Karaciğer Sağlığınız İçin Bunlara Dikkat Edin

içerik

Karaciğer Naklinden Sonra Ne Gibi Olumsuzluklarla Karşılaşabiliriz, Nelere Dikkat Etmeliyiz?

Karaciğer Sağlığınız İçin Bunlara Dikkat Edin

Karaciğer nakli gibi kan kaybının çok yüksek olduğu ameliyatlarda komplikasyon riski vardır. Ancak erken dönem ve geç dönem komplikasyonlarının ortalaması ciddi oranda düşüktür.

Karaciğer nakli canlıdan veya kadavradan olmak üzere iki farklı türde yapılabilir. Her iki koşulda da belirgin risk faktörleri ortaya çıkar. Fakat tamamının görülme sıklığı son derece düşüktür.

Karaciğer Nakli Sonrası Erken Dönem Komplikasyonları

Karaciğer nakli sonrası komplikasyonlar incelenirken önemli bir nokta gözlemlenir. Burada erken dönem komplikasyonları operasyon sonrasında direkt olarak gözlemlenebilir. Bunun haricinde ise karaciğer naklinden sonra yaşanan geç dönem komplikasyonları vardır. Ancak genel hatlarıyla erken dönemde karşılaştıklarımız daha sık gözlemlenir.

Aşağıdaki tabloda ise sık karşılaşıldığı belirtilen erken dönem etkilerinin dahi ne kadar az hastada gözlemlendiğini anlayabilirsiniz.

Görülme Sıklıkları
Primer Non-Fonksiyon%0.13
Small For Size Sendromu%0.37
Venöz Drenaj Problemi0.56
Hepatik Arter Trombozu%1-2
Portal Ven Trombozu%3-5
Safra Kaçağı%30
Akut Rejeksiyonlar%1-2

Kısaca açıklamak gerekirse;

Nakledilen karaciğer çalışmaz, yeniden nakledilmesi gerekir.

Alıcıya uygun olmayan boyutlarda karaciğer nakledilmiştir.

Karaciğere ulaşması gereken kan kalbe doğru boşalır.

Damarlar ile ilgili yaşanan komplikasyondur.

Karaciğere ulaşan damarların tıkanmasıdır.

  • Safra Kaçağı veya Safra Yolu Darlığı

Endoskopi sonucu safra kanallarında sorun oluştuğu tespit edilir.

Halsizlik, ağrı ve hassasiyetler, fonksiyonlarını yerine getirmeyen karaciğer, koyu idrar ve açık dışkı şeklinde gözlemlenir.

  • Rejeksiyon (Akut veya Kronik)

Farklı enfeksiyon ve sendromların oluşumuyla tedavi edilebilen komplikasyonlardır.

Karaciğer Nakli Sonrası Geç Dönem Komplikasyonları

Karaciğer nakli sonrası oluşan geç dönem komplikasyonlar ise daha nadir görülse de sistemik hastalıkları tetikleyebilir. Bunları belirli türlere göre ayırmak mümkündür. Fakat tamamının ortak noktası az bir seviyede gözlemlenmesidir. Görülen geç dönem komplikasyonları arasında şunlar sayılabilir.

  • Obezite
  • Renal Yetmezliği
  • CMV enfeksiyonu
  • Kardiovasküler Rahatsızlıklar
  • Sekonder Malignensi
  • Hiperlipidemi
  • Osteoporoz
  • Primer Rahatsızlıkların Tekrarlanması
  • Metabolik Bozulmalar
  • Diyabet
  • Böbrek Hastalıkları
  • Sekonder Kanser Hücreleri
  • Dengesizleşen Kan Değerleri

Tüm bu geç komplikasyonlar için genel görülme sıklıkları %1’in üzerinde değildir. Tabi ki bunları en aza indirgemek için çalışan doktorlar ve hastanenin donanımsal yeterliliği önemlidir.

Zira yaşanan operasyon önemli bir ameliyat olarak nitelendirilir.

Global anlamda en riskli operasyonlar arasında bulunmasının temel faktörü ise kan kaybı ve bu denli geniş bir komplikasyon skalasına sahip olmasıdır.

Karaciğer Naklinden Sonra Dikkat Edilmesi Gerekenler

Karaciğer nakli sonrası iyileşme süresi kişiden kişiye değişmektedir. İyileşme belirtilerinin ana ölçütü ise genelde canlıdan karaciğer nakli vakalarında yenilenme sürecidir. Bildiğiniz üzere operasyonda canlıdan alınan %40-60 oranındaki karaciğer parçası vücudunuza dahil olur. Bu oran ortalama 3 ay sonra %100’e tamamlanır ve tam bir karaciğer haline dönüşür.

Dolayısıyla 3 aylık süreç çok önemlidir. Bol bol istirahat edip ağır eylemlerden kaçınmanız elzemdir. İşe dönme hayaliniz varsa ameliyattan sonraki 3 ay için bu planlarınızı ertelemeniz gerek.

3 ile 6 aylık arası periyot içinse doktorunuzun onayı dahilinde bunu yapabilirsiniz. Yinede ağır işlerde çalışanların bu süreç zarfında da kendilerini yormaları önerilmez.

6 ay dolduktan sonra ise tam manasıyla iyileşme belirtileri başlamış olacaktır.

Aslında burada bir diğer önemli etkenin beslenme olduğunu söylemeliyiz. Düzenli olarak su içmek, sıvı tüketimini dengede tutmak, sağlıklı beslenmek son derece mühimdir. Sonuçları ise derinden etkiler. Oluşan karaciğer nakli sonrası komplikasyonlar bu tip beslenme aksaklıkları ve ağır işlerde çalışma sebebiyle ortaya çıkabilecek özelliklere sahiptir.

Karaciğer naklinden sonra ilaç kullanımı aksatılmadan devam etmelidir. İlk 3 ay beslenme, istirahat ve ilaç kullanımı olmazsa olmaz bir üçlü olarak kombine düşünülebilir.

Bazı süreçlerde bulantı, kusma, iştah açıklığı, iştahsızlık, karın ağrısı, uykusuzluk, halsizlik, kas gevşekliği, hassasiyet ve geçici görme sorunları ile karşılaşılabildiği rapor edilmiştir.

Uzun süreli ve geçici olmayan şikâyetleriniz için mutlaka doktorunuza danışınız.

