Kişilik değişikliği Alzheimerın ilk belirtisi olabilir.

içerik

Alzheimer hastalığının sık görülen belirtileri nelerdir?

Kişilik değişikliği Alzheimerın ilk belirtisi olabilir.

Her hastalık gibi Alzheimer hastalığınında insanlar üzerinde yaptığı etkiler mevcuttur. Bunlara madde madde kısaca değinecek olursa 9 madde ile görülen belirtiler sıralanabilmektedir.

1- Unutkanlık

Bu tür unutkanlıklar basit gibi görülür. Ama önemlidir. Özellikle günlük hayatı etkileyecek şekilde olması önemini ayrıca artırmaktadır.

Alzheimer’in en sık görülen belirtisidir unutkanlık. Özellikle yeni yakın geçmişte öğrenilen edinilen bilginin unutulması şekline görülür. Ayrıca önemli gün ve olayları sık sık unutmak.

Bir olay ya da bilgi için devamlı olarak aynı soruları sormak. Haliyle bazı şeyleri not etme eğilimin artması.

Not defteri, ajanda, cep telefonu uygulaması gibi hafıza yardımcılarına ihtiyaç duymak Alzheimer hastalığının ilk belirtisi olabilir.
[reklam2]

2- Sorunları çözememe ve planlayamama

Daha önce zorlanmadan yapılan, rutin olarak her zaman sorunsuz yapılan hesaplamalarda, planlamalarda zorlanmaya başlanıldıysa bir kez daha düşünmek gerekir. Bu durumlar Alzheimer belirtisi olabilir.

Örneğin daha önce kullanmış olduğunuz bir yemek tarifini uygularken zorlanma, aylık harcamaların hesaplanmasında yapılan hataların artması, bu tip işlemler sırasında genel olarak yoğunlaşma kaybı yaşama ve daha önce yapılan rutin hesaplamaların veya aktivitelerin daha uzun sürede tamamlanabilmesi Alzheimer nedeniyle meydana geliyor olabilir.

3- Basit ve kolay işleri yaparken zorlanma

Alzheimer kişinin günlük olarak yaptığı aktiviteler sırasında zorlanmasına yol açar. Örneğin çok bilindik bir adrese arabayla giderken adresi şaşırma veya kaybolma, en sık oynadığı veya seyrettiği oyunun kurallarını hatırlarken zorlanma Alzheimer’in belirtileri arasındadır.

4- Zaman ve mekânları karıştırma

Alzheimer ilerledikçe kişi tarih hesabını unutmaya başlar, hangi günde olduğunu karıştırmaya başlar. Bazen kişi bulunduğu mekânın neresi olduğunu ve oraya nasıl geldiğini unutabilir.

5- Görsel yeteneklerde azalma

Bazı insanlar için renkleri ayırt etmekte zorlanma, mesafe belirleyememe, okuma güçlüğü ve araç kullanırken yaşanan sorunlar Alzheimer belirtisi olabilir.

Bu yazıda ilgini çekebilir  Alzheimer Hastalığının İlk Belirtileri Nelerdir?

6- Yazmada ve okumada zorlanma

Alzheimer hastaları konuşmaları takip etmekte ve konuşmalara katılmakta zorlanırlar. Bazen konuşma ortasında durarak az önce kurdukları cümleleri unutup aynı cümleleri tekrar edebilirler. Doğru kelimeyi bulmakta zorlanma veya yardım almadan bulamama, objelere farklı isimler verme (örneğin saate zaman gösterici demek gibi) Alzheimer belirtileri arasındadır.

7- Eşya ve malzemeleri kaybetme, bulamama

Eşyaları kaybetme veya örneğin arabanın anahtarını buzdolabına koyma gibi önceden var olmayan garip sorunlar Alzheimer’ın belirtilerindendir. Kişi eşyasını bulamadığı zaman çevresindeki insanları hırsızlıkla suçlayabilir ve bu tip olaylar zamanla sıklaşmaya başlar.

