İnme ve İnmenin Tedavi Yöntemleri

İnme (beyin Krizi) | İnmelerin çok önemli bir kısmı, boyun ve beyin atardamarlarını etkileyen damar sertliğinin bir sonucu olarak gelişir

İnme ve İnmenin Tedavi Yöntemleri

İnme (beyin krizi), beyni besleyen atardamarların tıkanması sonucunda kişinin hareket, his, konuşma veya algılama fonksiyonlarından biri veya birkaçını ani kaybetmesidir.

Konuşma, hareket etme, görme, duyma, hafıza, gibi değişik fonksiyonlar, beynimizin farklı bölgeleri tarafından yönetilerek gerçekleştirilir. Beynimizin bu fonksiyonları yerine getirebilmek için gerekli olan enerji (oksijen ve şeker), atardamarlar yoluyla gelen kan ile taşınır.

Beyni besleyen atardamarlardan birinin tıkanması, o damarın beslediği bölge tarafından yönetilen beyin fonksiyonlarının ani şekilde kaybedilmesine, yani inme (felç) gelişimine neden olur. Atardamar tıkanıklığı kısa süre içinde açılırsa, inme şikayetleri geçici olabilir.

Atardamardaki tıkanıklığın süresi, belirli bir kritik seviyeyi aşarsa, beyinde oluşacak hasar kalıcı hale gelir.

Beyin krizi (inme) sırasında aşağıdaki şekiyetlerden bir veya birkaçı görülebilir:

  • Vücudun yarısında (yüz, kol ve bacak) his ve kuvvet kaybı (felç)
  • Yüz yarısında felç, dudak kayması
  • Konuşamama veya konuşma güçlüğü
  • Konuşmanın peltekleşmesi
  • Kelimeleri bulup söyleyememe
  • Konuşulanları anlayamama
  • Tek gözde ani görme kaybı
  • Çift görme
  • Baş dönmesi ve dengesizlik
  • Başağrısı

En sık karşılaştığımız inme belirtileri, yüz, kol ve konuşmayı ilgilendiren belirtilerdir. Yüz yarısında düşüklük, bir kolda uyuşma veya kuvvet kaybı, konuşmanın bozulması veya konuşamama inme hastalarında en sık görülen şikayet ve belirtilerdir. İnme’ye neden olan damar tıkanıklığının belirli kritik bir süreyi aşması durumunda bu şikayet ve bulgular kalıcı olur. Kritik zaman aralığı içinde uygun tedavi greçekleştirilen hastalarda, şikayet ve bulguların hepsi veya bir kısmı büyük oranda geriye dönebilir. Bu nedenle kendisi ve yakınlarında benzer belirtiler başlayan kişi, vakit kaybetmeden ambulans servisini arayıp, acil tıbbi yardım istemelidir.

İnmeye neden olan atardamar tıkanmasının genel olarak 4 farklı nedeni olabilir:

  • Şahdamarının, damar sertliği hastalığının ilerleyen safhasında ani olarak tıkanması
  • Şahdamarı darlığı olan hastalarda, damar bölgesinden kopan küçük pıhtı veya kireç parçalarının kan akımı ile beyin damarları içine kaçarak tıkanıklığa neden olması
  • Kafatası içindeki beyin damarlarındaki darlık ve tıkanıklıklar
  • Kalp kaynaklı pıhtının, kan akımı ile beyin damarları içine kaçarak, beyin damarlarını tıkaması

İnme, en sık ölüm nedenleri arasında kanser ve kalp-damar hastalıklarından sonra üçüncü sıradadır. Heryıl yaklaşık 15 milyon insan inme geçirmekte ve bunların 5 milyonu hayatnı kaybetmektedir.

İnme (beyin krizi) için risk faktörleri nelerdir?

İnmelerin çok önemli bir kısmı, boyun ve beyin atardamarlarını etkileyen damar sertliğinin bir sonucu olarak gelişir. Bu nedenle, inme genellikle 65 yaş üstü kişilerde gelişir.

  • aşırı kilo (obesite),
  • şeker hastalığı (uygun tedavi ve takip edilmemiş),
  • hareketsiz yaşam stili,
  • hipertansiyon,
  • kalp ritim bozukluğu (atriyal fibrilasyon),
  • sigara kullanımı,
  • yüksek kan kolestrol düzeyi,
  • aşırı alkol tüketimi,

inme gelişimi için en önemli risk faktörleridir. Ateroskleroz (damar sertliği) boyun veya beyin atardamarlarının iç yüzeyinde bir yağ ve kireç tabakasının birikmesine neden olur. Damar duvarındaki kireç tabakasının düzensiz yüzeyi, pıhtı oluşumunu kolaylaştırır.

