Kemoterapide Yan Etkiler Ve Beslenme

içerik

Kemoterapi Yan Etkileri Nelerdir?

Kemoterapide Yan Etkiler Ve Beslenme

Kemoterapi, birçok kanser türünü etkili bir şekilde tedavi eder. Ama diğer tedaviler gibi, genellikle yan etkilere neden olur. Bu yan etkiler her kişide farklı şekilde görülebilir. Kanser tedavisinde kemoterapinin yan etkileri; kanserin türü, konumu, ilaçlar ve dozlarının yanı sıra hastanıngenel sağlık durumuna bağlı olarak farklılık gösterebilir.

Kemoterapi Yan Etkileri Ne Zaman Başlar?

Kemoterapi aktif hücreler üzerinde çalışır. Aktif hücreler, daha fazla parçaya bölünen ve büyüyen aynı tip hücrelerdir. Kanser hücreleri de aktiftir, ancak bazı sağlıklı hücreler bulunmaktadır. Bunlar kan, ağız, sindirim sistemi ve saç folikülleri hücreleri içerir. Kemoterapi bu sağlıklı hücrelere hasar verdiği zaman yan etkiler ortaya çıkar.

Kemoterapi Yan Etkileri Tedavi Edilir Mi?

Evet. Sağlık ekibi kemoterapinin yan etkilerini önlemek ve ortaya çıkan birçok yan etkinin tedavi edilmesi için yardımcı olabilir. Günümüzde, çok daha fazla ilacın geçmişe göre yan etkileri hala mevcuttur. Yan etkilerin önlenmesi ve tedavi edilmesi, kanser tedavisinin önemli bir parçasıdır.

Bu, palyatif bakım olarak da adlandırılmaktadır. Ayrıca, doktorlar ve bilim adamları her zaman daha az yan etki ile tedavi veren ilaçlar, ilaç kombinasyonları ve tedavi yollarını geliştirmek için çalışmalarını sürdürmekteler.

Kemoterapinin birçok türüne birkaç yıl öncesine göre tahammül etmek daha kolaydır.

Kemoterapinin En Sık Karşılaşılan Yan Etkileri

Farklı ilaçlar, farklı yan etkilere neden olur. Ancak, kemoterapinin bazı belirli türlerinin genellikle belirli yan etkileri bulunmaktadır. Ama her kişinin deneyimi farklıdır.

Kemoterapinin fark ettiğiniz tüm yan etkileri hakkında doktorunuzla konuşmayı ihmal etmeyin. Kemoterapi türlerinin çoğu için, yan etkileri tedavinin nasıl çalıştığını göstermez. Ancak hedefe yönelik bazı tedavi türleri için bazı ilaçlarda bu durum geçerli olabilir. Geleneksel kemoterapinin en yaygın görülen yan etkileri aşağıda listelenmiştir.

Yorgunluk: Kendini bitkin ve halsiz, yorgun hissetmek, kemoterapinin en yaygın yan etkisidir. Yorgunluk ile başa çıkmak hakkında daha fazla bilgi edinin.

Ayrıca Bakınız: Kanser Hastalarında Yorgunluk: Nedenleri ve Tedavisi

Ağrı: Kemoterapi bazen ağrıya neden olur. Bu yan etki şunları içerebilir:

  • Baş ağrısı
  • Kas ağrısı
  • Karın ağrısı
  • Sinir hasarı nedeniyle ağrı; genellikle el ve ayaklarda yanma, uyuşma ve çekim ağrıları gibi.

Ağrı genellikle daha az süre devam eder. Ancak, bazı insanlarda kalıcı sinir hasarı olabilir. Bu durum tedaviden aylarca ve hatta yıllarca sonra bile belirtilere neden olabilir.

Doktorlar tarafından ağrı şu şekilde tedavi edilebilir:

  • Ağrının kaynağını tedavi etmek
  • Ağrı giderici ilaçlar verilmesi
  • Spinal tedaviler veya sinir blokları ile beyne giden sinirlerin ağrı sinyallerini engelleme

Ağız ve boğaz yaraları: Kemoterapi, ağız ve boğaz içindeki hücrelere zarar verebilir. Bu alanlarda mukozit denilen ağrılı yaralara neden olur.

Ağız yaraları genellikle tedaviden sonra 5 ila 14 içinde geçer. Yaralar enfekte olabilir. Sağlıklı beslenmek, ağız ve diş sağlığına dikkat etmek; kemoterapi sonrası ağız yaralarının oluşma riskini düşürebilir. Genellikle tedavi tamamlandıktan sonra ağız yaraları geçer.

İshal: Bazı kemoterapi türleri, gevşek ya da sulu bağırsak hareketlerine neden olur. İshali önlemek veya erken tedavi için vücudun susuz kalmasını önlemek önemlidir. Bol sıvı almak, aynı zamanda diğer sağlık sorunlarını engellemeye yardımcı olur.

Ayrıca Bakınız: Kanser Tedavisi Gören Hastalarda İshal

Mide bulantısı ve kusma: Kemoterapi, bulantı (midenizi hasta hissetme) ve kusmaya neden olabilir. Kemoterapinin bu yan etkileri ve ne kadar süreceği, verilen ilaçlara ve dozlarına bağlıdır. Kemoterapinin her dozu öncesi ve sonrası verilen doğru ilaçlar, bulantı ve kusmayı önleyebilir.

