Hipotiroidi Nedir?

içerik

HİPOTİROİD

Hipotiroidi Nedir?

Tiroit bezinin normalden çok çalışarak aşırı miktarda tiroid hormonu üretmesine hipertiroidi denilir. Çeşitli nedenlerle kanda tiroid hormonunun artmasına ise tirotoksikoz denilir. Her ikisininde belirti ve bulguları aynıdır. Her iki durumda da kanda T3 ve T4 tiroid hormonlarının düzeyi artar. Kanda TSH düzeyi ise düşer.

En sık görülen nedeni Graves hastalığı denilen durumdur. Sıcak nodüller özellikle yaşlı hastalarda hipertiroidinin diğer önemli bir sebebidir. Tiroid hormonlarının kontrolsuz alımı, bazı iltahabi tiroid hastalıkları, aşırı iyot alımı ve doğum sonrası tiroid hastalığı diğer hipertiroidi ve tirotoksikoz sebepleri arasında sayılabilir.

Hipertiroidi oldukça rahatsızlık ve şikayet oluşturan, zarar verici toksik bir durumdur.

Hipotiroidizm nedir?

Kanda tiroid hormonlarının normalden az olmasına hipotiroidi denir. En önemli ve en sık görülen sebebi tiroid bezinin az çalışmasıdır. Tiroid bezinin az çalışması tiroidit denilen iltahabi tiroid hastalığına  (Hashimato) bağlı olarak gelişir.

Hashimato tiroiditi kadınlarda erkeklere göre daha sık görülür ve yaş ilerledikçe görülme sıklığı artar. Tiroid bezinin ameliyatla çıkarılması ve radyoaktif iyot tedavisi hipotiroidinin diğer sebepleri arasında sayılabilir.

Nadiren de kullanılan bazı ilaçlara veya bazı nadir beyin hastalıklarına bağlı olarak da hipotiroidi oluşabilir.

Hipotiroidinin en sık rastlanan belirtileri neler?

Hipotiroidinin belirtileri hastalığın şiddetine bağlı olarak değişim gösterir. Hastalığın erken dönemlerinde çok belirgin olmayan şikayetler hastalığın şiddeti arttıkça çok belirgin hale gelir. Erken dönemlerde şikayetler genellikle yaşlılığa bağlanır ve tanısı zordur.. Ayrıca şikayetler çok çeşitlilik gösterir.

Bu nedenle hastalık pek akla gelmez ve başka gerekçelerle yapılan testler sonucunda tesadüfen ortaya çıkar.  En sık görülen belirtiler yorgunluk hissi, uyuşukluk, halsizlik, dikkat bozukluğu ve unutkanlıktır. Depresyon hipotiroidi hastalarında çok sık görülür.

Ses kalınlaşması, üşüme, cilt kuruluğu, terlemede azalma, saç dökülmesi, kabızlık, kilo alma, kilo vermede zorluk, tırnaklarda kırılma ve iştah kaybı sıklıkla görülür.

Hastalığın daha da ilerlediği durumlarda hareket yavaşlaması, kramplar, kalp ritminde yavaşlama, göz etrafında şişlik, el ve ayaklarda şişlikler görülmeye başlanır. Ancak her hastada bu bulgu ve belirtilerin hepsi bir arada bulunmayabilir.

Kalpte de sorunlara yol açabilir mi?

Evet, özellikle tedavi edilmeyen hastalarda önemli sorunlara yol açabilir. Hipotiroidide kalp hızında yavaşlama görülür ve tansiyon yükseliği oluşur.

Kanda kolesterolün yükselmesine bağlı olarak damar sertliği ve kalp damar hastalığı oluşur. Hastalığın ilerlemesi durumunda kalp zarlarında sıvı birikir ve kalp yetmezliği gelişebilir.

Bu nedenle hipotiroidi hastalarının düzenli olarak kalp kontrolü yaptırmalı, kan kolesterol düzeylerini ölçtürmeleri gerekir.

Sindirim sisteminde nasıl problemler yaratıyor?

Hastalarda kabızlık çok sık görülen bir şikayet olarak ortaya çıkar. Bütün sindirim sistemi hareketlerinde yavaşlama olur.. Bu durum hazımsızlık, şişkinlik ve kabızlık şikayetlerine neden olur. Ayrıca, safra kesesi hareketlerinde oluşan yavaşlama hazımsızlık şikayetlerinde artışa neden olur. Hipotiroidi mide ve barsaklarda emilim bozukluğuna da yol açar.

Demir, B vitamini ve folik asit emilimindeki azalmaya bağlı olarak kansızlık hipotiroidi hastalarında sıklıkla ortaya çıkar. Metabolizma azalmasına bağlı olarak oluşan üiüme hissi kansızlıkla beraber iyice artar.

Hipotiroidi hastalarının kan sayımı ölçümlerinin düzenli olarak yapılması ve kansızlık gelişmişse demir, B vitamini, folik asit ve selnyum gibi element ve vitaminleri almaları gerekir.

Böbrekleri de etkiliyor mu?

Evet. Hipotiroididen maalesef böbrekler de etkileniyor. Böbreklerle ilgili bulgular erken dönemde pek gözlenmezken hastalık ilerledikçe ortaya çıkıyor. Böbrek kan akımında azalma ve idrar yapımında azalma gelişiyor. İdrarın yapısında değişiklik oluşuyor.

Vücutta su ve tuz tutulumunda artış ve buna bağlı olarak tansiyon yüksekliği gelişiyor. İleri evrelerde su ve tuz tutulumundaki artışa bağlı olarak miksödem denilen ağır tablo gelişebiliyor.

Ancak günümüzde hastalığın tanısı daha erken evrelerde konulabildiği için böyle ağır durumlarla pek sık olarak karşılaşılmıyor.

Solunum sisteminde ne tür sorunlar görülür?

Hipotiroidi bütün sistemleri etkilediğinden solunum sistemi de olumsuzluklardan nasibini alır. Bu hastalarda solunum sayısında azalma ortaya çıkar.

Zaten bu hastalarda halsizlik bitkinlik gibi şikayetler varken daha az oksijen alınması hastaların daha da enerjisiz kalmalarına neden olur.

Kas hareketlerinin esnekliğinin azalmasına ve boğaz kuruluğuna bağlı bağlı olarak horlama ve uykuda apne denilen kısa süreli solunum durmaları özellikle kilolu obez hastalarda ortaya çıkabilir. Ödem ve esneklik azalmasına bağlı olarak ses kalınlaşması görülebilir.

Kramplar hipotiroidi habercisi olabilir mi?

Bazen hipotiroidinin tek belirtisi kaslarda kramplarıolabilir. Bu şikayeti olan hastalarda tiroid fonksiyonlarına bakmak gerekir. Kramp şikayetine kas güçsüzlüğü ve kas ağrıları da eşlik edebilir. Reflekslerde ve hareketlerde yavaşlama kas sertleşmesine bağlı olabilir. Eklemlerde ağrı, eklem hareketlerinde kısıtlılık ve eklemlerde şişlik görülebilir. 

Ciltte nasıl değişiklikler olur?

En önemli bulgular ciltte olur. Cilt kuru, kaba, kalın ve soğuktur. Terlemenin azalmasına, yağ bezlerinin az çalışmasına bağlı olarak cilt kurudur. Saçlar kalın ve kabadır. Saç dökülmesinde artış olur.

İleri evrelerde kaşlarda da azalma gçrülebilir. Tırnaklar kolay kırılır ve kabalaşmıştır. Tırnakların uzaması yavaşlar üzerinde yarıklar oluşabilir. Ciltteki soğukluk ve solukluk kansızlıkla iyice belirginleşir.