Kireçlenme noktalarında oluşan pıhtıdan kopan parçalar, kan akımıyla gittikleri beyin atardamarlarını tıkayarak inme gelişmesine neden olur. Ayrıca, atardamar duvarındaki kireç tabakası zamanla kalınlaşarak, damar içinden geçen kan akımını kritik düzeyde azaltan darlıklara ve hatta tıkanıklara neden olabilir.

Atardamarın daraldığı noktadan geçen kan akımının kritik bir düzeyin altına düşmesi durumunda da inme gelişebilir. Kalbin düzensiz atımı sonucu kalp içinde oluşan pıhtılar, diğer bir inme nedenidir.

Kalp atımında düzensizlik (ritim bozukluğu) olan hastalarda kalp içinde pıhtı oluşma riski yüksektir. Bu hastalarda, kalp içinde oluşan pıhtılar, kan akımı ile beyin damarı içine kaçarak, iskemik ataklar oluşturabilir.

Bu nedenle, geçici iskemik atak geçiren ve beyin veya boyun damarlarında hastanın geçirdiği atakları açıklayacak bir neden bulunamaması durumuda, kalp ultrasonografisi (ekokardiyografi) yapılarak kalp içinde pıhtı olup olmadığı araştırılır.

Acil iskemik inme tedavisi nasıl yapılır?

İnme tedavisi, şikayetlerin başlangıcından itibaren 3-6 saat içinde uygun şekilde yapılırsa, tüm şikayetler hastada kalıcı bir sakatlık bırakmadan ortadan kalkabilir.

İnme tedavisi, şikayetlerin başlagıcından 6 saat içinde gerçekleştirilen mekanik trombektomi (pıhtının çıkarılması) veya tromboliz (pıhtı eritme) yöntemleriyle yapılır. İnme (beyin krizi) geçiren bir hastada ilk olarak şikayetlerin nedeni ortaya çıkarılmaldır.

Manyetik Rezonans (MR) veya Bilgisayarlı Tomografi (BT) görüntüleme yöntemleri kullanılarak, inme şeklinde yaşanan şikayet ve bulguların, atardamar tıkanıklığından kaynaklandığı kanıtlanmalıdır.

Atardamar tıkanıklığı tespit edilen inme hastasının tedavisi, şikayetlerin başlangıcından itibaren geçmiş olan süre, hastanın şikayetlerinin şiddeti, tıkanan atardamarın büyüklüğü, beyin tomografi veya MR tetkikleri ile belirlenen hasarlı beyin bölgesinin büyüklüğü gibi faktörler göz önüne alınarak planlanır.

Büyük atardamar tıkanmasına bağlı gelişen inmeler, mekanik trombektomi adı verilen yöntemle tedavi edilir. Trombektomi tedavisinin uygulanabilmesi için hastanın beyninde büyük ve kalıcı hasar gelişmemiş olaması gereklidir. Trombektomi tedavisi anjiografi cihazı kullanılarak uygulanır.

Anjiografi eşliğinde pıhtının bulunduğu ataradamara damar içerisinden katerterle ulaşılıp, bu iş için geliştirilmiş çok yumuşak yapıda özel stentlerle (metal kafes) pıhtı katerter içine çekilerek damar açılır. Trombektomi, hastada kalıcı beyin hasarı gelişmeden uygun tedavi zaman aralığında uygulandığında, çok etkili bir tedavi yöntemidir.

Tromboliz (pıhtı eritme), inmenin diğer tedavi yöntemidir. Tromboliz tedavisinde, damar içine pıhtı eritici ilaç injeksiyonu yapılır.

Pıhtı eritici ilaç, serum yoluyla toplardamar içine verilebildiği gibi (intravenöz tromboliz), uygun hastalarda anjio eşliğinde pıhtının bulunduğu atardamar içine, ince çaplı özel kateterlerle de verilebilir (intra-arterial tromboliz).