(Sizin oyunuz ilk olsun)
Loading…

Источник: https://karacigeri.com/karaciger-nakli-sonrasi-komplikasyonlar.html

Karaciğer Sağlığınız İçin Bunlara Dikkat Edin

Karaciğer Sağlığınız İçin Bunlara Dikkat Edin
Doç. Dr.

Oya YÖNAL
Gastroenteroloji
Memorial Şişli Hastanesi

Erken evrede hiçbir belirti vermeyen karaciğer rahatsızlıkları, ilerleyen dönemde karında şişkinlik, tırnaklarda matlaşma, cilt renginin sarıya dönerek damarların belirgin hale gelmesi gibi belirtilerle ortaya çıkabiliyor. Mantar zehirlenmesi veya toksik ilaçlara maruz kalma durumlarında bu belirtiler haftalar hatta günler içinde bile yaşanabiliyor. Memorial Şişli Hastanesi Gastroenteroloji Bölümü’nden Doç. Dr. Oya Yönal, kronik karaciğer hastalıklarına neden olan etkenler hakkında bilgi verdi.

Kültür mantarından başka mantar tüketmeyin

Kronik karaciğer hastalıkları ileri evrelere gelmeden belirti vermeyebilir. Ancak mantar zehirlenmesi veya toksik ilaçlara maruziyet durumunda belirtiler çok kısa sürede ortaya çıkabilmektedir.

Zehirlenmenin 2-3 günü geçtiği ve toksik maddelerin karaciğere ulaştığı durumlarda karaciğer yetmezliğine kadar götüren tablolar yaşanabilmektedir.

Kronik karaciğer rahatsızlıklarında, cilt renginin sararmasının yanında;

  • Karında sıvı toplanması ve şişkinlik
  • Bacaklarda şişkinlik ve ödem
  • Bulantı ve iştahsızlık
  • Şuur bulanıklığı ve konuşmada yavaşlama
  • Deride damarların belirgin hale gelmesi
  • Tırnaklarda matlaşma gibi belirtiler görülebilmektedir.

Gereksiz antibiyotik ve ağrı kesici kullanmayın

İlaçlar karaciğerde metabolize olup süzüldüğü için karaciğerde yorgunluk yapmaktadır. Bazı ağrı kesici ve antibiyotikler toksik etkileri nedeniyle karaciğer hücrelerini öldürebilmektedir.

Bu tür ilaçların gereksiz ve sık kullanıldığı durumlarda karaciğer yetmezliğine kadar varan tablolar ortaya çıkabilmektedir. Psikiyatri ve epilepsi ilaçları da benzer sonuçlara neden olabileceği için doktor kontrolü olmadan gereksiz ilaç kullanımından uzak durulmalıdır.

İlaç kullanımım yanı sıra, tarım veya böcek ilaçlarına uzun süre maruz kalmak da karaciğer rahatsızlıklarına yol açabilmektedir.

Bitkisel karışımlar masum olmayabilir

İnternet ortamında ve piyasada satılan bitkisel karışımlar sanıldığı gibi masum olmayabilir.

Çeşitli rahatsızlıklar için satılan bitkisel karışımların içeriğinde kullanılan maddeler tam olarak bilinmediği için olumsuz sonuçlar yaratabilmektedir.

Sağlıklı insanlarda bile karaciğer yetmezliğine neden olan bu karışımlar, kronik karaciğer hastalığı olan kişilerde organın tamamen iflas etmesine yol açabilmektedir. 

Kalbiniz karaciğerinizi etkileyebilir

Karaciğer rahatsızlıkları farklı organlardan da kaynaklanabilmektedir. Kalp yetmezliği durumlarında, kan akımının bozulmasına ve kirli kanın karaciğerde daha fazla kalmasına bağlı olarak “kardiyak siroz” denilen rahatsızlık gelişebilmektedir.

Safra kesesi taşlarının kanalı tıkadığı durumlarda da karaciğer rahatsızlıkları oluşabilmektedir. Bunların yanında vücutta bakır, demir birikimiyle ilerleyen hastalıklar ve genetik rahatsızlıklar da karaciğer hastalıklarına neden olabilmektedir.

Hepatitlere karşı aşılanmayı ihmal etmeyin

Hepatit A, B ve C virüsleri karaciğere yerleşerek enfeksiyona neden olur. Uygun bir şekilde tedavi edilmeyen Hepatit virüsleri karaciğer yetmezliği ya da siroza neden olabilmektedir.

Erişkin yaşlarda kronik karaciğer rahatsızlıklarına neden olan Hepatit A hastalığı, genellikle çocukluk yaşlarında hiçbir şikayet yaşanmadan geçirilip iyileşmektedir. Karaciğer yetmezliği veya siroza neden olabilen Hepatit B için en önemli korunma yolu aşılanmaktır.

Hepatit hastalıkları kan yoluyla bulaştığı için; ortak diş fırçası ve tıraş bıçağı kullanmaktan kaçınılmalı, korunmasız cinsel ilişkiye girilmemelidir. Pedikür, manikür ve dövme yaptırırken kullanılan aletlerin iyi sterilize edildiğinden emin olunmalıdır.

Hepatit teşhisi konulan hastaların 6 ayda bir rutin kontrollerini yaptırması, hayati önem taşımaktadır.

Karaciğerinizi yağlandırmayın

Karaciğerde görülen rahatsızlıkların birçoğu yağlanma kaynaklıdır. Aşırı alkol kullanımının dışında yanlış beslenme düzeni ve obezite karaciğer yağlanmasına neden olmaktadır.

Salam, sucuk gibi katkı maddeli besinler, yağlı kızartmalar, hazır meyve suları ve şekerli beslenme karaciğer yağlanmasına yol açabilmektedir. Karaciğerin düzenli çalışabilmesi için uyku düzeni de önemli bir yer tutmaktadır.

Haftanın 3 günü spor yapmak hem genel sağlık hem de karaciğer yağlanması bakımından hayati önem taşımaktadır.  Bel çevresinin genişlemesiyle birlikte görülen karaciğer yağlanması organ nakline kadar ilerleyebilen tablolar oluşturabilmektedir.

Kilo olmak gibi çok hızlı kilo kaybında kas yıkımı ve şekerin dengesiz kullanılması sonucu karaciğer vücudu korumak için yağlanmayı artırabildiği unutulmamalıdır.

Bu beslenme kuralları karaciğer hastaları için önemli

Kronik karaciğer hastalıklarından özellikle sirozda, kan kimyasında çeşitli bozukluklar ortaya çıkmaktadır.