Yüzde sarımtırak soluk bir renk hakim olur. 

Hipotirodinin kısırlığa yol açtığı söyleniyor..

Hipotiroidi hastalarında adet düzensizliği sıklıkla görülür. Adet sayısında artma ve kanama miktarında artış görülür. İleri evrelerde adetlerde azalma izlenir. Cinsel isteksizliğe yol açtığından ve yumurtlamayı azalttığından gebe kalma zorlaşabilir.

Kısırlık tedavisi gören hastalarda hipotiroidi görülme oranı yükselmektedir. Bazı çalışmalarda hipotiroidi ile kısırlık arasında paralellik bulunmuştur.

Bu nedenle özellikle tüp bebek yapacak hastaların tiroid fonksiyonlarının incelenmesi eğer hipotiroidi var ise tedavisi gerekir.

Çocuklarda zeka geriliği yaptığı doğru mu?

Tiroid hormonları doğumdan sonra gelişme ve büyüme için mutlaka gereklidir. Yenidoğanlarda tiroid bezinin az çalışması beyin ve sinir sistemindeki gelişmeyi durduracağı için zeka geriliğine neden olur. Bu çocuklarda dil büyüktür.

Ses kaba ve kalındır. Cil kuru ve kalındır. Güçlükle beslenebilirler. Kemik yaşı geri kalır, dişler zamanında çıkmaz. Bu ağır tablo ortaya çıkmadan tanı doğumdan hemen sonra konmalı ve tedavi en kısa sürede başlamalıdır.

Aksi takdirde zeka geriliği kalıcı hale gelir.

Çok üşüme hipotiroidi belirtisi olabilir mi?

Özellikle yaşlılarda çok üşüme hipotiroidinin tek belirtisi olabilir. Metabolizmanın azalmasına bağlı olarak vücut ısısında azalma meydana gelir.

Vücut daha fazla ısı kaybını önlemek için bir savunma mekanizması olarak damarların büzülmesini ve cilt kan akımının azalmasını sağlar. Bu durum soğuğa karşı olan tahammülsüzlüğü iyice artırır.

Hipotiroidi nedeniyle gelişen kansızlık vücudun ısınmasını iyice güçleştirir. Özellikle yaşlı hastalar ellerinin ve ayaklarının sıcak havalarda bile üşüdüğünden yakınırlar.

Hipotiroidi kolesterol düzeyini de etkiliyor mu?

Hipotiroidi hastalarında lipid metabolizmasında azalma oluşur. Bu nedenle kanda lipid düzeyleri artar. Bazen hipotiroidinin tek bulgusu kanda lipid düzeyinin artması olabilir.

Yapılan ölçümlerde hipotiroidi hastalarında kan total kolesterolünde ve kötü kolesterol dediğimiz LDL’nin miktarlarında artışlar olduğu saptanmıştır. Kan kolesterol ve kötü yağların artışı kalp damar hastalıklarının hipotiroidi hastalarında daha sık gelişmesine neden olabilir.

Bu hastalarda hipotiroidi tedavisiyle kan kolesterol ve LDL düzeyleri yavaş yavaş normale döner.

Şişmanlığa yol açıyor mu?

Hipotiroidi metabolizmanın yavaşlamasına sebep olur. Metabolizmanın yavaşlamasına bağlı olarak hipotiroidi bir miktar kilo almaya sebep olabilir.

Ancak tedavi ile alınan kilolar kolaylıkla geri verilemez. Aşırı kilo alma ancak ağır hipotiroidinin olduğu durumlarda ortaya çıkabilir.

Bu durumda da kilo alma çoğunlukla su ve tuz tutulmasına yani ödeme bağlıdır ve hipotiroidinin tedavisiyle düzeltilebilir.

Bu hastalık sık görülüyor mu?

Bu hastalık oldukça sık ve yaygın görülmektedir. Tüm toplum bireylerinde yaklaşık %5 oranında görülmekle birlikte kadınlarda görülme sıklığı daha fazladır. Yaş ilerledikçe hipotiroidinin görülme sıklığı artar.

Yaşlılarda 20 kadından birinde aşikar veya gizli hipotiroidi görülebilmektedir.

Ailesinde hipotiroidi olanlar, daha önce tiroid hastalığı geçirenler, tiroid ameliyatı olanlar veya radyoaktif iyot (atom) tedavisi olanlarda hipotiroidi görülme sıklığı artmaktadır.

Peki, hipotiroidinin sebepleri neler?

Hipotiroidinin en önemli sebebi Hashimato hastalığı olarak bilinen tiroid bezinin iltahabi ahstalığıdır. Tam olarak mekanizması belli olmamakla beraber bağışıklık sistemindeki bir bozukluktan ortaya çıktığı sanılmaktadır.

Ayrıca, ameliyat ile tiroid bezinin tamamının veya bir kısmının alınması, radyoaktif iyot (atom) tedavisi, lityum gibi bazı ilaçların alınması hipotiroidi sebepleri arasında sayılabilir. Gebelik veya doğumdan sonra, iyot azlığı veya çokluğu hipotiroidinin diğer sebepleridir.

Nadir olarak bazı beyin ve sinir hastalıkları da hipotiroidi yapabilir.

Nasıl teşhis ediliyor?

Hekimin ilk önce hipotiroididen şüphelenmesi gereklidir. Daha sonra tanı koymak çok kolaydır. Kan TSH, T3 ve T4 düzeylerine bakılır. Genellikle T3 ve T4 düzeyleri normalken TSH düzeyinde artış gözlenir.

Daha ileri durumlarda TSH düzeyi çok yükselir ve o durumlarda T3 ve T4 düzeylerinde düşme gözlenir. AntiTPO ve AntiTg gibi antikor denilen kan proteinlerinin düzeyinin de ölçülmesi gereklidir.

Hashimato hastalığında bu değerlerin bazen her ikisi de bazen sadece biri yüksek bulunur. Antikor düzeyleri tedaviyle düzelmez.

Peki nasıl tedavi ediliyor?

Bir kere teşhis edildikten sonra kan TSH düzeyinin normale indirilmesi gerekir. Bunun için T4 hormonu ilaçla dışarıdan verilir. Tiroksin denilen bu hormon uygun dozlarda alınırsa hiçbir zararı yoktur, kullanılması kolaydır yan etki oluşturmaz.

İlaç düzenli olarak sabahları aç karnına alınmalıdır. Ancak unutulmamalıdır ki bu tedavi sadece kan değerlerini düzeltmek içindir. Hastalığın kendisini ortadan kaldırmaz. Bu nedenle hastalar ömür boyu ilaç kullanmak zorundadır.

Ayrıca hastalara demir, B vitamini, folik asit ve selenyum gibi destek tedavilerinin verilmesi yararlıdır.

Источник: https://www.leventkabasakal.com/hastalik-turleri/tiroit/hipotiroit/

Hipotiroidi Nedir? – Hipotiroidizm

Hipotiroidi Nedir?

Hipotiroidi, aktivitesi azalmış tiroid bezi anlamına gelmektedir. Hipotiroidizm tiroid bezinin, vücudun normal çalışmasını sağlamak için yeterli tiroid hormonu salgılayamaması anlamına gelir. Kan dolaşımında çok düşük miktarda tiroid hormonu bulunan insanlar hipotiroiddir. En sık sebepleri otoimmun hastalık, tiroid bezinin cerrahi olarak çıkarılması ve radyasyon tedavisidir.

Hipotiroidi Belirtileri Nelerdir?

Vücutta tiroid hormonu seviyesi çok düşük olduğunda hücrelere az tiroid hormonu ulaşır ve vücudun işlemleri yavaşlamaya başlar.