Yakın geçmişte büyük bir cerrahi operasyon geçirmiş, kan sulandırıcı ilaç kullanan ve inme başlangıcından 4.5 saatten uzun süre geçmiş olan hastalarda uygulanamaz.

Günümüzde, büyük damar tıkanıklığına bağlı inme geçiren hastalarda, inmeye neden olan damar tıkanıklığı (pıhtı) teknik olarak başarılı şekilde tedavi edilse bile, hastaların yaklaşık %20-30’unda kalıcı bulgu ve sakatlık gelişebiliyor.

Bu nedenle, inme geçirme riski bulunan kişilerde uygulanacak önleyici tedaviler, en değerli tedavi yöntemidir.

Değişik nedenlerle inme geçirme riski altında olan kişilerde, kişiye özel riskler göz önüne alınarak inme önyeci tedaviler uygulanmaldır.

İnme (beyin krizi) önlenebilir bir hastalıktır

İnme, hastaların büyük çoğunluğu için önlenebilir bir hastalıktır. Hastaların çok büyük bir oranında, inme gelişimini haber verici şikayetler önceden görülür. İnme öncesinde görülebilen ve kalıcı olmayan bu şikayetlere “geçici iskemik atak” adı verilir. Geçici iskemik ataklar, “uyarıcı” ve “mini inmeler” dir.

Hastayı, yaklaşmakta olan bir kalıcı inme ve felç riski yönünden uyaran “öncü” ataklardır. Geçici iskemik atak geçiren hastaların yaklaşık %35’i, uygun şekide tedavi edilmedikleri takdirde takip eden 1 ay içinde kalıcı inme ve felç geçirirler.

Bu nedenle geçici iskemik ataklar, ciddiye alınmalı ve atağa neden olan durum bu ciddiyetle vakit geçirmeden tedavi edilmelidir.

Geçici iskemik atak yaşan hastalarda, şikayetlerin nedeni detaylı şekilde araştırılıp, inme gelişimini önleyici tedbir ve tedaviler başlanır. Bu tedbirlerin en önemlisi, hastaya özel damar sertliği risk faktörlerinin ortadan kaldırılmasıdır.

  • Kan basıncının normal sınırlarda tutulması
  • Kan şekerinin kontrol edilmesi
  • Kan kolestrol ve lipid düzeylerinin kontrol edilmesi
  • Sigaranın bırakılması
  • Yaşam şeklinin düzenlenmesi: Hastanın sağlık durumuna uygun hareketli bir hayat stili ve hastaya uygun sağlıklı beslenme
  • Alkol kullanan hastalarda alınan alkol miktarın kısıtlanması
  • Pıhtı önleyici veya pıhtılaşmayı zorlaştıcı ilaçlar

Yüksek kan basıncı, inme için en önemli risk faktörüdür. Kan basınıcının normal sınırlar içinde tutulması, inme riskini azaltmada en önemli adımlardan biridir. Sigara kullanan kişilerin bu alışkanlıklarını terk etmeleri, aşırı alkol tüketenlerin de alkol alımını ciddi oranda azaltmaları gereklidir.

Sebze, lif bakımından zengin sebze ve baklagiller ve balık ağırlıklı, yağdan fakir (sadece zeytinyağ gibi doğal bitki özlü sıvı yağların kullanıldığı), kırmızı etin sınırlandığı bir beslenme reçetesi, inme riskini azaltır. Ayrıca, boyun veya beyin atardamarında darlık tespit edilen hastalara, hekimleri tarafından pıhtı önleyici ilaçlar önerilebilir.

Geçici iskemik atağı oluşturan pıhtının, boyun atardamarlarındaki (şahdamarı) ciddi bir darlıktan kaynaklandığı hastalarda, ilaç tedavisine ek olarak darlığı açmak için girişimsel bir tedaviye ihtiyaç duyulabilir.

Şah damarı ve boyun damarlarında çap olarak %60-70’in üstünde darlık olan ve geçici iskemik atak geçiren hastalarda, darlığa yönelik bir girişimsel tedavi (stent ve balon anjioplasti) uygulanması gerekir.

Beyin atardamarında çap olarak %70’in üstünde darlık nedeniyle geçici iskemik ataklar geçiren ve pıhtı önleyici ilaç tedavisine ramen iskemik atak geçirmeye devam eden hastalarda, stent ve /veya balon anjioplasti tedavisi uygulanması gerekebilir.Kalp boşluğu içinde pıhtı gelişme riski oluşturan tipte kalp ritim bozukluğu olan hastalarda, kanın pıhtılaşmasını zorlaştıran (kan sulandırıcı) ilaçların düzenli kullanılmasıyla inme riski önemli ölçüde azaltılır.

