomların gelişimini önlemeye yardımcı olmak için sürekli tedaviyi de gerektirirler. Tekrarlayan vakalar genellikle şiddetli siroz hastalarında (karaciğerin skarlasması) görülür.

Kalıcı vakalar, tedaviye cevap vermeyen ve nöbet bozukluğu veya omurilik hasarı gibi kalıcı nörolojik koşullara sahip kişilerde görülür. Bu durum nadirdir.

Hepatik Ensefalopati Nedenler Nelerdir?

Hepatik ensefalopatinin kesin nedeni bilinmemektedir. Bununla birlikte, genellikle kan dolaşımında toksin birikimi ile tetiklenir. Bu, karaciğer toksinleri düzgün bir şekilde parçalamadığında ortaya çıkar.

Karaciğer, vücuttaki amonyak gibi toksik kimyasalları giderir. Bu toksinler metabolize olan veya vücudun çeşitli organları tarafından kullanılmak üzere parçalanmış proteinlerden bırakılmıştır. Böbrekler, bu toksinleri vücuttan idrara çıkarılarak çıkarılan daha güvenli maddeler haline getirir.

Karaciğer hasar gördüğünde, tüm toksinleri filtrelemek mümkün değildir. Toksinler daha sonra kan dolaşımında birikebilir ve potansiyel olarak beynin içine girebilir. Zehirli birikim diğer organlara ve sinirlere de zarar verebilir.

Hepatik ensefalopati aşağıdaki nedenlerle tetiklenebilir:

Pnömoni

  • böbrek problemleri
  • dehidrasyon
  • düşük oksijen seviyeleri (hipoksi)
  • gibi enfeksiyonlar
  • son cerrahi veya travma
  • aşırı protein tüketen bağışıklık sistemi
  • merkezi sinir sistemi
  • 'ı baskılayan ilaçlar (barbutüratlar veya benzodiazepin hapşırmalar gibi)

elektrolit dengesizliği, özellikle de kusma veya diüretik kullandıktan sonra potasyumda bir azalma

Belirtiler Hepatik Ensefalopatinin Semptomları Mısınız?

Karaciğer ensefalopatisinin belirtileri, karaciğer hasarının altında yatan nedenine göre değişir.

  • ılımlı hepatik ensefalopati belirtileri şunları içerebilir:
  • kişilik değişikliklerinden
  • düşünme zorluğu
  • zayıf konsantrasyon
  • el yazısıyla veya diğer küçük el hareketlerini kaybetme sorunları
  • karışıklık
  • unutkanlık
  • kötü karar

küf veya tatlı bir nefes kokusu

  • Şiddetli hepatik ensefalopati belirtileri şöyledir:
  • karışıklık
  • uyuşukluk veya uyuşukluk
  • anksiyete
  • nöbetler
  • şiddetli kişilik değişiklikleri > yorgunluk
  • karıştırılmış konuşma
  • titrek eller
  • yavaş hareketler

Şiddetli hepatik ensefalopati semptomları gelişirse hemen acil servise gidin veya 911'i arayın. Bu belirtiler, hızlı bir şekilde tedavi edilmezse komaya neden olabilir.

Teşhis Hepatik Ensefalopati Nasıl Teşhis Edilir?

Hepatik ensefalopatiyi teşhis etmek için çeşitli testler uygulanmaktadır.

Kan Testleri

Tam kan sayımı, kırmızı kan hücrelerinizi, beyaz kan hücrelerini ve trombositleri kontrol etmek için kullanılabilir. Düşük kırmızı kan hücresi sayısı, kan kaybı ve oksijen eksikliği anlamına gelir.

Kan testleri, kandaki sodyum, potasyum ve amonyak düzeylerini kontrol etmek için de kullanılabilir. Bu maddelerin kanda çok fazla olması karaciğer fonksiyonlarının bozulduğunun işaretidir.

Görüntüleme Testleri

Bir kafa CT taraması veya MR gibi bir görüntüleme testi, kafanızdaki kanamayı veya beyninizdeki anormallikleri kontrol edebilir.

Karaciğer Fonksiyon Testleri

Karaciğer fonksiyon testleriyükseltilmiş enzim seviyelerini kontrol etmek için verilebilir. Enzimdeki bir artış, karaciğer veya karaciğer hasarında stres olduğunu gösterir.

Böbrek hastalığı veya karaciğer hastalığı varsa doktorunuza bildirin. Tıbbi geçmişi ile birlikte yaşadığınız semptomlar bazen hepatik ensefalopatiyi teşhis etmek için yeterli olabilir.

Tedaviler Hepatik Ensefalıpatinin Tedavi Seçenekleri Nelerdir?

Hepatik ensefalopati için tedavi seçenekleri, durumun ciddiyetine ve altındaki nedene bağlı olarak farklılık gösterir.

Durumun fazla protein tüketmesi durumunda, muhtemelen daha az protein yemeniz gerekecek. Vücudun düzgün çalışması için protein gerekli olduğundan, diyetisyen veya doktor, semptomlarınızı daha da kötüleştirmeden yeterli miktarda proteini almanızı sağlayacak bir diyet hazırlayabilir. Kaçınılması gereken yüksek proteinli gıdalar arasında kümes hayvanları, kırmızı et, yumurta ve balık bulunur.

[attention type=green]
[attention type=green]
İlaçlar, kanın toksinleri emme hızını yavaşlatmaya yardımcı olabilir. Doktorunuz antibiyotik ve laktülozu (sentetik bir şeker) reçete edebilir. Bu ilaçlar kanınızdaki bağırsak bakterilerinin vücudunuzun çıkarılacağı kolona girecekleri amonyak çekebilir.
[/attention][/attention]

Solunum zorluğu çeken şiddetli vakalarda, maskeden geçirilen bir vantilatör veya oksijen gerekebilir.

Görünüm Hepatik Ensefalopati için Uzun Vadeli Görünüm Nedir?

Kronik hepatik ensefalopatisi olan insanlar, durumun akut versiyonuna göre daha iyi iyileşme oranlarına sahiptir. Durum kötüleşmeden önce tedavi verilirse iyileşme oranı artar.

Geri döndürülemez olabilecek komplikasyonlar arasında şunlar bulunur:

  • beyin fıtığı
  • beyin şişmesi
  • organ yetmezliği

Önleme Karaciğer Ensefalopatisi Önlenebilir mi?

Karaciğer ensefalopatisini önlemenin en iyi yolu, karaciğer hastalığını önlemek veya yönetmektir. Şu adımları atarak karaciğer hastalığınızı yakalama şansınızı azaltabilirsiniz:

  • Alkol kullanmaktan kaçının veya makul bir şekilde alkol tüketin.
  • Yüksek yağlı gıdalardan kaçının.
  • Fazla kilo alın ve sağlıklı bir ağırlık kazanın.
  • Uyuşturucu kullanmayın veya iğneler paylaşmayın.

Viral hepatit almayı önlemek için:

  • Banyoyu kullandıktan veya bebek bezi değiştirdikten sonra ellerinizi iyice yıkayın.
  • İğneleri paylaşmayın.
  • Viral hepatit teşhisi konan insanlarla yakın temastan kaçının.

Источник: https://tr.oldmedic.com/hepatic-encephalopathy-5535

Источник: https://tr.lifehealthdoctor.com/hepatic-encephalopathy-22074

Acilci Gözüyle Hepatik Ensefalopati

Hepatik Ensefalopati Nedir?
Hepatik Ensefalopati Nedir?

Acilci Gözüyle Hepatik Ensefalopati

Hepatik Ensefalopati Nedir?

Acilci Gözüyle Hepatik Ensefalopati

Hepatik Ensefalopati Nedir?

Acilci Gözüyle Hepatik Ensefalopati

Hepatik Ensefalopati Nedir?

Hepatik ensefalopati (HE), tanım olarak, hepatik yetmezliğe eşlik eden karaciğer metabolizma ürünlerinin birikimi sonucu meydana gelen bilişsel, motor ve davranışsal bozukluktur. ICD 10 ‘da kendisine K72.90 ve K72.

91 ile yer edinen bu antitenin ders kitaplarında uzun uzadıya anlatımını görmüş biri olarak, bir de Acilci Gözüyle Hepatik Ensefalopati durumun tanımlanması ve tedavide acil koşullarında neler yapılabileceği üzerinde durmak istiyorum.

Keyifli okumalar dilerim.

Yukarıda tanımda yer alan “karaciğer metabolitleri” kavramının biraz daha açılmasında fayda var. Zira verdiğimiz duruma spesifik tedavinin bu metabolitlerin atılımını sağlamak; oluşumunu azaltmak yönünde olduğunu söyleyebiliriz. HE kliniği, sorumlu tutulan birçok metabolitin biri ya da birkaçının birikimi ile karşımıza çıkmaktadır. İki metabolit genel olarak daha ön plana çıkmaktadır.

Üre Siklusu

Amonyak (NH3): Klinik durumun başat aktörü olan amonyak kabaca protein yıkımı sonrasında ortaya çıkar ve atılımı üre döngüsünde indirgenerek sağlanır. Diyette artan protein yükü, substrat eksikliği gibi durumlarda kan düzeyi artar.

Ancak buradaki esas problem NH3’ ün BOS ve beyin parankimine olan afinitesidir. Akut karaciğer yetersizliği durumunda kan amonyak düzeyinin 0,2 mg/dl üzerinde olması serebral ödem ve herniasyon ile güçlü ilişkili bulunmuştur1.

Hayvan çalışmalarında ise doğrudan NH3 verilmesi ile serebral ödem geliştiği gösterilmiştir.

Gama-aminobütirik asit (GABA): Kan beyin bariyerinden geçebilen bir aminoasit olan glutaminin ürünü olan GABA, santral sinir sisteminde inhibitör etkiye sahiptir. Siroz hastalarında GABA düzeyinin artmakta olduğu ve bu yüzden HE kliniği ile ilişkili olduğu düşünülmektedir.

HE kliniğinin düzeyi basit bilişsel fonksiyonların azalması, uyku düzeninin bozulması olabileceği gibi stupor-koma düzeyinde de olabilir. Bu yüzden hastaları tanımlayabilmek için West Heaven Kriterleri kullanılmaktadır.

West Heaven Kriterleri

Peki, bu hastalarda tanısal testlerden neleri istemeliyiz? Amonyak düzeyi göndermeli miyiz?

Öncelikle temel tetkikler ile hastayı değerlendirmemiz gerekli. Örneğin, hızla elektrolit düzeyini görmek ilk yapmamız gereken test istemi olacaktır. Eğer elektrolit bozukluğu mevcutsa EKG ile değerlendirilmesi gereklidir.

[attention type=red]
[attention type=red]
Bunun dışında BUN ve kreatinin, anemi ya da Gİ kanama için tam kan sayımı; karaciğer enzimleri ve fonksiyon testleri ALT/AST, Albümin, PT/INR görmek gerekecektir.
[/attention]
[/attention]

Bunun dışında enfeksiyöz nedenleri dışlamak için idrar tetkiki ve asit mevcut ise asit örneği alınmalıdır.

Rutin olarak kan NH3 düzeyinin gönderilmesi tartışmalıdır.

Yapılan çalışmalarda kan NH3 düzeyi bakılmasının HE’ li hastaların bilinç düzeyindeki değişimi gözlemek dışında ek bir bilgi sağlamayacağı ve hasta özelinde kullanılabileceği, dolayısıyla klinik sonuç ile korele olmayabileceği, öngörü sağlayamayabileceği belirtilmektedir 2,3,4.