8- Karar vermede zorlanma

Kişinin muhakeme yeteneğinin zayıflaması, karar vermede zorlanması veya sık sık yanlış kararlar vermesi Alzheimer’e işaret ediyor olabilir. Örneğin huyu ve ihtiyacı olmadığı halde sürekli televizyondan pazarlanan ürünlerden satın almaya başlayabilir.

9- Yalnızlaşma, kabuğuna çekilme

Alzheimer kişinin hobilerinden, sosyal aktivitelerden, iş hayatından ve işle ilgili projelerden, ilgi duyduğu sporlardan uzaklaşmasına yol açar. Örneğin taraftarı olduğu takımın maçlarına ilgisini kaybedebilir.

[reklam1]

10- Kişilik değişikliği

Alzheimer’ın etkisiyle birlikte ruh halinde sık değişimler görülebilir ve kişilik değişimi yaşanabilir. Kişinin sürekli korku dolu, şüpheci, depresif ve kaygılı olması Alzheimer belirtisi olabilir. Evde veya işte çok çabuk sinirlenebilir, arkadaşlarıyla sık sık tartışabilir.

Alzheimer’ın ilk belirtileri neredeyse tüm insanlarda görülen yaşla birlikte hafızanın zayıflamasıyla karıştırılabilir.

Bu nedenle Alzheimer hastalığının teşhisi ancak hastalık belli bir aşamaya geldikten sonra, kişinin yakın çevresinin bariz sorunlar görmeye başlamasıyla mümkün olabilmektedir.

Bir önceki yazımız olan Alzheimer hastalığı kimlerde görülür başlıklı makalemizde alzaymır hastalığının belirtileri, alzheimer ve alzheimer hastaları kaç yıl yaşar hakkında bilgiler verilmektedir.

Источник: http://istanbulhuzurevleri.com/alzheimer-hastaliginin-sik-gorulen-belirtileri-nelerdir-114.html

Alzheimer’ın ilk belirtileri nelerdir? Alzheimer evreleri

Kişilik değişikliği Alzheimerın ilk belirtisi olabilir.

Alzheimer’ın ilk belirtisi kişilik değişmesi olabilmekte. Alzheimer’ın belirtileri ve evreleri iki şey için çok önemlidir. Birincisi erken tanıdır. Alzheimer hastası olan birinde erken tanı hayati değer taşır.

Çünkü hastalık ne kadar erken tespit edilirse, hastalığın etkilerinin yavaşlatılması ve evreler arası geçişin süresi o kadar uzatılır. İkinci ise, hastanın alzheimer hakkında bilgilenmesidir.

Hasta da unutkanlık üst seviyede olduğu için alzheimer’ın sözlük tanımını yitirir ve tedavi süresince yakın çevresine büyük zorluklar yaşatır. Ancak erken tanı sayesinde hasta, uzmanlar tarafından alzheimer hakkında bilgilendirilir ve böylece hasta kafasındaki soru işaretlerine cevap bulur.

Tedavi süresince yakın çevresiyle iyi ilişkiler kurmaya odaklanan hasta tedavi sürecine daha bir hevesli girer. Aslında ikinci kısım biraz daha psikolojik etkenlerle alakalıdır. Şimdi alzheimer hastalarında görülebilecek ilk belirtilere geçelim.

Alzheimer belirtileri

Beyinsel fonksiyonların düşmeşiyle birlikte alzheimer hastalarının beyin yapısında bazı kısımlar küçülmeye başlar. Küçülen kısımlar beynin aktif yapısını yavaş yavaş kaybettirerek beyni pasifleştirir.

Oluşan bu durum sonunda hasta alzheimer belirtileri göstermeye başlar ve belirtiler sonrasında evre evre hastalık şiddetini arttırır.

Alzheimer ilerledikçe belirtiler daha da şiddetlenmeye başlar ve hasta sosyal yaşantısını sürdüremez hale gelir.