Vücut yavaşladıkça üşüdüğünüzü, kolay yorulduğunuzu, cildinizin kuru olduğunu, unutkan ve depresif hale geldiğinizi, kabız olmaya başladığınızı fark edebilirsiniz.

Semptomlar çok çeşitli ve belli belirsiz olduğu için, hipotiroidizminizin olup olmadığını anlamanın en kesin yolu basit bir TSH kan testidir..

Diğer İnsanları Bilgilendirmek

Diğer aile bireylerinize söyleyin, Hipotiroidizm ailesel olduğu için, yakınlarınızı hipotiroidizminizle ilgili bilgilendirin ve onları düzenli olarak TSH testi yaptırmaya teşvik edin.

Hipotiroidizminizle ve tedavisinde kullanılan ilaçlar ve dozlarıyla ilgili diğer doktorlarınızı ve eczacınızı da bilgilendirin. Eğer yeni bir doktora görünmeye başlarsanız, doktorunuza hipotiroidizminizin olduğunu ve TSH’ınızın her yıl test edilmesi gerektiğini söyleyin.

Eğer bir endokrinoloğa görünüyorsanız, raporlarınızın kopyalarının birinci basamak hekiminize gönderilmesini isteyin.

Uzun Dönemde Ne Bekleyebilirsiniz? 

Hipotiroidizmin tedavisi yoktur ve hastalar ömür boyu hastalığı taşır. Bazı istisnalar vardır; viral tiroiditi olan hastaların bir çoğunun tiroid fonksiyonları normale döner, tıpkı gebelikten sonra tiroidit olan hastalarda olduğu gibi.

Hipotiroidizm daha ciddi veya daha basit olabilir ve zaman içinde tiroksin seviyeniz değişebilir. Tedaviye ömür boyu bağlılık göstermeniz gerekir.

Ancak eğer haplarınızı her gün düzenli olarak alırsanız ve doğru tiroksin dozunu almak ve korumak için doktorunuzla birlikte çalışırsanız hipotiroidizminizi ömrünüz boyunca tamamen kontrol altında tutabilirsiniz.

Belirtileriniz düzelecek ve düşük tiroid hormonu seviyesinin neden olduğu ciddi etkilerin kötüleşmesi duracak hatta iyileşecektir. Eğer hipotiroidizminizi iyi kontrol altında tutarsanız, hayat sürenizi kısaltmayacaktır.

Hipotiroidi Nedenleri?

Tiroid bezindeki hücrelerin yeterli tiroid hormonu sentezleyememesinin bir çok nedeni olabilir. En çok görülenden daha az görülene doğru sıralanmış şekilde en sık sebepler şunlardır

Otoimmün hastalık : Bazı insanların vücudunda, vücudu işgalci infeksiyonlara karşı koruyan bağışıklık sistemi, tiroid bezi hücrelerini ve enzimlerini kendisine saldırabilecek işgalcilerle karıştırır.

O zaman yeterli tiroid hormonu sentezleyecek tiroid bez hücresi ve enzimi kalmaz. Bu durum kadınlarda erkeklere göre daha yaygındır. Otoimmun tiroidit aniden başlayabilir veya yıllar içinde yavaşça gelişebilir.

En yaygın formları Hashimoto tiroiditi ve atrofik tiroidittir.

Tiroidin bir parçasının veya tamamını cerrahi olarak çıkarılması : Bazı tiroid nodüllü, tiroid kanserli veya Graves hastalığı olan hastalarda tiroid bezlerinin bir kısmının veya tamamının çıkarılmasına gerek duyulabilir. Eğer tiroid bezi tamamen çıkarılırsa, kişi kesinlikle hipotiroid olacaktır. Eğer bir parça tiroid bezi kalmışsa, kan seviyelerini normalde tutmak için yeterli hormon üretme yeteneği olabilir.

Radyasyon tedavisi : Graves hastalığı, tiroid nodülü veya tiroid kanseri olan bazı hastalar tiroid bezini yok etmek amacıyla radyoaktif iyot (I-131)  ile tedavi edilirler. Hodgkin hastalığı, lenfoma veya baş ve boynun kanserleri radyasyonla tedavi edilir. Tüm bu hastalar tiroid fonksiyonlarının bir kısmını kaybedebilirler.

Konjenital hipotiroidizm (doğuştan hipotiroidi) : Az sayıda bebek tiroid bezi olmadan veya kısmen gelişmiş bir tiroid beziyle doğar. Az sayıda bebek ise tiroid bezinin parçası veya tamamı yanlış yerde olarak doğar(ektopik tiroid). Bazı bebeklerde, tiroid hücreleri veya tiroid enzimleri doğru çalışmaz.

Tiroidit : Tiroidit genellikle otoimmün saldırı veya viral enfeksiyonun neden olduğu tiroid bezinin iltihaplanmasıdır. Tiroidit tiroid bezinin depolanmış tüm tiroid hormonunun bir anda kana salgılanmasına neden olup kısa süreli hipertiroidizme (aşırı tiroid aktivitesi) neden olabilir, sonrasında tiroid az aktif hale gelir.

İlaçlar : Amiodaron, lityum, interferon alfa ve interlökin-2 gibi ilaçlar tiroid bezini normal olarak tiroid hormonu üretmekten alıkoyabilir. Bu ilaçlar muhtemelen otoimmün tiroidit hastalığına genetik yatkınlığı olan hastalarda hipotiroidizmi tetiklemektedir.

Çok fazla veya çok az iyot : Tiroid bezinin hormon yapabilmek için iyota ihtiyacı vardır. İyot vücuda yiyeceklerle gelir ve kan aracılığıyla tiroid bezine ulaşır. Tiroid hormonu üretimini dengede tutmak, doğru miktarda iyot gerektirir.

Hipofiz bezinde hasar : Hipofiz, “usta bez”, tiroid bezine ne kadar hormon yapacağını söyler. Hipofiz bezi bir tümör, radyasyon ya da cerrahi nedeniyle zarar gördüğünde tiroid bezine daha fazla direktif veremeyebilir ve tiroid bezi yeterli hormon sentezleyemeyebilir.

Tiroid bezini tutan nadir bozukluklar : Az sayıda insanda, bazı hastalıklar tiroid bezinde anormal maddeler birikmesine yol açarak fonksiyonunu bozar. Örneğin, amiloidozda amiloid proteini, sarkoidozda granülomlar ve hemokromatozda demir birikebilir.

Hipotiroidi Tanısı Nasıl Konur?

Hipotiroidizmin doğru tanısı aşağıdakilere dayanır :

Belirtiler : Hipotiroidizmin karakteristik belirtileri yoktur.

Hipotiroidizmli tüm hastalarda görülen bir belirti olmamakla birlikte hipotiroidizmin birçok belirtisi başka hastalıklara sahip olan kişilerde de görülebilir.

Belirtilerinizin hipotiroidizme bağlı olup olmadığını anlamaya yardımcı olmanın bir yolu belirtilerinizin sürekli olması (hipotiroidizm daha az olasıdır) veya daha önce hissettiğinizden farklı olmasıdır (hipotiroidizm daha olasıdır).

Tıbbi öykü ve aile öyküsü : Aşağıdaki durumları doktorunuza söylemelisiniz :

  • Sağlığınızda vücudunuzun yavaşladığını gösteren değişiklikler olması,
  • Tiroid ameliyatı geçirmiş olmanız,
  • Tiroid kanserini tedavi etmek için boynunuza radyasyon almış olmanız,
  • Hipotiroidizme neden olacak herhangi bir ilaç kullanmanız –amiodaron, lityum, interferon alfa, interlökin-2, talidomid,
  • Ailenizde tiroid hastalığı olan birinin olup olmadığı.