Kabızlık: Kanser tedavisinde kemoterapi kabızlığa neden olabilir. Ağrı kesici gibi kullanılan diğer ilaçlar da kabızlığa yol açabilir. Yeterli sıvı almak, dengeli beslenmek, yeterince egzersiz yapmak kabızlık riskini azaltabilir.

Ayrıca Bakınız: Kanser Hastalarında Kabızlık

Kan hastalıkları: Kemik iliği, kemiklerin içindeki süngerimsi dokudur. Yeni kan hücreleri yapar. Kemoterapi süreci boyunca çok az kan hücresi de yan etkiler arasındadır.

Sağlık ekibiniz kan hastalıklarını kontrol etmek için aşağıdaki testleri kullanır:

Tam kan sayımı: Bu test, kanda kırmızı kan hücreleri ve beyaz kan hücreleri seviyelerini gösterir.

  • Kırmızı kan hücreleri sayısı düşükse, anemi hastalığına neden olur. Belirtileri ise; nefes darlığı, yorgunluk, halsizlik ve baş dönmesidir.
  • Beyaz kan hücrelerinin sayısı düşükse, lökopeni denilen bir duruma neden olur. Bu durum, enfeksiyonlara yakalanma riskini artırır. Eğer bir enfeksiyon ortaya çıkarsa, en kısa sürede antibiyotik alınması gerekebilir.
  • Trombosit sayımı ile kandaki trombosit sayısı ölçülür. Trombositler kanamayı durduran hücrelerdir. Hasarlı kan damarlarında tıkanma ve kan pıhtılarını önlemeye yardımcı olurlar. Yeterli trombosit olmaması, trombositopeni denilen bir duruma neden olur. Kanama ve normalden daha kolay çürüme, morarma gibi belirtiler görülür.

İlaçlar, tüm kan hastalıklarını tedavi edebilir ve lökopeni hastalığı riski taşıyan hastalarda bu hastalığı önleyebilir. Bu ilaçlar, kemik iliğinin daha fazla kan hücreleri yapmasına yardımcı olur.

Ayrıca Bakınız: Kanser Hastalarında Kanama Sorunları

Sinir sistemi etkileri: Bazı ilaçlar sinir hasarına neden olur. Aşağıdaki sinir veya kas semptomlarına neden olabilir:

  • Karıncalanma
  • Yanma
  • Eller, ayaklar ya da her ikisinde de güçsüzlük veya uyuşma
  • Kaslarda güçsüzlük, hassaslık ya da ağrı
  • Denge kaybı
  • Sallanma ya da titreme

Ayrıca boyunda sertlik, baş ağrısı, görme veya işitme sorunları ya da yürüyüşte sorunlara neden olabilir. Kendinizi hantal hissedebilirsiniz. Bu yan etkiler genellikle düşük doz kemoterapi tedavisi sonrasında iyileşme gösterir. Ancak hasar bazen kalıcı olabilir.

Düşünme ve hafıza değişiklikleri: Bazı kanser hastalarında kemoterapi sonrası net düşünme ve konsantrasyon sorunları olabilir. Bilişsel değişiklikler veya bilişsel işlev bozukluğu kemoterapi yan etkileri arasındadır.

Cinsel sağlık ve üreme sorunları: Kemoterapi doğurganlığı etkileyebilir. Kadınlar için hamile kalma ve gebeliği devam ettirme yeteneğini azaltabilir. Erkekler içinse kısırlığa yol açabilir.

Kanser tedavisi sonrası yorgunluk ve kendini hasta hissetmek, aynı zamanda cinsel hayatı etkileyebilir. Tedavi başlamadan önce bu olası yan etkiler hakkında doktorunuzla konuşunuz.

  Kemoterapinin cinsel sağlık ve üreme üzerindeki yan etkilerini yönetme hakkında daha fazla bilgi edininiz.

Kemoterapi fetüse (anne karnındaki bebeğe) zarar verebilir. Bu durum özellikle bebeğin organlarının gelişmekte olduğu hamileliğin ilk 3 ayında geçerlidir. Eğer tedavi sürecinde hamile kalırsanız, hemen doktorunuza söyleyiniz.

Ayrıca Bakınız: Kanser Tedavisi Sonrası Hamilelik

İştah kaybı: Her zamankinden daha az yeme, kendinizi aç hissetme ya da küçük miktarda yemek yedikten sonra tokluk hissi gibi yan etkiler olabilir.

Vücudunuz besinleri yeterli miktarda alamaz ve kilo kaybı olabilir. Ayrıca kas kütlesi ve gücünde de kayıp yaşanabilir. Tüm bunlar kemoterapinin iyileştirme yeteneğini düşürür.

İştah kaybı yaşarsanız, mutlaka doktorunuza danışınız.

Ayrıca Bakınız: Kanser Hastalarında İştahsızlık

Saç dökülmesi: Bazı kemoterapi türleri vücudun her yerinde saç dökülmesine neden olur. Az miktarda ya da büyük miktarda saç kayıpları olabilir.

Saç dökülmesi genellikle kemoterapinin ilk birkaç haftası sonrası başlar. Tedavinin ilk 1 ila 2 ayı içerisinde saç kaybında artış olabilir.

Doktorunuz aldığınız ilaçlar ve dozlarına dayalı olarak saç dökülmesi riskini tahmin edebilir.