Kronik karaciğer hastalığı olan ancak henüz siroz gelişmemiş hastalarda, normal dengeli beslenme şekli yeterlidir.

Bu hastaların gereksiz ilaç kullanımından ve özellikle alkolden uzak durması gerekmektedir. Siroz hastalarının ise enerji gereksinimi diğer insanlara göre %50 daha fazladır.

  • Karaciğer hastalarının düzenli idrar söktürücü kullanmaları ve tüketilen tuz dengesini ayarlamaları gerekmektedir.
  • A ve B vitamini bakımından zengin olan enginar, idrar sökücü ve antioksidan özelliğinden dolayı karaciğer hastalığının ilerlemesini yavaşlatabilmektedir.
  • Çay şekeri, çikolata, bal, reçel, kola, gazoz gibi basit şekerli gıdalar az tüketilmelidir.
  • Basit şeker içeren gıdalar yerine sebzeler ve baklagiller, sütlü tatlılar, bulgur pilavı gibi bileşik şeker içeren gıdalar önerilir.
  • Fast-food, hazır market ürünleri, sosis, sucuk, salam tüketiminden uzak durulmalıdır.
  • Et grubunda, 1 yumurta büyüklüğündeki et, bir yumurta ve 4 yemek kaşığı bakliyata eşdeğerdir. Değişim buna göre yapılmalıdır.
  • Süt grubunda 1 su bardağı süt, bir su bardağı yoğurt, bir kibrit kutusu peynir ve 2/3 kibrit kutusu kaşar peyniri eşdeğerdir. O gün yoğurt yenmek isteniyorsa karşılık gelen süt veya peynir azaltılmalıdır.
  • Tahıl grubunda 2 dilim ekmek,4 yemek kaşığı makarna, pirinç pilavı ve bulgur pilavına eşdeğerdir.
Güncellenme Tarihi: 24 Mayıs 2017Yayınlanma Tarihi: 22 Mayıs 2017

Benzer Sağlık Rehberleri

Источник: https://www.memorial.com.tr/saglik-rehberleri/karaciger-sagliginiz-icin-bunlara-dikkat-edin/

Karaciğer sağlığını koruyan 5 hayati öneri

Karaciğer Sağlığınız İçin Bunlara Dikkat Edin

Bu durumda kendini yeteri kadar koruyabilen, iyileştirebilen karaciğere zarar verecek davranışlardan kaçınmak, karaciğerin sağlığının korunması için büyük önem taşıyor. Memorial Şişli Hastanesi Organ Nakli Merkezi Başkanı Koray Acarlı, 3-9 Kasım Organ Bağışı Haftası öncesi, karaciğer yetmezliği ve organ bağışının önemi hakkında bilgi verdi.

Çocuklarda genellikle doğuştan, yetişkinlerde ise sonradan ortaya çıkıyor

Karaciğer yetmezliği çocuklarda kalıtımsal ya da annesinin hamileliği sırasında yaşadığı bazı sıkıntılar nedeniyle ortaya çıkabilmektedir.

Doğuştan safra yolları yokluğu ve karaciğerin günlük işlevlerini gerçekleştiren bazı maddelerin eksikliğinden kaynaklanan metabolik hastalıklar, çocuklarda organ yetmezliğine sebep olmaktadır.

Önlem alınmadığı takdirde çocukların bir yaşına gelmeden hayatını kaybetmesine sebep olan hastalığın tek çözümü organ naklidir. Yetişkinlerde görülen karaciğer yetmezliklerinin önlenmesi için şu noktalara dikkat edilmelidir.

  1. Hepatit aşısını ihmal etmeyin: Karaciğer yetmezliklerinin en önemli sebeplerinden birisi olan hepatit virüslerinin bulaşma riski aşı sayesinde önlenebilir. Aşı yaptırarak bulaşıcı hepatit virüslerine karşı kendilerini koruma altına almayan kişiler, farkında olmadan Hepatit B ve C virüslerine yakalanabilir. Virüsler, kuaförlerde tıraş olurken, diş tedavisinde, çeşitli tedaviler sırasında temizliğine özen gösterilmeyen aletlere bulaşan kan aracılığı ile kişilere hiç tanımadıkları insanlarından bulaşabilir. Hepatit B ve C virüsleri uzun vadede yavaş yavaş ilerleyerek siroza, siroz ise karaciğerler işlevini bozarak kronik organ yetmezliğine neden olabilir.
  2. Alkolden uzak durun: Aşırı alkol tüketimi modern çağın en önemli karaciğer hastalıklarının sebeplerinin başında gelmektedir. Dünya Sağlık Örgütü’nün limitini belirlediği alkol oranı aşıldığı andan itibaren karaciğerde zarar ortaya çıkmaya başlar. Alkol, zamanla kişinin yaşam kalitesini de bozarak siroza ve karaciğer yetmezliğine neden olmaktadır. Sirozun neden olduğu karaciğer yetmezliğinin tek tedavisi de organ naklidir.
  3. Beslenme bozukluğuna dikkat edin: İnsanlar sağlıklıyken karaciğerini nasıl koruyacağını ya da nasıl zarar verdiğini düşünmemektedir. Ne zaman ki değerleri yükselmeye başlar o zaman mucize yiyecekler ya da ilaçlar aranarak karaciğerler korunmaya çalışılır. Oysa kişiler sağlıklıyken düzenli beslenerek aşırı kilo almadan karaciğerlerini koruyabilirler. Çünkü düzensiz beslenme aşırı kilolara neden olarak karaciğerde yağlanmaya, bu da ilerleyen dönemlerde organ yetmezliğine neden olabilmektedir.
  4. Zehirli mantarlara dikkat edin: Bilinçsiz tüketilen mantar her insanda karaciğer yetmezliğine neden olabilir. Her yıl çok sayıda insan mantar zehirlenmesi nedeni ile hayatını kaybetmektedir. Zehirli mantarı diğerlerinden ayırt etmek zor olduğu için kültür mantarı dışında doğadan toplanan mantarın tüketilmemesi gerekmektedir.
  5. Doğuştan gelen hastalıkları ihmal etmeyin: Genç yaşta ortaya çıkan karaciğer yetmezlikleri doğuştan gelen demir, bakır ve metabolizma bozukluklarıdır. Genetik bozukluk gibi nedenlerle erken yaşta ortaya çıkan karaciğer yetmezliklerine karşı erken teşhis hayati önem taşımaktadır. Bu nedenle bu tür genetik hastalıkları olanların hastalıklarını kontrol altında tutarak ihmal etmemesi gerekir.