Источник: https://kubilayaydin.com.tr/inme-beyin-krizi

İnme Hastalık Tanısı ve Tedavi Yöntemleri

İnme ve İnmenin Tedavi Yöntemleri

İnme, beynin hasar görmesinin sonucudur. Bu hasar, beynin bir kısmındaki ya bir kanama ya da akut kan eksikliği nedeniyle o kısmın geçici ya da kalıcı olarak işlevini yapamamasına yol açar.

İnme, beynin çalışmasını geçici ya da kalıcı olarak engelleyen ani bir olaydır.

İnmeler, şiddet açısından, kısa süreli kas zayıflığından ölüme yol açabilen daha şiddetli vakalara kadar çeşitlilik sergiler.

İnmeler, gelişmiş ülkelerdeki en yaygın üçüncü ölüm nedenidir. Çoğunlukla yaşlı insanlarda olur. Ancak, bir türü (subaraknoid kanama) gençleri etkiler. İnmenin yıllık oluşma oranı yaklaşık olarak her 500 kişide 1’dir.

İnmenin iki genel türü vardır:

  • Beyin kanaması: beynin içine veya etrafında kanama.
  • Beyin trombozu: beyindeki kan damarlarının (genellikle bir kan pıhtısı ile) tıkanması.

Beyin kanaması genellikle daha ciddi olup, beklenmeyen ani ölümün yaygın bir nedenidir. İnmelerden önce çoğu kez haberci olarak “mini inme” olarak da bilinen uyarı niteliğinde geçici iskemik ataklar (TIA’lar) gelir. Bunlar asla ihmal edilmemelidir.

Semptomlar

Beyin kanamasının ilk işareti genellikle, aniden gelen şiddetli baş ağrısıdır. Bunun hemen ardından, vücudun bir kısmında işlev kaybı olur; örneğin vücudun bir tarafında felç, bir tarafta görsel kayıp, gözlerin sabit olarak bir tarafa dönmesi ve bazen de epilepsi (sara) tipinde büyük bir nöbet.

Diğer semptomlar arasında aşağıdakiler sayılabilir:

  • vücudun bir yarısında zayıflık,
  • konuşma güçlükleri (asphasia),
  • anlama yoksunluğu,
  • görme duyusunun geçici olarak kaybı,
  • hareket engelliliği (hemipleji)
  • baş dönmesi (vertigo),
  • mide bulantısı,
  • kusma,
  • baş ağrısı,
  • işitme duyusunun kaybı,
  • hafıza kaybı,
  • kişilik ve zihinde yavaş yavaş değişiklikler,
  • yutkunma güçlüğü,
  • uyuşukluk,
  • bilinç kaybı, ve
  • epilepsi (sara) nöbetleri.

Çoğu kez, bilinç başlangıçta kaybedilir ve kanama çoksa bilinç geri kazanılmayabilir. Bu şekilde etkilenen insanların yarısından fazlası birkaç saat ya da birkaç gün içinde yaşamını yitirir. Bilincini geri kazananlarda çoğu kez bir derecede felç olur. Felç, ağır olabilir.

Daha hafif kanamalar (ve genellikle beyin trombozları) beyinde daha az hasara yola açar ve hiç bilinç kaybı olmayabilir; sadece, felç ya da hareket engelliliği gibi, sinir sistemindeki hasarın işaretleri görülür. Durumun en kötü olduğu evre, neredeyse her zaman inmeden hemen sonradır. Ancak, hasarın olduğu bölgedeki şişmiş beyin dokusu (ödem) iyileştikçe, durum düzelmeye başlar.

Şişme, sinirlerin çalışmasını geçici olarak engeller. Şişme azaldıkça, sinir işlevleri de geri kazanılır.

Serbest kalan kanın geri emilmesinin sonucunda hasta bir dereceye kadar iyileşir. İyileşme sürecinde yavaş ama genellikle kayda değer düzelme görülür. Başka kanama olmadığı takdirde sonuç iyi olabilir. Ancak bazı kalıcı engellilik olabilir.