Uzun vadeli yan etkileri: Kemoterapi yan etkilerinin çoğu tedavi bittikten sonra geçer. Ancak bazı yan etkiler devam edebilir, geri gelebilir ya da sonrasında gelişmeye devam edebilir.

Örneğin; bazı kemoterapi türleri kalp, akciğer, karaciğer, böbrekler veya üreme sisteminde kalıcı hasara neden olabilir.

Ve bazı hastalarda tedaviden aylar ve hatta yıllar sonra bile düşünme, konsantre ve hafıza sorunları görülebilir.

Kemoterapi tedavisi sonrasında sinir sistemi değişiklikleri gelişebilir. Kemoterapi gören çocuklarda aylar veya yıllar sonra da yan etkiler ortaya çıkabilir. Kanserden kurtulanların ileri yaşlarda ikinci kansere yakalanma riski daha yüksektir.

Kanser tedavisi sonrası bakım almak çok önemlidir. Sağlık ekibiniz kemoterapinin uzun vadeli yan etkilerini tedavi etmek ve geç etkilerini izlemeye yardımcı olabilir. Kanser tedavisi sonrası bakım takibi; fiziksel muayeneler, tıbbi testler veya her ikisini de içerebilir.

Önerilen Makaleler:

Источник: http://www.kansertedavisi.web.tr/kemoterapi-yan-etkileri-nelerdir/

Kemoterapinin Yan Etkileri (Süreci Yaşayan Kişiden)

Kemoterapide Yan Etkiler Ve Beslenme

Kemoterapinin yan etkileri kanser teşhisi konduktan sonra başlayan uzun ve sabırlı bir süreç hem sizi hemde yakınlarınızı beklemektedir. Kemoterapi uzun bir sürece yayılırken bir o kadar da bedene zararı olmaktadır.

Her şeye rağmen inatçı ve kendinizi ayakta tutacak manevi duygularla dolu olmalısınız.

Kemoterapi ilaçları kanser hücrelerini öldürürken bir çok sağlıklı hücrelere de zarar vermektedir.

Yan etkilerin bir kısmı kemoterapi bittiğinde  son bulurken bazı zararları da uzun süre devam edecektir.   Kemoterapinin yan etkileri her kişi için farklı şekilde ortaya çıkmaktadır; yaş, kilo, boy, sağlık, direnç ve dayanıklılığa göre her bireyde farklı etki göstermektedir.

Kimi hafif geçirirken kiminde yan etkileri daha ağır olmakla birlikte kadınlar bilir, gebelikte mide bulantılarını ağır geçirenler gibi daha etkin olabilmektedir.

Kemoterapi ilaçları her hangi bir vücut sistemini etkileyebilmektedir. Özellikle sindirim yolu, saçlar, kemik yapısı ve kemik iliği, ağız ve üreme sistemleri gibi hassas bölgeleri daha çok etkilemektedir.

Kemoterapinin Yan Etkileri

KEMOTERAPİ ALIRKEN VÜCUDUMUZDA OLUŞAN YAN ETKİLER VE EN ÇOK ETKİLENEN ORGANLAR

Dolaşım ve bağışıklık sistemi

Kan sayımı yapmak kemoterapinin en önemli parçalarından birisidir. Kemoterapi ilaçları kırmızı kan hücrelerinin üretildiği kemik iliğindeki hücrelere zarar vererek kansızlığın oluşumuna neden olmaktadır.

Kansızlık oluştuğunda kişide yorgunluk, baş dönmesi, üşümek, halsizlik, ciltte solgunluk gibi belirtiler oluşmaktadır.

Kemoterapi beyaz kan hücrelerini de etkilemektedir, beyaz kan hücreleri enfeksiyonlarla mücadeleye yardımcı olmakta ve bağışıklık sistemini güçlü tutmakta önemli rol oynamaktadır.

Bu zamanlarda hastalık konusunda daha hassas olacağınız için gripli kişilerden, kalabalık ortamlardan ve toplu taşıma araçlarından uzak durmalısınız ki bakteri ve virüslere karşı önlem alabilesiniz.

Sinir ve kas sistemi

Kemoterapi ilaçları hafıza sorunlarına yol açabilir, konsantrasyonu zorlaştırabilir, ağrı, zayıflık, kol ve bacaklarda uyuşma, el ve ayaklarda karıncalanma, yutma güçlüğü gibi belirtiler oluşmaktadır.

Karadut pekmezi ile kemoterapi aldığınız süreçlerde sulandırarak içmeyi unutmayın, boğazınızda oluşan yutma güçlüğünü kısa sürede geçirecektir. Elleriniz ve ayaklarınızda oluşan uyuşukluk ve karıncalanmalar için ellerinizi yıkarken ılık su ile yıkayın uyuşmayı hissetmeyeceksiniz.

Sindirim sistemi

Kemoterapinin en çok etki ettiği alanlardan biridir: boğazda oluşan kuruluk, ağız yaraları, çiğneme güçlüğü, ağız kasılmaları, çiğneme ve yutma zorlukları başlıca etkileridir.

Dişlerinizi karbonat ile fırçalamanızı ve gargara yapmanızı öneririm, karbonat dişleri temizlerken ağız içindeki bakterileri de öldürmektedir. Kabızlık ilk başlarda sorun olurken, diğer kürlerin yan etkilerinden dolayı ishale dönüşebilir ve bağırsaklarda gaz sancısı ve kramplar oluşturabilir.

