İrritabl Bağırsak Sendromunun Nedenlerini Ve Belirtileri

HUZURSUZ BAĞIRSAK SENDROMU (IBS) BELİRTİLERİ NELERDİR?

İrritabl Bağırsak Sendromunun Nedenlerini Ve Belirtileri

Huzursuz bağırsak sendromu ya da iritabl bağırsak sendromu (irritable bowel syndrome), kalın bağırsakları (kolon) etkisi altına alan ve yaygın olarak gözlenen bir hastalıktır.

Huzursuz bağırsak sendromu, karın bölgesinde kramplar ve ağrılar yaşanmasına, şişkinliğe, gaz problemlerine, ishal ve kabızlığa sebep olmaktadır.

Huzursuz bağırsak sendromunu uzun vadede yönetmek gerekir çünkü bu bağırsak sorunu kronik bir durumdur.

Huzursuz bağırsak sendromundan dolayı şikayet ve sıkıntılar rahatsız edici olsa da, bu hastalık Crohn hastalığı ve ülseraktif kolit gibi hastalıkların aksine, bağırsak dokularına zarar vermez ya da kolorektal kanseri riskini artırmaz.

Çok az bir kısım huzursuz bağırsak sendromu yaşayan kişilerin dışında, hastalık seyri hafif geçmektedir. Bazı hastalar ise, beslenme şekillerine dikkat ederek, yaşam şekillerini değiştirerek ve stres seviyelerini dengeleyerek, bu hastalığı kontrol altına alabilmektedir. Diğer bazı hastalar ise ilaç ile ya da danışma yoluyla tedavi edilmektedir.

Huzursuz bağırsak sendromunun esas oluşma nedeni tam olarak bilinmemektedir. Fakat, bu hastalığın oluşmasına neden olan çok çeşitli faktörlerin var olduğu bilinmektedir.

Bağırsakların duvarları kaslar ile çevrilidir ve bu kaslar, besinlerin koordineli ritimler ile rahat bir şekilde hareket etmelerini sağlar. Bu kasılma hareketleri, midedeki besinlerin, bağırsaklara oradan da rektuma ulaşması için gereklidir.

Eğer huzursuz bağırsak sendromu meydana gelmiş ise, kasılma hareketleri daha güçlü şekilde olur ve normalden daha uzun sürebilir. Böylece kişide gaz, şişkinlik ve ishal gelişir. Ya da tam tersi, kasılma hareketleri zayıflar ve besinlerin geçişleri zorlaşır. Bu durumda ise kişide, kuru dışkı ve kabızlık gelişir.

Yani, huzursuz bağırsak sendromu, bağırsak kaslarının etkin ya da zayıf şekilde kasılmasından dolayı kaynaklanan bir durum olarak nitelenebilir.

Öte yandan, mide-bağırsak sinir sisteminde yaşanan anormallikler, karın boşluğunda normalde daha fazla gerginlik yaşanmasına neden olarak rahatsızlık hissedilmesine sebep olabilir. Beyin ile bağırsaklar arasındaki zayıf iletişim, sindirim süreçlerinin normal işleyişini olumsuz etkiler. Bu durum sonucunda ise vücut aşırı tepki verir ve huzursuz bağırsak sendromu oluşur.

Huzursuz bağırsak sendromunun oluşum nedenleri kişiden kişiye farklılıklar göstermektedir. Buna göre, aşağıda verilen bazı durumlar, huzursuz bağırsak sendromunun oluşmasını tetikleyebilir;

Yiyecekler: Bazı besin maddelerinin alerjik etkilerinin ya da bazı gıdalara karşı yaşanan intolerans durumunun, huzursuz bağırsak sendromuna neden olup olmadığı net şekilde bilinmemektedir.

Fakat, birçok insanın bazı besinleri tüketmeleri ile birlikte şiddetli şekilde belirti ve semptomları yaşadıkları bilinmektedir.

Huzursuz bağırsak sendromuna sebep olduğu düşünülen gıdalar ise; çikolata, baharat, yağlar, meyveler, fasulye, lahana, karnabahar, brokoli, süt, gazlı içecekler ve alkol gibi gıdalardır.

Stres: Huzursuz bağırsak sendromu yaşayan kişilerin bir çoğu, hastalık semptom ve belirtilerinin stres dönemlerinde daha da şiddetlendiğini ifade etmişlerdir. Yeni bir işe girildiğinde yaşanan stres gibi birçok stresli durumun, huzursuz bağırsak sendromu oluşmasına neden olduğu düşünülmektedir.

Hormonlar: Özellikle kadınlarda çok sık yaşanan hormonel değişimler nedeniyle, kadınlarda huzursuz bağırsak sendromu oluşmasında, hormonların etkisi, erkeklere göre iki kat daha fazladır. Ayrıca, huzursuz bağırsak sendromu yaşayan birçok kadın, regl dönemlerinde, hastalık semptomlarını daha şiddetli şekilde yaşadıklarını ifade etmişlerdir.

Diğer hastalıklar: Bağırsaklarda gelişen diğer bazı hastalıkların, huzursuz bağırsak sendromu oluşmasına neden olabileceği düşünülmektedir.

Huzursuz Bağırsak Sendromu Belirtileri

Huzursuz bağırsak sendromunun belirtileri kişiden kişiye çok farklılıklar göstermektedir. Bazı hastalardaki etkisi ise, diğer hastalıkların semptomları ile çok fazla benzerlik gösterebilmektedir. Fakat genel olarak huzursuz bağırsak sendromunun belirtileri şöyledir;

1.Karın Ağrısı ve Kramplar

Bağırsakların yapısındaki kasların görevlerini yeterince yerine getirememesi ya da çok fazla şekilde çalışarak gereğinden fazla kasılması sonucu, vücutta bir düzensizlik meydana gelir.

Bu karışıklık ise, huzursuz bağırsak sendromuna sebep olabilmektedir. Böylece, faaliyetlerini yerine getiremeyen bağırsaklar nedeni ile karın ağrıları gelişir.

Bu karın ağrıları ve kramplar, biraz da bireysel özelliklere bağlı olarak, bazen şiddetli bazen de hafif şekilde seyredebilir.

2.Şişkinlik Hissi

Yeteri kadar sindirime uğrayamamış olan besinler, sadece şişkinlik ve hazımsızlık meydana getirmekle kalmaz, aynı zamanda bağırsak kaslarında birtakım sorunların yaşanmasına da yol açabilir. Bundan dolayı, huzursuz bağırsak sendromu yaşayan kişilerde, sindirim probleminden kaynaklanan şişkinlik hissi yaşanmaktadır.