Ancak yeni başlangıçlı veya HE kliniğinde açıklanamayan bir kötüleşme mevcut ise BOS incelemesi yapılmalı; HE ciddiyeti ile korele olan glutamin düzeyinin de görülmesi faydalı olabilir. Kan NH3 düzeyi ancak nedeni bilinmeyen bozulmuş mental durum (BMD) vakalarında HE araştırması önerilmektedir.

Görüntüleme olarak ne istemeliyiz?

Hepatik Ensefalopati

Hepatik Ensefalopati Nedir?
Hepatik Ensefalopati Nedir?
Hepatik Ensefalopati Nedir?

Hepatik ensefalopati akut (kısa süreli) veya kronik (uzun süreli) olabilir. Bazı durumlarda, hepatik ensefalopati hastası bir kişi tepki göstermez ve komaya girer.

Akut hepatik ensefalopati ciddi karaciğer hastalığı nedeniyle gelişir. Bu durum ağırlıklı olarak şu kişilerde görülür:

akut fulminan viral hepatit: ani

  • toksik hepatitle sonuçlanan ciddi bir viral hepatit türü: alkol, kimyasal maddeler, ilaçlara (dinlenme veya reçete etme) maruz kalma veya takviyeler
  • Reye sendromu: öncelikle çocuklarda ani şişme ve karaciğer ve beyin iltihabına neden olan nadir ve ciddi bir durum

Akut hepatik ensefalopati, terminal karaciğer yetmezliğinin işareti olabilir.

Kronik hepatik ensefalopati kalıcı veya tekrarlayan olabilir. Tekrarlayan versiyona sahip olanlar, yaşamları boyunca hepatik ensefalopatinin birden fazla bölümüne sahip olacaklar. Ayrıca semptomların gelişimini önlemeye yardımcı olmak için sürekli tedaviyi de gerektirirler. Tekrarlayan vakalar genellikle şiddetli siroz hastalarında (karaciğerin skarlasması) görülür.

Kalıcı vakalar, tedaviye cevap vermeyen ve nöbet bozukluğu veya omurilik hasarı gibi kalıcı nörolojik koşullara sahip kişilerde görülür. Bu durum nadirdir.

Hepatik Ensefalopati Nedenler Nelerdir?

Hepatik ensefalopatinin kesin nedeni bilinmemektedir. Bununla birlikte, genellikle kan dolaşımında toksin birikimi ile tetiklenir. Bu, karaciğer toksinleri düzgün bir şekilde parçalamadığında ortaya çıkar.

Источник: https://tr.lifehealthdoctor.com/hepatic-encephalopathy-22074

Acilci Gözüyle Hepatik Ensefalopati

Hepatik Ensefalopati Nedir?
Hepatik Ensefalopati Nedir?

Hepatik ensefalopati (HE), tanım olarak, hepatik yetmezliğe eşlik eden karaciğer metabolizma ürünlerinin birikimi sonucu meydana gelen bilişsel, motor ve davranışsal bozukluktur. ICD 10 ‘da kendisine K72.90 ve K72.

91 ile yer edinen bu antitenin ders kitaplarında uzun uzadıya anlatımını görmüş biri olarak, bir de Acilci Gözüyle Hepatik Ensefalopati durumun tanımlanması ve tedavide acil koşullarında neler yapılabileceği üzerinde durmak istiyorum.

Keyifli okumalar dilerim.

Yukarıda tanımda yer alan “karaciğer metabolitleri” kavramının biraz daha açılmasında fayda var. Zira verdiğimiz duruma spesifik tedavinin bu metabolitlerin atılımını sağlamak; oluşumunu azaltmak yönünde olduğunu söyleyebiliriz. HE kliniği, sorumlu tutulan birçok metabolitin biri ya da birkaçının birikimi ile karşımıza çıkmaktadır. İki metabolit genel olarak daha ön plana çıkmaktadır.

Üre Siklusu

Amonyak (NH3): Klinik durumun başat aktörü olan amonyak kabaca protein yıkımı sonrasında ortaya çıkar ve atılımı üre döngüsünde indirgenerek sağlanır. Diyette artan protein yükü, substrat eksikliği gibi durumlarda kan düzeyi artar.

Ancak buradaki esas problem NH3’ ün BOS ve beyin parankimine olan afinitesidir. Akut karaciğer yetersizliği durumunda kan amonyak düzeyinin 0,2 mg/dl üzerinde olması serebral ödem ve herniasyon ile güçlü ilişkili bulunmuştur1.

Hayvan çalışmalarında ise doğrudan NH3 verilmesi ile serebral ödem geliştiği gösterilmiştir.

Gama-aminobütirik asit (GABA): Kan beyin bariyerinden geçebilen bir aminoasit olan glutaminin ürünü olan GABA, santral sinir sisteminde inhibitör etkiye sahiptir. Siroz hastalarında GABA düzeyinin artmakta olduğu ve bu yüzden HE kliniği ile ilişkili olduğu düşünülmektedir.

HE kliniğinin düzeyi basit bilişsel fonksiyonların azalması, uyku düzeninin bozulması olabileceği gibi stupor-koma düzeyinde de olabilir. Bu yüzden hastaları tanımlayabilmek için West Heaven Kriterleri kullanılmaktadır.

West Heaven Kriterleri

Peki, bu hastalarda tanısal testlerden neleri istemeliyiz? Amonyak düzeyi göndermeli miyiz?

Öncelikle temel tetkikler ile hastayı değerlendirmemiz gerekli. Örneğin, hızla elektrolit düzeyini görmek ilk yapmamız gereken test istemi olacaktır. Eğer elektrolit bozukluğu mevcutsa EKG ile değerlendirilmesi gereklidir.

[attention type=red]
[attention type=red]
Bunun dışında BUN ve kreatinin, anemi ya da Gİ kanama için tam kan sayımı; karaciğer enzimleri ve fonksiyon testleri ALT/AST, Albümin, PT/INR görmek gerekecektir.
[/attention]
[/attention]

Bunun dışında enfeksiyöz nedenleri dışlamak için idrar tetkiki ve asit mevcut ise asit örneği alınmalıdır.

Rutin olarak kan NH3 düzeyinin gönderilmesi tartışmalıdır.

Yapılan çalışmalarda kan NH3 düzeyi bakılmasının HE’ li hastaların bilinç düzeyindeki değişimi gözlemek dışında ek bir bilgi sağlamayacağı ve hasta özelinde kullanılabileceği, dolayısıyla klinik sonuç ile korele olmayabileceği, öngörü sağlayamayabileceği belirtilmektedir 2,3,4.

Ancak yeni başlangıçlı veya HE kliniğinde açıklanamayan bir kötüleşme mevcut ise BOS incelemesi yapılmalı; HE ciddiyeti ile korele olan glutamin düzeyinin de görülmesi faydalı olabilir. Kan NH3 düzeyi ancak nedeni bilinmeyen bozulmuş mental durum (BMD) vakalarında HE araştırması önerilmektedir.

Görüntüleme olarak ne istemeliyiz?

Acilci Gözüyle Hepatik Ensefalopati

Hepatik Ensefalopati Nedir?

Hepatik ensefalopati (HE), tanım olarak, hepatik yetmezliğe eşlik eden karaciğer metabolizma ürünlerinin birikimi sonucu meydana gelen bilişsel, motor ve davranışsal bozukluktur. ICD 10 ‘da kendisine K72.90 ve K72.

91 ile yer edinen bu antitenin ders kitaplarında uzun uzadıya anlatımını görmüş biri olarak, bir de Acilci Gözüyle Hepatik Ensefalopati durumun tanımlanması ve tedavide acil koşullarında neler yapılabileceği üzerinde durmak istiyorum.

Keyifli okumalar dilerim.

Yukarıda tanımda yer alan “karaciğer metabolitleri” kavramının biraz daha açılmasında fayda var. Zira verdiğimiz duruma spesifik tedavinin bu metabolitlerin atılımını sağlamak; oluşumunu azaltmak yönünde olduğunu söyleyebiliriz. HE kliniği, sorumlu tutulan birçok metabolitin biri ya da birkaçının birikimi ile karşımıza çıkmaktadır. İki metabolit genel olarak daha ön plana çıkmaktadır.

Üre Siklusu

Amonyak (NH3): Klinik durumun başat aktörü olan amonyak kabaca protein yıkımı sonrasında ortaya çıkar ve atılımı üre döngüsünde indirgenerek sağlanır. Diyette artan protein yükü, substrat eksikliği gibi durumlarda kan düzeyi artar.

Ancak buradaki esas problem NH3’ ün BOS ve beyin parankimine olan afinitesidir. Akut karaciğer yetersizliği durumunda kan amonyak düzeyinin 0,2 mg/dl üzerinde olması serebral ödem ve herniasyon ile güçlü ilişkili bulunmuştur1.

Hayvan çalışmalarında ise doğrudan NH3 verilmesi ile serebral ödem geliştiği gösterilmiştir.

Gama-aminobütirik asit (GABA): Kan beyin bariyerinden geçebilen bir aminoasit olan glutaminin ürünü olan GABA, santral sinir sisteminde inhibitör etkiye sahiptir. Siroz hastalarında GABA düzeyinin artmakta olduğu ve bu yüzden HE kliniği ile ilişkili olduğu düşünülmektedir.

HE kliniğinin düzeyi basit bilişsel fonksiyonların azalması, uyku düzeninin bozulması olabileceği gibi stupor-koma düzeyinde de olabilir. Bu yüzden hastaları tanımlayabilmek için West Heaven Kriterleri kullanılmaktadır.

West Heaven Kriterleri

Peki, bu hastalarda tanısal testlerden neleri istemeliyiz? Amonyak düzeyi göndermeli miyiz?

Öncelikle temel tetkikler ile hastayı değerlendirmemiz gerekli. Örneğin, hızla elektrolit düzeyini görmek ilk yapmamız gereken test istemi olacaktır. Eğer elektrolit bozukluğu mevcutsa EKG ile değerlendirilmesi gereklidir.

[attention type=red]
[attention type=red]
Bunun dışında BUN ve kreatinin, anemi ya da Gİ kanama için tam kan sayımı; karaciğer enzimleri ve fonksiyon testleri ALT/AST, Albümin, PT/INR görmek gerekecektir.
[/attention]
[/attention]

Bunun dışında enfeksiyöz nedenleri dışlamak için idrar tetkiki ve asit mevcut ise asit örneği alınmalıdır.

Rutin olarak kan NH3 düzeyinin gönderilmesi tartışmalıdır.

Yapılan çalışmalarda kan NH3 düzeyi bakılmasının HE’ li hastaların bilinç düzeyindeki değişimi gözlemek dışında ek bir bilgi sağlamayacağı ve hasta özelinde kullanılabileceği, dolayısıyla klinik sonuç ile korele olmayabileceği, öngörü sağlayamayabileceği belirtilmektedir 2,3,4.

Ancak yeni başlangıçlı veya HE kliniğinde açıklanamayan bir kötüleşme mevcut ise BOS incelemesi yapılmalı; HE ciddiyeti ile korele olan glutamin düzeyinin de görülmesi faydalı olabilir. Kan NH3 düzeyi ancak nedeni bilinmeyen bozulmuş mental durum (BMD) vakalarında HE araştırması önerilmektedir.

Görüntüleme olarak ne istemeliyiz?