Fizik muayene : Doktorunuz tiroid bezinini kontrol edecek ve kuru cilt, şişme, yavaşlamış refleksler, yavaş kalp hızı gibi değişiklikleri araştıracaktır.

Kan testleri : Hipotiroidizmin tanısında kullanılan iki kan testi vardır.

TSH (Tiroid stimülan hormon) testi : Bu hipotiroidizm için en önemli ve hassas testtir. Tiroid bezinin ne kadar tiroid hormonu tiroksin(T4), yapmasının istendiğini ölçer. Anormal derecede yüksek TSH hipotiroidizmi gösterir; tiroid bezinin daha fazla T4 yapması istenmiştir çünkü kanda yeteri kadar T4 yoktur.

T4 testleri : Kandaki T4’ün büyük kısmı tiroksin bağlayıcı globulin adı verilen bir proteine bağlıdır. “Bağlı” T4 vücut hücrelerine giremez. Kandaki T4’ün yalnızca %1-2’si bağlanmamıştır (“serbest”) ve hücrelere girebilir. Serbest T4 ve serbest T4 indeksi kanda ne kadar serbest ve hücrelere girebilme yeteneği olan T4 bulunduğunu ölçmeye yarayan basit kan testleridir.

Hipotiroidi Nasıl Tedavi Edilir?

Tiroksin (T4) yerine koyma tedavisi.

Hipotiroidi tamamen iyileştirilemez. Ama neredeyse tüm hastalarda, hipotiroidizm tamamen kontrol altına alınabilir. T4 ve TSH seviyelerinizi normale getirmek için, kendi tiroidinizin sentezleyemediği hormon miktarının yerine koyulması ile tedavi edilir.

Böylece tiroid beziniz düzgün çalışmıyor olsa bile, T4 desteği vücudunuzun tiroid hormon seviyesini ve vücut fonksiyonlarınızı yerine getirir. Sentetik T4 hapları tıpkı tiroid bezinin kendi ürettiği T4 gibi hormon içerir.

Ciddi miksödemli (hayat tehdit eden hipotiroidi) hastalar hariç tüm hipotiroidi hastaları hastaneye yatmaya gerek olmadan ayaktan hasta olarak tedavi edilebilir.

Yan etkiler ve komplikasyonlar : Tiroksinin tek tehsi çok fazla veya çok az alınmaktan kaynaklanır. Çok az alırsanız, hipotiroidizminiz devam edecektir. Çok fazla alırsanız hipertiroidizm -aşırı aktif tiroid bezi- belirtileri ortaya çıkacaktır.

Hipertiroidizmin en sık görülen belirtileri yorgunluğa rağmen uyuyamama, artmış iştah, endişelilik, titreme, diğer insanlar üşürken sıcak hissetmek, zayıf kaslara bağlı olarak egzersiz problemi, nefes darlığı ve hızlı ve düzensiz atan kalptir. Tiroksin destek tedavisi sırasında hipertiroidizm semptomları olan hastalar TSH seviyelerini test ettirmelidirler.

Eğer düşükse, bu gereğinden fazla tiroid hormonu alındığını gösterir ve ilaç dozları azaltılmalıdır.

Takip;

Tiroksin doz değişikliğinden sonra her 6-10 haftada bir TSH düzeyinizi kontrol ettirmelisiniz. Eğer gebeyseniz veya vücudunuzun tiroksini kullanma yeteneğini etkileyebilecek bir ilaç alıyorsanız testlere daha sık ihtiyaç duyabilirsiniz. Tedavinin amacı TSH’ınızı normal aralıkta tutmaktır.

Hipotiroidizmli bebekler günlük tedavilerinin tamamını almalı ve büyüdükleri süreçte zeka geriliği ve boy kısalığını engellemek için TSH seviyeleri test edilmelidir. Bir tiroksin dozuna alıştıktan sonra, TSH testleri için yılda 1 kontrole dönebilirsiniz.

Aşağıdaki durumlardan birinin gerçekleşmesi halinde daha erken test yaptırmanı gerekir :

  • Belirtileriniz kötüleşirse
  • Tiroksin dozunuzu veya markasını değiştirmek, ya da haplarınızı yemekle birlikte veya yemeksiz alma alışkanlığınızıı değiştirmek istediğinizde
  • Aşırı kilo alır ya da verirseniz (başlangıçta aşırı kilolu olmayan kişiler için 5 kg kadar fark)
  • Tiroksinin emilimini etkileyebilecek bir ilaç (belli antiasitler, kalsiyum destekleri ve demir tabletleri) kullanmaya başlamanız, bırakmanız veya dozunu değiştirmeniz. Östrojen içeren ilaçlar da aynı şekilde tiroksin dozlarını etkiler, dolayısıyla bu ilaçlarda herhangi bir değişiklik tiroksin dozlarınızın tekrar değerlendirilmesini gerektirir.
  • Tüm tiroksin hormonlarınızı almıyorsanız doktorunuza kaç doz atladığınızı dürüstçe söyleyin.
  • Tiroksin tedavisini durdurmayı denemek istiyorsanız. Eğer tiroksin tedavisine daha fazla devam etmeyecek kadar iyi olduğunuzu düşünüyorsanız, bunu sadece doktorunuzun yakın gözlemi altında deneyiniz. Hapları tamamen bırakmaktansa, doktorunuzdan dozunuzu azaltmayı denemeyi isteyebilirsiniz. TSH’ınız yükselirse tedaviye devam etmeniz gerektiğini anlarsınız.

Doç. Dr. Serkan Teksöz
Hipotiroidi Cerrahisi Uzmanı

Источник: https://serkanteksoz.com/hipotiroidi-nedir/

Hipotiroidi Nedir? Nedenleri, Belirtileri, Korunma Yolları ve Tedavisi

Hipotiroidi Nedir?

Tiroid bezi insan vücudunda çok önemli bir yere sahiptir. Tiroid hormonlarının salınımını sağlayan bu bezler aynı zamanda birçok yaşamsal aktiviteyi de kontrol eder.

Tiroid bezlerinin çalışması neticesinde üretilen hormonun sistemsel olarak bozulması ve dengenin yok olması ise çeşitli tiroid hastalıklarının ortaya çıkmasına sebep olmaktadır.

Tiroid bezlerinin az ya da çok çalışmasına bağlı olarak hastalıklar farklı özellikler kazanır.

Daha önce sizlere tiroid bezlerinin normalden fazla çalışması ile ortaya çıkan hipertiroidi hastalığından bahsetmiştik. Bu yazımızda ise bunun tam tersi bir durum olan hipotiroidi veya hipotiroidizm konusunu anlatacağız.

Hipotiroidi, tiroid bezlerinin az çalışmasına bağlı olarak ortaya çıkar. Hipertiroidizme göre daha sık rastlanmaktadır. Kadınlarda görülme sıklığı daha fazla olan hipotiroidi, 55 – 60 yaşlarında daha fazla ortaya çıkmaktadır.

Guatr Hastalığı Nedir? Nedenleri, Belirtileri, Korunma Yolları ve Tedavisi

Bebeklik döneminden itibaren görülebilen hastalık gelişim bozukluklarına yol açabilir. Birçok bakımdan hayati önem taşıyan durum dikkate alınmalı ve mutlaka tedavi edilmelidir.

Bu nedenle bebeklerde bile dönem dönem kan tahlilleri ile hormonların düzenli çalışıp çalışmadığı kontrol edilir. T3 – T4 gibi büyümeye ve metabolizmaya etki eden hormonların düzensiz salınması, beraberinde daha ciddi hastalıkları da getirebilmektedir.