3.Gaz Sorunları

Normalde bağırsak duvarları boyunca uzanan kaslar, periyodik şekilde kasılıp gevşeyerek, sindirimin gerçekleştirilmesini sağlarlar.

Fakat bu işleyiş huzursuz bağırsak sendromu nedeniyle aksamaya uğrar. Bunun sonucunda ise, besinler etkin şekilde sindirime uğramaz.

Bağırsaklarda meydana gelen bu aksaklık, bağırsaklarda gaz birikmesine sebep olur. Böylece kişi kendisinde gaz yoğunluğu hisseder.

4.İshal ya da Kabızlık

Sindirim sistemi organlarından biri olan ince bağırsakların görevi, mideden gelen öğütülmüş besinleri küçük yapı taşlarına ayırmak ve faydalı kısım olan bu yapı taşlarının kana iletilmesini sağlamaktır. Buna ek olarak ince bağırsak bu ayırma işleminden arta kalan kısımları ise kalın bağırsaklara (kolon) göndermektedir.

Kalın bağırsaklar ise bu atıkları rektuma gönderir ve böylece dışkı yoluyla dışarı atılır. Fakat, huzursuz bağırsak sendromu, bağırsak kaslarının, besinleri sindirirken fazla kasılmasına ya da tam tersi çok az kasılmasına sebep olur.

Bağırsak kasları çok fazla, etkin ve normalden uzun süre kasılırsa, besinler tam sindirime uğrayamadan hızlı bir şekilde rektuma gelir. Bu durum sonucunda ishal gelişir.

Tam tersi durumda yani bağırsak kasları çok daha zayıf ve kısa süreliğine çalışırsa, bu defa da besinlerin sindirilme işlemi çok uzun sürer ve uzun bir müddet rektuma atık gönderilemez. Bunun sonucunda ise kişide kabızlık gelişir. Ayrıca bu ishal ve kabızlık durumları bazen, nöbet dalgası halinde yaşanabilir.

5.Mukuslu Dışkı

Mukuslu dışkı, bağırsak faaliyetlerinin sekteye uğramasından dolayı, besinlerin sindirimi sırasında ortaya çıkan bir durum olabilir. Çünkü bu hastalıkta, dışkı normal formundan daha farklı şekillerde meydana gelebilir.

Birçok kişi için huzursuz bağırsak sendromu kronik bir durumdur. Semptom ve belirtiler zaman zaman hiç yaşanmasa bile bu durum değişmemektedir.

Diğer yandan, eğer aşağıda verilen sağlık sorunlarını yaşıyorsanız derhal bir hastaneye ya da doktora gitmenizde fayda vardır. Bu sorunlar şöyledir;

  • Rektumda (anüs) kanama yaşanması,
  • Gittikçe ağırlaşan ya da geceleri meydana gelen karın ağrıları,
  • Kilo kaybı.

Risk Faktörleri

Birçok insan huzursuz bağırsak sendromu belirti ve semptomlarını nadiren göstermektedir. Fakat, bazı durumlarda huzursuz bağırsak sendromu yaşanması riski daha fazladır. Bu koşul ve şartlar ise şöyledir;

Genç olmak: 45 yaşından küçük olmak huzursuz bağırsak sendromu riskini artırmaktadır.

Erkek değil kadın olmak: Başta hormonel değişimler olmak üzere, baştan sona her durumda, kadınların huzursuz bağırsak sendromu yaşama riskleri erkeklere göre daha fazladır.

Aile hastalık geçmişi: Yapılan çalışmalara göre, ailede huzursuz bağırsak sendromu hastalığını taşıyan birinin bulunması, hastalık gelişmesi riskini artırmaktadır.

Ruh sağlığı problemleri yaşamak: Anksiyete, depresyon, kişilik bozuklukları ve çocukken cinsel istismar yaşamış olmak, huzursuz bağırsak sendromu riskini artırmaktadır. Kadınlar için, aile içi şiddet yaşanması da, huzursuz bağırsak sendromu riskini artırabilir.

Komplikasyonlar

Huzursuz bağırsak sendromunda yaşanan ishal ve kabızlık sonucu, hemoroit gelişebilir ya da zaten var ise durumu ağırlaşabilir. Buna ek olarak, eğer huzursuz bağırsak sendromu nedeni ile bazı gıdaları normal miktarlarda alamıyor olmak, yetersiz beslenmeye yol açabilir. Öte yandan, huzursuz bağırsak sendromu kişinin yaşam kalitesini düşürebilir ve bu nedenle de depresyona yol açabilir.

Tanı ve Testler

Huzursuz bağırsak sendromunun tanısının konulabilmesi için, çok kapsamlı bir araştırma gerekmektedir. Kullanılan ilaçların gözden geçirilmesi ve fiziksel muayeneler de teşhis konulmasına yardımcı olmaktadır.

Huzursuz bağırsak sendromunun tanısının konulabilmesi için bazı kriterler vardır. Bu kriterler daha çok hastalığın belli başlı bir belirtisi yok ise devreye girmektedir.

Roma kriterleri: Buna göre, son üç ay içinde, ayda en az üç gün süren karın ağrıları yaşanıp yaşanmadığı baz alınır. Ayrıca, dışkıda bir değişiklik olup olmadığı da takip edilir.

Manning kriterleri: Bu kritere göre hastanın bağırsak faaliyetlerinin eksik olup olmadığı takip edilir ve dışkıda mukus olup olmadığı da göz önüne alınır.

Bunun dışından doktor tanı koyabilmek için, hastanın şikayetleri doğrultusunda, aşağıda verilmiş olan bazı test ve analizlerin yaptırılmasını isteyebilir;

  • Esnek sigmoidoskopi,
  • Kolonoskopi,
  • Röntgen (X-Ray) taraması,
  • Bilgisayarlı tomografi (BT) taraması,
  • Baryumlu sıvı röntgen taraması,
  • Laktoz intolerans testi,
  • Nefes testleri,
  • Kan analizleri,
  • Gaita (dışkı) testleri.

Tedavi ve İlaçlar

Huzursuz bağırsak sendromunun neden meydana geldiği tam olarak bilinmediği için, tedavi süreci daha çok şikayet ve belirtileri azaltmak yönünde uygulanmaktadır.