Hastanın enfeksiyon odağı araştırılması açısından, pnömoni düşünülen hastalara ya da yüklenme bulgusu olan ve konjestif kalp yetmezliği düşünülen vakalarda direkt grafi düşünülmelidir. Yeni gelişen BMD vakalarında fokal nörolojik defisit mevcutsa, travma ya da serebral ödem düşünülmekte ise Kranial BT ile değerlendirilmesi uygun olacaktır.

Ayırıcı Tanıda Neler Yer Almalı?

Hepatik Ensefalopati

Hepatik Ensefalopati Nedir?
Hepatik Ensefalopati Nedir?
Hepatik Ensefalopati Nedir?

Hepatik ensefalopati akut (kısa süreli) veya kronik (uzun süreli) olabilir. Bazı durumlarda, hepatik ensefalopati hastası bir kişi tepki göstermez ve komaya girer.

Akut hepatik ensefalopati ciddi karaciğer hastalığı nedeniyle gelişir. Bu durum ağırlıklı olarak şu kişilerde görülür:

akut fulminan viral hepatit: ani

  • toksik hepatitle sonuçlanan ciddi bir viral hepatit türü: alkol, kimyasal maddeler, ilaçlara (dinlenme veya reçete etme) maruz kalma veya takviyeler
  • Reye sendromu: öncelikle çocuklarda ani şişme ve karaciğer ve beyin iltihabına neden olan nadir ve ciddi bir durum

Akut hepatik ensefalopati, terminal karaciğer yetmezliğinin işareti olabilir.

Kronik hepatik ensefalopati kalıcı veya tekrarlayan olabilir. Tekrarlayan versiyona sahip olanlar, yaşamları boyunca hepatik ensefalopatinin birden fazla bölümüne sahip olacaklar. Ayrıca semptomların gelişimini önlemeye yardımcı olmak için sürekli tedaviyi de gerektirirler. Tekrarlayan vakalar genellikle şiddetli siroz hastalarında (karaciğerin skarlasması) görülür.

Kalıcı vakalar, tedaviye cevap vermeyen ve nöbet bozukluğu veya omurilik hasarı gibi kalıcı nörolojik koşullara sahip kişilerde görülür. Bu durum nadirdir.

Hepatik Ensefalopati Nedenler Nelerdir?

Hepatik ensefalopatinin kesin nedeni bilinmemektedir. Bununla birlikte, genellikle kan dolaşımında toksin birikimi ile tetiklenir. Bu, karaciğer toksinleri düzgün bir şekilde parçalamadığında ortaya çıkar.

Karaciğer, vücuttaki amonyak gibi toksik kimyasalları giderir. Bu toksinler metabolize olan veya vücudun çeşitli organları tarafından kullanılmak üzere parçalanmış proteinlerden bırakılmıştır. Böbrekler, bu toksinleri vücuttan idrara çıkarılarak çıkarılan daha güvenli maddeler haline getirir.

Karaciğer hasar gördüğünde, tüm toksinleri filtrelemek mümkün değildir. Toksinler daha sonra kan dolaşımında birikebilir ve potansiyel olarak beynin içine girebilir. Zehirli birikim diğer organlara ve sinirlere de zarar verebilir.

Hepatik ensefalopati aşağıdaki nedenlerle tetiklenebilir:

Pnömoni

  • böbrek problemleri
  • dehidrasyon
  • düşük oksijen seviyeleri (hipoksi)
  • gibi enfeksiyonlar
  • son cerrahi veya travma
  • aşırı protein tüketen bağışıklık sistemi
  • merkezi sinir sistemi
  • 'ı baskılayan ilaçlar (barbutüratlar veya benzodiazepin hapşırmalar gibi)

elektrolit dengesizliği, özellikle de kusma veya diüretik kullandıktan sonra potasyumda bir azalma

Belirtiler Hepatik Ensefalopatinin Semptomları Mısınız?

Karaciğer ensefalopatisinin belirtileri, karaciğer hasarının altında yatan nedenine göre değişir.

  • ılımlı hepatik ensefalopati belirtileri şunları içerebilir:
  • kişilik değişikliklerinden
  • düşünme zorluğu
  • zayıf konsantrasyon
  • el yazısıyla veya diğer küçük el hareketlerini kaybetme sorunları
  • karışıklık
  • unutkanlık
  • kötü karar

küf veya tatlı bir nefes kokusu

  • Şiddetli hepatik ensefalopati belirtileri şöyledir:
  • karışıklık
  • uyuşukluk veya uyuşukluk
  • anksiyete
  • nöbetler
  • şiddetli kişilik değişiklikleri > yorgunluk
  • karıştırılmış konuşma
  • titrek eller
  • yavaş hareketler

Şiddetli hepatik ensefalopati semptomları gelişirse hemen acil servise gidin veya 911'i arayın. Bu belirtiler, hızlı bir şekilde tedavi edilmezse komaya neden olabilir.

Teşhis Hepatik Ensefalopati Nasıl Teşhis Edilir?

Hepatik ensefalopatiyi teşhis etmek için çeşitli testler uygulanmaktadır.

Kan Testleri

Tam kan sayımı, kırmızı kan hücrelerinizi, beyaz kan hücrelerini ve trombositleri kontrol etmek için kullanılabilir. Düşük kırmızı kan hücresi sayısı, kan kaybı ve oksijen eksikliği anlamına gelir.

Kan testleri, kandaki sodyum, potasyum ve amonyak düzeylerini kontrol etmek için de kullanılabilir. Bu maddelerin kanda çok fazla olması karaciğer fonksiyonlarının bozulduğunun işaretidir.

Görüntüleme Testleri

Bir kafa CT taraması veya MR gibi bir görüntüleme testi, kafanızdaki kanamayı veya beyninizdeki anormallikleri kontrol edebilir.

Karaciğer Fonksiyon Testleri

Karaciğer fonksiyon testleriyükseltilmiş enzim seviyelerini kontrol etmek için verilebilir. Enzimdeki bir artış, karaciğer veya karaciğer hasarında stres olduğunu gösterir.

Böbrek hastalığı veya karaciğer hastalığı varsa doktorunuza bildirin. Tıbbi geçmişi ile birlikte yaşadığınız semptomlar bazen hepatik ensefalopatiyi teşhis etmek için yeterli olabilir.

Tedaviler Hepatik Ensefalıpatinin Tedavi Seçenekleri Nelerdir?

Hepatik ensefalopati için tedavi seçenekleri, durumun ciddiyetine ve altındaki nedene bağlı olarak farklılık gösterir.

Durumun fazla protein tüketmesi durumunda, muhtemelen daha az protein yemeniz gerekecek. Vücudun düzgün çalışması için protein gerekli olduğundan, diyetisyen veya doktor, semptomlarınızı daha da kötüleştirmeden yeterli miktarda proteini almanızı sağlayacak bir diyet hazırlayabilir. Kaçınılması gereken yüksek proteinli gıdalar arasında kümes hayvanları, kırmızı et, yumurta ve balık bulunur.

[attention type=green]
[attention type=green]
İlaçlar, kanın toksinleri emme hızını yavaşlatmaya yardımcı olabilir. Doktorunuz antibiyotik ve laktülozu (sentetik bir şeker) reçete edebilir. Bu ilaçlar kanınızdaki bağırsak bakterilerinin vücudunuzun çıkarılacağı kolona girecekleri amonyak çekebilir.
[/attention][/attention]

Solunum zorluğu çeken şiddetli vakalarda, maskeden geçirilen bir vantilatör veya oksijen gerekebilir.

Görünüm Hepatik Ensefalopati için Uzun Vadeli Görünüm Nedir?

Kronik hepatik ensefalopatisi olan insanlar, durumun akut versiyonuna göre daha iyi iyileşme oranlarına sahiptir. Durum kötüleşmeden önce tedavi verilirse iyileşme oranı artar.

Geri döndürülemez olabilecek komplikasyonlar arasında şunlar bulunur:

  • beyin fıtığı
  • beyin şişmesi
  • organ yetmezliği

Önleme Karaciğer Ensefalopatisi Önlenebilir mi?

Karaciğer ensefalopatisini önlemenin en iyi yolu, karaciğer hastalığını önlemek veya yönetmektir. Şu adımları atarak karaciğer hastalığınızı yakalama şansınızı azaltabilirsiniz:

  • Alkol kullanmaktan kaçının veya makul bir şekilde alkol tüketin.
  • Yüksek yağlı gıdalardan kaçının.
  • Fazla kilo alın ve sağlıklı bir ağırlık kazanın.
  • Uyuşturucu kullanmayın veya iğneler paylaşmayın.

Viral hepatit almayı önlemek için:

  • Banyoyu kullandıktan veya bebek bezi değiştirdikten sonra ellerinizi iyice yıkayın.
  • İğneleri paylaşmayın.
  • Viral hepatit teşhisi konan insanlarla yakın temastan kaçının.

Источник: https://tr.oldmedic.com/hepatic-encephalopathy-5535

Источник: https://tr.lifehealthdoctor.com/hepatic-encephalopathy-22074

Acilci Gözüyle Hepatik Ensefalopati

Hepatik Ensefalopati Nedir?
Hepatik Ensefalopati Nedir?

Acilci Gözüyle Hepatik Ensefalopati

Hepatik Ensefalopati Nedir?

Hepatik ensefalopati (HE), tanım olarak, hepatik yetmezliğe eşlik eden karaciğer metabolizma ürünlerinin birikimi sonucu meydana gelen bilişsel, motor ve davranışsal bozukluktur. ICD 10 ‘da kendisine K72.90 ve K72.

91 ile yer edinen bu antitenin ders kitaplarında uzun uzadıya anlatımını görmüş biri olarak, bir de Acilci Gözüyle Hepatik Ensefalopati durumun tanımlanması ve tedavide acil koşullarında neler yapılabileceği üzerinde durmak istiyorum.

Keyifli okumalar dilerim.

Yukarıda tanımda yer alan “karaciğer metabolitleri” kavramının biraz daha açılmasında fayda var. Zira verdiğimiz duruma spesifik tedavinin bu metabolitlerin atılımını sağlamak; oluşumunu azaltmak yönünde olduğunu söyleyebiliriz. HE kliniği, sorumlu tutulan birçok metabolitin biri ya da birkaçının birikimi ile karşımıza çıkmaktadır. İki metabolit genel olarak daha ön plana çıkmaktadır.

Üre Siklusu

Amonyak (NH3): Klinik durumun başat aktörü olan amonyak kabaca protein yıkımı sonrasında ortaya çıkar ve atılımı üre döngüsünde indirgenerek sağlanır. Diyette artan protein yükü, substrat eksikliği gibi durumlarda kan düzeyi artar.

Ancak buradaki esas problem NH3’ ün BOS ve beyin parankimine olan afinitesidir. Akut karaciğer yetersizliği durumunda kan amonyak düzeyinin 0,2 mg/dl üzerinde olması serebral ödem ve herniasyon ile güçlü ilişkili bulunmuştur1.

Hayvan çalışmalarında ise doğrudan NH3 verilmesi ile serebral ödem geliştiği gösterilmiştir.

Gama-aminobütirik asit (GABA): Kan beyin bariyerinden geçebilen bir aminoasit olan glutaminin ürünü olan GABA, santral sinir sisteminde inhibitör etkiye sahiptir. Siroz hastalarında GABA düzeyinin artmakta olduğu ve bu yüzden HE kliniği ile ilişkili olduğu düşünülmektedir.

HE kliniğinin düzeyi basit bilişsel fonksiyonların azalması, uyku düzeninin bozulması olabileceği gibi stupor-koma düzeyinde de olabilir. Bu yüzden hastaları tanımlayabilmek için West Heaven Kriterleri kullanılmaktadır.