Nedenler

İnmenin en büyük nedeni, özellikle ateroskleroz (damar sertliği; kan damarlarının duvarlarında yağ tabakaları) olmak üzere atardamar hastalığıdır. İnmelerin çoğunun nedeni, bir atardamarın daralması, kan pıhtılaşması (tromboz) ya da iç veya dış kanama sebebiyle beynin bir kısmında fiziksel hasar oluşmasıdır.

Beyin içinde kanama genellikle, damar sertliği nedeniyle hasar görmüş ya da zayıflamış küçük bir atardamarın, yüksek tansiyonun etkisiyle yırtılması sonucunda olur.

Yüksek tansiyon, damar sertliğine yol açabilir ve inmenin başlıca risk faktörüdür. Kanama beynin hemen hemen her yerinde olabilir ve semptomlar kanamanın yerine göre değişir.

Beynin hareket, duyu, konuşma ve görme ile ilgili kısımları birbirine yakındır. Etkilerin en belirgin olduğu vakalarda kanama bu kısımlardadır.

Beynin altı kısmı (beyin sapı) soluma ve kalp atışı gibi hayatî önem taşıyan fonksiyonları içerdiğinden, buralardaki kanamalar çok tehlidir.

Beynin altındaki atardamarlarda oluşan küçük şişmeler (anevrizmalar), genç insanlarda inmenin yaygın bir nedenidir.

Beyin trombozu (bir kan damarının tıkanması), ya da hafif bir embolizm (küçük bir kan ya da yağ dokusunun kan damarını tıkaması), beyin kanaması ile aynı etkilere yol açabilirse de, genellikle çok daha az ciddi olup, iyileşme oranı iyidir.

Tromboz ya da tekrarlı embolizm nedeniyle inme, boyundaki atardamarlarda veya onların dallarında damar sertliği olan kişilerde, ya da kalp kapakçığı hastalığı olanlarda görülür.

Kalp kapakçıkları hastalıklı ise, buralarda oluşan küçük kan pıhtıları koparak serbest kalır ve beyne taşınarak inmeye yol açar.

Teşhis

Teşhis, semptomlar ve işaretler kullanılarak yapılır. Beyin hasarının yeri genellikle fiziksel etkilerden tespit edilebilir. Bazı vakalarda beyin taramaları yararlı olabilir.

Tedavi

İnmeden sonra tedavinin amacı, hastayı mümkün olduğu kadar normal bir yaşantıya geri döndürmektir (rehabilitasyon). Hafif bir inmeden sonra sürekli olarak yürümeye çalışan bir kişinin hareketliliğini geri kazanma olasılığı, yatakta yatan bir hastanınkine kıyasla çok daha yüksektir.

İnme Ünitelerinin (inme geçiren hastaların bakım ve rehabilitasyonuna ayrılmış hastane üniteleri) iyileşmeye önemli düzeyde katkıda bulunduğu gösterilmiştir; aynı şey toplum içindeki rehabilitasyon yardımları için de söylenebilir.

Komplikasyonlar

Bunlar tüm beyin fonksiyonlarını kapsar ve aralarında aşağıdakiler sayılabilir:

  • genellikle vücudun bir tarafını etkilen, çeşitli şiddette felç,
  • vücudun bir kısmının oraya “ait olmadığı” görüntüsünü veren duyu kabı,
  • görme duyusunun kaybı,
  • konuşulan dili anlama zorluğu,
  • konuşma zorluğu ya da her iki (afazi),
  • hafıza kaybı,
  • sayı sayamama,
  • cisimleri hissederek tanıma gücünün kaybı,
  • idrar tutamama,
  • kişilikte büyük değişiklikler ve,
  • yutma güçlüğü.

Ne yazık ki, birinci inmeden sonra genellikle tüm risk faktörleri hala mevcut olduğundan, daima, engelliliği artıracak başka inme olasılığı vardır. İnme geçiren herkes, risk faktörlerini bilmeli ve bunları minimuma indirmek için elinden geleni yapmalıdır.

Hastalığın Önlenmesi

İnme riskini azaltmanın en iyi yolu, iyi beslenme, kilo kontrolü, düzenli egzersiz ve tansiyonun düzenli olarak kontrol edilmesini içeren sağlıklı bir yaşam tarzıdır. Sigara içmemek çok önemlidir.