Bu sürecin bütün zorluklarını yaşadım, onkolog her şeyin normal olduğunu söylemekte, ilerleyen süreçlerde her şey normal diyeceği için sormaktan vazgeçtim ve kendi sorunlarıma kendimce çözümler bulmaya çalıştım, sıcak su torbası ve bol su içmek gibi.

Bitki çayları özellikle zencefilli, naneli ve limonlu çay iyi gelirken bunun yanında bol ilikli kemikleri uzun süreli kaynatarak çorbalar pişirmeniz, badem ceviz ve fındık gibi kuru yemişler yemeniz de size güç katacaktır.

Zencefilli ve limonlu bitki çayınızı yaparken içine bir tutam karabiber ekleyin; karabiber zencefilin bağırsaklarda emilimini sağlar, diğer türlü zencefil bağırsaklardan atılır ve size hiç bir katkısı ve yararı olmaz.

Cilt, saç ve tırnaklara etkisi

Başlarda değilde ilerideki kemoterapilerde ortaya çıkan sorunlardan bazılarıdır. Tırnaklarda çizgiler, kırılganlık, siyah çizgiler, yumuşama ve sararma gibi sorunlar oluşmaktadır.

Tırnaklarınızı kesmeden önce tırnakmakasınızı kolonyağı ile sık sık temizleyin ve tırnaklarınızı kısa kesmeyin, çok çabuk virüs bulaşırken kanamalar meydana gelebilir ki kemoterapide istenmeyen süreçlerdir. Kesinlikle manikür ve pedikür yaptırmayın çok tehli sonuçlar ile karşı karşıya kalabilirsiniz.

Saçlarda tamamen dökülebilir veya az dökülebilir. Bu sizin kullanacağınız kemoterapi ilaçlarının etki derecesi ve dozuna bağlı olarak gelişebilmektedir, yine de doktorunuz size bilgi verecektir.

Ciltte kaşıntı, kuruluk, soyulma gibi etkileri olmakla birlikte, saçlarınızı yıkarken bedeninize değmemesine dikkat edin, başınızı öne eğerek yıkayın diğer türlü vücudunuzda kaşıntı yapar, vücudunuzu sadece su ile yıkayın duş jeli ve sabun kullanmayın kaşıntı yapar.

Üreme sistemleri

Kemoterapi ilaçları kadınlarda menopoza yol açarken bir çok hormonal değişiklikler de yapmaktadır. Kadın üreme sistemlerini etkileyen kemoterapi, kadınlarda yumurtlamayı durdururken erkeklerde sperm sayısında ve kalitesinde düşüş görülmektedir.

Hormonal dalgalanmalar kadın ve erkeğin üreme sistemlerini etkilerken, cinsel istekleri engellerken seks hayatını da bitirebilmektedir.

Boşaltma sistemi

Böbrek ve mesane hücreleri zarar görürken, başka yan etkileri ve zararları da oluşabilmektedir. İdrara çıkmada azalma, ellerin ve ayakların şişmesi, baş ağrıları diğer etkilerinden bazılarıdır.

İskelet sistemi

Midemin 3/2 si alındı, ameliyat sonrası farkında olmadan kambur yürümeye başladım. Kemoterapi esnasında kemiklerdeki kalsiyum seviyesinin düşmesine bağlı olarak kemik kaybı oluşabilir ve kas iskelet sisteminde eğrilikler meydana gelebilir.

Vücudun en yaygın alanlarında kalça kemiklerinde, pelvis ve omurga kemiklerinde bir de bileklerde kemik kaybı oluşur. Egzersiz ve yürüyüş yaparak veya ev işleri ile meşgul olarak hareket edin ve kemiklerinizin yeterli kalsiyumu almasını sağlayıp kemiklerinizi güçlü tutmaya yardımcı olabilirsiniz.

Şunu da eklemek istiyorum evime zararlı hiç bir şey sokmuyorum, kışlık yiyeceklerimi kendim yapıyorum, organik besleniyoruz. O kadar ki maydanozu doğal olsun diye saksıda yetiştiriyorum, organik ürün yetiştiriyorum, kızartma, hamur işi ve turşulardan uzak duruyoruz, o kadar sağlıklı sebze ve lif ağırlıklı beslendik. Sonuç mide kanseri oldum, gerisini siz düşünün.

Psikolojik etkileri

Süreci ilk duyduğunuzda paniklemeniz kadar doğal hiç bir şey olamaz, ben zırıl zırıl ağlamıştım, ancak ağlamanın faydası olmayacağı için önce sürece kendimi hazırladım ve zamanın akışına bıraktım, aklıma kötü düşünceler getirmedim neyse olacağına varacaktı, ben her şekilde bu süreci yaşayacaktım.

Önce kendi etrafıma bir koruma kalkanı hazırladım ve bu kalkanın içine kanser kelime ve düşüncelerini sokmadan 6. küre geldim. İki kürüm kaldı, bu süreçleri yaşarken sizin için çırpınan eşinizi, çocuklarınızı ve yakınlarınızı, dost ve arkadaşlarınızı görecek ve size güç verecek süreci hiç yaşamamış da sanki bir hikaye okumuş gibi çabucak geçecektir.

Korku, stres ve endişeyi bir tarafa bırakın derin düşüncelere dalmayın, elinizden gelen hobiler varsa onlara yönelin. Haşa ben kimseye akıl verecek pozisyonda değilim sadece nasıl rahatlayabilirsiniz bu süreci yaşayan biri olarak yaşadıklarımı anlatıyorum.