West Heaven Kriterleri

Peki, bu hastalarda tanısal testlerden neleri istemeliyiz? Amonyak düzeyi göndermeli miyiz?

Öncelikle temel tetkikler ile hastayı değerlendirmemiz gerekli. Örneğin, hızla elektrolit düzeyini görmek ilk yapmamız gereken test istemi olacaktır. Eğer elektrolit bozukluğu mevcutsa EKG ile değerlendirilmesi gereklidir.

[attention type=red]
[attention type=red]
Bunun dışında BUN ve kreatinin, anemi ya da Gİ kanama için tam kan sayımı; karaciğer enzimleri ve fonksiyon testleri ALT/AST, Albümin, PT/INR görmek gerekecektir.
[/attention]
[/attention]

Bunun dışında enfeksiyöz nedenleri dışlamak için idrar tetkiki ve asit mevcut ise asit örneği alınmalıdır.

Rutin olarak kan NH3 düzeyinin gönderilmesi tartışmalıdır.

Yapılan çalışmalarda kan NH3 düzeyi bakılmasının HE’ li hastaların bilinç düzeyindeki değişimi gözlemek dışında ek bir bilgi sağlamayacağı ve hasta özelinde kullanılabileceği, dolayısıyla klinik sonuç ile korele olmayabileceği, öngörü sağlayamayabileceği belirtilmektedir 2,3,4.

Ancak yeni başlangıçlı veya HE kliniğinde açıklanamayan bir kötüleşme mevcut ise BOS incelemesi yapılmalı; HE ciddiyeti ile korele olan glutamin düzeyinin de görülmesi faydalı olabilir. Kan NH3 düzeyi ancak nedeni bilinmeyen bozulmuş mental durum (BMD) vakalarında HE araştırması önerilmektedir.

Görüntüleme olarak ne istemeliyiz?

Görüntüleme olarak ne istemeliyiz?

Hastanın enfeksiyon odağı araştırılması açısından, pnömoni düşünülen hastalara ya da yüklenme bulgusu olan ve konjestif kalp yetmezliği düşünülen vakalarda direkt grafi düşünülmelidir. Yeni gelişen BMD vakalarında fokal nörolojik defisit mevcutsa, travma ya da serebral ödem düşünülmekte ise Kranial BT ile değerlendirilmesi uygun olacaktır.

Ayırıcı Tanıda Neler Yer Almalı?

Ayırıcı Tanıda Neler Yer Almalı?

Öncelikle HE kliniğinin hastanın klinik öyküsüne dayandığını ve bir tür dışlama tanısı olduğunu akılda tutmakta fayda var.

Her ne kadar bu klinik bir ya da birkaç metabolitin birikimi nedeniyle ortaya çıksa da bunu tetikleyen bir olay ya da olaylar dizisi çoğu zaman altta yatmaktadır.

Hastaların bu duruma gelmesinden sorumlu olan durum her neyse ivedi bir biçimde saptanması, çözümlenmesi gerekmektedir. Bu yüzden öncelikle etiyolojisine bakalım:

Hepatik Ensefalopati, etiyolojik olarak 3 Tipe ayrılmakta5:

  1. Tip A: Akut karaciğer hasarı ve fulminan hepatik yetmezliğe bağlı HE
  2. Tip B: Herhangi bir karaciğer hastalığı olmaksızın postosistemik bypassa bağlı HE
  3. Tip C: Siroz ve Portal Hipertansiyona bağlı HE

Bu etiyolojik evreleme dışında hastada eşlik edebilecek ve hastanın genel durumunu bozan diğer olasılıklar gözden geçirilmelidir.

Özetleyecek olursak, eğer hastanız bilinç değişikliği ile geliyorsa ilk bakmamız gereken hipoglisemi ilk olası tetikleyici durum ya da ayırıcı tanımız olmalıdır. Hastanızın yüksek volümlü (5 lt ya da daha fazla) parasentez öyküsü var ya da kullanmakta olduğu diüretik dozunun yakın zamanda artırıldığını öğrendiyseniz bu hastada hipovolemiyi düşünmek gerekli.

Ayrıca diüretik kullanımı olan hastada minimal de olsa elektrolit bozuklukları gelişebileceği (hipokalemi, hiponatremi) aynı zamanda üremi ve azotemiye neden olarak bilinç durumunu etkileyebileceği unutulmaması gerekir.

[attention type=yellow]
Özellikle yaşlı hastalarda daha sık meydana gelen Gastrointestinal (Gİ) kanamalar bir diğer hayati öneme sahip tetikleyici neden olarak karşımıza çıkmakta. Asit sıvısının enfeksiyon odağı olabileceği için Spontan Bakteriyel Peritonit ve buna bağlı gelişmiş olabilecek Sepsis mutlaka akla gelmelidir.
[/attention]

Elbette bilinç değişikliğini açıklayabilecek toksik durumlar göz önünde bulundurulmalıdır. Bunun dışında intrakranial kanama ya da serebrovasküler olay da mutlaka ayırıcı tanı içerisinde yer almalıdır.

Hastayı tanıdık, ayırıcı tanıları da oluşturarak eldeki veriler ile dışlama yolunda gitmekteyiz. Hastanın başvurusundan itibaren acilde yapmamız gereken şeyler ne?

Acilci Gözüyle Hepatik Ensefalopati Tedavisi: “DESTEKLEYİN BENİ!”

Acilci Gözüyle Hepatik Ensefalopati Tedavisi: “DESTEKLEYİN BENİ!”

Acil tıbbın belki de en ‘heyecansız’ yanı olan destek tedavisi gibi görünse de hastaların verilen ‘basit görünümlü’ tedaviler ile ne kadar hızlı klinik düzelme yaşadıklarını görmek gerçekten keyif verici.

RESÜSİTASYON

Hepatik Ensefalopati

Hepatik Ensefalopati Nedir?
Hepatik Ensefalopati Nedir?
Hepatik Ensefalopati Nedir?

Hepatik ensefalopati akut (kısa süreli) veya kronik (uzun süreli) olabilir. Bazı durumlarda, hepatik ensefalopati hastası bir kişi tepki göstermez ve komaya girer.

Akut hepatik ensefalopati ciddi karaciğer hastalığı nedeniyle gelişir. Bu durum ağırlıklı olarak şu kişilerde görülür:

akut fulminan viral hepatit: ani

  • toksik hepatitle sonuçlanan ciddi bir viral hepatit türü: alkol, kimyasal maddeler, ilaçlara (dinlenme veya reçete etme) maruz kalma veya takviyeler
  • Reye sendromu: öncelikle çocuklarda ani şişme ve karaciğer ve beyin iltihabına neden olan nadir ve ciddi bir durum

Akut hepatik ensefalopati, terminal karaciğer yetmezliğinin işareti olabilir.

Kronik hepatik ensefalopati kalıcı veya tekrarlayan olabilir. Tekrarlayan versiyona sahip olanlar, yaşamları boyunca hepatik ensefalopatinin birden fazla bölümüne sahip olacaklar. Ayrıca semptomların gelişimini önlemeye yardımcı olmak için sürekli tedaviyi de gerektirirler. Tekrarlayan vakalar genellikle şiddetli siroz hastalarında (karaciğerin skarlasması) görülür.

Kalıcı vakalar, tedaviye cevap vermeyen ve nöbet bozukluğu veya omurilik hasarı gibi kalıcı nörolojik koşullara sahip kişilerde görülür. Bu durum nadirdir.

Hepatik Ensefalopati Nedenler Nelerdir?

Hepatik ensefalopatinin kesin nedeni bilinmemektedir. Bununla birlikte, genellikle kan dolaşımında toksin birikimi ile tetiklenir. Bu, karaciğer toksinleri düzgün bir şekilde parçalamadığında ortaya çıkar.

Karaciğer, vücuttaki amonyak gibi toksik kimyasalları giderir. Bu toksinler metabolize olan veya vücudun çeşitli organları tarafından kullanılmak üzere parçalanmış proteinlerden bırakılmıştır. Böbrekler, bu toksinleri vücuttan idrara çıkarılarak çıkarılan daha güvenli maddeler haline getirir.

Karaciğer hasar gördüğünde, tüm toksinleri filtrelemek mümkün değildir. Toksinler daha sonra kan dolaşımında birikebilir ve potansiyel olarak beynin içine girebilir. Zehirli birikim diğer organlara ve sinirlere de zarar verebilir.

Hepatik ensefalopati aşağıdaki nedenlerle tetiklenebilir:

Pnömoni

  • böbrek problemleri
  • dehidrasyon
  • düşük oksijen seviyeleri (hipoksi)
  • gibi enfeksiyonlar
  • son cerrahi veya travma
  • aşırı protein tüketen bağışıklık sistemi
  • merkezi sinir sistemi
  • 'ı baskılayan ilaçlar (barbutüratlar veya benzodiazepin hapşırmalar gibi)

elektrolit dengesizliği, özellikle de kusma veya diüretik kullandıktan sonra potasyumda bir azalma

Belirtiler Hepatik Ensefalopatinin Semptomları Mısınız?

Karaciğer ensefalopatisinin belirtileri, karaciğer hasarının altında yatan nedenine göre değişir.

  • ılımlı hepatik ensefalopati belirtileri şunları içerebilir:
  • kişilik değişikliklerinden
  • düşünme zorluğu
  • zayıf konsantrasyon
  • el yazısıyla veya diğer küçük el hareketlerini kaybetme sorunları
  • karışıklık
  • unutkanlık
  • kötü karar

küf veya tatlı bir nefes kokusu

  • Şiddetli hepatik ensefalopati belirtileri şöyledir:
  • karışıklık
  • uyuşukluk veya uyuşukluk
  • anksiyete
  • nöbetler
  • şiddetli kişilik değişiklikleri > yorgunluk
  • karıştırılmış konuşma
  • titrek eller
  • yavaş hareketler

Şiddetli hepatik ensefalopati semptomları gelişirse hemen acil servise gidin veya 911'i arayın. Bu belirtiler, hızlı bir şekilde tedavi edilmezse komaya neden olabilir.

Teşhis Hepatik Ensefalopati Nasıl Teşhis Edilir?

Hepatik ensefalopatiyi teşhis etmek için çeşitli testler uygulanmaktadır.

Kan Testleri

Tam kan sayımı, kırmızı kan hücrelerinizi, beyaz kan hücrelerini ve trombositleri kontrol etmek için kullanılabilir. Düşük kırmızı kan hücresi sayısı, kan kaybı ve oksijen eksikliği anlamına gelir.

Kan testleri, kandaki sodyum, potasyum ve amonyak düzeylerini kontrol etmek için de kullanılabilir. Bu maddelerin kanda çok fazla olması karaciğer fonksiyonlarının bozulduğunun işaretidir.

Görüntüleme Testleri

Bir kafa CT taraması veya MR gibi bir görüntüleme testi, kafanızdaki kanamayı veya beyninizdeki anormallikleri kontrol edebilir.

Karaciğer Fonksiyon Testleri

Karaciğer fonksiyon testleriyükseltilmiş enzim seviyelerini kontrol etmek için verilebilir. Enzimdeki bir artış, karaciğer veya karaciğer hasarında stres olduğunu gösterir.

Böbrek hastalığı veya karaciğer hastalığı varsa doktorunuza bildirin. Tıbbi geçmişi ile birlikte yaşadığınız semptomlar bazen hepatik ensefalopatiyi teşhis etmek için yeterli olabilir.

Tedaviler Hepatik Ensefalıpatinin Tedavi Seçenekleri Nelerdir?