Alzheimer’ın başlıca belirtileri

  1. Konuşma da zorluk: İlk belirtilerden birisi konuşma da kekemelik ve anlamsız sesler çıkarma yönündedir. Kişi konuşurken “ıhh, şey, falan” gibi ara kelimeleri çok fazla kullanıyorsa, konuşurken kurduğu cümlenin düzenini bozuyorsa ve bir anısını anlatırken zihinsel bir boşluğa düşüyorsa bunlar alzheimer belirtisi olabilir.
  2. Genel yaşantı da gündelik işleri aksatan unutkanlıklar alzheimer belirtilerindendir. Ayrıca yakın bir zamanda değiştirilmiş kişisel bilgilerin (örn. kredi kartı şifresi, sosyal medya parolaları vb.) unutulması belirtiler arasındadır.
  3. Kafadan yapılan matematiksel-mantıksal işlemlerde zayıflama: Bireyin mantıksal-matematiksel soruları çözme de yetenekli olduğunu varsayalım. Alzheimer hastası olan birisi bu yetilerini kısa zamanda kaybeder ve bu yetilere sahip olduğu zaman zaman aklına bile gelmez.
  4. Hasta, geçmişte idame ettirebildiği sosyal yaşantısını artık kontrol ve takip edemez. Böylece sosyal yaşantısının hızına yetişememeye başlar.
  5. Gündelik hayatında sürekli kullandığı eşyaların artık ne işe yaradığını unutur. (örn. anahtar, satranç taşı, tesbih) Bu eşyaları nasıl kullanacağı hakkında fikir sahibi değildir.
  6. Anlama da ve idrak etme de zayıflama: Hasta karşısındaki kişinin anlattıklarını anlayamaz ve anlatılanın dışında alakasız yorumlarda bulunur. Bu büyük bir alzheimer belirtisidir.
  7. Çevresini algılama da sorun yaşar. Nerede olduğu ve oraya nasıl gittiği gibi sorulara zihninde cevap bulamayabilir.
  8. Ev içerisindeki yaşantısında hasta, var olan eşyaları olması gerekenden farklı yerlere koyar. (Örn. çaydanlığı buz dolabına koyması, halının altına enteresan şeyler saklaması gibi)
  9. Genel olarak karar vermede ve sağlıklı düşünmede zayıflık gözlenir. Bir olay karşısındaki tutumu ve ani kararlarındaki mantıksallığı göz önüne alınarak kişinin alzheimer olup olmadığı gözlemlenebilir.
  10. Hayatında vazgeçemediği değerlerden kopma: Her insanın hayatında her zaman yapmaktan ze aldığı bir şeyler vardır. Alzheimer hastaları, unutkanlıkları had seviye de olduğu için ze aldıkları bu eylemleri artık yapmayı bırakırlar.
  11. Kişisel davranış bozukluğu: Sebepsiz yere ağlama veya bağırma gibi durumlar alzheimer hastalarında gözlemlenebilir. Bu gibi durumlarda hasta mantıklı düşünemez ve beyniyle adeta bir savaş içerisine girer. Bu esnada dışarıya karşı farkında olmadığı davranışlar sergiler.

alzheimer belirtileri, alzheimer evreleri, alzheimer tedavisi

Alzheimer evreleri ve hastalık süreci

Alzheimer hastalığı bulunan bir kişi asabi davranışlarda bulunabilir ve yakın çevresine karşı kırıcı söylemler sarfedebilir. Bu gibi davranışlara bakılarak hasta hakkında gözlemsel bir bilgiye ulaşılabilir. Alzheimer hastalığı 3 evreden oluşmaktadır. Bunlar, erken evre, orta evre ve geç evredir.