Nakil için karaciğer yetmezliğinin son evresi beklenmemeli

Çeşitli hastalıklar nedeniyle büyük bir bölümünün geri dönüşümsüz hasara uğraması ile ortaya çıkan karaciğer yetmezliği hayati risk yaşatarak, kişinin yaşam kalitesini bozmaya başlamaktadır.

Bu nedenle karaciğer yetmezliğinin son evresini beklemeden önce nakil yapılması gerekir.

Hasta olduğunu bilen ve hastalığı nedeniyle yaşadığı günlük problemleri algılayan kişi, en kısa zamanda bir organ nakli merkezindeki uzmanlar ile beraber durumunu değerlendirerek uygun zamanda geç kalmadan canlıdan ya da kadavradan nakil yaptırmalıdır.

Organ sayıları hasta sayılarını karşılayamıyor

Karaciğer yetmezliği hasta sayısı net olarak bilinmese de, 20 binin üzerinde insanın kadavradan nakil beklediği bilinmektedir. Türkiye’de bir yılda kadavradan, canlıdan toplam 1200 ile 1500 arası karaciğer nakli yapılmaktadır. Nakille erken tanışmış tüm ülkelerde bu rakamlar 3000- 5000 arasında sabitlenmiş görünmektedir.

Organ sayıları hasta sayılarını karşılayamaz durumda olduğu için her ülkede nakil sayıları belli rakamlarda sabitlenerek bir doygunluk noktasına ulaşmaktadır. Diğer ülkelerde nakiller kadavra organlarla yapılırken, Türkiye’de tam tersi bir durum söz konusudur. Kadavra organ sıkıntısı nedeniyle nakillerin %80’ni canlı donörlerden alınan organlarla yapılmaktadır.

Türkiye, organ nakli sayısı konusunda gelişmiş ülkelerle yaklaşık rakamlara ulaşmış durumdadır. Bu oranın sağlanmasının esas nedeni canlı vericili operasyonlardır.

Canlıdan organ nakli yapılmıyor durumda olunsaydı bugüne kadar birçok hasta kaybedilebilirdi. Organ bağışının artırılması devletin ve toplumun önemli görevlerinden biridir.

Bu konuda bilinçlendirme çalışmaları çocukluk çağından itibaren başlamalı ve her birey bu sorumlulukla yetiştirilmelidir.

‘Karaciğer’ yağlanması: Önlem için 7 süper besin

‘Karaciğer’ Kanseri önlenebilir mi?

Источник: https://indigodergisi.com/2016/11/karaciger-sagligi-icin-bes-oneri/

Karaciğer sağlığınız için bunlara dikkat edin

Karaciğer Sağlığınız İçin Bunlara Dikkat Edin

Bilinçsiz ilaç tüketimi, protein tozlarının kullanımı ve yanlış beslenme… Bunlar karaciğer yetmezliğine yol açan sebeplerden sadece birkaçı.

Ülkemizde yaklaşık 8-10 bin kişi karaciğer yetmezliği ile mücadele ediyor ve bu hastaların büyük bir çoğunluğu gerekli tedaviler uygulanmadığı için hayatını kaybediyor.

Son evredeki karaciğer yetmezliğinde ise tek çözüm karaciğer nakli olarak tanımlanıyor.

Memorial Ataşehir Hastanesi Organ Nakli Merkezi Başkanı Prof. Dr. K. Yalçın Polat “3-9 Kasım Organ ve Doku Bağışı Haftası” öncesinde karaciğer yetmezliği ve alınması gereken önlemler hakkında bilgi verdi.

Organ nakli bekleyen hasta sayısı giderek artıyor

Sağlık Bakanlığı'nın 2014 verilerine göre; 21.767 böbrek, 2.132 karaciğer, 537 kalp, 250 pankreas, 38 akciğer, 4 kalp kapağı, 1 ince bağırsak hastası kadavradan nakil olmak için beklemektedir. Ancak bu listeye kayıtlı olmayan binlerce hasta olduğu tahmin edilmektedir.

Ülkemizde kadavradan nakillere göre canlıdan canlıya gerçekleştirilen nakil operasyonları daha sık yapılmaktadır. Organ bağışının az olması bunun en önemli sebebidir. 2002-2014 yılı istatistiki bilgilerine bakıldığında Türkiye'de bugüne kadar toplam 31.783 organ nakli yapılmış ve bu nakillerin 8.666 kadavradan, 23.

117'si canlıdan canlıya gerçekleştirilmiştir.

Yaşamın devamı için karaciğer sağlığı şart

Vücut ağırlığının yaklaşık %2'sini oluşturan karaciğer; metabolizmanın beyni, aynı zamanda vücudun fabrikasıdır. Karaciğer 500'ün üzerinde biyokimyasal işlem yapmaktadır. Vücutta birçok önemli görevi yerine getiren karaciğerin sağlığını korumak organizmanın hayatiyetini devam ettirmesi için oldukça önemlidir.

Bilinçsiz ilaç tüketimi ve zehirli mantarlara dikkat

Akut karaciğer yetmezliği, daha önce karaciğer rahatsızlığı olmadığı bilinen bir kişide aniden (6-8 hafta içinde) gelişen bir klinik tablodur. Bu süreç çok tehlidir ve ölüme yol açabilir.

Birtakım ilaçları bilinçsizce kullanmak, toksik maddeler, mantar zehirlenmeleri, nedeni bilinmeyen bazı durumlar, spor ve diyet için kullanılan protein ekstreleri (protein, tozları, ilaçlar) kişinin akut karaciğer yetmezliğine girmesine sebep olabilir.

Özellikle yabani mantar tüketimine dikkat edilmelidir. Çünkü bu mantarlardan bir tane bile tüketmek karaciğer rahatsızlığına neden olabilir.

%50'si Hepatit B kaynaklı

Kronik karaciğer yetmezliğinin gelişiminde ise; Hepatit A, B, C ve aşırı alkol tüketimi gibi nedenler rol oynamaktadır. Hepatit A ve B'ye karşı aşılanma olmasına rağmen ülkemizde karaciğer yetmezliği en çok Hepatit B'ye bağlı olarak gelişmektedir. Kişilerin aşılanmaması ve hijyenik şartların sağlanmaması bunda büyük etkendir.