Hepatik ensefalopati için tedavi seçenekleri, durumun ciddiyetine ve altındaki nedene bağlı olarak farklılık gösterir.

Durumun fazla protein tüketmesi durumunda, muhtemelen daha az protein yemeniz gerekecek. Vücudun düzgün çalışması için protein gerekli olduğundan, diyetisyen veya doktor, semptomlarınızı daha da kötüleştirmeden yeterli miktarda proteini almanızı sağlayacak bir diyet hazırlayabilir. Kaçınılması gereken yüksek proteinli gıdalar arasında kümes hayvanları, kırmızı et, yumurta ve balık bulunur.

[attention type=green]
[attention type=green]
İlaçlar, kanın toksinleri emme hızını yavaşlatmaya yardımcı olabilir. Doktorunuz antibiyotik ve laktülozu (sentetik bir şeker) reçete edebilir. Bu ilaçlar kanınızdaki bağırsak bakterilerinin vücudunuzun çıkarılacağı kolona girecekleri amonyak çekebilir.
[/attention][/attention]

Solunum zorluğu çeken şiddetli vakalarda, maskeden geçirilen bir vantilatör veya oksijen gerekebilir.

Görünüm Hepatik Ensefalopati için Uzun Vadeli Görünüm Nedir?

Kronik hepatik ensefalopatisi olan insanlar, durumun akut versiyonuna göre daha iyi iyileşme oranlarına sahiptir. Durum kötüleşmeden önce tedavi verilirse iyileşme oranı artar.

Geri döndürülemez olabilecek komplikasyonlar arasında şunlar bulunur:

  • beyin fıtığı
  • beyin şişmesi
  • organ yetmezliği

Önleme Karaciğer Ensefalopatisi Önlenebilir mi?

Karaciğer ensefalopatisini önlemenin en iyi yolu, karaciğer hastalığını önlemek veya yönetmektir. Şu adımları atarak karaciğer hastalığınızı yakalama şansınızı azaltabilirsiniz:

  • Alkol kullanmaktan kaçının veya makul bir şekilde alkol tüketin.
  • Yüksek yağlı gıdalardan kaçının.
  • Fazla kilo alın ve sağlıklı bir ağırlık kazanın.
  • Uyuşturucu kullanmayın veya iğneler paylaşmayın.

Viral hepatit almayı önlemek için:

  • Banyoyu kullandıktan veya bebek bezi değiştirdikten sonra ellerinizi iyice yıkayın.
  • İğneleri paylaşmayın.
  • Viral hepatit teşhisi konan insanlarla yakın temastan kaçının.

Источник: https://tr.oldmedic.com/hepatic-encephalopathy-5535

Источник: https://tr.lifehealthdoctor.com/hepatic-encephalopathy-22074

Acilci Gözüyle Hepatik Ensefalopati

Hepatik Ensefalopati Nedir?
Hepatik Ensefalopati Nedir?

Hepatik ensefalopati (HE), tanım olarak, hepatik yetmezliğe eşlik eden karaciğer metabolizma ürünlerinin birikimi sonucu meydana gelen bilişsel, motor ve davranışsal bozukluktur. ICD 10 ‘da kendisine K72.90 ve K72.

91 ile yer edinen bu antitenin ders kitaplarında uzun uzadıya anlatımını görmüş biri olarak, bir de Acilci Gözüyle Hepatik Ensefalopati durumun tanımlanması ve tedavide acil koşullarında neler yapılabileceği üzerinde durmak istiyorum.

Keyifli okumalar dilerim.

Yukarıda tanımda yer alan “karaciğer metabolitleri” kavramının biraz daha açılmasında fayda var. Zira verdiğimiz duruma spesifik tedavinin bu metabolitlerin atılımını sağlamak; oluşumunu azaltmak yönünde olduğunu söyleyebiliriz. HE kliniği, sorumlu tutulan birçok metabolitin biri ya da birkaçının birikimi ile karşımıza çıkmaktadır. İki metabolit genel olarak daha ön plana çıkmaktadır.

Üre Siklusu

Amonyak (NH3): Klinik durumun başat aktörü olan amonyak kabaca protein yıkımı sonrasında ortaya çıkar ve atılımı üre döngüsünde indirgenerek sağlanır. Diyette artan protein yükü, substrat eksikliği gibi durumlarda kan düzeyi artar.

Ancak buradaki esas problem NH3’ ün BOS ve beyin parankimine olan afinitesidir. Akut karaciğer yetersizliği durumunda kan amonyak düzeyinin 0,2 mg/dl üzerinde olması serebral ödem ve herniasyon ile güçlü ilişkili bulunmuştur1.

Hayvan çalışmalarında ise doğrudan NH3 verilmesi ile serebral ödem geliştiği gösterilmiştir.

Gama-aminobütirik asit (GABA): Kan beyin bariyerinden geçebilen bir aminoasit olan glutaminin ürünü olan GABA, santral sinir sisteminde inhibitör etkiye sahiptir. Siroz hastalarında GABA düzeyinin artmakta olduğu ve bu yüzden HE kliniği ile ilişkili olduğu düşünülmektedir.

HE kliniğinin düzeyi basit bilişsel fonksiyonların azalması, uyku düzeninin bozulması olabileceği gibi stupor-koma düzeyinde de olabilir. Bu yüzden hastaları tanımlayabilmek için West Heaven Kriterleri kullanılmaktadır.

West Heaven Kriterleri

Peki, bu hastalarda tanısal testlerden neleri istemeliyiz? Amonyak düzeyi göndermeli miyiz?

Öncelikle temel tetkikler ile hastayı değerlendirmemiz gerekli. Örneğin, hızla elektrolit düzeyini görmek ilk yapmamız gereken test istemi olacaktır. Eğer elektrolit bozukluğu mevcutsa EKG ile değerlendirilmesi gereklidir.

[attention type=red]
[attention type=red]
Bunun dışında BUN ve kreatinin, anemi ya da Gİ kanama için tam kan sayımı; karaciğer enzimleri ve fonksiyon testleri ALT/AST, Albümin, PT/INR görmek gerekecektir.
[/attention]
[/attention]

Bunun dışında enfeksiyöz nedenleri dışlamak için idrar tetkiki ve asit mevcut ise asit örneği alınmalıdır.

Rutin olarak kan NH3 düzeyinin gönderilmesi tartışmalıdır.

Yapılan çalışmalarda kan NH3 düzeyi bakılmasının HE’ li hastaların bilinç düzeyindeki değişimi gözlemek dışında ek bir bilgi sağlamayacağı ve hasta özelinde kullanılabileceği, dolayısıyla klinik sonuç ile korele olmayabileceği, öngörü sağlayamayabileceği belirtilmektedir 2,3,4.

Ancak yeni başlangıçlı veya HE kliniğinde açıklanamayan bir kötüleşme mevcut ise BOS incelemesi yapılmalı; HE ciddiyeti ile korele olan glutamin düzeyinin de görülmesi faydalı olabilir. Kan NH3 düzeyi ancak nedeni bilinmeyen bozulmuş mental durum (BMD) vakalarında HE araştırması önerilmektedir.

Görüntüleme olarak ne istemeliyiz?

Hastanın enfeksiyon odağı araştırılması açısından, pnömoni düşünülen hastalara ya da yüklenme bulgusu olan ve konjestif kalp yetmezliği düşünülen vakalarda direkt grafi düşünülmelidir. Yeni gelişen BMD vakalarında fokal nörolojik defisit mevcutsa, travma ya da serebral ödem düşünülmekte ise Kranial BT ile değerlendirilmesi uygun olacaktır.

Ayırıcı Tanıda Neler Yer Almalı?

Öncelikle HE kliniğinin hastanın klinik öyküsüne dayandığını ve bir tür dışlama tanısı olduğunu akılda tutmakta fayda var.

Her ne kadar bu klinik bir ya da birkaç metabolitin birikimi nedeniyle ortaya çıksa da bunu tetikleyen bir olay ya da olaylar dizisi çoğu zaman altta yatmaktadır.

Hastaların bu duruma gelmesinden sorumlu olan durum her neyse ivedi bir biçimde saptanması, çözümlenmesi gerekmektedir. Bu yüzden öncelikle etiyolojisine bakalım:

Hepatik Ensefalopati, etiyolojik olarak 3 Tipe ayrılmakta5:

  1. Tip A: Akut karaciğer hasarı ve fulminan hepatik yetmezliğe bağlı HE
  2. Tip B: Herhangi bir karaciğer hastalığı olmaksızın postosistemik bypassa bağlı HE
  3. Tip C: Siroz ve Portal Hipertansiyona bağlı HE

Bu etiyolojik evreleme dışında hastada eşlik edebilecek ve hastanın genel durumunu bozan diğer olasılıklar gözden geçirilmelidir.

Özetleyecek olursak, eğer hastanız bilinç değişikliği ile geliyorsa ilk bakmamız gereken hipoglisemi ilk olası tetikleyici durum ya da ayırıcı tanımız olmalıdır. Hastanızın yüksek volümlü (5 lt ya da daha fazla) parasentez öyküsü var ya da kullanmakta olduğu diüretik dozunun yakın zamanda artırıldığını öğrendiyseniz bu hastada hipovolemiyi düşünmek gerekli.

Ayrıca diüretik kullanımı olan hastada minimal de olsa elektrolit bozuklukları gelişebileceği (hipokalemi, hiponatremi) aynı zamanda üremi ve azotemiye neden olarak bilinç durumunu etkileyebileceği unutulmaması gerekir.

[attention type=yellow]
Özellikle yaşlı hastalarda daha sık meydana gelen Gastrointestinal (Gİ) kanamalar bir diğer hayati öneme sahip tetikleyici neden olarak karşımıza çıkmakta. Asit sıvısının enfeksiyon odağı olabileceği için Spontan Bakteriyel Peritonit ve buna bağlı gelişmiş olabilecek Sepsis mutlaka akla gelmelidir.
[/attention]

Elbette bilinç değişikliğini açıklayabilecek toksik durumlar göz önünde bulundurulmalıdır. Bunun dışında intrakranial kanama ya da serebrovasküler olay da mutlaka ayırıcı tanı içerisinde yer almalıdır.

Hastayı tanıdık, ayırıcı tanıları da oluşturarak eldeki veriler ile dışlama yolunda gitmekteyiz. Hastanın başvurusundan itibaren acilde yapmamız gereken şeyler ne?

Acilci Gözüyle Hepatik Ensefalopati Tedavisi: “DESTEKLEYİN BENİ!”

Acil tıbbın belki de en ‘heyecansız’ yanı olan destek tedavisi gibi görünse de hastaların verilen ‘basit görünümlü’ tedaviler ile ne kadar hızlı klinik düzelme yaşadıklarını görmek gerçekten keyif verici.

Hepatik Ensefalopati

Hepatik Ensefalopati Nedir?
Hepatik Ensefalopati Nedir?
Hepatik Ensefalopati Nedir?

Hepatik ensefalopati akut (kısa süreli) veya kronik (uzun süreli) olabilir. Bazı durumlarda, hepatik ensefalopati hastası bir kişi tepki göstermez ve komaya girer.

Akut hepatik ensefalopati ciddi karaciğer hastalığı nedeniyle gelişir. Bu durum ağırlıklı olarak şu kişilerde görülür:

akut fulminan viral hepatit: ani

  • toksik hepatitle sonuçlanan ciddi bir viral hepatit türü: alkol, kimyasal maddeler, ilaçlara (dinlenme veya reçete etme) maruz kalma veya takviyeler
  • Reye sendromu: öncelikle çocuklarda ani şişme ve karaciğer ve beyin iltihabına neden olan nadir ve ciddi bir durum

Akut hepatik ensefalopati, terminal karaciğer yetmezliğinin işareti olabilir.