Ben neler yapabilirim nasıl bir bilgiye ulaşırım diye internette araştırma yaparken beni bilgilendirecek ve tatmin edecek bir bilgiye ulaşamadım, umarım size bir nebze katkıda bulunabilmişimdir.

Her şey sizin elinizde, namaz kılmak sizi rahatlatabilir, Rabbim herkese şifa ve kuvvet versin, bu yolu çabucak başarmanızı nasip etsin.

Источник: https://www.kadinsen.com/kemoterapinin-yan-etkileri/

En Detaylı Kemoterapi Rehberi: Yan Etkileri, İlaçları ve Sonrası

Kemoterapide Yan Etkiler Ve Beslenme

Kanser, kötü huylu hücrelerin (tümör) vücudun herhangi bir yerinde üremesi, hızlı bir şekilde çoğalması ve normalin dışında büyümesidir. Genellikle DNA’da bir hasar sonucu oluşur. Günümüzde kanserle savaşmak için geliştirilen birçok tedavi yöntemi vardır. Cerrahi, kemoterapi, radyoterapi, immünoterapi yöntemler arasında sayılabilir.

Kemoterapi, kanser tedavisinde oldukça yaygın olarak kullanılan bir ilaçla tedavi yöntemidir. Kanserin türüne ve evresine göre; kullanılan ilaçlar, tedavinin süresi ve amaçları da değişebilir.

Kemoterapide amaç; hastalığı iyileştirmek, yayılımını önlemek ve etkilerini hafifletmektir. Bu tedavi sırasında çoğu kişi günlük hayatına eğitimine veya işine devam edebilir.

Ancak doktorların tavsiyelerine uyulmalı ve tedavi planı aksatılmamalıdır.

Kemoterapi Nasıl Uygulanır?

Kemoterapi alanında uzman Onkologlar, hemşireler ve diğer sağlık çalışanlarının bulunduğu merkezlerde uygulanır. Kemoterapi çeşitleri kullanılan ilaçların uygulanış şekline göre değişir. Damar yolu ile, ağızdan alınarak veya vücut boşluklarına enjekte edilmek suretiyle 3 türlü yapılabilir.

Damardan uygulanan yöntemde ilaç serum yoluyla hastaya verilir. Bazı ilaçların damar içine uzun süreli olarak uygulanması gerekebilir. Bu durumda da kateter ya da port denilen bir alet takılarak tedavi uygulanır.

Oral yolda ise hasta ağızdan alınan haplarla tedavi görür. Bu ilaçların da doğru kullanılması ve aksatılmaması çok önemlidir.

Diğer bir yöntem ise ilaçların hastanın kas içine, karın boşluğuna ya da akciğer zarı içine uygulanması ile yapılır. Bu uygulamada mutlaka uzman bir doktor kontrolünde ve sağlık merkezinde yapılmalıdır.

Bu tarz farklı yöntemleri bulunan kemoterapi ne kadar sürer? Bu süreç hastanın durumuna ve ilaçların uygulanma aralığına göre doktorlar tarafından belirlenir. İlaçların uygulanma aralığı genellikle 3 ya da 4 haftadır.

Ancak bu aralık daha kısa da olabilir.

Bazı durumlarda kemoterapi ve radyoterapi birlikte ya da arka arkaya uygulanabilir. Radyoterapi nedir derseniz; radyasyon kullanılarak hastalığın tedavi edilmesidir. Işın tedavisi olarak da bilinir. Tümörlü bölgeler belirlenir ve bu bölgelere yüksek dozlarda ışın gönderilir. Bu tedavi süresince de hasta her seans sonrası evine gidebilir. Hastanede yatması gerekmez.

1. Bulantı

Kemoterapinin yan etkileri olabilir ve bu etkiler bireyden bireye farklılık gösterebilir. Bulantı ve kusma da en çok rastlanan yan etkilerdendir. Bu durum başka ilaçlar kullanılarak kontrol altına alınabilir ya da hafifletilebilir. Bu süreçte tedavi gören kişi de yağsız ve hafif yiyecekler tüketebilir.

Gün içinde kısa yürüyüşlere çıkabilir. Ayrıca kemoterapi esnasında ağızda metalimsi ve acı bir tat oluşabilir. Bunu önlemek için de naneli ya da ekşi şekerleme tarzı şeyler yiyebilirsiniz.

Aynı zamanda ilaçların etkisiyle ağızda yaralar oluşmaması için, günde 2 defa tuzlu su veya ağız sularıyla gargara yapabilirsiniz.

2. Halsizlik ve yorgunluk hissi

Kemoterapi tedavisi gören kişilerin en çok şikayet ettiği ikinci etki ise halsizlik ve yorgunluktur. Bu durumdan daha az etkilenilmesi için, günlük aktivitelerin çok iyi planlanması gerekir. Bol bol sıvı tüketilmelidir. Günlük basit egzersizler de iyi gelebilir. Bunların dışında eğer bir depresyon durumu varsa bunun için de yardım almak en sağlıklısıdır.

3. Saç ve tüylerin dökülmesi

Tedavi boyunca saçlar ve vücuttaki diğer tüyler dökülebilir. Ancak bu genellikle kullanılan ilaç çeşidine göre değişen bir durumdur. Tedaviye başladıktan 2 ya da 3 hafta sonra dökülmeler olabilir.