Batılı toplumlarda karaciğer yetmezliği en çok alkole bağlı olarak gelişmektedir. Bu rahatsızlığın bir diğer sebebi de karaciğer yağlanmasıdır. Karaciğer, alkol tüketimine ve yanlış beslenmeye bağlı olarak yağlanabilmektedir.

Yanlış beslenme gibi birtakım sebepler yüzünden oluşan karaciğerin yağlanmalarının bir kısmı çok hızlı bir şekilde ilerleyip, akut karaciğer yetmezliğine de dönüşebilmektedir.

Siroz karaciğerin ömrünü kısaltıyor

Kronik karaciğer hastaları tedavi edilmediği takdirde “siroz” olarak adlandırılan son dönem karaciğer yetmezliğine girmektedirler. Karaciğer artık çalışmadığı için diğer organlar da etkilenir ve çalışamaz hale gelir. Karaciğer tümörü görülme riski de 10 kat daha artar.

Dolayısıyla karaciğer rahatsızlığı olan kişiler kanser açısından risk grubunda ilk sıralarda yer alırlar. Karaciğer yetmezliğinde “dekompanse” denilen sürece giren hastaların yaklaşık yüzde 65-70'i 2 yıl içinde hayatını kaybetmektedir. Bu süreçte yemek borusu etrafında oluşan varislerden dolayı kanamalar görülür.

Tekrarlayan bu kanamalar nakil için son evrede olunduğunu göstermektedir.

Organ nakli hastanın hayatına sihirli bir dokunuştur

Karaciğer yetmezliğinin son evresinde olan hastalara nakil sayesinde uzun ve kaliteli bir yaşam sağlanır. Karaciğer nakli, karaciğer yetmezliğinin son döneminde yapılmaktadır. Bu karar karaciğer nakli merkezlerinde yapılan tetkikler sonucu verilmektedir.

Nakil sonrası kişiler sosyal hayatlarına daha aktif olarak devam edebiliyor. Nakilden 2 yıl sonra gebelik ve sağlıklı bir doğum mümkündür. Yine nakil sonrası sporcular, doktorunun kararı ve kontrolünde spor yaşamına geri dönebilmektedirler.

Kısacası nakil sonrası hastalar fiziksel ve sosyal açıdan olumlu değişimler yaşamaktadırlar.

Karaciğer sağlığınız için dikkat etmeniz gerekenler

– Hepatit A ve B aşılarınızı yaptırın.

– Hijyenik şartlarınızı sağlayın.

– Bilinçsiz ilaç tüketiminden kaçının.

– Mantar tüketimine dikkat edin.

– Spor ve zayıflama için protein ekstresi ve ilaç kullanmayın.

– Alkol tüketimini sınırlandırın.

– Fazla kiloluysanız diyetinizi uzman kontrolünde uygulayın.

– Kendi yaşam koçunuz olun. Sağlıklı beslenin ve düzenli spor yapın.

– En az bir kere sosyal ortamlarınızda organ bağışını konuşun.

Источник: https://www.kadinvekadin.net/karaciger_sagliginiz_icin_bunlara_dikkat_edin.html

Karaciğer

Karaciğer Sağlığınız İçin Bunlara Dikkat Edin

15 Ağustos 2015 – Vücudumuz

Karaciğer, karın boşluğunun üst sağ kısmında, diyaframın (göğüs ve karnı ayıran bir kas tabakası) altında ve mide, sağ böbrek ve bağırsakların komşuluğunda yerleşik bulunmaktadır. Karaciğerin alt kısmında safra kesesi vardır.

Bir koni görünümünde olan karaciğer, yaklaşık 1-2 kilogram ağırlığında olan koyu kırmızımsı-kahverengi bir organdır. Karaciğere kan sağlayan iki ayrı kaynak mevcuttur: 1. Karaciğer atardamarından (hepatik arter) oksijenli kan içeri akar. 2. Portal damardan, besinden zengin kan içeri akar.

Karaciğer, her zaman vücudun kan akımının yaklaşık 500 ml'sine (%13) sahiptir. Karaciğer, her ikisi de binlerce lobcuktan oluşan sağ ve sol loblar olmak üzere iki ana lobdan oluşmaktadır.

Bu lobcuklar, küçük kanallara bağlıdır ve küçük kanallar daha büyük kanallara bağlanarak ana karaciğer kanalını oluşturur.

Karaciğer kanalı, karaciğer hücreleri tarafından oluşturulan safrayı, safra kesesine ve onikiparmakbağırsağına (ince bağırsağın ilk bölümü) taşır.

Karaciğer İçin Faydalı Besinler

  • Enginar:  Özellikle karaciğerden başta azot olmak üzere toksik maddelerin atılmasına yardımcı olur. Taze olarak da tüketilmelidir.  Karaciğer ilacı olarak bilinen bitkidir, karaciğerin salgı işlevini uyarır, düzenler ve güçlendirir. Böylece safra salgısı artar.Yağlı bitkiler hariç hiçbir sebze veya meyve, mineral bolluğu bakımından enginarla yarışamaz. Bol miktarda potasyum, kalsiyum ve manganezden başka A, B1 ve C vitaminleri içeren enginarın en büyük özelliği karaciğeri temizlemesi ve safranın kolay akışını sağlamasıdır.
  • Devedikeni:  Bu bitki hem karaciğeri yeniler hem de enfeksiyonlara iyi gelir.
  • Hindiba:  Karaciğeri zehirli maddelerden arındırır ve hazmı kolaylaştırır. Yaprakları salata olarak, kökleri de kaynatılıp tüketilebilir.
  • Havuç:  İçerdiği antioxidanlar sayesinde karaciğeri temizler.

Antioksidan bakımından zengin meyveler karaciğerin normal fonksiyonlarını yerine getirmesine yardımcı olurken zararlı toksinlere karşı koruma sağlar ve bu toksinlerin vücuttan atılma sürecini hızlandırarak genel sağlığımıza katkıda bulunur.

Toksinleri temizleme görevi olan karaciğer, meyvelerden gelen antioksidanlarla birlikte çalışır ve karaciğerin üzerindeki yük bu sayede azaltılabilir. Kivi, çilek, yaban mersini ve kızılcık gibi meyveler antioksidan bakımından oldukça zengindir. Portakal, greyfurt gibi turunçgiller, erik, armut, elma gibi meyveler karaciğeri korur.

Hali hazırda bir karaciğer rahatsızlığınız varsa karaciğer hasarını arttırabilecek A vitamini içeren (kavun gibi) meyveler tüketmeyin.