Kronik hepatik ensefalopati kalıcı veya tekrarlayan olabilir. Tekrarlayan versiyona sahip olanlar, yaşamları boyunca hepatik ensefalopatinin birden fazla bölümüne sahip olacaklar. Ayrıca semptomların gelişimini önlemeye yardımcı olmak için sürekli tedaviyi de gerektirirler. Tekrarlayan vakalar genellikle şiddetli siroz hastalarında (karaciğerin skarlasması) görülür.

Kalıcı vakalar, tedaviye cevap vermeyen ve nöbet bozukluğu veya omurilik hasarı gibi kalıcı nörolojik koşullara sahip kişilerde görülür. Bu durum nadirdir.

Hepatik Ensefalopati Nedenler Nelerdir?

Hepatik ensefalopatinin kesin nedeni bilinmemektedir. Bununla birlikte, genellikle kan dolaşımında toksin birikimi ile tetiklenir. Bu, karaciğer toksinleri düzgün bir şekilde parçalamadığında ortaya çıkar.

Karaciğer, vücuttaki amonyak gibi toksik kimyasalları giderir. Bu toksinler metabolize olan veya vücudun çeşitli organları tarafından kullanılmak üzere parçalanmış proteinlerden bırakılmıştır. Böbrekler, bu toksinleri vücuttan idrara çıkarılarak çıkarılan daha güvenli maddeler haline getirir.

Karaciğer hasar gördüğünde, tüm toksinleri filtrelemek mümkün değildir. Toksinler daha sonra kan dolaşımında birikebilir ve potansiyel olarak beynin içine girebilir. Zehirli birikim diğer organlara ve sinirlere de zarar verebilir.

Hepatik ensefalopati aşağıdaki nedenlerle tetiklenebilir:

Pnömoni

  • böbrek problemleri
  • dehidrasyon
  • düşük oksijen seviyeleri (hipoksi)
  • gibi enfeksiyonlar
  • son cerrahi veya travma
  • aşırı protein tüketen bağışıklık sistemi
  • merkezi sinir sistemi
  • 'ı baskılayan ilaçlar (barbutüratlar veya benzodiazepin hapşırmalar gibi)

elektrolit dengesizliği, özellikle de kusma veya diüretik kullandıktan sonra potasyumda bir azalma

Belirtiler Hepatik Ensefalopatinin Semptomları Mısınız?

Karaciğer ensefalopatisinin belirtileri, karaciğer hasarının altında yatan nedenine göre değişir.

  • ılımlı hepatik ensefalopati belirtileri şunları içerebilir:
  • kişilik değişikliklerinden
  • düşünme zorluğu
  • zayıf konsantrasyon
  • el yazısıyla veya diğer küçük el hareketlerini kaybetme sorunları
  • karışıklık
  • unutkanlık
  • kötü karar

küf veya tatlı bir nefes kokusu

  • Şiddetli hepatik ensefalopati belirtileri şöyledir:
  • karışıklık
  • uyuşukluk veya uyuşukluk
  • anksiyete
  • nöbetler
  • şiddetli kişilik değişiklikleri > yorgunluk
  • karıştırılmış konuşma
  • titrek eller
  • yavaş hareketler

Şiddetli hepatik ensefalopati semptomları gelişirse hemen acil servise gidin veya 911'i arayın. Bu belirtiler, hızlı bir şekilde tedavi edilmezse komaya neden olabilir.

Teşhis Hepatik Ensefalopati Nasıl Teşhis Edilir?

Hepatik ensefalopatiyi teşhis etmek için çeşitli testler uygulanmaktadır.

Kan Testleri

Tam kan sayımı, kırmızı kan hücrelerinizi, beyaz kan hücrelerini ve trombositleri kontrol etmek için kullanılabilir. Düşük kırmızı kan hücresi sayısı, kan kaybı ve oksijen eksikliği anlamına gelir.

Kan testleri, kandaki sodyum, potasyum ve amonyak düzeylerini kontrol etmek için de kullanılabilir. Bu maddelerin kanda çok fazla olması karaciğer fonksiyonlarının bozulduğunun işaretidir.

Görüntüleme Testleri

Bir kafa CT taraması veya MR gibi bir görüntüleme testi, kafanızdaki kanamayı veya beyninizdeki anormallikleri kontrol edebilir.

Karaciğer Fonksiyon Testleri

Karaciğer fonksiyon testleriyükseltilmiş enzim seviyelerini kontrol etmek için verilebilir. Enzimdeki bir artış, karaciğer veya karaciğer hasarında stres olduğunu gösterir.

Böbrek hastalığı veya karaciğer hastalığı varsa doktorunuza bildirin. Tıbbi geçmişi ile birlikte yaşadığınız semptomlar bazen hepatik ensefalopatiyi teşhis etmek için yeterli olabilir.

Tedaviler Hepatik Ensefalıpatinin Tedavi Seçenekleri Nelerdir?

Hepatik ensefalopati için tedavi seçenekleri, durumun ciddiyetine ve altındaki nedene bağlı olarak farklılık gösterir.

Durumun fazla protein tüketmesi durumunda, muhtemelen daha az protein yemeniz gerekecek. Vücudun düzgün çalışması için protein gerekli olduğundan, diyetisyen veya doktor, semptomlarınızı daha da kötüleştirmeden yeterli miktarda proteini almanızı sağlayacak bir diyet hazırlayabilir. Kaçınılması gereken yüksek proteinli gıdalar arasında kümes hayvanları, kırmızı et, yumurta ve balık bulunur.

[attention type=green]
[attention type=green]
İlaçlar, kanın toksinleri emme hızını yavaşlatmaya yardımcı olabilir. Doktorunuz antibiyotik ve laktülozu (sentetik bir şeker) reçete edebilir. Bu ilaçlar kanınızdaki bağırsak bakterilerinin vücudunuzun çıkarılacağı kolona girecekleri amonyak çekebilir.
[/attention][/attention]

Solunum zorluğu çeken şiddetli vakalarda, maskeden geçirilen bir vantilatör veya oksijen gerekebilir.

Görünüm Hepatik Ensefalopati için Uzun Vadeli Görünüm Nedir?

Kronik hepatik ensefalopatisi olan insanlar, durumun akut versiyonuna göre daha iyi iyileşme oranlarına sahiptir. Durum kötüleşmeden önce tedavi verilirse iyileşme oranı artar.

Geri döndürülemez olabilecek komplikasyonlar arasında şunlar bulunur:

  • beyin fıtığı
  • beyin şişmesi
  • organ yetmezliği

Önleme Karaciğer Ensefalopatisi Önlenebilir mi?

Karaciğer ensefalopatisini önlemenin en iyi yolu, karaciğer hastalığını önlemek veya yönetmektir. Şu adımları atarak karaciğer hastalığınızı yakalama şansınızı azaltabilirsiniz:

  • Alkol kullanmaktan kaçının veya makul bir şekilde alkol tüketin.
  • Yüksek yağlı gıdalardan kaçının.
  • Fazla kilo alın ve sağlıklı bir ağırlık kazanın.
  • Uyuşturucu kullanmayın veya iğneler paylaşmayın.

Viral hepatit almayı önlemek için:

  • Banyoyu kullandıktan veya bebek bezi değiştirdikten sonra ellerinizi iyice yıkayın.
  • İğneleri paylaşmayın.
  • Viral hepatit teşhisi konan insanlarla yakın temastan kaçının.

Источник: https://tr.oldmedic.com/hepatic-encephalopathy-5535

Источник: https://tr.lifehealthdoctor.com/hepatic-encephalopathy-22074

Acilci Gözüyle Hepatik Ensefalopati

Hepatik Ensefalopati Nedir?
Hepatik Ensefalopati Nedir?

Acilci Gözüyle Hepatik Ensefalopati

Hepatik Ensefalopati Nedir?

Hepatik ensefalopati (HE), tanım olarak, hepatik yetmezliğe eşlik eden karaciğer metabolizma ürünlerinin birikimi sonucu meydana gelen bilişsel, motor ve davranışsal bozukluktur. ICD 10 ‘da kendisine K72.90 ve K72.

91 ile yer edinen bu antitenin ders kitaplarında uzun uzadıya anlatımını görmüş biri olarak, bir de Acilci Gözüyle Hepatik Ensefalopati durumun tanımlanması ve tedavide acil koşullarında neler yapılabileceği üzerinde durmak istiyorum.

Keyifli okumalar dilerim.

Yukarıda tanımda yer alan “karaciğer metabolitleri” kavramının biraz daha açılmasında fayda var. Zira verdiğimiz duruma spesifik tedavinin bu metabolitlerin atılımını sağlamak; oluşumunu azaltmak yönünde olduğunu söyleyebiliriz. HE kliniği, sorumlu tutulan birçok metabolitin biri ya da birkaçının birikimi ile karşımıza çıkmaktadır. İki metabolit genel olarak daha ön plana çıkmaktadır.

Üre Siklusu

Amonyak (NH3): Klinik durumun başat aktörü olan amonyak kabaca protein yıkımı sonrasında ortaya çıkar ve atılımı üre döngüsünde indirgenerek sağlanır. Diyette artan protein yükü, substrat eksikliği gibi durumlarda kan düzeyi artar.

Ancak buradaki esas problem NH3’ ün BOS ve beyin parankimine olan afinitesidir. Akut karaciğer yetersizliği durumunda kan amonyak düzeyinin 0,2 mg/dl üzerinde olması serebral ödem ve herniasyon ile güçlü ilişkili bulunmuştur1.

Hayvan çalışmalarında ise doğrudan NH3 verilmesi ile serebral ödem geliştiği gösterilmiştir.

Gama-aminobütirik asit (GABA): Kan beyin bariyerinden geçebilen bir aminoasit olan glutaminin ürünü olan GABA, santral sinir sisteminde inhibitör etkiye sahiptir. Siroz hastalarında GABA düzeyinin artmakta olduğu ve bu yüzden HE kliniği ile ilişkili olduğu düşünülmektedir.

HE kliniğinin düzeyi basit bilişsel fonksiyonların azalması, uyku düzeninin bozulması olabileceği gibi stupor-koma düzeyinde de olabilir. Bu yüzden hastaları tanımlayabilmek için West Heaven Kriterleri kullanılmaktadır.

West Heaven Kriterleri

Peki, bu hastalarda tanısal testlerden neleri istemeliyiz? Amonyak düzeyi göndermeli miyiz?

Öncelikle temel tetkikler ile hastayı değerlendirmemiz gerekli. Örneğin, hızla elektrolit düzeyini görmek ilk yapmamız gereken test istemi olacaktır. Eğer elektrolit bozukluğu mevcutsa EKG ile değerlendirilmesi gereklidir.

[attention type=red]
[attention type=red]
Bunun dışında BUN ve kreatinin, anemi ya da Gİ kanama için tam kan sayımı; karaciğer enzimleri ve fonksiyon testleri ALT/AST, Albümin, PT/INR görmek gerekecektir.
[/attention]
[/attention]

Bunun dışında enfeksiyöz nedenleri dışlamak için idrar tetkiki ve asit mevcut ise asit örneği alınmalıdır.

Rutin olarak kan NH3 düzeyinin gönderilmesi tartışmalıdır.