Fark edilemeyen erken evre:

Hastanın sağlık durumu yakın çevresi tarafından tamamen yanlış anlaşılır. Yukarıda saydığımız alzheimer belirtileri yaşlılıkla bağdaşlaştırılır ve sorunun nedeninin yaşlılık olduğu düşünülür. Alzheimer’ın erken tanısı çok zor olduğu için hastanın durumunu farketmek gerçekten olanaksızdır.

Bizim tavsiyemiz yukarıdaki belirtilerden biri ile karşılaştıysanız hastayı alanında uzman bir doktora göstermenizden yana olacaktır. Erken evre döneminde en büyük belirti sık sık unutkanlık yaşamaktır. Aynı zamanda konuşma sırasında doğru kelimeleri seçme de zorlanan hasta da alzheimer olma riski vardır.

Kişinin davranışsal yapısına göre farklılık gösteren bazı ekstrem durumlar söz konusu olabilir. Bunlar ani öfkelenme, sosyalleşmeden uzaklaşma, ani krizler gibi sorunlardır.

Öte yandan alzheimer hastalarının eklem bölgelerinde titremeler görülmeye başlanır. Genelde bu titremeler dairesel şeklindedir. Eklem bölgesi tutulduğunda veya bir nesne ile desteklendiğinde titreme durur.

Fark edilen belirtilerle orta evre:

Belirtilerin artmaya başladığı ve artık kolaylıkla gözlemlenebildiği evredir. Alzheimer gündelik hayatı direkt olarak etkilemeye başlar ve hasta yakınları artık bunu farkedebilecektir. Unutkanlık artışı gözlemlenen hasta da, yakın geçmiş aralıklı gider gelir.

Zihninden silinen yakın geçmişi hatırlamaya çalışan hasta, sanki son günler hiç yaşanmamış edasıyla yaşamını sürdürür. Bu evrede hastalığı ne kadar erken teşhis ederseniz o kadar iyidir. Alanında uzman doktorlara başvurmanızı tavsiye ediyoruz.

Bu evre de hasta, kişisel temizliğini önemsemez hale gelir ve bu eylemleri gerçekleştirmeyi unutur. I. derece yakınları tarafından yardım gerekebilir. Gündelik yaşantısını idame ettiremeyen hasta yavaş yavaş kontrolü kaybeder ve bir üst evre olan “geç evre” dönemine girer.

Hasta orta evre süresince hırçın olabilir, asabi davranışlarda bulunabilir, idrar ve dışkı gibi biyolojik atıklarının çıkışını kontrol edemeyebilir. Hasta orta evre süresi boyunca eskisine göre daha inatçı tavırlar sergiler.

Ayrıca belirtelim: alzheimer hastalarına nöroloji uzmanları, psikiyatri uzmanları gibi doktorlar hizmet verirler.

alzheimer hastaları beyin yapısı, alzheimer hastaları,

En şiddetli alzheimer belirtileri gözlenir: Geç evre:

Bu dönem de hasta, alzheimer rahatsızlığını en üst seviye de yaşar. Hasta yaşantısını tek başına sürdüremez ve yardımsız ihtiyaçlarını karşılayamaz. Beyin yapısındaki bozulmalar artarak devam eder ve alzheimer belirtilerinde artık daha çok artış görülür.

Bağışıklık sisteminde zayıflama olur ve hasta, mikrop kapmaya daha yatkın hale gelir. Kendini ifade etme yetisini yavaş yavaş kaybeder. Elleri ve ayakları titremeye başlar ve istem dışı hareket edebilir. I. derece yakınlarını bile tanıyamaz.

Bu evrenin son dönemlerine doğru hasta, yatağa bağımlı hale gelir ve Yaşantısının ondan beklediği sorumlulukları yerine getiremez. Gün içerisinde sakin ve sessiz davranışlar gözlemlenir. İdrar ve dışkı salınımını kontrol etme oranı %0-5’tir. Kendi kendini besleyemez hale gelir. Birebir konuşmalara tepki vermez ve anlama kapasitesini yitirir.