Çoğu durumda, huzursuz bağırsak sendromunun hafif geçen semptomları, stres kontrolü yardımı ile iyileşebilmektedir.

Bunun dışında, huzursuz bağırsak sendromuna yol açabilecek faktörlerden kaçınmak, yeterli miktarda egzersiz yapmak, bol bol sıvı tüketmek ve yeterli miktarda uyumak, tedaviye yardımcı olmaktadır.

Fakat eğer huzursuz bağırsak sendromunun etkileri orta ya da ağır şiddette seyrediyorsa bu durumda doktor bazı ilaçları tedavi için kullanacaktır. Ayrıca, bazı gıdaların daha az miktarda alınmasını da isteyecektir. Bu durumda;

  • Yüksek oranda gaz içeren gıdaları bırakmak (gazlı içecekler, lahana, brokoli, karnabahar ve çiğ meyveler gibi),
  • Gluten tüketimini bırakmak (buğday, arpa ve çavdar gibi),
  • Karbonhidrat duyarlılığı olan kişilerin, fruktoz, frukton ve laktoz gibi şekerler içeren gıdaları bırakması (tam tahıllar, sebze ve meyveler ile süt ve süt ürünleri).

Huzursuz bağırsak sendromu tedavisinde, doktorun kullanmayı uygun göreceği ilaçlar ise şöyledir;

  • Lif takviyesi sağlayan, psilyum (Metamucil) ya da metilselüloz (Citrucel) gibi ilaçlar,
  • Anti ishal ilaçlar,
  • Antikolinerjik  ve antispazmodik ilaçlar,
  • Antidepresan ilaçlar,
  • Antibiyotik ilaçlar,
  • Alosetron (Lotronex),
  • Lubiprostone (Amitiza)

Alternatif Yöntemler

Bazı alternatif tedavi yöntemleri huzursuz bağırsak sendromunun sebep olduğu sorunları azaltabilir ya da hafifletebilir. Bu alternatif tedavi yöntemleri şu şekildedir;

  • Akupunktur,
  • Bol bol sıvı tüketmek,
  • Bitkisel otlar (nane gibi),
  • Hipnoz (ağrılar ve şişkinlik için),
  • Probiyotikler,
  • Düzenli olarak yapılan, yoga, masaj ya da meditasyon gibi egzersizler.

Alınacak Önlemler

Huzursuz bağırsak sendromu hastalığından korunmak ya da var olan hastalık nedeniyle yaşanan şikayetleri azaltmak için alınacak olan önlemler şu şekildedir;

  • Stresten olabildiğince uzak durmak,
  • Sıvı özellikle su tüketimine özen göstermek,
  • Biofeedback gibi stres azaltıcı ve kas rahatlatıcı egzersizler yapmak,
  • Rahatlama teknikleri,
  • Derin nefes almak,
  • Farkındalık eğitimi,
  • Diğer bazı yöntemler ( müzik dinlemek, kitap okumak, bilgisayar oyunu oynamak, ılık banyo yapmak ve gevşemek gibi).

Источник: https://evdesifa.com/huzursuz-bagirsak-sendromu-ibs-belirtileri-nelerdir/

İrritabl Bağırsak Sendromu Nedir? Belirtileri, Nedenleri, Tanısı ve Tedavisi

İrritabl Bağırsak Sendromunun Nedenlerini Ve Belirtileri

İrritabl bağırsak sendromu (IBS); karın ağrısı, şişkinlik, dışkıda mukoza, düzensiz bağırsak alışkanlıkları, ishal ve kabızlık gibi uzun süreli bir gastrointestinal bozukluktur.

İrritabl bağırsak sendromu aynı zamanda spastik kolit, mukus koliti ve sinir kolonu olarak da bilinir. Kronik (uzun süreli) bir hastalık olsa da, semptomlar yıllar boyu azalmaya eğilim gösterir.

Bu yazıda irritabl bağırsak sendromunun nedenleri ve tipleri, risk faktörleri, teşhis ve tedavisi ele alınmıştır.

İrritabl Bağırsak Sendromu Hakkında Hızlı Bilgiler:

İrritabl bağırsak sendromu ile ilgili bazı önemli noktalar aşağıda kısaca listelenmiştir. Daha ayrıntılı ve destekleyici bilgi makalenin devamında yer almaktadır.

  • İrritabl bağırsak sendromunun neden olduğu rahatsızlığa rağmen, genellikle ciddi komplikasyonlara yol açmaz.
  • Şu anda, irritabl bağırsak sendromu için herhangi bir tedavi mevcut değildir.
  • Duygusal durum irritabl bağırsak sendromunda önemli bir rol oynayabilir.
  • Alkol alımının azaltılması semptomları hafifletebilir.

İrritabl Bağırsak Sendromu Nedir?

İrritabl bağırsak sendromunun neden olduğu kronik rahatsızlıklara rağmen, çoğu hastada ciddi komplikasyonlara yol açmaz. Bununla birlikte, uzun vadeli bir ağrı ve yorgunluk kaynağı olabilir.

Neyse ki, hastaların çoğunda hastalığın kontrolü daha iyi hale geldikçe semptomların düzeldiği görülür. Hastaların yalnızca küçük bir yüzdesi ciddi semptomlara sahiptir.

İrritabl bağırsak sendromu için herhangi bir tedavi yoktur. Tedavi, semptomların giderilmesine yöneliktir ve beslenme değişiklikleri içerir (kafein, süt ürünleri ve tatlandırıcılardan kaçınılması), rahatlama teknikleri, ilaçlar ve egzersiz.

Genellikle irritabl bağırsak sendromu 20-30 yaşlarındaki bireylerde gelişir. Ancak, her yaştan insanı etkileyebilir. Kadınlarda, erkeklere kıyasla iki katı fazla görülür.

İrritabl Bağırsak Sendromu Belirtileri Nelerdir?

Üç çeşit irritabl bağırsak sendromu (IBS) vardır:

  1. Kabızlık ile irritabl bağırsak sendromu: Hasta karın ağrısı, rahatsızlık, şişkinlik, seyrek veya gecikmiş bağırsak hareketleri veya sert dışkılama yaşar.
  2. İshal ile irritabl bağırsak sendromu: Hastada karın ağrısı, rahatsızlık, tuvalete gitmek için acil bir ihtiyaç, çok sık yapılan bağırsak hareketi veya sulu, gevşek dışkı görülmektedir.
  3. Kabız ve ishal ile değişen irritabl bağırsak sendromu

Birçok hastada, zamanla irritabl bağırsak sendromu türleri arasında geçişler olur.