Tedavisi son derece kolay olan hastalığın bu sürecine önem verilmezse, iyileşme konusunda sonuç alınamayabilir.

Hipotiroidi (Hipotiroidizm) Nedir?

Boyun bölgesinin alt tarafında bulunan tiroid bezlerinin az çalışması sonucu, T3 ve T4 hormonlarının yeteri kadar salgılanmaması ile ortaya çıkan hastalığa hipotirodi veya hipotiroidizm adı verilmektedir. Bebekler, çocuklar ve erişkinler olmak üzere her yaştan bireyde görülebilmektedir. Belirtiler ortaya çıkar çıkmaz tedaviye başlanmalıdır.

Büyüme ve vücut metabolizmasında çok önemli bir yere sahip olan T3 ve T4 hormonları normal seviyesinin altında salınırsa, büyümede yavaşlama olur. Yetişkin bireylerde meydana gelmesi durumunda ise ciltte ödem oluşmasına, halsizliğe, bilinç bulanıklığına ve depresyona neden olmaktadır.

Bilimsel araştırmalara göre doğumsal hipotiroidinin görülme oranı 4000 doğumda 1tanedir. Bunun yanında kadınlarda, erkeklere kıyasla daha çok görüldüğü tespit edilmiştir. Tiroid bezi hastalıklarından şüphe duyan kişilerin endokrinoloji uzmanına gitmeleri gerekmektedir.

Hipotiroidinin Nedenleri Nelerdir?

Hipotiroidinin nedenlerinin en başında hashimoto hastalığı gelmektedir. Bu hastalık tiroid bezlerini tahrip eder ve iltihaplanmasına yol açar. Böylece tiroid bezleri sağlıklı bir şekilde görevini yerine getiremez.

Hipotiroidinin en genel ve birinci nedeninin haşimato hastalığı olduğunu net bir şekilde söyleyebiliriz. Bunun dışında doğumdan itibaren ortaya çıkan genetik yatkınlık bir diğer neden arasında sayılabilir.

Tiroid bezlerinde iltihaplanma görülmesi, ameliyat esnasında tiroid bezinin bir kısmının veya tamamının çıkarılması gibi durumlar hipotiroidizmi tetiklemektedir. Bazı bebeklerin doğduklarında tiroid bezleri yoktur ve bu durum çok tehlidir. Hipotiroidinin vakalarda rastlanan başlıca nedenlerini genel itibariyle şu şekilde sıralayabiliriz;

  • Vücuttaki iyot eksikliği.
  • Hashimato hastalığı.
  • Tiroid bezlerinin herhangi bir nedenle zarar görmesi veya o bireyde bu bezlerin bulunmaması.
  • Radyoaktif iyot tedavisi almış olmak.
  • Lityum içeren ilaçlar kullanmak.
  • Hipofiz bezinin tiroid uyarıcı hormon salınımını yapmaması gibi durumlardır.

Hipotiroidinin Belirtileri Nelerdir?

Hipotiroidi belirtileri arasında yer alan kronik yorgunluk, genellikle ilk etapta hastalıkla ilişkilendirilmez.

Eğer kişi kendini her şeyin normal olmasına rağmen halsiz ve yorgun hissediyorsa, her ihtimale karşı doktora gitmeli ve bir kan tahlili yaptırmalıdır.

Çünkü vücudumuzun dengeli çalışan sisteminde herhangi bir bozukluk olması halinde, illa ki küçük veya büyük bir belirti verecektir.

Hastalardaki önemli belirtilerden birisi de sıcağa ve soğuğa karşı oluşan aşırı hassasiyettir. Bunlardan başka nabız yavaşlar, vücut ısısı düşer, dolayısıyla da üşüme hisseder.

Kabızlık, konsantrasyon bozukluğu, turuncuya dönen cilt rengi değişikliği, ciltte kabarıklık, adet düzensizliği, uyku bozukluğu, depresyon, ses kısıklığı, B12 vitamini eksikliği görülen diğer belirtilerdendir.

Bebeklerde görülmesi halinde boy kısalığı ve zeka geriliği gibi durumlar otaya çıkar. Böyle tablolarda bebekte karın şişliği, ağızdan sürekli salya gelmesi ve omuzların geriye doğru olduğu görülür.

Doğumdan sonra yapılan kan testlerinde genellikle hipotiroidi durumunun olup olmadığı fark edilmektedir. Erişkinlerde hipotiroidizm belirtisi olarak vücut ısısında düşme, beyin fonksiyonlarında yavaşlama gibi durumlar söz konusudur. Hastanın cildi ve saçları matlaşmaya başlar.

Metabolizma son derece yavaştır ve kilo vermek zorlaşır.

Peki, hipotiroidi hiçbir şekilde fark edilmez ve tedaviye çok geç kalınırsa bizi nasıl bir tablo bekler? Hastalığın tedavisine geç kalınır ve şiddeti artarsa, ortaya miksödem koması adı verilen oldukça ciddi bir durum ortaya çıkmaktadır. Miksödem koması; uzun süreli tedavi edilmemiş hipotiroidi hastalığının, hayatı tehdit edecek boyuta ulaşmış klinik komplikasyonudur. Hastada bilinç bulanıklığı ve hipotermi gözlenir.

Hipotiroidi Kimlerde Görülür (Hipotiroidi Risk Faktörleri)?

Hipotiroidide orta yaştaki kadınlar en büyük risk grubudur. Ailede tiroid bezi hastalığı olanlar da risk grubu açısından ikinci sıradadır. Kansızlık, diyabet, romatoid artrit gibi rahatsızlıkları olanlarda da hipotiroidi görülebilir. Yeterli iyot almayanlar ve iyot açısından eksik beslenenler de en önemli risk grubu içerisinde yer almaktadırlar.

Hamilelik döneminde hipotiroidizm görülme riski yüksektir.

Genetik geçiş oranı yüksek bir hastalık olduğundan ilk çocukları hipotiroidili doğan ailelerin, diğer çocuklarında da bu hastalığın görülme ihtimali vardır.

Kadınlarda risk 55 – 60 yaşını geçtikten sonra artış gösterir. Öte yandan az önce bahsettiğimiz hastalıklara sahip olan erkekler de elbette risk grubu içerisinde yer almaktadır.

Hipotiroidi Nasıl Önlenir?

Hastalıktan korunmak için iyot alımının dengeli olmasına özen gösterilmelidir. Özellikle risk grubundakiler, mümkünse yılda bir kez kan değerlerine baktırmalıdır.

Gebelik düşünen ya da gebe olan biri risk grubundaysa hamilelik öncesi ve sırasında sürekli kontrol altında tutulmalıdır. Bunlar dışında genetik olarak oluşabilecek tiroid hastalıkları için net bir korunma yolu yoktur.

Yapılabilecek en iyi şey hastalığın erken teşhisidir.

İyot İçeren Besinler Nelerdir?

Hipotiroidi hastalığının en önemli nedeninin iyot eksikliği olduğundan bahsettik. İyot eksikliği özellikle son yıllarda birçok ciddi hastalığın oluşmasında en önemli etken durumuna geldi. Bu nedenle, iyot açısından zengin olan besinlerin ne olduğunu öğrenmeli ve ideal ölçüde tüketmeliyiz. İyot içeren besinlerin en önemlileri şunlardır;

  • Soya fasulyesi, ıspanak, kuru fasulye, pazı ve sarımsak gibi sebzeler.
  • Çilek.
  • Patates.
  • Mısır.
  • Himalaya tuzu.
  • Yoğurt, süt , yumurta ve peynir gibi süt ürünleri.
  • Özellikle tuzlu suda yaşayan balıklar olmak üzere deniz ürünleri.