Sigara içenlerde, içmeyenlere kıyasla çok daha fazla ateroskleroz (damar sertliği) vardır. Bu, birçok ölüm sonrası muayeneler aracılığıyla gösterilmiştir. Sigara, kalp atış hızını arttırır ve tansiyonu yükseltir. Her iki etken de ateroskleroz ile bağlantılıdır. Yüksek tansiyon, inmenin başlıca risk faktörlerinden biridir.

Sigara, kandaki platelet adı verilen hücre parçaları arasındaki yapışkanlığın artmasına yol açar. Bunlar, kanın pıhtılaşması için gereklidir. Artan yapışkanlık ise kesinlikle Tromboz (damarda pıhtı oluşması) eğilimini yükseltir. Dumanla birlikte solunum yoluyla alınan karbon monoksit, kanın oksijen taşıma kapasitesini önemli derecede azaltır.

Kan pıhtısı oluşma açısından yüksek risk taşıyan insanların aspirin ya da warfarin gibi bir ilaç alarak bu riski ve dolayısıyla inme riskini azaltmaları önerilebilir.

Migrenli insanların inme riski daha yüksektir. Çoğu kez kadınlarda daha kötü olan migren ile östrojen hormonu düzeylerinin inişli çıkışlı bir seyir izlemesi arasında bağlantı kurulmuştur.

Nörolojik semptomlu şiddetli migreniniz (“klasik” migren) varsa, kombine doğum kontrol hapı alınması migrenin şiddetini ve inme riskini arttırabilir.

Nörolojik semptomlar arasında konuşma ve görme güçlüklerinin yanı sıra, bir uzvun ya da vücudun bir tarafının uyuşması ya da karıncalanması sayılabilir. Bu semptomlar sizde varsa, sadece projesteron içeren hapa geçiş yapmayı düşünmelisiniz.

Источник: https://www.ilacrehberi.com/h/inme/

İnme (felç) nedir? Belirtileri, nedenleri ve tedavi yöntemleri

İnme ve İnmenin Tedavi Yöntemleri

İnme (felç) geçiriyorsanız hemen 112’yi arayın! İlk 4 saat tedavi için çok önemli!

İnme uyarılarını mutlaka ciddiye alın

İnme belirtileri aniden gelir ve kol, bacak veya yüzün bir kısmında uyuşukluk, güçsüzlük, yutma güçlüğü, baş dönmesi, konuşma ve başkalarını anlamada güçlük çekme, görme bozukluğu ve şiddetli baş ağrılarıyla kendini gösterir. 

STR olarak bilinen bu üçlü testi herkes uygulayabilir. Çevrenizde birinin inme geçirip geçirmediğini anlamak için yapılması gerekenler:
Smile: Kişiye gülümsemesini söyleyin.
Talk: basit bir cümle kurmasını söyleyin. Örneğin, ‘Elbisen çok güzel’
Raise: Kollarını yukarı kaldırmasını söyleyin.
Bunları yapamıyorsa kişinin felç geçirmekte olduğunu düşünerek hemen acil tıbbi yardım isteyin, 112‘yi arayın

  • geçici görme bozuklukları
  • tek tarafta ani görememe veya görme alanının daralması
  • konuşmada bozukluk; ani gelişen hiç kelime çıkaramama
  • anlamsız konuşma veya sarhoşvari konuşmalar
  • konuşmada ya da anlamada güçlük
  • vücudun bir yarısında ani kuvvet kaybı
  • yüzde, kolda, bacakta uyuşukluk
  • baş dönmesi, denge kaybı ya da açıklanamayan düşmeler
  • başağrısı -şiddetli ve ani başlangıçlı
  • yutma (yutkunma) güçlüğü
  • bu belirtiler birkaç dakika içinde geçse bile önem taşır

Bunlara öncü belirtiler, geçici ataklar denir. Eğer önlem alınırsa kalıcı olmaktan kurtulup tedavi edilebilir. İnmenin belirtilerini tanımak son derece önemlidir ve hızlı eyleme geçmek için yüz, kol, konuşma, zaman (YKKZ) bilinmelidir.