İrritabl bağırsak sendromu hastalarında yaşanan en yaygın semptomlar ve bulgular şunlardır:

  • Bağırsak alışkanlıklarında değişiklik
  • Karın ağrısı ve kramplar (genellikle tuvalete gittikten sonra rahatlama olur)
  • Tuvalete gittikten sonra hasta bağırsaklarının tamamen boşaltılmadığını hissedebilir.
  • Fazla gaz
  • Makatta mukus
  • Acil tuvalete gitme dürtüsü
  • Karın şişkinliği

İrritabl barsak sendromu ne kadar sürer?” Çoğu semptom, yemek yedikten sonra daha da kötüleşir. Genellikle, ataklar 2-4 gün sürebilir ve daha sonra belirtiler düzelir veya tamamen kaybolur.

Belirtiler ve semptomları hastadan hastaya önemli derecede değişir. Genellikle diğer hastalık ve rahatsızlıklara benzerdir.

İrritabl bağırsak sendromu ayrıca bağırsak bölgesi dışındaki vücut bölümlerinde semptomların görülmesine neden olabilir. Bunlar arasında şunlar olabilir:

Anksiyete veya depresyon, irritabl bağırsak sendromu hastalarında da görülebilir; genellikle semptomlar rahatsızlığa bağlıdır.

İrritabl Bağırsak Sendromu İçin Risk Faktörleri

Aşağıdaki kişilerde irritabl bağırsak sendromu olasılığı daha yüksektir:

  • Genç yetişkinler: Hastaların yaklaşık yarısı 25 yaşında ya da daha gençtir.
  • Cinsiyet: Kadınlarda, erkeklerden iki katı daha fazla görülür.
  • Aile öyküsü: Yakın akrabalarında irritabl bağırsak sendromuna olan kişilerde risk vardır.

İrritabl Bağırsak Sendromu Sebepleri Nelerdir?

Uzmanlar, irritabl bağırsak sendromunun kesin nedenlerini bilmemekle birlikte, aşağıdaki unsurların tetiklediğini düşünmekteler:

  • Beslenme faktörleri
  • Çevresel faktörler
  • Genetik faktörler
  • Sindirim sistemini düzgün kontrol etmeyen merkezi sinir sistemi
  • Ağrıya aşırı duyarlı sindirim organları
  • Enfeksiyona alışılmadık cevap
  • Bağışıklık sistemi ile ilgili sorun (muhtemelen enfeksiyona cevaba bağlı)
  • Vücuda gıda taşımak için kullanılan kaslarda hasar

Zihinsel ve duygusal faktörler: Kanıtlar, irritabl bağırsak sendromunda psikolojik ve duygusal faktörlerin muhtemelen büyük bir rol oynadığını göstermektedir. Travmatik bir deneyime sahip olan kişilerde bu rahatsızlığın ortaya çıkma riski daha yüksektir.

İrritabl Bağırsak Sendromu Neden Olur?

İrritabl bağırsak sendromu olan bazı insanlar, bu hastalığı olmayan kişileri etkilemeyen uyaranlara şiddetle tepki gösterirler. Örnekler arasında şunlar olabilir:

Gıdalar: İrritabl bağırsak sendromu hastası olan çok sayıda kişi çikolata, süt veya alkol gibi kabızlığı veya ishale neden olan bazı ürünleri yedikten sonra semptomlarının daha da kötüleştiğini bildirir. Şişkinlik veya rahatsızlık, bazı meyve ve sebzelerin yanı sıra, gazlı içeceklerden de kaynaklanabilir.

Süt ürünlerinden, şekersiz sakızlardan, bazı şekerlerden veya kafeinli ürünlerden aldıktan sonra kramp veya şişkinlik; laktoz (şeker), sorbitol veya kafein intoleransı nedeniyle olabilir ve irritabl bağırsak sendromu ile karıştırılmamalıdır.

Hormonlar: İrritabl bağırsak sendromu olan önemli sayıda kadın menstrüasyon anında semptomlarının daha kötüleştiğini bildirir.

Enfeksiyonlar: Gastroenterit de bu hastalığı tetikleyebilir.

İrritabl Bağırsak Sendromu Teşhisi ve Tanı Testleri

İrritabl bağırsak sendromu tanısı için özel bir görüntüleme veya laboratuvar testi yoktur. Tanı, IBS benzeri semptomlar üreten hastalıkları ortadan kaldırmayı ve hastanın semptomlarını sınıflandırmak için bir prosedür izlemeyi içerir.

Başlangıçta aşağıdaki diğer olası hastalıkları elemek için kan testi yapılabilir:

  1. Laktoz intoleransı
  2. İnce barsak bakteri üremesi
  3. Çölyak hastalığı

Birçok vakada, semptomlar öğrenilerek teşhis edilir.

Başka bir hastalık şüphesi uyandıracak belirli belirtiler veya semptomlar varsa, daha ileri tanı testleri gerekebilir. İşaret veya semptomlar şunları içerebilir:

  • Anemi
  • Rektum veya karında lokalize şişme
  • Kilo kaybı (açıklanamayan)

Yumurtalık kanseri öyküsü olan hastalarda, bağırsak alışkanlıklarındaki değişimin 6 haftadan uzun süre devam ettiği 60 yaşın üzerindeki hastalar gibi daha ileri testler gerekebilir.

İrritabl Bağırsak Sendromu Tedavisi

İrritabl bağırsak sendromuna ne iyi gelir?” Hastalığın sebeplerinin ne olduğu kesin olarak bilinmediğinden, tedavinin amacı semptomların hafifletilmesi ve hastanın yaşam kalitesinin yükseltilmesidir. Bu, genellikle stres yönetimini öğrenmenin yanı sıra; bazı diyet ve yaşam tarzı değişikliklerini de içerir.

Beslenme: Yeme alışkanlıklarındaki bazı değişiklikler semptomların kontrolünde önemli ölçüde yardımcı olabilir. Ne yazık ki, herkes için etkili bir irrtabl bağırsak sendromu diyeti yoktur. Hasta, optimum beslenme sağlanıncaya kadar deneme yanılma sürecinden geçmek zorunda kalınabilir.