Tam tahıllı gıdalar düşük yağ oranı ve kompleks karbonhidrat içeriği ile sağlıklı bir karaciğer için gerekli besinler arasında yer almaktadır. Ayrıca antioksidan görevi gören ve vücut için gerekli vitaminleri, mineralleri içeren tam tahıllı gıdalar arasında buğday ekmeği, kepek, ve yulaf gevreğini sayabiliriz.

Vücudun enerjisini sağlayan ve kas dokusu oluşumunu destekleyen protein sağlıklı bir karaciğer için gereklidir. Ancak fazla protein karaciğeri yorabileceğinden uzmanlar tarafından önerilen günlük dozlarda tüketilmesi gerekir.

Proteini yağlı et gibi karaciğer için pek de yararlı olmayan besinler yerine az yağlı yoğurt, peynir, soya fasulyesi, ıspanak, bezelye gibi alternatif kaynaklardan alabilirsiniz. Karaciğer hastalıkları bulunanlara doktor tarafından protein tüketimini sınırlandırmaları önerilebilir.

Böyle bir durumda doğru protein miktarını belirlemek için doktorunuza danışmalısınız.

Lif içeren gıdalar yemeklerle alınan fazla yağın vücuttan atılmasına yardımcı olur. Besin lifi aynı zamanda karaciğere destek olarak vücudun temizlenmesi işlemine katkı sağlar.

Mercimek, ıspanak, yulaf ezmesi, kepek, siyah fasulye, kuru fasulye gibi gıdaları beslenmenize ekleyerek almanız gereken lif miktarını alabilirsiniz.

Ahududu, armut, elma ve muz gibi meyveler de lif bakımından zengindir.

Karaciğerin Görevleri

Karaciğer vucuda giren zehirli kimyasalları parçalar. P-450 enzim sistemi bu toksik kimyasallarla karşılaştığında çalışmaya başlar. Ancak bu sırada ortaya serbest radikaller çıkabilmekte ve bunlar da uzun vadede karaciğer hücrelerinde tahribata sebep olabilmektedirler. İşte bu zararlı etkiyi önlemek için antioksidanların varlığına ihtiyaç vardır. 

Karaciğer Sağlığı İçin Gerekli Vitaminler

B (özellikle B6 ve B12 vitaminleri), C, E gibi vitaminler karaciğer sağlığınız için gereklidir.

Bu besinler olmadan detoks sistemimizin aksama riski çoğalır ve kansere neden olan veya damar sertliğine yol açan iltihaplanmanın oluşma olasılığı artar.

Birçok yiyecek ve besin doğal antioksidanlarınızın artmasına ve detoks işleminin sorunsuz bir şekilde çalışmasına yardımcı olur. Bu nedenle karaciğer sağlığımız için beslenme çok önemlidir.

B1 Vitamini

Gelişmeyi sağlar, sindirimi kolaylaştırır. Meyve şekerlerinin özümlenmesine yardımcı olur. Salgı bezlerinin faaliyetini arttırır. Şu besinlerde bulunur:
Süt, taze sebzeler, mercimek, bira mayası, koyun eti, fındık, ceviz, yumurta, portakal, ekmek, hamurişleri, nohut, balık, dana eti, kepek, sakatat, kuzu eti, sığır eti, muz, havuç, kestane, lahana, karnıbahar, un.

B2 Vitamini

Şekerin özümlenmesini sağlar. Sinir sistemini düzene sokar. Solunum sisteminin çalışmasına yardımcı olur. Şu besinlerde bulunur:
Süt, peynir, taze ve kuru sebzeler, bira mayası, koyun eti, yumurta, ceviz, fındık, ekmek, balık, patates, dana eti, salatalık, sakatat, badem, sığır eti, un.

B6 Vitamini

Dokuların yenileşmesini sağlar. Karaciğerin dostudur. Sinir sistemini düzene sokar. Cildin parlaklığı ve gerginliğini sağlar. Şu besinlerde bulunur:
Et, süt, bira mayası, koyun eti, yumurta, portakal, armut, nohut, dana eti, yeşil salatalıklar, muz, lahana, ıspanak, karaciğer, ekmek, hamurişleri, taze ve kuru fasulye.

B12 Vitamini

Siyanokobalamin veya B12 ciğer, balık ve süt ürünlerinde bulunan ve DNA metabolizmasında koenzim olarak yer alan bir vitamindir. Alyuvarların olgunlaşmasında da gereklidir. Yetersizliğinde anemi ve kilo kaybı görülebilir.

Karaciğer Nasıl Sağlıklı Kalır ve Korunur?

  • Az alkol tüketin
  • Karaciğerdeki kolesterol seviyesini düşüren pektin bakımından zengin portakal ve elma tüketin
  • Yeşil yapraklı sebze, soğan tüketin
  • Yağ alımını azaltın
  • Sodyum (tuz) tüketimini azaltın
  • Yüksek kolesterol içeren gıdaların tüketimini sınırlandırın
  • Kahve ve çayı azaltmak karaciğerin temizlenmesine yardımcı olacaktır
  • Düzenli olarak limon suyu içmek karaciğeri toksinlerden arındırır
  • C ve E vitamini bakımından zengin domates tüketin
  • Karaciğeri temizlerken yeşil çay içmek bağışıklık sisteminizi güçlendirir
  • Günde 8 bardaktan az olmamak üzere bol bol su için
  • Selenyum ve antioksidan bakımından zengin sarımsak tüketin

Karaciğere Faydalı 5 Besin

Alkol, sigara ve ilaçların vücutta en çok yorduğu organ olan karaciğerin zarar görmesini doğal yollarla önlemek mümkün. Karaciğerinizdeki zararlı toksik maddelerden kurtulmak için uzmanlar 5 besin öneriyor: 