Semptomları bilin ve hızlı davranın
YYÜZYüzün bir tarafında düşme var mı?Kişiden gülümsemesini isteyin
KKOLBir kolda güçsüzlük ya da uyuşukluk var mı?Kişiden her iki kolunu birden havaya kaldırmasını isteyinBir kol aşağı doğru uzaklaşıyor mu?
KKONUŞMAHasta geveleyerek mi konuşuyor?Hastadan tek bir cümleyi tekrarlamasını isteyinCümle doğru bir şekilde tekrarlanıyor mu?
ZZAMANZaman beyindir.Zaman kaybı ise beyin kaybıdır.Eğer bir kişi bu belirti ve bulguları gösteriyorsa, derhal BT çekme olanağı olan yakın bir hastaneye yönlendirilmelidir.

İnmede ilk dört saat tedavi için hayati öneme sahip!

İnme nasıl ortaya çıkar?

Her yıl bin kişiden 7’si bu felaketle karşı karşıya. Ortaya çıkış nedenleri iki ana grupta toplanır. Birincisi tıkanma, beyne giden damarların veya beyinin içindeki damarların çeşitli şekillerde tıkanması veya daralması. İkinci ise beyin içinde meydana gelen kanamadır.

İnme nedenleri

  • Tütün kullanımı: Tütün kan damarlarınıza zarar verir. Bu ise damarlarda tıkanıklıklara yol açarak inmeye neden olur. Sigara içmeyin ve ikincil maruziyetlerden kaçının.
  • Diyabet: Diyabet hastası olmak inme riskinizi artırır çünkü beyin damarlarının hastalanmasına neden olur. Doktorunuzla diyabetinizin tedavisi için konuşun.

  • Yüksek kolesterol: Yüksek kolesterol damar tıkanıklığı riskini artırır. Beyine giden bir atardamar tıkanırsa buna bağlı olarak inme gerçekleşebilir.
  • Fiziksel hareketsizlik şişmanlık: Hareketsiz bir yaşam ve fazla kilolu olmak kalp damar hastalığı riskinizi artırır.

  • Damar hastalıkları: Boynunuzdaki karotid atardamarları beyne giden kanın önemli bir bölümünü taşır. Damar duvarı içinden yağlı bir tabaka ile giderek ilerleyen bir şekilde zarar gören karotid damarı bir kan pıhtısı ile tıkanabilir. Bu da inmeye neden olur.

  • Geçici iskemik atak (GIA): GIA’ların tanınıp tedavi edilmesi inme riskini azaltabilir. GIA inme benzeri belirtilere neden olur fakat bunların çoğu geçicidir. GIA’ nın belirtilerini bilin ve derhal acil tıbbi yardım isteyin.

  • Atrial fibrillasyon ve diğer kalp hastalıkları: AF durumunda kalp boşlukları organize ve ritmik bir şekilde kasılmak yerine aynı bir jölenin titremesi gibi titrerler. Bu kanın kalp boşluğunda göllenmesine ve pıhtılaşmasına neden olur. AF inme riskinin beş kat artmasına neden olur. Diğer kalp hastalıkları olan insanlarında inme riskleri artmıştır.

  • Bazı kan hastalıkları: Yüksek alyuvar miktarı pıhtı oluşumu ihtimalini artırarak inme riskini yükseltir. Orak hücreli kansızlık hastalığı hasta hücrelerin atar damar duvarlarına yapışarak tıkanıklığa neden olması nedeniyle inme riskini artırabilir.

  • Aşırı alkol alımı: Kadınlar için ortalama bir kadeh ve erkekler için ortalama iki kadeh içkinin üzerinde içki tüketimi kan basıncını ve inmeye neden olabilir.
  • Uyuşturucular: Damar içi madde kullanımı yüksek inme riski içerir. Kokain kullanımı da inmeyle ilişkilendirilmiştir. Bu maddeler çoğunlukla kanamalı inmelere neden olur.

Kolesterol nedir? Neden yükselir? Tedavisi ve iyi gelen yiyecekler

Beslenme tarzı bozuk olanlar, örneğin yağdan zengin beslenenler, sigara içenler, kilolu, diyabetik kişiler. Her yaşta olabilir. Ancak damarların tıkanma riski belirli yaşlardan sonra daha yüksektir. Sigara tüm damarları olduğu gibi beyin damarlarında da dönüşü olmayan bozukluklar, kalınlaşmalar, elastikiyetinin bozulması, plakların oluşmasına neden oluyor.

Beyin, vücudun yüzde 2’sini kaplar ama kanın yüzde 20’sini kullanır. Beyin 4 ana damardan beslenir. Bunların tıkanıklığı ya da daralması yüzde 50 – 60’a kadar kabul edilebilir bir oran. Ama yüzde 60’ı geçince tedaviye ihtiyaç var.