Alzheimer hastalığı yaşı büyük dedelerimiz ve ninelerimiz için gerçekten çok büyük bir sorundur. Bu durumda olan hastalar için şifa diliyoruz.

Aşağıda yorum kısmı bulunuyor. Bir yorum atarsanız ve bu yorumu sürekli tekrarlayarak aklınızda tutmaya çalışırsanız alzheimer’a yakalanma riskini düşürürsünüz. Bence deneyin.

İyi günler.

Источник: https://www.agrisinaiyigelen.com/alzheimerin-ilk-belirtileri-nelerdir-alzheimer-evreleri/

Alzheimer hakkında bilinmesi gerekenler

Kişilik değişikliği Alzheimerın ilk belirtisi olabilir.

Gündelik hayatta bazen iş temposu bazen de duygusal yoğunluklar nedeniyle unutkanlıklar yaşayabiliriz. İlerleyen yaşlarda bu unutkanlıkların sayısı ve sıklığı artabilir; ama basit unutkanlıklar bile bazı hastalıkların habercisi olabilir. Alzheimer da bunlardan biridir.

Türkiye’de yaklaşık 400 bin, dünyada 10 milyon kişide teşhis edilen Alzheimer genellikle ileri yaşlarda görülür. 30-40’lı yaşlardan itibaren çoğunlukla unutkanlıkla kendisini gösteren Alzheimer’ın 65 yaşında görülme sıklığı yüzde 1 iken, bu oran 80’li yaşlarda yüzde 30’a yükselir ve yaş ilerledikçe risk artar.

Alzheimer nedir?

Alzheimer; hafızayı kontrol eden nöronlar başta olmak üzere, beyindeki tüm nöronları etkileyen protein plaklarının oluşmasıdır. Sonrasında da kişi günlük işlerini kendi başına yapamaz, zaman mekan algısını kuramaz hale gelir. Hatta zaman içerisinde konuşma yetisini dahi kaybedebilir.

Nedeni hala tespit edilebilmiş değil
Alzheimer’ın nedeni tam olarak saptanamamıştır. Beyinde patolojik olarak gösterilen amiloid plaklar ve nörofibriler yumaklar sıklıkla Alzheimer ile ilişkilidir ve hastalığın seyri ile bağlantısı vardır.

Ancak bu patolojik belirleyiciler sadece Alzheimer’a özgü değildir. Alzheimer için çok sayıda risk faktörü vardır. En güçlü etken ilerlemiş yaştır. Bu hastalığa yakalanma riski normal popülasyona kıyasla ailesinde bunama sorunu yaşayan kişilerde 3-4 kat fazla görülür.

Düşük eğitim düzeyi, uzun süreli alkol kullanımı ve Down Sendromu da diğer risk faktörlerindendir.

Genler önemli bir etken
Genetik miras nedeniyle erken yaşlarda Alzheimer tanısı konan kişilerde rahatsızlık süreci daha hızlı ilerler.

65 yaşında Alzheimer’a yakalanan kişilerde ise, hastalığın genel olarak 10 yıl içinde ilerlemesi beklenir.

Bu süreçler kişiye ve o kişinin taşıdığı diğer hastalık faktörlerine (diyabet hastalığı, kalp ve beyin damar hastalıkları gibi sistemik hastalıklar süreci hızlandırır) göre değişkenlik gösterir.