Bu durum özellikle psikolojik açıdan hastaları oldukça etkiler. Bu nedenle psikolojik bir destek almak çok önemlidir. Kişi bu süreçte yalnız olmamalı ve sosyal hayatına devam etmelidir.

Kemoterapi bittikten sonra saçlar ve vücut tüyleri yeniden çıkmaya başlar.

4. Ağız içi problemleri

Kemoterapi etkisiyle ağız içinde ve boğazda yaralar, diş etlerinde kızarıklık gibi problemlere yol açan “mukozit” adlı durum oluşabilir.

Bu sebeple hastaların tedaviden önce diş ve diş eti tedavisi yaptırmaları önerilir. Doktorların verdiği bir ağız solüsyonu kullanılabilir.

Bunun yanı sıra yumuşak bir diş fırçası kullanmak, sıcak yiyeceklerden uzak durmak ve yumuşak besinler tüketmek de faydalı olur.

5. Enfeksiyonlara açık olma

Tedavi süresince kişinin bağışıklık sistemi zayıflar, dışarıdan gelecek mikroplara karşı açık hale gelir. Bu nedenle tedavi boyunca kalabalık ortamlarda fazla bulunmamak gerekir. Evde bir evcil hayvan besleniyorsa dikkat edilmeli.

Daima bir ateş ölçer bulundurulmalı ve sık sık vücut sıcaklığı kontrol edilmelidir. Sıyrık, kesik gibi küçük kazalarda mikrop kapmamasına dikkat edilmeli, idrara çıkamama, idrar yaparken ağrı ve yanma, boğaz ağrısı veya şişliği gibi durumlarda mutlaka doktora haber verilmelidir.

Kemoterapi alan hastalar ile temas kurarken de enfeksiyon ve hastalık durumuna dikkat edilmelidir.

1. Carmustine

Serum sistemi ile damara enjekte edilen bir ilaçtır. Uygulama süresi 15 ile 45 dakika arası değişebilir. Yan etkileri arasında damarda ağrı ve yanma, yüzde kızarıklık, bulantı ve kusma vardır. Uygulama sonrasında hasta evine gidebilir, hastaneye yatış durumu nadirdir. Tedavide bu ilacın uzun süre kullanımında akciğerlerde hasar oluşabilir.

2. Bleomycin

Damar içi, kas içi, akciğer zarı veya karın zarı içine enjekte edilerek kullanılır. Yan etkileri arasında deride renk değişimi (siyaha çalan bir renk), ateş veya ciltte kızarıklık, yanma, saç dökülmesi görülebilir. Diğer belirtiler arasında baş ağrısı ve tırnak yuvasında kalınlaşma yer alır.

3. CCNU Lomustin

Kemoterapi ilaçlarının uygulanma şekilleri farklı olabilir. Bu ilaç da ağızdan alınarak kullanılır ve aç karnına alınmalıdır. Yan etkileri kanama ve kansızlık durumudur. Diğer yan etkileri arasında iştah kaybı, halsizlik, saç dökülmesi ve karaciğer işlevinde yetersizlik vardır.

Kemoterapi Süresince Beslenme

  • Kemoterapi alan hastaların beslenmelerine dikkat etmeleri gerekir. İyi beslenmek, tedavi boyunca oluşacak yan etkilerle baş edebilmek ve vücudun güçten düşmesini engellemek için oldukça önemlidir. Paketli ve hazır gıdalardan, işlenmiş et ürünlerinden ve dondurulmuş gıdalardan kaçınmak gerekir.
  • Mevsime göre meyve ve sebze tüketilmesi de önemlidir. Taze sıkılmış ve kutu meyve suları tüketilebilir. Ancak greyfurt suyu, ilaçların etkisini azaltabileceği için önerilmez.
  • Haftada en az 3 veya 4 defa kuru baklagillerin tüketilmesi önerilir. Aşırı tatlı besinlerden ve şerbetli tatlılardan kaçınılmalıdır.
  • Protein yönünden zengin beslenilmelidir. Yemekler kızartma yerine haşlama veya fırınlama şeklinde hazırlanmalıdır. Haftada bir gün balık yenilmesi de önerilir.
  • Günde 8 ile 12 bardak arası sıvı tüketilmelidir. Ancak çay ve kahve çarpıntı yapabileceği için tercih edilmemelidir. Özellikle bol su içmeye özen gösterilmelidir.
  • Hastalar kokulara karşı çok duyarlı olabilir. Bu yüzden bulantı hissini uyarmaması için yemeklerin çok sıcak olmaması ve ılık tüketilmesi önerilir.
  • Kemoterapi sonrası beslenme de oldukça önemlidir. Sağlıklı ve dengeli beslenmeye devam edilmesi gerekir.

Источник: https://sebboy.com/kemoterapi-rehberi/

Kemoterapi

Kemoterapide Yan Etkiler Ve Beslenme

  1. Kemoterapi, kanser hücreleri gibi hızla büyüyen hücreleri azaltan agresif bir ilaç tedavisidir.
  2. Kemoterapi, tüm vücudu etkilediği anlamına gelen sistemik bir tedavi olarak düşünülür.
  3. Kemoterapi, hormon tedavisi veya radyasyon gibi diğer tedavilerle kombine edilebilir.

Kemoterapi, hızla büyüyen hücrelerin vücutta yok edilmesi anlamına gelen agresif bir kimyasal ilaç tedavisidir. Genellikle kanseri tedavi etmek için kullanılır; kanser hücreleri diğer hücrelere göre daha hızlı büyür ve bölünürler. Kanser tedavisinde uzmanlaşmış bir doktor onkolog olarak bilinir.