Doktorlar, tüketilen gıdaları ve bunların etkisini ayrıntılarıyla anlatan bir gıda günlüğü tutmalarını önerir. Sonunda, birey büyük tetik yiyecekleri belirleyebilir ve onlardan kaçınabilir.

Lif: Bazı irritabl bağırsak sendromu hastaları daha fazla lif tüketmek zorunda kalabilirken; diğerleri tersini yapmak zorunda kalabilirler.

Aşağıdakiler semptomları azaltmaya yardımcı olabilir:

  • İshale neden olabilecek sorbitollerden kaçının. Bazı sakızlarda, diyet gıdalarında ve şekersiz tatlılarda bulunur.
  • Gaz veya şişkinlik problemi varsa, yulaf temelli gıdaları daha fazla tüketin.
  • Öğün atlamayın.
  • Alkol alımını en az seviyede tutun.
  • Soda alımını minimumda tutun.
  • Taze meyve alımını sınırlayın (bunun için bir sağlık uzmanına danışmak önemlidir).
  • Çay ve kahve alımını günlük en fazla üç fincanla sınırlayın.
  • Sıvı alımının yeterli olduğundan emin olun. Bu genellikle günde en az sekiz bardak sıvı içmek demektir (değişebilir).
  • Yemekler her gün aynı saatte yenilmelidir.
  • Yavaş yiyin.

Egzersiz: Bazı hastalar, egzersizin belirtileri hafifletmesine yardımcı olduğunu bildirir.

Probiyotikler: Bunlar bazı irritabl bağırsak sendromu hastalarına yardımcı olabilir. Probiyotiklerin faydaları görünmesi yaklaşık 4 hafta alır.

Anksiyete ve stres: İrritabl bağırsak sendromlu önemli sayıda insanın semptomları şu yöntemlerle hafifleyebilir:

  • Egzersizler veya meditasyon da dahil olmak üzere gevşeme teknikleri
  • Tai Chi veya yoga gibi belirli fiziksel aktiviteler
  • Düzenli egzersiz
  • Stres danışman desteği almak

İlaçlar: Bazı ilaçlar, belirtilerin hafifletilmesinde kullanılabilir.

İrritabl bağırsak sendromu hastalığına dair araştırmalar devam etmektedir.

Источник: https://www.hastalopedi.com/irritabl-bagirsak-sendromu/

İrritabl Bağırsak Sendromu Belirtileri

İrritabl Bağırsak Sendromunun Nedenlerini Ve Belirtileri

Sindirim sistemi belirtileri en az üç ile altı ay boyunca yaşanmaya devam ettiğinde irritabl bağırsak sendromu teknik olarak teşhis edilir. Karın ağrısı ve dışkıda görülen anormallikler vücut açısından arada sırada oldukça normal karşılanan belirtilerdir. Bu nedenle, irritabl bağırsak sendromu teşhisinde belirtilerin süresi oldukça önemli bir rol oynamaktadır.

Sürenin yanı sıra, kişinin ne sıklıkla irritabl bağırsak sendromu belirtileri yaşadığı da çok şey anlatmaktadır.

Kişinin irritabl bağırsak sendromu olması için, belirtilerin en az her ay üç gün ya da genellikle daha çok daha fazla olması beklenmektedir.

Bazı insanlar için sadece birkaç irritabl bağırsak sendromu belirtisi yaşarken, bazıları neredeyse bütün belirtileri yaşayabilmektedir. Şişkinlik, ishal veya kabızlık genellikle en belirgin ve en sık yaşanan belirtilerdir. (1)

İrritabl bağırsak sendromu nasıl anlaşılır? En yaygın irritabl bağırsak sendromu belirtileri şunları içermektedir:

  • Kabızlık ve ishal normal barsak hareketlerinde değişikliklerdir. Bazı insanlar kabızlık veya ishal gibi durumları diğerinden daha sıklıkla görme eğilimine sahiptirler, ancak her ikisinin de atak şekilde gelmesi de mümkündür.
  • İshal gevşek dışkı olarak kabul edilir ve genellikle günde birkaç kez tuvalete gitme ihtiyacı yaratır. Kabızlık, haftada üçten az bağırsak hareketine sahip olduğunda veya ihtiyacınız olan dışkının tümünü çıkaramadığınızda gerçekleşir. (2)
  • Dokular ve renkler de dâhil olmak üzere dışkı görünümündeki değişiklikler irritabl bağırsak sendromunun bir diğer belirtisidir (bazen dışkı gevşek olabilir, renk değişimi veya mukus görünebilir). Dışkı bazen sert, bazen gevşek ve sulu olabilir, bu nedenle dışkı sık sık değişirse ve tutarlı değilse bu en önemli belirtidir.
  • Mide ağrısı
  • Gaz ve köpürme
  • Karın ağrısı ve kramplar (bir kadının menstrüel döneminde yaşadığı kramplara benzer şekilde)
  • Mide bulantısı, mide yanması veya asit reflüsü
  • Tükenme hissi veya iştah kaybı (3)

Belirtilerden kurtulma, çoğu zaman üst üste birkaç gün boyunca tuvalete normald şekilde gittikten sonra gerçekleşir.

Bunlar sindirim sorunları olmamasına rağmen, irritabl bağırsak sendromu yaşayan kişilerde sıkça görülmektedir:

  • Kaygı ya da depresyon (stres sadece IBS’nin gelişmesine katkıda bulunmakla kalmaz, aynı zamanda belirtilerin de kötüleşerek bir kısır döngü yaratmasına neden olur)
  • Uyku bozuklukları ve yorgunluk
  • Baş ağrısı
  • Ağızda hoş olmayan bir tat
  • Kas ağrıları, özellikle bel ağrısı
  • Azalan cinsel istek de dahil bazı cinsel sorunlar
  • Beden görüntüsü sorunları
  • Kalp çarpıntısı
  • Sık veya acil olarak idrar yapma ihtiyacı (4)

Tıbbi Yardım Gerektiren Belirtiler

İrritabl bağırsak sendromu belirtileri yaşadığınızı düşünüyorsanız bir doktora görünmelisiniz.

Doktorunuz genellikle belirtilerinizi sorarak hastalığı teşhis edebilir, ancak bazen diğer koşulları da ekarte etmek için ileri testlere ihtiyaç duyulabilmektedir.

Eğer anksiyete yaşıyorsanız veya depresyondaysanız yine doktorunuzu ziyaret etmelisiniz. Bu sorunlar tedavi olmadan nadiren düzelir ve irritabl bağırsak sendromu belirtilerinizi daha da kötüleştirebilir.