Alzheimer belirtileri hastalığı ele veriyor

Alzheimer'in etkenlerinden biri yaştır. Ancak yaşa bağlı olmadan karşılaşılan basit diyebileceğimiz unutkanlıklar, uzun dönemde ilerleyen Alzheimer belirtilerinden biri olabilir. Bu belirtilerden bir veya birkaçını kendinizde ya da yakınınızda fark ettiyseniz, zaman geçirmeden bir doktora başvurmalısınız. Alzheimer’ın kişiler üzerindeki seyri genel olarak şöyledir:

  • Günlük yaşamı etkileyecek düzeyde unutkanlık (Özellikle yakın zamana ait olayları ve insan isimlerini hatırlayamama),
  • Günlük işleri yerine getirmekte (Örneğin; alışveriş yapma, yemek pişirme ya da bir ev aletini çalıştırma) güçlük çekme,
  • Kelime bulmakta güçlük çekme,
  • Tarihleri unutma veya bildiği yolları bulamama,
  • Karar vermekte (Giysi seçimi gibi) güçlük çekme,
  • Pratik düşünme (Hesap yapabilme ya da planlama) becerisinin azalması,
  • Sık kullanılan eşyaları yanlış yere koyma (Örneğin; gözlüğünü ayakkabı dolabına koyma),
  • Kişilik değişiklikleri (Örneğin; çevresindeki insanlardan kuşkulanma ve suçlama, içe dönük olma),
  • Ruh hali veya davranışlarda değişiklik (Örneğin; çok çabuk ağlama ve sinirlenme),
  • Sorumluluktan kaçınma,
  • Takip etme ve takip edildiği şüphesi taşıma,
  • Amaçsız gezinme ve uygunsuz cinsel davranışlar,
  • Aşırı yemek yeme ya da hiç yememek, uykusuzluk ve halüsinasyonlar, görülür.

Alzheimer nasıl teşhis ediliyor?

Tanı sürecinde ilk adım, kişi ve yakınlarıyla detaylı bir görüşme yapılarak, hastalık öyküsünün alınması, detaylı bir fizik ve nörolojik muayene yapılmasıdır. Muayene sırasında kısa süreli hafızayı ölçen standart testler yapılır.

Alzheimer ile karışan diğer tıbbi durumları ayırt edebilmek için biyokimyasal testler, hormon testleri, karaciğer fonksiyonları incelenir, B12 vitamin düzeyine bakılır. Alzheimer, depresif duygu durumu ile çok sık karıştırıldığından gerektiğinde psikometrik testler de yapılmalıdır.

Alzheimer tanısını desteklemek için hastadan son bir yıl içerisinde yapılmamışsa, bilgisayarlı tomografi ve manyetik rezonans görüntüleme istenebilir. Doktor, tüm bu testlerin sonucunu değerlendirerek tanı koyabilir.

Erken teşhis Alzheimer’da da önemli
Alzheimer’ın şu an için tam anlamıyla bir tedavisi mevcut değildir. Günümüzde uygulanan medikal (ilaç) tedaviler hastalığın mümkünse durdurulması ya da ilerleme hızının azaltılmasına yöneliktir.

Tedavilerin etkili olabilmesi amacıyla bu ilaçların Alzheimer’ın erken ve orta evrelerinde başlanması önerilir. Bu nedenle erken tanı çok önemlidir.

Alzheimer ile birlikte ortaya çıkan depresyon, uyku bozukluğu, saldırganlık ve davranış değişikliği gibi ruhsal bozuklukların tedavisi için de birçok etkili ilaç mevcut.

Alzheimer tedavisinde insülin spreyi gibi yeni tedaviler umut veriyor
Alzheimer için kesin bir tedaviden söz etmek henüz mümkün olmazken tedavinin saptanmasına yönelik çalışmalar sürüyor.

Yürütülen bu çalışmalarda beyin ve insülin hormonu arasındaki ilişki araştırılıyor. Beynin hafıza ile ilgili bölümlerindeki düşük değerlerin aynı zamanda düşük glikoz anlamına geldiği ifade ediliyor.

Bazı uzmanların buradan hareketle yayımladıkları bir araştırmada, insülin burun spreyinin özellikle insülin direnci olan hastalarda Alzheimer sürecini dikkat çekici bir şekilde yavaşlatabildiği iddia ediliyor.