İyot eksikliği olan kişiler yukarıda saydığımız gıdaları tüketmenin yanında, sofralarında kullandıkları tuz yerine iyotlu tuzu tercih etmelidirler. Gayet kolay olan bu alışkanlık uzun vadede vücudun iyot dengesini sağlayacaktır.

Hipotiroidi Nasıl Teşhis Edilir?

Hipotiroidi kendini çok belli etmeden sinsice ilerleyen bir hastalık olduğu için teşhis edilmesi biraz zaman alacaktır. Hastalar büyük oranda kronik yorgunluk şikayeti ile doktora başvurmaktadır. Bunu ısıya karşı oluşmuş olan hassasiyet takip eder. Hastalar fiziksel görünümlerindeki değişimleri çoğu zaman fark edemez.

Hasta, belirtileri anlattıkça doktorun teşhis konusunda netleşmesi daha kolay olacaktır. Fiziki bulgulardan sonra mutlaka kan testi istenir.

Temel olarak T3, T4 ve hipofiz bezi tarafından salgılanan TSH hormonlarına bakılır. Kan tetkikleri tanının net bir şekilde konması için zorunludur.

Teşhiste kan değerleri birbiriyle ilişkili olarak değerlendirilmektedir.

Plörezi (Zatülcenp Hastalığı) Nedir? Nedenleri, Belirtileri, Korunma Yolları ve Tedavisi

Tiroid hormonu yüksek ama T3 ile T4 düşükse hipotiroididen şüphelenilir. Ancak diğer seçeneklerde altta yatan başka hastalıklar akla gelmektedir. Hastalıkla beraber nodüllerden şüphe duyuluyorsa ek tetkikler talep edilebilir. Elle muayene ve ultrason incelemesi de teşhisin yapılmasında yardımcıdır.

Hipotiroidinin Tedavisi Nedir?

Hastalığın tedavisi için hastaya eksik olan hormon takviyesi yapılır. Hastalığın geçici olduğu durumlar hariç söz konusu hormon ömür boyu kullanılacaktır.

Yani hipotiroidi hastalığının tedavisi ömür boyu sürmektedir. İnsanlar genel olarak sürekli ilaç kullanma zorunluluğuna sıcak bakmaz ve şikayet ederler.

Bu nedenle ilacı kullanmaya başladıktan bir süre sonra belirtiler ortadan kalkınca, tedavinin bittiğini sanıp ilacı kesebilirler.

Özellikle altını çizmeliyiz ki bu yanlış bir hareket olacaktır. İlaçların düzensiz kullanımı tedavide başarısızlıkla sonuçlanır. Bu nedenle doktorun da kontrolü dahilinde, ilaçların ömür boyu kullanılması gerekmektedir. Tedavide bir diğer önemli nokta verilen ilaçların önerilen dozdan fazla kullanılmaması gerektiğidir. İlacın aşırı kullanımı da başka sorunlara yol açabilmektedir.

Источник: https://bilgihanem.com/hipotiroidi-nedir/

Hipotiroid Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Hipotiroidi Nedir?

Hipotiroid, tiroit bezinin az ya da hiç çalışmamasıyla tiroit hormonu salgılayamaması sonucu ortaya çıkan bir hastalıktır. Tiroit yetmezliği olarakta bilinmektedir. Bu hormonlar T3 ve T4 hormonlarıdır ve  bu hormonlar büyüme ve gelişim için çok önemlidir.

Ömür boyu tedavi gerektiren bir hastalıktır ve tedavi asla kesilmemelidir. 6 ayda ya da yılda bir muayene olmanız tedavi sürecinin daha iyi planlanmasına yardım edecektir. Toplumumuzda  %4,6 oranında hipotiroid hastası vardır.

Bu hastaların çoğunu 55-60 yaş arasında kadın hastalardır.

Tiroit bezi yetersizliğinin 3 çeşidi vardır.

1) Hastalığın ortaya çıktığı yaşa göre;a) Doğumdan sonra ortaya çıkması,

b) Yetişkinlikte ortaya çıkması,

2) Hastalığın şiddetine göre;a) Hafif derecede gelişen ya da başlangıçta olan (Sadece TSH yüksek fakat T4 ve T3  hormonları normal)

b) Belirgin  ya da tam yetmezlik  (TSH yüksek, T4 ve T3 düşük)

3) Hastalığın ortaya çıkış yerine göre;a) Tiroid bezinde tiroit hormonunun eksikliğinden dolayı oluşur. Hastaların %95 inde bu çeşit görülür.

b) Beyindeki hipofiz bezinden salgılanan TSH hormonunun az salgılanması sonucunda oluşur.

Hipotiroid Görülme Riski Olanlar

Hipotiroid Kadınlarda Daha Fazla Görülmektedir.

1) Diyabet hastasi olanlar,
2) Kansızlık görülenler,
3) 55-60 yaş arası kadınlar,
4) Obezite ve normal kilosunun üstünde olanlar,
5) Adet düzensizliği yaşayan kişiler,
6) Depresyonu olanlar,
7) Kolesterolü olanlar.
Ayrıca kısır kadınlarda tiroit bezi yetmezliğinin görülme ihtimali yüksektir.

Hipotiroid Nedenleri

En önemli nedenlerinden biri iyot eksikliği ya da fazlalığıdır. Ayrıca diğer nedenlerini sıralayacak olursa;

1) Hashimoto hastalığının görüldüğü hastalarda tiroit bezi tahrip olur.

2) Kalıtım,
3) Mikroplar,
4) Kullanılan bazı ilaçların yan etkileri,
5) Tiroit bezi iltihaplanması sonucu zarar görmesi,
6) Tiroit bezinin alınması,
7) Selenyum eksikliği,
8) Doğuştan tiroit bezinin olmaması,
9) Graves hastalarına yapılan radyoaktif iyot tedavisinin tiroit bezine zarar vermesi gibi nedenler.

İlginizi çekebilir  Hemofili

Bu tip nedenlerden dolayı tiroit bezi yetmezliği görülür.

Yetişkinlikte ortaya çıktığında ise hipotiroid belirtileri halsizlik, üşüme, titreme, seste kısılma, el, yüz ve gözde şişlik, ciltte kuruluk, saçlarda dökülme, uyku problemleri, depresyon, regl düzensizliği, kilo artışı, konsantrasyon bozukluğu, hafızada zayıflık kansızlık, B12 eksikliği, az terleme, cinsel istek kaybı, kekemelik gibi durumlardır.. Belirtilerin bir yıldan uzun süre sonra ortaya çıkması muhtemeldir.

Bebeklerde görüldüğünde ise gelişim ve büyüme geriliğinden kaynaklı, zeka geriliği, boy kısalığı, sağırlık,  solunumda sıkıntı, dilde büyüklük, göbek fıtığı, morarma, sarılık görülebilmektedir. Bebeklerde bu hastalığın görülme olasılığı 4000 de 1 dir.

Hipotiroid Komplikasyonları

Hipotiroidin neden olduğu bazı problemler vardır. Bu sorunlar kişinin sağlığını büyük ölçüde riske atmaktadır.

Tedavi olmayan kişide koroner kalp hastalığı, yüksek tansiyon, %20 sinde küçük tansiyon, kalp zarında sıvı birikmesi, akciğere uyku apnesi, horlama vs, kabızlık,  depresyon, el bileğinde sinir sıkışması, üremede bozuklukları gibi problemlerden bir ya da birkaçı ortaya çıkabilmektedir.

Hipotiroid Tedavisi

Hipotiroid Tedavisinde Kullanılan İlaçlar

Hipotiroid tedavisinde öncelikle Endokrin uzmanını kan testi ve hormon testleri yaptırır. T3 ve T4 hormonlarına bakılır. Doktor buna göre tedaviye başlar. Yeni doğan bebeklerde durum geçiciyse tiroit bezinin salgılamadığı hormonun yerine geçecek ilaç verilir.