Açıklanamayan kilo kaybı, midenizde veya altınızda şişme ya da topaklanma, tabandan kanama veya anemi bulguları gibi diğer belirtileriniz varsa, hemen tıbbi yardım almalısınız, çünkü bazen bunların potansiyel olarak daha ciddi bir durumun işaretleri olabileceği düşünülmektedir. (5)

İrritabl Bağırsak Sendromu Hastalığı Nedir?

İrritabl barsak sendromu (IBS), kalın bağırsağı etkileyen oldukça yaygın bir hastalıktır. İrritabl bağırsak sendromu sıklıkla kişide kramp, karın ağrısı, şişkinlik, gaz, ishal ve kabızlık oluşturmaktadır. Uzun vadede yönetmek zorunda kalacağınız kronik bir durumdur.

İrritabl bağırsak sendromunun belirtileri genellikle kişi için çok rahatsızlık verici olsa da, iltihaplı bağırsak hastalığının diğer formları olan ülseratif kolit ve Crohn hastalığının aksine, bağırsak dokusunda değişikliklere neden olmaz veya kolorektal kanser riskinizi arttırmaz.

İrritabl barsak sendromu olan az sayıda kişide ciddi belirtiler oluşturmaktadır. Bazı insanlar diyet, yaşam tarzı ve stres yönetimi ile belirtilerini kontrol edebilir. Diğerleri ise ilaç ve danışmanlığa ihtiyac duyabilmektedir. (6)

İrritabl bağırsak sendromu hastalığı nedir hakkında daha fazla bilgi almak için tıklayınız.

İrritabl Bağırsak Sendromu Nedenleri

İrritabl bağırsak sendromu neden olur? İrritabl bağırsak sendromunun nedeni tam olarak bilinmemektedir, ancak anormal bağırsak işlevine neden olabilecek bir dizi faktörün varlığının bu sendromu tetiklediği düşünülmektedir. İrritabl bağırsak sendromuna neden olabileceği düşünülen bazı faktörler şunlardır.

  • Duygusal stres
  • Yemek yemek
  • Aşırı gaz
  • Kadın hormonları
  • Bazı ilaçlar ve gıda maddeleri (alkol, çikolata, kahve, süt ürünleri, fruktoz, karbonhidratlar)
  • Gastroenterit sonrası
  • İnce bağırsakta bakterilerin aşırı büyümesi (7)

İrritabl bağırsak sendromu nedenleri daha fazlası için

Huzursuz (İrritabl) Bağırsak Sendromu Belirtileri ve Tedavileri Hakkında Her Şey – APPVICE

İrritabl Bağırsak Sendromunun Nedenlerini Ve Belirtileri

Huzursuz (irritabl) bağırsak sendromu (IBS) dünya çapında insanların% 6-18’ini etkiler. Bu sendrom,genelde yoğun bağırsak hareketleri ve alt karın ağrısı şeklindeki belirtiler gösterir. Diyet, stres, yetersiz uyku ve bağırsak bakterilerindeki değişiklikler tüm belirtileri tetikleyebilir.

Bununla birlikte, tetikleyiciler her insan için farklıdır. Bu nedenle herkesin uzak durması gereken yiyecekler ya da durumlar gibi bir liste yoktur . Bu makalemizde sizler için huzursuz (irritabl) bağırsak sendromu belirtileri hakkında bilmek istediğiniz her şeyi inceledik.

Huzursuz bağırsak sendromunu olduğunu düşünüyorsanız makaledeki belirtilere göre değerlendirme yapabilirsiniz.

Huzursuz bağırsak sendromuna sahip bireyler için hazırladığımız seyahat yazımızı buradan okuyabilirsiniz.

Huzursuz Bağırsak Sendromu Tedavisi için Diyetisyeninizle ile Bir Tuşla Hemen Görüşün:

Başla tuşuna basarak Appvice mobil uygulaması üzerinden diyetisyeninizle hemen görüşebilirsiniz.

Diyetisyene Sor

1. Ağrı ve kramplar

Karın ağrısı en sık görülen belirtidir ve teşhiste anahtar faktördür. Normalde, bağırsak ve beyin sindirimi kontrol etmek için birlikte çalışır. Bu, bağırsaklarınızda yaşayan iyi bakteriler tarafından salınan hormonlar, sinirler ve sinyaller yoluyla olur.

Huzursuz (irritabl) bağırsak sendromu durumunda bu kooperatif sinyalleri bozulur, sindirim sisteminin kaslarında koordine edilmemiş ve ağrılı bir gerginlik ortaya çıkar. Bu ağrı genellikle alt karın bölgesinde veya tüm karın bölgesinde görülür, ancak tek başına üst karında olma olasılığı daha azdır. Ağrı, tipik olarak bağırsak hareketlerinden sonra azalır.

Farklı tarzlarda beslenmeler ve diyet değişiklikleri ağrı ile diğer semptomları iyileştirebilir.

Diğer huzursuz (irritabl) bağırsak sendromu tedavisi yöntemleri arasında nane yağı kullanımı, bilişsel davranış terapisi ve hipnoterapi gibi bağırsak rahatlatıcı yöntemler de yer alır. Diyetinizdeki değişikliklere, alternatif tedavi yöntemlerine cevap vermeyen ağrılar için doktora gitmeniz gerekir. Nedenini anladıktan sonra doktorunuz rahatlatıcı ilaçlar verebilir.

SONUÇ

Huzursuz barsak sendromu belirtileri arasında en yaygın olanı  bağırsak hareketinden sonra daha az şiddetli olan alt karın ağrısıdır. Beslenme değişiklikleri, stres azaltıcı terapiler ve bazı ilaçlar ağrıyı azaltmaya yardımcı olabilir.

2. İshal

Ani oluşan ishal Huzursuz (irritabl) bağırsak sendromunun üç ana tipinden biridir. İshal, huzursuz bağırsak bozukluğu olan hastaların yaklaşık üçte birini etkiler. 200 yetişkin üzerinde yapılan bir çalışmada, ishal ağırlıklı huzursuz (irritabl) bağırsak sendromu olanların, haftada ortalama 12 bağırsak hareketine (IBS’siz yetişkinlerin iki katından fazla) sahip oldukları görülmüştür.