Yapılan çalışmalarda kan NH3 düzeyi bakılmasının HE’ li hastaların bilinç düzeyindeki değişimi gözlemek dışında ek bir bilgi sağlamayacağı ve hasta özelinde kullanılabileceği, dolayısıyla klinik sonuç ile korele olmayabileceği, öngörü sağlayamayabileceği belirtilmektedir 2,3,4.

Ancak yeni başlangıçlı veya HE kliniğinde açıklanamayan bir kötüleşme mevcut ise BOS incelemesi yapılmalı; HE ciddiyeti ile korele olan glutamin düzeyinin de görülmesi faydalı olabilir. Kan NH3 düzeyi ancak nedeni bilinmeyen bozulmuş mental durum (BMD) vakalarında HE araştırması önerilmektedir.

Görüntüleme olarak ne istemeliyiz?

Görüntüleme olarak ne istemeliyiz?

Hastanın enfeksiyon odağı araştırılması açısından, pnömoni düşünülen hastalara ya da yüklenme bulgusu olan ve konjestif kalp yetmezliği düşünülen vakalarda direkt grafi düşünülmelidir. Yeni gelişen BMD vakalarında fokal nörolojik defisit mevcutsa, travma ya da serebral ödem düşünülmekte ise Kranial BT ile değerlendirilmesi uygun olacaktır.

Ayırıcı Tanıda Neler Yer Almalı?

Ayırıcı Tanıda Neler Yer Almalı?

Öncelikle HE kliniğinin hastanın klinik öyküsüne dayandığını ve bir tür dışlama tanısı olduğunu akılda tutmakta fayda var.

Her ne kadar bu klinik bir ya da birkaç metabolitin birikimi nedeniyle ortaya çıksa da bunu tetikleyen bir olay ya da olaylar dizisi çoğu zaman altta yatmaktadır.

Hastaların bu duruma gelmesinden sorumlu olan durum her neyse ivedi bir biçimde saptanması, çözümlenmesi gerekmektedir. Bu yüzden öncelikle etiyolojisine bakalım:

Hepatik Ensefalopati, etiyolojik olarak 3 Tipe ayrılmakta5:

  1. Tip A: Akut karaciğer hasarı ve fulminan hepatik yetmezliğe bağlı HE
  2. Tip B: Herhangi bir karaciğer hastalığı olmaksızın postosistemik bypassa bağlı HE
  3. Tip C: Siroz ve Portal Hipertansiyona bağlı HE

Bu etiyolojik evreleme dışında hastada eşlik edebilecek ve hastanın genel durumunu bozan diğer olasılıklar gözden geçirilmelidir.

Özetleyecek olursak, eğer hastanız bilinç değişikliği ile geliyorsa ilk bakmamız gereken hipoglisemi ilk olası tetikleyici durum ya da ayırıcı tanımız olmalıdır. Hastanızın yüksek volümlü (5 lt ya da daha fazla) parasentez öyküsü var ya da kullanmakta olduğu diüretik dozunun yakın zamanda artırıldığını öğrendiyseniz bu hastada hipovolemiyi düşünmek gerekli.

Ayrıca diüretik kullanımı olan hastada minimal de olsa elektrolit bozuklukları gelişebileceği (hipokalemi, hiponatremi) aynı zamanda üremi ve azotemiye neden olarak bilinç durumunu etkileyebileceği unutulmaması gerekir.

[attention type=yellow]
Özellikle yaşlı hastalarda daha sık meydana gelen Gastrointestinal (Gİ) kanamalar bir diğer hayati öneme sahip tetikleyici neden olarak karşımıza çıkmakta. Asit sıvısının enfeksiyon odağı olabileceği için Spontan Bakteriyel Peritonit ve buna bağlı gelişmiş olabilecek Sepsis mutlaka akla gelmelidir.
[/attention]

Elbette bilinç değişikliğini açıklayabilecek toksik durumlar göz önünde bulundurulmalıdır. Bunun dışında intrakranial kanama ya da serebrovasküler olay da mutlaka ayırıcı tanı içerisinde yer almalıdır.

Hastayı tanıdık, ayırıcı tanıları da oluşturarak eldeki veriler ile dışlama yolunda gitmekteyiz. Hastanın başvurusundan itibaren acilde yapmamız gereken şeyler ne?

Acilci Gözüyle Hepatik Ensefalopati Tedavisi: “DESTEKLEYİN BENİ!”

Acilci Gözüyle Hepatik Ensefalopati Tedavisi: “DESTEKLEYİN BENİ!”

Acil tıbbın belki de en ‘heyecansız’ yanı olan destek tedavisi gibi görünse de hastaların verilen ‘basit görünümlü’ tedaviler ile ne kadar hızlı klinik düzelme yaşadıklarını görmek gerçekten keyif verici.

RESÜSİTASYON

Hepatik Ensefalopati

Hepatik Ensefalopati Nedir?
Hepatik Ensefalopati Nedir?
Hepatik Ensefalopati Nedir?

Hepatik ensefalopati akut (kısa süreli) veya kronik (uzun süreli) olabilir. Bazı durumlarda, hepatik ensefalopati hastası bir kişi tepki göstermez ve komaya girer.

Akut hepatik ensefalopati ciddi karaciğer hastalığı nedeniyle gelişir. Bu durum ağırlıklı olarak şu kişilerde görülür:

akut fulminan viral hepatit: ani

  • toksik hepatitle sonuçlanan ciddi bir viral hepatit türü: alkol, kimyasal maddeler, ilaçlara (dinlenme veya reçete etme) maruz kalma veya takviyeler
  • Reye sendromu: öncelikle çocuklarda ani şişme ve karaciğer ve beyin iltihabına neden olan nadir ve ciddi bir durum

Akut hepatik ensefalopati, terminal karaciğer yetmezliğinin işareti olabilir.

Kronik hepatik ensefalopati kalıcı veya tekrarlayan olabilir. Tekrarlayan versiyona sahip olanlar, yaşamları boyunca hepatik ensefalopatinin birden fazla bölümüne sahip olacaklar. Ayrıca semptomların gelişimini önlemeye yardımcı olmak için sürekli tedaviyi de gerektirirler. Tekrarlayan vakalar genellikle şiddetli siroz hastalarında (karaciğerin skarlasması) görülür.

Kalıcı vakalar, tedaviye cevap vermeyen ve nöbet bozukluğu veya omurilik hasarı gibi kalıcı nörolojik koşullara sahip kişilerde görülür. Bu durum nadirdir.

Hepatik Ensefalopati Nedenler Nelerdir?

Hepatik ensefalopatinin kesin nedeni bilinmemektedir. Bununla birlikte, genellikle kan dolaşımında toksin birikimi ile tetiklenir. Bu, karaciğer toksinleri düzgün bir şekilde parçalamadığında ortaya çıkar.

Karaciğer, vücuttaki amonyak gibi toksik kimyasalları giderir. Bu toksinler metabolize olan veya vücudun çeşitli organları tarafından kullanılmak üzere parçalanmış proteinlerden bırakılmıştır. Böbrekler, bu toksinleri vücuttan idrara çıkarılarak çıkarılan daha güvenli maddeler haline getirir.

Karaciğer hasar gördüğünde, tüm toksinleri filtrelemek mümkün değildir. Toksinler daha sonra kan dolaşımında birikebilir ve potansiyel olarak beynin içine girebilir. Zehirli birikim diğer organlara ve sinirlere de zarar verebilir.

Hepatik ensefalopati aşağıdaki nedenlerle tetiklenebilir:

Pnömoni

  • böbrek problemleri
  • dehidrasyon
  • düşük oksijen seviyeleri (hipoksi)
  • gibi enfeksiyonlar
  • son cerrahi veya travma
  • aşırı protein tüketen bağışıklık sistemi
  • merkezi sinir sistemi
  • 'ı baskılayan ilaçlar (barbutüratlar veya benzodiazepin hapşırmalar gibi)

elektrolit dengesizliği, özellikle de kusma veya diüretik kullandıktan sonra potasyumda bir azalma

Belirtiler Hepatik Ensefalopatinin Semptomları Mısınız?

Karaciğer ensefalopatisinin belirtileri, karaciğer hasarının altında yatan nedenine göre değişir.

  • ılımlı hepatik ensefalopati belirtileri şunları içerebilir:
  • kişilik değişikliklerinden
  • düşünme zorluğu
  • zayıf konsantrasyon
  • el yazısıyla veya diğer küçük el hareketlerini kaybetme sorunları
  • karışıklık
  • unutkanlık
  • kötü karar

küf veya tatlı bir nefes kokusu

  • Şiddetli hepatik ensefalopati belirtileri şöyledir:
  • karışıklık
  • uyuşukluk veya uyuşukluk
  • anksiyete
  • nöbetler
  • şiddetli kişilik değişiklikleri > yorgunluk
  • karıştırılmış konuşma
  • titrek eller
  • yavaş hareketler

Şiddetli hepatik ensefalopati semptomları gelişirse hemen acil servise gidin veya 911'i arayın. Bu belirtiler, hızlı bir şekilde tedavi edilmezse komaya neden olabilir.

Teşhis Hepatik Ensefalopati Nasıl Teşhis Edilir?

Hepatik ensefalopatiyi teşhis etmek için çeşitli testler uygulanmaktadır.

Kan Testleri

Tam kan sayımı, kırmızı kan hücrelerinizi, beyaz kan hücrelerini ve trombositleri kontrol etmek için kullanılabilir. Düşük kırmızı kan hücresi sayısı, kan kaybı ve oksijen eksikliği anlamına gelir.

Kan testleri, kandaki sodyum, potasyum ve amonyak düzeylerini kontrol etmek için de kullanılabilir. Bu maddelerin kanda çok fazla olması karaciğer fonksiyonlarının bozulduğunun işaretidir.

Görüntüleme Testleri

Bir kafa CT taraması veya MR gibi bir görüntüleme testi, kafanızdaki kanamayı veya beyninizdeki anormallikleri kontrol edebilir.

Karaciğer Fonksiyon Testleri

Karaciğer fonksiyon testleriyükseltilmiş enzim seviyelerini kontrol etmek için verilebilir. Enzimdeki bir artış, karaciğer veya karaciğer hasarında stres olduğunu gösterir.

Böbrek hastalığı veya karaciğer hastalığı varsa doktorunuza bildirin. Tıbbi geçmişi ile birlikte yaşadığınız semptomlar bazen hepatik ensefalopatiyi teşhis etmek için yeterli olabilir.

Tedaviler Hepatik Ensefalıpatinin Tedavi Seçenekleri Nelerdir?

Hepatik ensefalopati için tedavi seçenekleri, durumun ciddiyetine ve altındaki nedene bağlı olarak farklılık gösterir.

Durumun fazla protein tüketmesi durumunda, muhtemelen daha az protein yemeniz gerekecek. Vücudun düzgün çalışması için protein gerekli olduğundan, diyetisyen veya doktor, semptomlarınızı daha da kötüleştirmeden yeterli miktarda proteini almanızı sağlayacak bir diyet hazırlayabilir. Kaçınılması gereken yüksek proteinli gıdalar arasında kümes hayvanları, kırmızı et, yumurta ve balık bulunur.

[attention type=green]
[attention type=green]
İlaçlar, kanın toksinleri emme hızını yavaşlatmaya yardımcı olabilir. Doktorunuz antibiyotik ve laktülozu (sentetik bir şeker) reçete edebilir. Bu ilaçlar kanınızdaki bağırsak bakterilerinin vücudunuzun çıkarılacağı kolona girecekleri amonyak çekebilir.
[/attention][/attention]

Solunum zorluğu çeken şiddetli vakalarda, maskeden geçirilen bir vantilatör veya oksijen gerekebilir.