  • Enginar: Enginar yaprakları safra kesesinde safra üretimini uyarır ve böylece bağırsak için kendi tahliyeyi kolaylaştırarak sindirime katkıda bulunur. Bazı çalışmalar enginar yaprağının kalp-damar sağlığına katkıda bulunduğunu ileri sürüyor. Enginar yaprağı çay gibi demlenerek yemeklerden önce 1-3 fincan içilebilir. 
  • Karaturp: Detoks özelliği var. Kükürt molekülleri sayesinde, aynı zamanda bağırsak içinde safra üretimini ve boşaltma sırasında karaciğerden atıkları uzaklaştırmaya yardımcı oluyor. Turpu salata yaparak tüketebilirsiniz. Daha iyi sindirilmesi için suyunu da içebilirsiniz. 
  • Meryem Anadikeni: Bu güçlü detoks, karaciğer için en iyi arındırıcılardan biridir. Dünya Sağlık Örgütü, Meryem Ana dikenini “alkolün neden olduğu akut ve kronik hepatit tamamlayıcı tedavisi, bazı ilaçlar ve toksik maddelerin düşmanı” olarak tanımlamıştır. Ancak hamile kadınlar ve çocuklar için uygun değil. 
  • Biberiye: Yunanlılar Akdeniz bölgesinde yetişen bu bitkinin faydalarını biliyordu. Tonik ve anti-enfektif özellikleri bulunur, aynı zamanda sindirim sorunlarını giderir, safra kesesini uyarır ve karaciğeri yeniler. Aşırı yorgunluk için kullanımı ideal bir bitkidir. Çay olarak günde 1 ila 3 bardak tüketilmesi sindirime yardımcı olacaktır. 
  • Şahtere otu: İdrar sökücü özelliği vardır. Safra üretimini uyarır ve tahliyesini kolaylaştırır. Karaciğer için iyi bir arındırıcıdır. Eczanede kapsül veya şurup şeklinde de bulunabilir. Bunun dışında bitki, yemeklerden önce 1 ila 3 bardak olarak demlenerek tüketilebilir. 

1. Doktor önerisi olmadan ilaç kullanmak

Pek çok ilaç ve bitkisel ürün potansiyel olarak tahrip etkisi yaratabilir.

Doktor önerisi olmaksızın reçetesiz ağrı kesici, anti-romatizmal ilaçlar, antibiyotikler, bitkisel ürünlerle zenginleştirilmiş vitamin preparatlarının kullanımı toksik hepatit tablosu ve bazen karaciğer nakli gerektirebilecek ciddi karaciğer yetersizliği vakaları oluşturabilir. Aktarlarda satılan bitkisel ürünler, sanayide kullanılan bazı kimyasal maddelere maruz kalma karaciğer için ölümle dahi sonuçlanabilen toksik etkiler oluşturabilmektedir.

2. Obezite karaciğerde yağlanmaya yol açabilir

Sağlıklı beslenme, yeterli fiziksel aktivite ve kilo kontrolü tüm vücudumuz için olduğu gibi karaciğer için de çok önemlidir.

  Düzenli öğünler halinde bir beslenme planı ile yağ, şeker ve karbonhidrat tüketiminin azaltılması, vitamin ve mineral açısından zengin olan sebze ve meyve tüketiminin arttırılması, katkılı hazır gıdaların en aza indirilmesi gereklidir. Yoğun alkol tüketimi akut veya kronik karaciğer hastalığı nedenidir.

3. Bazı genetik hastalıklara bağlı karaciğer hastalıkları oluşabilir

Wilson hastalığı gibi bazı genetik hastalıklara bağlı karaciğer hastalıkları oluşabilir. Karaciğerin damar sistemini ve dolaşımını olumsuz yönde etkileyen lokal veya sistemik hastalıklara bağlı karaciğer hastalıkları da görülebilir. Safra yolları hastalıklarına ikincil karaciğer hastalıkları oluşabilir.

4. Hepatit virüsleri karaciğerde enfeksiyona sebep olur

Hepatit A, B ve C virüsleri karaciğere yerleşerek enfeksiyona neden olurlar. Hepatit A virüsü hasta kişilerden dışkı yolu ile çevreye yayılarak, kirli su ve ellerle ağız yolu ile bulaşır. Korunmada tuvalet ve el temizliği çok önemlidir.

Hepatit A iyileşme sağlandığında kronikleşmeyen bir enfeksiyon iken hepatit B ve hepatit C enfeksiyonlarında kronik bir enfeksiyon söz konusu olabilir. Kronik enfeksiyon sessiz ve yakınmasız bir durumdan karaciğer sirozu dediğimiz belirgin karaciğer hasarına kadar ulaşabilir.

Bu da çevremizde sağlıklı görünen ama hepatit B ve ya C virüslerini kanlarında taşıyan ve bulaştırma potansiyeli olan bireyler olduğu anlamına gelir.

Karaciğer Yağlanmasına Karşı Ne Yapmalı?

  1. Alkol,  karaciğere en çok zarar veren etmenlerden biridir. Alkol kullanımı sonucunda vücutta biriken toksinler, karaciğer hücrelerine zarar vererek ölümcül sonuçlar doğurabilecek hastalıklara neden olabilir. Bu nedenle karaciğerin sağlığı için alkol tüketiminin bırakılması gerekmektedir.

    Eğer alkol kullanılıyorsa da; çok düşük miktarlarda ve hergün tüketmek yerine haftanın belirli günleri tüketilmelidir.

  2. Sakatat etleri, yağlı etler, tavuk derisi ve butu, yumurta.. gibi kolesterol ve hayvansal yağ içeriği yüksek yiyeceklerden uzak durulmalıdır. Mümkün olduğunca az yağlı yemekler tüketmeye özen gösteriniz.

  3. Günlük taze meyve ve sebze tüketimine özen göstermelisiniz. Özellikle karaciğerden toksik maddelerin atımına yardımcı olduğu için mevsiminde enginar tüketiminizi arttırınız.

  4. Karaciğer sağlığına yardımcı olur görüşü ile diyette şeker ve şekerli besinlerin tüketimini arttırmak doğru bir yaklaşım değildir, hatta aşırı miktarda şeker tüketimiyle enerji alımını arttırarak kilo artışı bile gerçekleşebilir. Kahvaltıda düzenli olarak 1-2 tatlı kaşığı bal tüketmek yeterli olacaktır.

    Balda bulunan cholin maddesi; karaciğer dokusunu güçlendirerek, vücut için hayati önem taşıyan fonksiyonların yerine getirilmesinde önemli bir besindir. Balın karaciğer için çok faydalı olduğu da bilinmektedir.

  5. Doktor tarafından önerilmeyen ilaç kullanmaktan uzak durmalısınız.

    Ağrı kesici ve ateş düşürücüler, kortizon türevi ilaçlar ve bazı antibiyotiklerin kullanımında, doktor tarafından önerilen doz ve sürede tedavinin gerçekleştirilmesi gerekir. Bu ilaçların aşırı dozları ya da gereksiz yere uzun vadede kullanılmaları karaciğer yapısının bozulmasına neden olabilir.