Huzursuz bağırsak sendromu  hızlandırılmış bağırsak geçişi de bağırsak hareketine karşı ani ve ani bir dürtü ile sonuçlanabilir. Bazı hastalar bu ani ishal durumu nedeniyle bir çok sosyal ortamdan kaçınsa da aslında bunun direk stres ile bağlantısı vardır.

Buna ek olarak ishal ağırlıklı Huzursuz (irritabl) bağırsak sendromunda dışkı genelde sulu ve sıvıdır.
SONUÇ

İshal ağırlıklı huzursuz bağırsak sendromunda sık sık sulu dışkıya çıkılır. Dışkıda mukus da görülebilir.

3. Kabızlık

Her ne kadar inandırıcı görünmese de huzursuz (irritabl) bağırsak sendromu ishalin yanı sıra kabızlığa da neden olabilir. Kabızlığın baskın olduğu irritabl bağırsak sendromu en sık görülen tiptir ve huzursuz bağırsak sendromu yaşayanların yaklaşık% 50’sini etkilemektedir.

Beyin ve bağırsak arasındaki değişen iletişim, dışkının normal geçiş süresini hızlandırabilir veya yavaşlatabilir. Bu geçiş zamanı yavaşladığında, bağırsak dışkıdan daha fazla su emer ve dışkının buradan geçmesi daha zor hale gelir.

Kabızlık haftada üçten az bağırsak hareketi olarak tanımlanmaktadır. “Fonksiyonel” kabızlık, başka bir hastalık tarafından açıklanmayan kronik kabızlığı tanımlar. Huzursuz (irritabl) bağırsak sendromu ile ilgili değildir ve çok yaygındır. Fonksiyonel kabızlık  irritabl bağırsak sendromundan farklıdır, çünkü genellikle ağrılı değildir.

Aksine, huzursuz (irritabl) bağırsak sendromu kabızlığı, bağırsak hareketleriyle kolaylaşan karın ağrısına yol açar.

Huzursuz (irritabl) bağırsak sendromunda kabızlık genelde yetersiz bağırsak hareketleri hissine neden olur.  Bu da gereksiz zorlanmaya yol açar. huzursuz (irritabl) bağırsak sendromu tedavisi ile birlikte, egzersiz, daha fazla su içmek, çözünebilir lifler tüketmek, probiyotik kullanmak ve laksatiflerin sınırlı kullanımı iyileşmeye yardımcı olabilir.

SONUÇ

Kabızlık çok yaygındır. Ancak, bağırsak hareketleri sırasında ortaya çıkan karın ağrısı ve dışkılamadan sonra oluşan yeterli dışkılayamama hissi huzursuz (irritabl) bağırsak sendromu belirtileridir.

4. Kabız ve ishal olma durumu

Karışık veya değişken kabızlık ve ishal, huzursuz (irritabl) bağırsak sendromu barsak sendromu yaşayan hastaların yaklaşık% 20’sini etkiler.

Huzursuz (irritabl) bağırsak sendromu yaşayanlar kronik kabızlık ve ishal olma durumunu yaşar.  Bunların her biri tekrarlayan karın ağrısına neden olur. Ağrı, bağırsak hareketlerindeki değişikliklerin beslenme veya yaygın, hafif enfeksiyonlarla ilişkili olmadığı en önemli ipucudur.

Bu tip bağırsak sendromu, daha sık ve yoğun belirtileri olan diğerlerinden daha şiddetli olma eğilimindedir. Karma huzursuz (irritabl) bağırsak sendromu belirtileri de kişiden kişiye göre değişmektedir. Bu nedenle, bu durum “herkese uyar” önerileri yerine bireysel bir tedavi yaklaşımı gerektirir.
SONUÇ

Huzursuz (irritabl) bağırsak sendromu yaşayan hastaların yaklaşık% 20’si, değişen ishal ve kabızlık dönemleri geçirmektedir. Her seferinde bağırsak hareketlerine bağlı olarak karın ağrıları ortaya çıkar.

5. Bağırsak Hareketlerindeki Değişiklikler

Bağırsakta yavaş hareket eden dışkı, bağırsak suyu emdiği için genellikle susuz hale gelir. Bu hareketlerin aşırı yavaşlaması ise tüm suyun çekilmesine ve kabızlık sorununa yol açar.
Dışkı bağırsak içerisinden çok hızlı geçerse bu sefer de dışkıdaki su yeterince emilmemiş olur. Bu da ishale neden olur.

Huzursuz bağırsak sendromu , aynı zamanda kabızlığın diğer nedenleriyle ilişkili olmayan dışkıda mukus birikmesine neden olabilir. Dışkıda kan görülmesi ise başka bir rahatsızlığın potansiyel habercisi olabilir. Bu durumda hiç zaman kaybetmeden doktora gitmek gerekir. Dışkıdaki kan kırmızı olabilir, ancak genellikle çok koyu veya siyah bir katran kıvamında görünür (12).

SONUÇ

İrritabl bağırsak sendromu etkileri dışkıların bağırsakta kalış zamanını değiştirir. Bu da dışkıdaki su miktarını değiştirerek, dışkıyı gevşek ve sulu olandan sert ve kuru bir aralığa ulaşır.

6. Gaz ve Şişkinlik

Huzursuz bağırsak sendromu nedeniyle değişen sindirim, bağırsakta daha fazla gaz üretimine yol açar. Bu da rahatsız edici şekilde şişkinliğe neden olabilir. İrritabl bağırsak sendromu yaşayanların çoğu şişkinliği, bu hastalığın en kalıcı ve rahatsız edici belirtilerinden biri olarak tanımlamaktadır.

337 İrritabl bağırsak sendromu hastası üzerinde yapılan bir çalışmada, çalışmaya katılanların % 83’ü şişkinlik ve kramp etkilerini bildirdi. Bu tür huzursuz (irritabl) bağırsak sendromu belirtileri kadınlarda ve kabızlık baskın IBS veya karışık IBS yaşayanlarda daha sıktı.

Laktoz ve diğer bazı gaz yapıcı yiyeceklerden uzak durmak, şişkinliğin azaltılmasına yardımcı olabilir.

SONUÇ

Gaz ve şişkinlik en yaygın ve sinir bozucu huzursuz (irritabl) bağırsak sendromu belirtileri arasındadır. Beslenmeye dikkat etmek bu şişliği azaltmaya yardımcı olabilir.

7. Gıda Toleransı Düşüklüğü

İrritabl bağırsak sendromu yaşayanların% 70 kadarı, belirli yiyeceklerin belirtileri tetiklediğini bildirmektedir.