Tedavi planınızı hazırlamak için sizinle birlikte çalışırlar.

Kemoterapi genellikle cerrahi, radyasyon veya hormon tedavisi gibi diğer terapilerle birlikte kullanılır. Bu bağlıdır:

  • sahip olduğunuz kanserin evresi ve türü
  • genel sağlık
  • önceki kanser tedavileri
  • kanser hücrelerinin bulunduğu yer
  • kişisel tedavi tercihleriniz < Sistemik bir tedavi olarak kabul edilir, bu da tüm vücudu etkiler.
  • Kemoterapinin kanser hücrelerine etkili bir şekilde saldırıya uğradığı kanıtlanmış olsa da, yaşam kalitenizi ciddi şekilde etkileyebilecek ciddi yan etkilere neden olabilir. Kemoterapinin sizin için doğru olup olmadığına karar verirken bu yan etkileri hafifletme riskine karşı ağırlaştırın.

    Amaç

    Kemoterapinin Niçin Kullanıldığı

    Kemoterapi öncelikle kullanılır:

    vücudunuzdaki toplam kanser hücresi sayısını azaltın

    • kanser yayılma olasılığını azaltın < shrink tumor size
    • Mevcut semptomları azaltın
    • Eğer meme kanseri için lumpektomi gibi kanserli bir tümörü çıkarmak için ameliyat olduysanız, onkoloğunuz kemoterapi uygulamanızı önererek herhangi kalan kanserli hücrenin Öldürüldü.
    • Diğer tedaviler için sizi hazırlamak için kemoterapi de kullanılır. Cerrahi olarak çıkarılabilmesi için bir tümörü küçültmek veya sizi radyasyon terapisine hazırlamak için kullanılabilir.

    Geç evre kanseri durumunda, kemoterapi ağrıdan kurtulmaya yardımcı olabilir.

    Kemoterapi, kanser tedavisinin yanı sıra, kemik iliği kök hücre tedavisi için kemik iliği hastalıkları olan insanlar hazırlamak için kullanılabilir ve bağışıklık sistemi bozuklukları için kullanılabilir.

    Kanseri tedavi etmek için kullanılanlardan çok daha düşük dozlar, vücudun bağışıklık sisteminin lupus ya da romatoid artrit gibi sağlıklı hücrelere saldırdığı bozukluklara yardımcı olmak için kullanılabilir.

    Advertisement

    Yan Etkileri

    Kemoterapinin Yan Etkileri

    Kemoterapi hızla bölünen hücreleri öldürmek için tasarlanmıştır. Kanser hücreleri bu tür hücreler olmakla birlikte, vücudunuzdaki diğer hücreler de hızla bölünürler. Aşağıdaki bölgelerdeki hücreler olumsuz yönde etkilenebilir:

    kan

    saç

    • cilt
    • bağırsak yolunuzun astarı
    • Bu nedenle, kemoterapinin yan etkileri şunları içerir:
    • kolay morarma ve aşırı kanama

    diyare

    • kuru ağız
    • ağız yaraları
    • yorgunluk
    • ateş
    • saç dökülmesi
    • iştah kaybı
    • bulantı
    • kusma
    • kilo verme
    • sinir hasarından ağrı
    • enfeksiyonlar
    • anemi
    • kabızlık
    • nöropati
    • lenfödem
    • bellek sorunları
    • konsantrasyon sorunları
    • cilt değişiklikleri
    • tırnak değişiklikleri
    • uykusuzluk
    • cinsel değişimler
    • doğurganlık değişiklikleri
    • Doktorunuz bu yan etkileri ilaçlar, yaşam tarzı ipuçları ve daha birçok şeyle yönetmenize yardımcı olabilir.
    • Tedavi bittiğinde kemoterapinin en yan etkileri azalır. Kullanılan kemoterapinin türüne bağlı olarak tedaviden sonra bile yıllarca sürebilecek uzun süreli etkiler riski vardır.

    Bu etkiler şunlara zarar verebilir:

    kalp

    böbrekler

    • akciğerler
    • sinirler
    • üreme organları
    • Ayrıca kemoterapi sonucunda ikinci bir kanser geliştirme şansı da vardır. Tedaviye başlamadan önce olası riskler ve hangi belirtilerin farkında olduğunuz konusunda doktorunuzla konuşun.
    • AdvertisementAdvertisement

    Hazırlama

    Kemoterapi Nasıl Hazırlanır

    Kemoterapi ciddi bir durum için ciddi bir tedavidir, tedaviye başlamadan önce planlamak önemlidir. Doktorunuz ve hastane personeliniz, tedaviyle ilgili olası sorunları öngörmenize yardımcı olacaktır.

    Tedaviye başlamadan önce, kemoterapi için yeterince sağlıklı olup olmadığını belirlemenize yardımcı olmak için bir seri testten geçeceksiniz. Bu karaciğerinizin sağlığını belirlemek için kalbin muayenelerini ve kan testlerini içerecektir. Bu testler, tedavinizde hangi kemoterapi tiplerini kullanacağınıza karar vermede doktorunuza yardımcı olabilir.

    Doktorunuz, tedaviye başlamadan önce diş hekiminizi ziyaret etmenizi tavsiye edebilir. Kemoterapi, vücudunuzun iyileşme kabiliyetini etkilerken, dişeti veya dişlerinizdeki herhangi bir enfeksiyon vücudunuzun her tarafına yayılabilir.