     

  6. Vücutta karaciğer yağlanmasının azaltılması için yapılması gereken önemli bir diğer nokta da günlük beslenmenizde antioksidan madde miktarının arttırılmasıdır. Değişik renkte meyve tüketmeye özen göstererek çeşitli antioksidan maddelerin alımını arttırabilirsiniz. 
  7. Düzenli olarak fiziksel aktivite yapmayı hayatınızın önemli parçası haline getirmelisiniz. 

Etiketler: Karaciğer

Источник: https://faydalibesinler.com/karaciger-3

Karaciğer Sağlığı İçin Dikkat Edilmesi Gerekenler

Karaciğer Sağlığınız İçin Bunlara Dikkat Edin

Haber güncelleme tarihi 15.02.2019 13:51

Karaciğer Sağlığı Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Vücudun toksin atma ve kendini temizleme organlarından en önemlilerinden biri olduğu için karaciğer sağlığına özellikle dikkat edilmesi gerekir. Karaciğer iyi çalışmadığı zaman kişi iyi toksin atamaz ve kişinin yıpranması, yaşlanması daha kolaylaşır.

Bu da vücudunda pek çok hastalığı oluşturacak olan toksin birikimini başlatır. Cilt sağlığının karaciğerle bağlantısı olduğu da bilinmektedir. Bu yüzden karaciğer sağlığı birçok yönden önem arz ediyor.

Örneğin alerji ve cilt problemlerinin çözümünde karaciğerden toksin atmak son derece önemlidir.

Karaciğere İyi Gelen Besinler Nelerdir?

Aleo vera ve doğal B vitaminleri, arı poleni, toz zerdeçal, taze nane, nöbet şekeri ve arı sütü karaciğere yararlıdır. Özellikle toz zerdeçal toksin atma özelliğiyle çok daha faydalıdır. Sabah ve akşam bir tatlı kaşığı bal ile 1 çay kaşığı toz zerdeçalı karıştırıp yutabilirsiniz.
Karaciğeri kuvvetlendirici bir çay tarifi:

Bir fincan için;

  • 1-2 çay kaşığı zerdeçal
  • 1 tatlı kaşığı rezene tohumu
  • Bir tutam kurt pençesi
  • Bir tutam hindiba
  • 6-8 adet dut kurusu
  • Bu karışımdan oluşan çayı günde 2-3 fincan içebilirsiniz.

Karaciğere İyi Gelen Yiyecekler

Bazı besinler özellikle karaciğer sağlığı açısından büyük önem arz etmektedir. İşte karaciğere iyi gelen ve karaciğer sağlığını koruyup destekleyen yiyecekler!

1. Ceviz

Omega-3 yağ asidi arginin içeren ceviz, karaciğerdeki amonyak dezenfektesine yardımcı olmaktadır. Bunun yanı sıra glutatyon adı verilen bir bileşen bakımından da zengin olan ceviz, karaciğerin normal temizlenme işlemlerine katkıda bulunmaktadır.

2. Sarımsak

Sarımsak, karaciğer enzimlerinin aktifleşmesini sağlamaktadır. Karaciğer enzimleri ise; vücuttaki toksin maddelerin zararsız hale getirilmesini ve karaciğerin temizlenmesini sağlamaktadır.

3. Elma

Yüksek miktarda pektin içeren elma, hem karaciğerin hem de tüm sindirim sistemi organlarının temizlenmesine yardımcı olmaktadır. Ayrıca elma, karaciğerin temizlenmesi süresi boyunca toksin madde yükünü azaltmaktadır.

4. Pancar ve Havuç

Her iki sebze de yüksek miktarda bitkisel flavonoidler ile beta-karoten içermektedir. Bu iki doğal bileşeni içermeleri nedeni ile hem pancar hem de havuç, genel karaciğer fonksiyonlarının desteklenmesine ve uyarılmasına yardımcı olmaktadır.

5. Zencefil

Zerdeçal, karaciğer detoksunu desteklemekte ve vücutta sindirilen besinlerden kaynaklanmış olan kanserojen toksin maddelerin uzaklaştırılmasını sağlayan karaciğer enzimlerine yardımcı olmaktadır.

Karaciğer Sağlığı İçin Beslenmede Nelere Dikkat Edilmelidir?

Öncelikle doğru ve sağlıklı beslenmenin karaciğer sağlığı açısından son derece önemli olduğunu belirtmeliyiz. Karaciğer sağlığı için kabızlığı da önlemek gerekir çünkü kabızlık, karaciğerin toksin atmasını engeller.

Kızartma, aşırı yağlı yiyecek, fazla ilaç tüketmek, aşırı sıcak yemek, lokmaları iyice çiğnememek, kimyasal katkı içeren maddeleri fazla tüketmek, acılı baharatları fazla tüketmek, hızlı yemek yemek ve yemek sırasında çok soğuk veya çok sıcak sıvı almak yapılmaması gereken şeylerdir.

 Tüketilmesi gereken gıdaların başında ise şunlar gelir: müsli, buğday ezmesi, kayısı kompostosu, dut ve dut kurusu, bal, arısütü, soya fasulyesi, zeytinyağı, yeşil lifli yapraklı sebzeler, enginar, bakla, sebze çorbaları, limonata ve üzüm hoşafı.

 Ayrıca unutulmamalı ki öfke ve korku gibi duygular karaciğerin düşmanıdır. Bu duygulara kapılacağınız durumlardan mümkün olduğunca uzak durmaya çalışmalısınız. 

Önerilen İçerik;

► Karaciğere İyi Gelen Yiyecekler!

UYARI !

İçeriğimizde yer alan yazılı ve görsel içerikler farklı kaynaklardan derlenerek oluşturulmuş, öneri ve bilgilendirme yazısıdır. Kesin teşhis ve tedavi niteliği taşımamaktadır. Herhangi bir sağlık sorunu karşısında mutlaka doktorunuza başvurunuz.

 Unutmayın sağlık sorunlarında uygulanan tedavi yöntemleri bireylerin biyolojisi, kalıtsal özellikleri, yaş, boy, kilo farklılıkları, alerjik yönleri ve bunlar gibi onlarca farklı duruma göre değişiklik gösterebilir.

Sağlık sorunlarınızın tedavisinde size ancak ve ancak doktorunuz yardımcı olabilir.

NeOldu.com

Источник: https://www.neoldu.com/karaciger-sagligi-icin-dikkat-edilmesi-gerekenler-8277h.htm

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.

    ×
    Рекомендуем посмотреть