Huzursuz barsak sendromu yaşayanların  üçte ikisi aktif olarak bazı yiyeceklerden uzak durmaktadır. Bazı yiyecekleri asla tüketmezler.

Bu yiyeceklerin hastalığı neden tetiklediği belirsizdir. Bu gıda intoleransları tam olarak alerji değildir ve tetikleyici yiyecekler sindirimde ölçülebilir farklılıklara neden olmaz.
SONUÇ

Barsak sendromunu tetikleyen gıdalar  herkes için farklı olsa da, laktoz ve glüten gibi gaz üreten gıdalar en yaygın olanlarıdır.

8. Yorgunluk ve Zor Uykuya Dalma

Huzursuz bağırsak sendromu yaşayan kişilerin yarısından fazlası sürekli yorgun olduğunu söylüyor.

Bilimsel bir çalışmada, İrritabl bağırsak sendromu tanısı konan 160 yetişkinde boş zamanlarını değerlendirmelerini engelleyen enerji düşüklüğü ortaya çıkmıştır.

85 yetişkinle yapılan başka bir çalışmada ise , huzursuz (irritabl) bağırsak sendromu belirtileri yoğunluğunun yorgunluğun şiddetini artırdığı görülmüştür.

İrritabl barsak sendromu yaşayanlarda ayrıca uyuyamama, sık sık uyanma ve sabahları huzursuz hissetme gibi uyku ile ilgili diğer sorunlar da yaygındır.

İrritabl barsak sendromu yaşayan 112 yetişkinle yapılan bir çalışmada,bunların % 13’ünün uyku kalitesinin yetersiz olduğu bildirilmiştir.

50 erkek ve kadın üzerinde yapılan bir başka çalışmada, IBS’si olanların bir saat daha uzun süre uyuduklarını, ancak sabahları IBS’si olmayanlardan daha az tazelenmiş olarak uyandıkları görülmüştür.

İlginç bir şekilde, yetersiz ve zayıf uyku ertesi gün daha şiddetli bağırsak ve karın kramplarına neden olmaktadır.
SONUÇ

Huzursuz bağırsak sendromu yaşayanlar diğer insanlar ile karşılaştırıldığında daha az ve daha kalitesiz uyku uyumaktadırlar.  Yorgunluk ve kalitesiz uyku da daha fazla karın ve bağırsak kramplarına neden olmaktadır.

9. Anksiyete (Kaygı Bozukluğu) ve Depresyon

Huzursuz bağırsak sendromu anksiyete ve depresyon ile bağlantılıdır.

Huzursuz (irritabl) bağırsak sendromu belirtilerinin zihinsel stresin bir ifadesi olup olmadığı veya IBS ile yaşamanın stresinin insanları psikolojik zorluklara daha yatkın hale getirip getirmediği belirsizdir.

Hangisi önce gelirse gelsin stres ve etkileri sindirim sistemi hareketlerini doğrudan etkiler.

94.000 erkek ve kadın ile  yapılan büyük bir çalışmada, İrritabl barsak sendromu yaşayanların %50 den fazlasında kaygı bozukluğu, %70 den fazlasında da depresyon görülmüştür.

Başka bir çalışmada, İrritabl barsak sendromu olan ve olmayan hastalarda stres hormonu kortizol düzeyleri karşılaştırılmıştır. Halka açık konuşma görevi verilen ibs hastalarının stres hormonlarında diğerlerine göre daha fazla artış görülmüştür.

Ayrıca, başka bir çalışmada anksiyete azaltma tedavisinin stresle beraber huzursuz (irritabl) bağırsak sendromu belirtileri bakımından azalma görüldüğü  ortaya çıkmıştır.

SONUÇ

İrritabl barsak sendromu, hem sindirim belirtilerini arttıran hem de anksiyeteyi arttıran sindirim sistemi belirtilerinin kısır döngüsünü üretebilir. Uyuşmazlık endişesi diğer belirtileri azaltmaya yardımcı olabilir.

Huzursuz (İrritabl) Bağırsak Sendromu Yaşayanlar Ne Yapmalı?

Yaşam kalitenizi etkileyecek irritabl barsak sendromu belirtileriniz varsa, benzer belirtileri olan hastalıklardan ayrıştırılması ve kesin tanı konulması için doktora başvurunuz İrritabl barsak sendromu belirtileri 6 ay geçmeyen karın ağrısı, sürekli bağırsak hareketleri, karın ağrısına eşlik eden bağırsak hareketleridir. Bu belirtiler sonrasında doktorunuz huzursuz barsak sendromu tanısı koyabilir.

Doktorunuz sizi, sindirim hastalıklarında uzman olan bir gastroenteroloğa yönlendirebilir. Gastroentolog tetikleyicileri ve ne yaparsanız daha iyi olacağı konusunda fikir verebilir.

Sağlıklı beslenme, stres azaltma, egzersiz, bol su ve reçetesiz bağırsak düzenleyicileri kullanma  gibi yaşam tarzı değişiklikleri de yardımcı olabilir. Düzenli beslenme ıbs belirtilerini ciddi derecede azaltabilir.

Diğer tetikleyici yiyecekleri tanımlamak zor olabilir, çünkü bunlar herkes için farklıdır. Günlük bir yemek günlüğü tutmanız, hem hangi yemeklerin hem de hangi yiyeceklerin size iyi gelmediğini anlamak için faydalı olabilir.

Probiyotik takviyeler de huzursuz (irritabl) bağırsak sendromu belirtileri konusunda yardımcı olabilir.

Ayrıca, kafein, alkol ve şekerli içecekler gibi sindirim sistemini uyaran içeceklerden kaçınmak bazı kişilerde huzursuz (irritabl) bağırsak sendromu belirtileri konusunda yarar sağlayabilir.

Belirtileriniz yaşam tarzı değişiklikleri veya reçetesiz tedavilere cevap vermiyorsa, İrritabl barsak sendromu ilaçları kullanmanız gerekebilir.

Eğer irritabl bağırsak sendromunuz olduğunu düşünüyorsanız, yiyecek ve belirtilerden oluşan  bir günlük tutmayı düşünün. Ardından, durumu teşhis  ve kontrol etmek için bu bilgileri doktorunuza gönderin.

Bu makale Appvice Diyetetik Otoriteleri tarafından bilimsel verilere dayalı olarak incelenmiş ve onaylanmıştır.

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.