Görünüm Hepatik Ensefalopati için Uzun Vadeli Görünüm Nedir?

Kronik hepatik ensefalopatisi olan insanlar, durumun akut versiyonuna göre daha iyi iyileşme oranlarına sahiptir. Durum kötüleşmeden önce tedavi verilirse iyileşme oranı artar.

Geri döndürülemez olabilecek komplikasyonlar arasında şunlar bulunur:

  • beyin fıtığı
  • beyin şişmesi
  • organ yetmezliği

Önleme Karaciğer Ensefalopatisi Önlenebilir mi?

Karaciğer ensefalopatisini önlemenin en iyi yolu, karaciğer hastalığını önlemek veya yönetmektir. Şu adımları atarak karaciğer hastalığınızı yakalama şansınızı azaltabilirsiniz:

  • Alkol kullanmaktan kaçının veya makul bir şekilde alkol tüketin.
  • Yüksek yağlı gıdalardan kaçının.
  • Fazla kilo alın ve sağlıklı bir ağırlık kazanın.
  • Uyuşturucu kullanmayın veya iğneler paylaşmayın.

Viral hepatit almayı önlemek için:

  • Banyoyu kullandıktan veya bebek bezi değiştirdikten sonra ellerinizi iyice yıkayın.
  • İğneleri paylaşmayın.
  • Viral hepatit teşhisi konan insanlarla yakın temastan kaçının.

Источник: https://tr.oldmedic.com/hepatic-encephalopathy-5535

Источник: https://tr.lifehealthdoctor.com/hepatic-encephalopathy-22074

Acilci Gözüyle Hepatik Ensefalopati

Hepatik Ensefalopati Nedir?
Hepatik Ensefalopati Nedir?

Hepatik ensefalopati (HE), tanım olarak, hepatik yetmezliğe eşlik eden karaciğer metabolizma ürünlerinin birikimi sonucu meydana gelen bilişsel, motor ve davranışsal bozukluktur. ICD 10 ‘da kendisine K72.90 ve K72.

91 ile yer edinen bu antitenin ders kitaplarında uzun uzadıya anlatımını görmüş biri olarak, bir de Acilci Gözüyle Hepatik Ensefalopati durumun tanımlanması ve tedavide acil koşullarında neler yapılabileceği üzerinde durmak istiyorum.

Keyifli okumalar dilerim.

Yukarıda tanımda yer alan “karaciğer metabolitleri” kavramının biraz daha açılmasında fayda var. Zira verdiğimiz duruma spesifik tedavinin bu metabolitlerin atılımını sağlamak; oluşumunu azaltmak yönünde olduğunu söyleyebiliriz. HE kliniği, sorumlu tutulan birçok metabolitin biri ya da birkaçının birikimi ile karşımıza çıkmaktadır. İki metabolit genel olarak daha ön plana çıkmaktadır.

Üre Siklusu

Amonyak (NH3): Klinik durumun başat aktörü olan amonyak kabaca protein yıkımı sonrasında ortaya çıkar ve atılımı üre döngüsünde indirgenerek sağlanır. Diyette artan protein yükü, substrat eksikliği gibi durumlarda kan düzeyi artar.

Ancak buradaki esas problem NH3’ ün BOS ve beyin parankimine olan afinitesidir. Akut karaciğer yetersizliği durumunda kan amonyak düzeyinin 0,2 mg/dl üzerinde olması serebral ödem ve herniasyon ile güçlü ilişkili bulunmuştur1.

Hayvan çalışmalarında ise doğrudan NH3 verilmesi ile serebral ödem geliştiği gösterilmiştir.

Gama-aminobütirik asit (GABA): Kan beyin bariyerinden geçebilen bir aminoasit olan glutaminin ürünü olan GABA, santral sinir sisteminde inhibitör etkiye sahiptir. Siroz hastalarında GABA düzeyinin artmakta olduğu ve bu yüzden HE kliniği ile ilişkili olduğu düşünülmektedir.

HE kliniğinin düzeyi basit bilişsel fonksiyonların azalması, uyku düzeninin bozulması olabileceği gibi stupor-koma düzeyinde de olabilir. Bu yüzden hastaları tanımlayabilmek için West Heaven Kriterleri kullanılmaktadır.

West Heaven Kriterleri

Peki, bu hastalarda tanısal testlerden neleri istemeliyiz? Amonyak düzeyi göndermeli miyiz?

Öncelikle temel tetkikler ile hastayı değerlendirmemiz gerekli. Örneğin, hızla elektrolit düzeyini görmek ilk yapmamız gereken test istemi olacaktır. Eğer elektrolit bozukluğu mevcutsa EKG ile değerlendirilmesi gereklidir.

[attention type=red]
[attention type=red]
Bunun dışında BUN ve kreatinin, anemi ya da Gİ kanama için tam kan sayımı; karaciğer enzimleri ve fonksiyon testleri ALT/AST, Albümin, PT/INR görmek gerekecektir.
[/attention]
[/attention]

Bunun dışında enfeksiyöz nedenleri dışlamak için idrar tetkiki ve asit mevcut ise asit örneği alınmalıdır.

Rutin olarak kan NH3 düzeyinin gönderilmesi tartışmalıdır.

Yapılan çalışmalarda kan NH3 düzeyi bakılmasının HE’ li hastaların bilinç düzeyindeki değişimi gözlemek dışında ek bir bilgi sağlamayacağı ve hasta özelinde kullanılabileceği, dolayısıyla klinik sonuç ile korele olmayabileceği, öngörü sağlayamayabileceği belirtilmektedir 2,3,4.

Ancak yeni başlangıçlı veya HE kliniğinde açıklanamayan bir kötüleşme mevcut ise BOS incelemesi yapılmalı; HE ciddiyeti ile korele olan glutamin düzeyinin de görülmesi faydalı olabilir. Kan NH3 düzeyi ancak nedeni bilinmeyen bozulmuş mental durum (BMD) vakalarında HE araştırması önerilmektedir.

Görüntüleme olarak ne istemeliyiz?

Hastanın enfeksiyon odağı araştırılması açısından, pnömoni düşünülen hastalara ya da yüklenme bulgusu olan ve konjestif kalp yetmezliği düşünülen vakalarda direkt grafi düşünülmelidir. Yeni gelişen BMD vakalarında fokal nörolojik defisit mevcutsa, travma ya da serebral ödem düşünülmekte ise Kranial BT ile değerlendirilmesi uygun olacaktır.

Ayırıcı Tanıda Neler Yer Almalı?

Öncelikle HE kliniğinin hastanın klinik öyküsüne dayandığını ve bir tür dışlama tanısı olduğunu akılda tutmakta fayda var.

Her ne kadar bu klinik bir ya da birkaç metabolitin birikimi nedeniyle ortaya çıksa da bunu tetikleyen bir olay ya da olaylar dizisi çoğu zaman altta yatmaktadır.

Hastaların bu duruma gelmesinden sorumlu olan durum her neyse ivedi bir biçimde saptanması, çözümlenmesi gerekmektedir. Bu yüzden öncelikle etiyolojisine bakalım:

Hepatik Ensefalopati, etiyolojik olarak 3 Tipe ayrılmakta5:

  1. Tip A: Akut karaciğer hasarı ve fulminan hepatik yetmezliğe bağlı HE
  2. Tip B: Herhangi bir karaciğer hastalığı olmaksızın postosistemik bypassa bağlı HE
  3. Tip C: Siroz ve Portal Hipertansiyona bağlı HE

Bu etiyolojik evreleme dışında hastada eşlik edebilecek ve hastanın genel durumunu bozan diğer olasılıklar gözden geçirilmelidir.

Özetleyecek olursak, eğer hastanız bilinç değişikliği ile geliyorsa ilk bakmamız gereken hipoglisemi ilk olası tetikleyici durum ya da ayırıcı tanımız olmalıdır. Hastanızın yüksek volümlü (5 lt ya da daha fazla) parasentez öyküsü var ya da kullanmakta olduğu diüretik dozunun yakın zamanda artırıldığını öğrendiyseniz bu hastada hipovolemiyi düşünmek gerekli.

Ayrıca diüretik kullanımı olan hastada minimal de olsa elektrolit bozuklukları gelişebileceği (hipokalemi, hiponatremi) aynı zamanda üremi ve azotemiye neden olarak bilinç durumunu etkileyebileceği unutulmaması gerekir.

[attention type=yellow]
Özellikle yaşlı hastalarda daha sık meydana gelen Gastrointestinal (Gİ) kanamalar bir diğer hayati öneme sahip tetikleyici neden olarak karşımıza çıkmakta. Asit sıvısının enfeksiyon odağı olabileceği için Spontan Bakteriyel Peritonit ve buna bağlı gelişmiş olabilecek Sepsis mutlaka akla gelmelidir.
[/attention]

Elbette bilinç değişikliğini açıklayabilecek toksik durumlar göz önünde bulundurulmalıdır. Bunun dışında intrakranial kanama ya da serebrovasküler olay da mutlaka ayırıcı tanı içerisinde yer almalıdır.

Hastayı tanıdık, ayırıcı tanıları da oluşturarak eldeki veriler ile dışlama yolunda gitmekteyiz. Hastanın başvurusundan itibaren acilde yapmamız gereken şeyler ne?

Acilci Gözüyle Hepatik Ensefalopati Tedavisi: “DESTEKLEYİN BENİ!”

Acil tıbbın belki de en ‘heyecansız’ yanı olan destek tedavisi gibi görünse de hastaların verilen ‘basit görünümlü’ tedaviler ile ne kadar hızlı klinik düzelme yaşadıklarını görmek gerçekten keyif verici.

RESÜSİTASYON

Hekim olarak ilk işimiz hastanın genel durumunu saptayarak gerekli resüsitasyonu yapmak. Dolayısıyla hastanın erken dönemde havayolunun riskli olup olmadığını tespit ederek güvenliğini sağlamak olacaktır.

Evre 3 ve Evre 4 HE hastalarında bilinç değişikliği meydana geldiği için erken dönemde entübasyon önerilmekte6.

Hastaların sedasyonu gerekli ise midazolama göre sedasyon etkinliği açısından farklı olmayan propofol’ün tercih edilmesi önerilmektedir7.

“Burada küçük bir not, midazolam her ne kadar propofol ile benzer bir etkinlikte olsa da, propofol’ün lipofilik olması, hızla beyin dokusuna geçmesi ve sonrasında periferik dokularda metabolitlerinin inaktif olması önemlidir.

Propofol, midazolam’a göre daha kısa etki süresine sahiptir (Propofol: 3-10dk, Midazolam: 60-90dk).  Her iki ajan da benzer yan etki profillerine sahiptir.

Propofol’ün eliminasyonunun hem renal hem karaciğer yetersizliğinde değişmemesi nedeniyle sedasyonda tercih edilmesi daha uygun olacaktır.” 8

Bunun dışında kardiyak monitörizasyon ile birlikte eşlik eden kalp yetmezliği durumuna göre dikkatli olmak kaydıyla sıvı resüsitasyonu yapılmalıdır. Bu hastaların gelişinde hipoglisemi olabileceği gibi, karaciğer rezerv ve fonksiyonlarının gerilemesi nedenli hipoglisemi riski taşıdıkları akılda tutularak 2 saatte bir kan şekeri takibi yapılmalıdır. Hipoglisemi (

Источник: https://www.acilci.net/acilci-gozuyle-hepatik-ensefalopati/

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.