    İntravenöz (IV) hattı yoluyla kemoterapi alıyorsanız doktorunuz

    numaralı bir bağlantı noktası kurabilir. Bir liman, vücudunuza implante edilen bir cihazdır, tipik olarak göğsünüzde omzunuza yakın. Bu damarlarınıza daha kolay erişmenizi sağlar ve daha az acı verir. Her tedavi sırasında, IV portuna sokulacak.

    Hazırlık İpuçlarıKemoterapi tedavisi için hazırlık ipuçlarını düşünün:

    İş için düzenlemeler yapın. Çoğu kişi kemoterapi sırasında çalışabilir, ancak yaşadığınız yan etkileri bilene kadar hafif bir iş yükü koymak isteyebilirsiniz.

    Evinizi hazırlayın. Çamaşır yıkayın, yiyeceklerinizi tüketin ve ilk görevinizden sonra yapmanız gereken çok zayıf diğer görevleri yerine getirin.

    • İhtiyaç duyabileceğiniz yardımları ayarlayın. Ev işlerine yardım etmek ya da evde beslenen hayvanları ya da çocukları önemsemek için bir arkadaş ya da aile üyesi edinmek son derece yararlı olabilir.
    • Yan etkileri öngörün. Doktorunuza hangi yan etkileri yaşayabileceğinizi ve buna göre planlamayı isteyin. Kısırlık bir yan etki olabilir ve bir çocuğu düşünmek istiyorsanız, sperm, yumurta veya döllenmiş embriyoların saklanması ve dondurulması gerekebilir. Saç dökülmesi muhtemel ise başörtüsü veya peruk satın almak isteyebilirsiniz.
    • Terapiye başlayın veya bir destek grubuna katılın. Ailenizin dışındaki biriyle ve arkadaşlarınızla bir araya gelerek neler geçirdiğinizle ilgili olarak konuşmak iyimser kalmanıza yardımcı olabilir. Aynı zamanda, tedaviyle ilgili olabilecek herhangi bir korkuyu sakinleştirmeye yardımcı olabilir.
    • Reklam
    • Prosedür

    Kemoterapi Nasıl Gerçekleştirilir

    Siz ve doktorunuz tüm değişkenleri düşünmek ve tedavinizin en iyi yolunu belirlemek için birlikte çalışabilir.Kemoterapi tipik olarak hap şeklinde veya direkt olarak damar içine enjeksiyon veya IV ile verilir. Bu iki forma ek olarak, kemoterapi de birkaç başka yolla uygulanabilir.

    Kemoterapi uygulama seçenekleri arasında aşağıdakiler bulunmaktadır:

    Kemoterapi, tümörün konumuna bağlı olarak doğrudan tümör içine verilebilir. Tümörü çıkarmak için ameliyat ederseniz, doktorunuz zamanla ilaçları bırakan yavaş çözünen diskleri yerleştirebilir.

    Bazı cilt kanserleri kemoterapi kremleri ile tedavi edilebilir.

    • Kemoterapi, karın, göğüs, santral sinir sistemi gibi direkt lokalize tedavi yoluyla veya idrar yolundan mesaneye götürülebilen vücudun belirli bir bölgesine verilebilir.
    • Bazı kemoterapi türleri haplarla ağız yoluyla alınabilir.
    • Sıvı kemoterapi ilaçları tek atışta verilebilir veya her tedavi için bir iğne takıldığında bir port takabilirsiniz. Bir limana sahip infüzyon yöntemi, ilk ziyaret sırasında enjeksiyon bölgesinde ağrı içerir, ancak liman iğnesi, faaliyet seviyenize bağlı olarak gevşetilebilir.
    • Tedaviyi aldığınız yer seçtiğiniz teslimat yöntemine bağlıdır. Örneğin, kremleri veya hapları kullanırsanız, kendiniz evde tedaviler verebilirsiniz. Diğer işlemler genellikle bir hastanede veya bir kanser tedavi merkezinde yapılır.
    • Tedavinizi alma sıklığınız gibi, kemoterapi programınız sizin için özelleştirilecektir. Vücudunuz tedaviyi iyi idare etmiyorsa veya kanser hücrelerinin tedavilere ne kadar iyi tepki verdiğine bağlı olarak arttırılabilir veya azalabilirse, değiştirilebilir.

    AdvertisementAdvertisement

    Outlook

    Kemoterapi Sonrası

    Doktorunuz ve kanser tedavisi ekibi, tedavinizin etkinliğini düzenli olarak izleyecektir. Bunlara görüntüleme teknikleri, kan testleri ve muhtemelen daha fazlası dahildir. Doktorunuz tedavinizi istediğiniz zaman değiştirebilir.

    Kemoterapinin sizi nasıl etkilediği konusunda doktorunuzla ne kadar çok şey paylaşırsanız, tedavi deneyimi o kadar iyi olacaktır. Onlara ihtiyaç duyduğunuz tedavide düzeltmeler yapabilmeleri için yaşadığınız tüm yan etkileri veya tedavi ile ilgili sorunları öğrenmek isteyeceksiniz.

    Источник: https://tr.medic-life.com/chemotherapy-19167

    Поделиться:
    Нет комментариев

      Bir cevap yazın

      Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.

      ×
      Рекомендуем посмотреть