İlaç bebek iyileştikten sonra kesilir. Durum kalıcıysa bu ilaç ömür boyu kullanılır. Yetişkinlerde de durum aynıdır. T4 hormonunun yerine geçen Levotiroksin ilacı kullanılır. Levotiroksin bulunmadığı durumlarda doktor danışmanlığında Tefor ve Euthyrox kullanılabilir. Tiroit yetmezliğinde başka bir ilaç kullanılmamaktadır.

Bu ilacı aç karnına içmek emilimini arttırır. Mümkünse aynı öğünde farklı ilaçlar kullanılmamalıdır. Şikayetlerinizin sona ermesi birkaç ayı bulabilir. Önemli bir nokta var, şikayetleriniz bitince ilaç içmeyi kesmeyin. Çünkü tekrar başlayacaktır.

Doktorun önerdiği şekilde kontrollere gidilmelidir, doktor iyileşmeye göre ilacın dozunu arttırıp azaltabilir.

İlginizi çekebilir  Sedef Hastalığı Nedir? Belirtileri, Tanısı ve Tedavisi

Hipotiroid Hastalarına Öneriler

Hipotiroidi olan hastalara verebileceğimiz öneriler şu şekildedir.

1) Her gün egzersiz yapılmalıdır.
2) 2,5-3 litre su içilmelidir.

3) Lahana, brokoli, Brüksel lahanası, turp, karnabahar, şalgam, soya fasulyesi, hardal, yer fıstığı gibi besinler çok fazla ve çiğ tüketmemeye özen gösterilmelidir. Buharda da olsa pişirilmelidir.

4) Hastaların %20 sinde kansızlık görüldüğü için kırmızı et, yumurta, kuru meyveler, pekmez, yeşil yapraklı sebzeler tüketilmelidir.

5) Kafein içeren yiyecek ve içecekler (kahve, çay, kola, çikolata) mümkün olduğunca tüketilmemelidir.
6)  Balık, dana karaciğeri, yumurta, hindi, dana eti, mercimek, mantar, susam, ceviz, ay çekirdeği ile tam tahıllar Selenyum seviyesinin düşmemesi için uygun miktarlarda tüketilmelidir.

Bu hastalığın tedavi sürecinde doktor kontrolleri çok önemlidir. Her konuda doktorunuzdan bilgi almaktan çekinmeyin.

Источник: http://www.sagliksever.com/hipotiroid-nedir-belirtileri-tedavisi

Hipotiroidi Nedir, Belirtileri ve Tedavisi Hakkında Her Şey!

Hipotiroidi Nedir?

Vücudumuzda boyun kısmında, erkeklerde daha belirgin olan ve “adem elması” olarak bilinen kıkırdak bölgesinin altında konuşlanan tiroit bezi, vücuttaki bütün hücreler üzerinde önemli bir etkiye sahiptir.

T3 ve T4 hormonlarını üreten tiroit bezi, bunları depolar ve gerektiği zaman bu hormonları kan dolaşımına verir.

Orkestra şefi gibi bedensel fonksiyonların neredeyse tamamının kontrolünde rol oynayan tiroit bezinin az çalışması anlamına gelen hipotiroidi hakkında merak edilenlere, Memorial Sağlık Grubu Endokrinoloji Bölümü uzmanları yanıt verdi.

Hipotiroidi Nedir?

Tiroitin az çalışması durumu ‘’hipotiroidi’’ olarak adlandırılmaktadır. Hipotiroidinin yaygın belirtileri arasında halsizlik, yorgunluk, konsantrasyon güçlüğü, kabızlık, çabuk üşüme ve soğuğa tahammülsüzlük görülür.

Bazen dermatolojik hastalıklardan kaynaklandığı düşünülen cilt kuruluğu, ciltte kabalaşma, turuncuya dönen renk değişiklikleri de tiroit bezinin az çalışması nedeniyle gelişebilir.

Bu durumda bir endokrinoloji uzmanına başvurulmasında fayda vardır.

Tiroit bezinin yeterince çalışıp çalışmadığı beynin “hipofiz” adı verilen bölümünden salgılanan “TSH hormonu”  değerleri ile belirlenir. TSH, tiroit bezinde hormon üreten yapıları uyararak daha fazla üretilip kana karışmasını sağlar.

Tiroit bezi normalden az çalıştığında hipofizden TSH’nın kana verilmesi de artar.

Gerekli miktarda tiroit hormonu salgılanamadığında hipotiroidi adı verile durum gerçekleşir ve dokulara yeterince tiroit hormonu salgılanamaz, metabolizma da doğal olarak yavaşlar.

Hipotiroidi bebeklerde ve çocuklarda, büyümede ve gelişmede geriliğe neden olabilir. Eğer tedavide geç kalınırsa hipotiroidinin neden olduğu zeka geriliğinin düzelme şansı çok azalır.  Yetişkin bireylerde ise vücutta ve metabolizmada genel bir yavaşlama söz konusu olur. Ancak erişkin bireylerdeki hipotiroidi belirtileri tiroit hormonu tedavisi ile büyük oranda düzelir.

Hipotiroidi Çeşitleri

Tiroit bezinin yeteri kadar tiroit hormonu üretememesine primer hipotiroidi denir. Hipotiroidinin bu çeşidinde tiroit bezinin fonksiyonlarını kontrol eden vücudun diğer kısımlarında herhangi bir sorun görülmez.

Tiroit bezi fonksiyonlarını kontrol eden hipofiz veya hipotalamus gibi beyin kaynaklı hipotiroidilere ise sekonder ve tersiyer hipotiroidi denir. Bunlar, hipotiroidinin az rastlanan çeşitleridir.

Hashimoto ise hipotiroidinin en sık görülen çeşitlerinden biri olarak kabul edilir.

  • Primer Hipotiroidi, tiroit bezi yetersizliğinden kaynaklanan nedenlere bağlıdır.
  • Sekonder Hipotiroidi, TSH yetersizliğine bağlı hipotiroidi türüdür.
  • Tersiyer Hipotiroidi, TRH yetersizliğine bağlı hipotiroidi türüdür.
  • Primer hipotiroidi tanısı, TSH düzeylerine göre konulur.
  • – TSH 0.5- 4 mIU/L normal (gebelik hariç)
  • – TSH >4 mIU/L T3, T4 normal: subklinik hipotiroidi
  • – TSH >10 mIU/L T4 ve/veya T3 düşük: aşikâr hipotiroidi
  • – TSH >10 mIU/L, T3, T4 düşük ve organ yetersizliği: miksödem koma

Subklinik HipoTiroidi

T3, T4 düzeylerinin normal, TSH düzeyinin yüksek (>4 mIU/L) ve aşikar hipotiroidinin klinik bulgularının olmadığı durumdur.

  • Hafif subklinik hipotiroidi: TSH: 4-10 mIU/L
  • Ağır subklinik hipotiroidi: TSH >10 mIU/L

Hipotiroidi Belirtileri

Hipotiroidi belirtileri pek çok farklı hastalık belirtileriyle benzerlik gösterir. Hipotiroidinin belirtileri; halsizlik, yorgunluk, konsantrasyon güçlüğü, kabızlık, çabuk üşüme ve soğuğa tahammülsüzlüktür. Bazen dermatolojik hastalıklardan kaynaklandığı düşünülen cilt kuruluğu, ciltte kabalaşma, turuncuya dönen renk değişiklikleri de tiroit bezinin az çalışması nedeniyle gelişebilir.