İnme tedavisinde inme ünitesinin rölü

Doğru beslenme ve hareket inme riskini önemli oranda azaltıyor!

İnme ünitesinde tedavi, akut inme hastalarında ölüm oranını azalttığı kanıtlanmış tek tedavi seçeneğidir. Aynı zamanda uzun süreli bağımlılığı azalttığı gösterilmiş tek girişimdir ve inme hastaların çoğunluğu bu girişimden yarar görmektedir. Bu nedenle, İÜ bakımı, inme hastalarının tedavisinde son derece önemlidir ve hastalık yükünü azaltıcı etkide bulunan tek akut inme tedavisidir.

Birtakım risk faktörleri önlenebilir. Genetik faktörlerin dışındaki sigara, yüksek tansiyon gibi pek çok hastalık için risk faktörü olan hepimizin bildiği başlangıçtaki risk faktörleri önlenebilir.

 İnmenin kesin tedavisi yoktur. Çok erken dönemde (ilk 3 saat) damar açıcı ilaç dışında geçici bulguları olan hastaların hızlı değerlendirilmesi ve tedavi edilmesi önem taşır.

İlk 3 saatte damar açıcı ilaç (tromboliz) hayat kurtarıcı olabiliyor.

Tansiyon neden yükselir, nasıl düşürülür? Hipertansiyon tehli midir?

Düzenli kontroller inme riskini azaltır

İnme hastalığının önlenmesinde ilk aşama inmeye dair risk faktörlerinin öğrenilmesidir. Bazı risk faktörlerini değiştirebilir veya tedavi edebilirsiniz.

Düzenli kontroller yaptırarak ve riskinizi bilerek, neleri değiştirebilirsiniz. Yüksek kan basıncı hem iskemik hem de hemorajik inmenin bir numaralı sebebidir.

Kan basıncı ne kadar yüksekse, inme riski de o kadar artmaktadır. Kan basıncınızı bilin ve en az 2 yılda bir kontrol ettirin.

İnmeden korunmak için bunları mutlaka yapın

  • Bol bol su için. Günde 3 – 3,5 litre su içmek – özellikle 45 yaşından sonra- inme riskini azaltan basit bir önlem.
  • Yüksek tansiyon, diyabet hastasıysanız veya yüksek kolesterole sahipseniz kişisel risk faktörlerini bilerek kontrol altına alın.

  • Eğer damarsal bir hastalığınız varsa mutlaka her sene muhakkak check – up yaptırın.
  • Düzenli egzersiz de dolaşımı hızlandırarak inme riskini azaltıyor.
  • Tansiyonunuz düşük tutmak için sağlıklı bir beslenme düzenine sahip olun.

  • Özellikle aritmi hastaları inme gelişim riskleri çok yüksek olduğundan ömür boyu kan sulandırıcı ilaç tedavilerine uymalıdır.

İnme ile ilgili rakamlar

  • TÜİK verilerine göre 2014 yılında Türkiye’de 375 binden fazla kişi çeşitli hastalıklar nedeniyle hayatını kaybetti
  • İnme ölüm nedenleri arasında kalp hastalıklarıve kanserden sonra üçüncü sırada…
  • Ölümlerin yüzde 10’u inme nedeniyle gerçekleşti.
  • Sadece 2014’te Türkiye’de 37 bin kişi inme yüzünden hayatını kaybetti.
  • İnme, Türkiye’de kalıcı kısıtlılık sebepleri arasında birinci sıradadır.
  • İnme geçirenlerin çoğunluğu akut dönemde hayatını kaybetmese de ciddi kısıtlılıklarla bazen yatağa bağlı kalarak yaşamak zorunda kalmaktadır.
  • Türkiye’de yaşam süresinin son 10 yılda uzamasıyla daha fazla inmeyle karşılaşılacağı ön görülüyor.

Kaynak: 1- http://www.tuik.gov.tr/HbPrint.do?id=18855(son ulaşılma tarihi 08/04/2015) 2- Reduce your risk of stroke if you have atrial fibrillation by Mayo Clinic. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/atrial-fibrillation/in-depth/stroke-risk-atrial-fibrillation/art-20118481

Источник: https://www.medikalakademi.com.tr/inme-felc-nedir-belirtileri-nedenleri/

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.