Hipotiroidide;

  • Halsizlik,
  • Üşüme titreme,
  • Ses kısıklığı,
  • Şişkinlik,
  • El, yüz ve gözde şişlik,
  • Ciltte kuruma,
  • Saçlarda dökülme,
  • Uyku bozukluğu ve depresyon,
  • Adet düzensizliği,
  • Kilo artışı,
  • Konsantrasyon bozukluğu, hafıza zayıflığı,
  • Kansızlık, b12 eksikliği,
  • Az terleme

 gibi belirtiler de sıklıkla görülür.

Hipotiroidi Risk Faktörleri

Hipotiroidinin en büyük nedeni aile bireylerinde tiroit hastalıklarının görülmesidir.

Bunun yanı sıra bağışıklık sisteminin tiroit bezine karşı antikor üretmesi ve tiroit bezini tahrip etmesi de hipotiroidinin en büyük sebeplerinden biridir.

Farklı nedenlerle tiroit bezinin tümünün ya da bir kısmının ameliyatla alınması da kişilerde hipotiroidiye neden olabilir. Hipotiroidinin en çok görüldüğü diğer durumlar ise şöyledir;

  • Toksik guatr tedavisini takiben tiroit bezinin tamamına yakınının tahrip olması
  • Diyetle iyot alımının çok yetersiz olması,
  • Doğuştan tiroit bezinin olmaması,
  • Tiroit hormonlarının yapımında doğuştan bozukluklar olması

Tiroit yetmezliği anlamına gelen hipotiroidi en çok şeker hastalarında, kansızlık sorunu yaşayanlarda, 60 yaş üstü kadınlarda, kandaki yağ oranı yüksek kişilerde, adet düzensizliği ve depresyona yatkınlığı olan kişilerde görülür.

Hipotiroidi Testleri ve Teşhisi

Geçmiş yıllarda çoğu tiroit hastalığına teknolojik yetersizlik nedeniyle tanı konulamıyordu.

Günümüzde ilerleyen tıp sayesinde bu hastalıkların teşhisi çoğu zaman bir kaç kan testi ile konulabilir, erken teşhis ile başarılı tedaviler gerçekleştirilebilir ve bunun yanında tanı ve tedavi yöntemlerinin gelişmesiyle tiroit bezi kanserleri de daha sık teşhis edilerek, erken dönemde başarıyla tedavi edilebilir durumdadır. 

Tiroit bezi hormonlarının yeterli salgılanıp salgılanmadığını T3, T4 ve hipofiz bezi tarafından salgılanan TSH hormonu testi ile değerlendirilir.

  Tiroit bezine karşı üretilen antikorlar (AntiTiroglobülin, AntiTPO) ve tiroit ultrasonografisi de yardımcı tanı testleridir.

 Dünyada ve ülkemizde tarama testi olarak kullanılan TSH testinin anormal olması durumunda diğer yardımcı testlere başvurulur. TSH testiniz 3.90’dan fazla ise tiroit bezinizde bir problem olduğu düşünülebilir.

Hipotiroidi Tedavisi

Hipotiroidi tedavisi eğer hastalık haşimato nedeniyle ortaya çıkmış ise tiroit bezi yıllar içerisinde tahrip olduğu için tiroitin salgılamadığı hormonu yerine koymak gerekir. Bu tedavi ömür boyu sürebilir.

Tiroidin az çalışması durumunda verilen hormon takviyesi ilaçlar tablet şeklinde kullanılmaktadır. Bu tabletler mutlaka doktor kontrolünde alınmalıdır. Sabah aç karnına, kahvaltıdan en az 30 dakika önce ve tek başına içilmelidir. Bu ilaçların; demir ilaçları, mide ilaçları, kalsiyum tabletleri ile birlikte veya yemekle alınması sonucu bağırsaklardan emilimi bozulur ve etki gösteremezler.

Tiroit ilaçlarının çoğu gebelikte de kullanılabilmektedir. Gebelik öncesi bu ilaçların dozlarının ayarlaması ve bazı durumlarda ilaç değişikliği yapılması gerekebilir.

Tiroit hastası anne adaylarının bu dönemde hem gebelik ihtimalinin daha yüksek olması hem de gebeliğin doğuma kadar sağlıklı devam etmesi için endokrinoloji uzmanına başvurmaları faydalı olacaktır.

Bebeğin sağlıklı vücut ve zeka gelişimi için gerekli ideal tiroit hormon değerleri, gebelerde gebe olmayanlardan farklıdır. Bu nedenle gebelik boyunca da muayene ve tetkiklerle tiroit ilaçlarının doz ayarının yapılması anne ve bebek için en doğrusudur.

Bazı tiroit hastalıklarında (Sessiz lenfositik tiroidit , Subakut tiroidit  gibi)  tiroit bezi kalıcı olarak tahrip olmadığı için oluşan hastalık geçicidir dolayısıyla hipotiroidi de geçici olabilir.

Hipotiroidi sık görülen ve tanısının ucuz ve hassas,  tedavisinin de kolay olması nedeniyle herhangi bir şikayet beklemeden de 30 yaşından itibaren 5 yılda bir, 55 yaşından sonra iki yılda bir TSH testi ölçümü önerilmektedir.

Hipotirodi Kilo Aldırır Mı Ve Nasıl Beslenmeli?

Tiroit yetmezliği anlamına gelen hipotiroidi aynı zamanda metabolizmanın da yavaşlaması anlamına gelir. Bu nedenle hipotiroidi olan hastalarda önceki döneme göre %15- 30 oranında bir kilo artışı gözlemlenebilir.

Hipotiroidi hastalığında kilo vermek için öncelikle hastalığın tedavi edilmesi gerekir. Özellikle menopoz döneminde kadınların hipotirodi ile birlikte kilo vermesi çok daha zorlaşır.

Tiroit hormonu ilaçlarının düzenli kullanımında hastalar hormon seviyelerindeki düzelme ile birlikte kilo vermeye de başlarlar.

Tiroit hormonun yetersizliği ile birlikte bazı minerallerin eksiklikleri de kilo vermeyi engeller. Manganez, krom çinko, kalsiyum ve magnezyum eksiklikleri mutlaka yerine konulmalıdır.  T4 hormonunun T3’e dönüşmesinde selenyum, çinko, demir, bakır gibi minerallerin de etkili olduğu düşünülmektedir.

Hipotiroidi ile birlikte çoğu zaman kanda insülin hormonu da yüksek olabilir. Bu durum hastaların kilo vermesini zorlaştırabilir. İnsülin hormonu yüksekliğini azaltmanın önemli bir yolu şeker yükü yüksek olan karbonhidratları yememektir.

Beyaz ekmek, şeker, makarna, patates, kek, tatlı, çikolata gibi şeker yükü fazla gıdalar insülin hormonunu kanda iyice artırarak kilo vermeyi önler.

Bu gıdalar yerine tam buğday unundan yapılmış ekmek (köylü ekmeği gibi), kepekli makarna, nohut, kuru fasulye, mercimek, bezelye, sebze ve meyvelerle beslenmek gerekir.

Tiroit yetmezliği olan hastalarda metabolizma yavaşladığından alınan karbonhidratların (unlu, şekerli gıdaların) sindirilmesi veya parçalanması ve kandaki şekerin hücrelere girmesi zorlaşır. Bu nedenle vücut daha fazla insülin salgılayarak kan şekerini düşürmeye çalışır.
Güncellenme Tarihi: 22 Ağustos 2017Yayınlanma Tarihi: 22 Ağustos 2017

Benzer Sağlık Rehberleri

Источник: https://www.memorial.com.tr/saglik-rehberleri/hipotiroidi/

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.