Küçük bir grup üzerinde yapılan araştırma sonucunda insülin burun spreyi alan kişilerin bilişsel yeteneklerinde bir düzelme görüldü. Alzheimer’ın tamamen durdurulabileceği düşüncesiyle söz konusu çalışmaya devam ediliyor.

Yaşam tarzı değişikliğiyle geciktirmek mümkün
Alzheimer hastalığını engellemeye yönelik bir takım yaşam tarzı önerileri de mevcut. Bunlardan biri günde 30 dakika yürüyüş.

Sigara kullanmamak, fazla kilolu olmaktan kaçınmak, bisiklet kullanmak ve egzersiz de yararlı olabilir. Beslenme ise Alzheimer süreci için son derece önemli.

Akdeniz diyeti Alzheimer için en çok önerilen beslenme şekli.

Video: Alzheimer hastalığı nedir?

İlginizi çekebilir

Alzheimer hastalığının evreleri nelerdir?

Hangi unutkanlık Alzheimer belirtisi?

Beyni 'genç' unutmanın püf noktaları

Hafızaya pusu kuran değişimler

Balık yağının beyin sağlığına yararı var mı?

Paylaş

Источник: https://www.acibadem.com.tr/Hayat/Bilgi/alzheimer-hakkinda-bilinmesi-gerekenler

Alzheimer’ın 10 Erken Belirtisi

Kişilik değişikliği Alzheimerın ilk belirtisi olabilir.

Babanız az önce cevap verdiğiniz soruyu tekrar sordu. Bunun ilk kez olmadığını, kendisini sürekli tekrar ettiğini ve kısa süre önce söylediklerinizi hemen unuttuğunu fark ettiniz. Acaba tüm bunlar Alzheimer başlangıcı mı?

Hafıza değişikliği, hem bu durumu yaşayan ileri yaştaki bireyler için, hem aile üyeleri hem de bakıcıları için korkutucu olabilir. Fakat şunu unutmamak gerekir ki her unutkanlık durumu Alzheimer değildir.

Rush Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden Geriatri uzmanı Dr. Magdalena Bednarczyk, “Asıl teh, bu durumun devamlı ve sık sık olmaya başlaması ve bireyin hareketlerindeki değişikliklerle paralel gidiyor olmasıdır.

Muayene için bir hastanın bana geliş sebebi, genellikle aile bireylerinin ve arkadaşlarının, kişinin davranışlarında fark ettikleri tuhaf değişiklikler oluyor; sadece unutkanlık olmuyor” şeklinde bir ifadede bulundu.

Alzheimer Derneği ve Bednarcyzk’e göre, eğer sevdiklerinizde şu on belirtiden herhangi birini fark ederseniz, onlarla konuşup en kısa zamanda bir aile hekimi ya da geriatri uzmanına gitmelerini sağlamaya çalışın.

1. Günlük Hayatı Olumsuz Etkileyen Unutkanlık

Duruma göre pek çok şey sizi unutkan yapabilir, bunlardan bazıları stres, belli ilaçlar ya da çok fazla iş yükü olabilir. Fakat siz ya da yakınlarınızdan birileri aşağıdakileri sık sık yapıyorsanız, bu bir teh işareti anlamına gelir:

  • Son zamanlarda öğrenilen bilgiyi, önemli tarihleri ya da olayları unutmak.
  • Aile üyelerini, arkadaşları karıştırmak ya da hatırlayamamak
  • Aynı soruyu ya da hikayeyi kısa aralıklarla tekrarlamak
  • Gittikçe daha fazla oranda hatırlatıcılara veya notlara güvenmeye başlamak, ya da daha önceden hatırlaması kolay olan işleri not etme ihtiyacı duymak.

“Hafıza değişiklikleri dediğimiz zaman kısa süreli hafızadan bahsederiz; uzun süreli hafıza değil” diye açıklıyor Bednarczyk. “Anneniz 12 yaşındayken gittiği bir tatili anımsayabilir; fakat gün içerisinde öğle yemeği yediğini ya da bir saat önce ilaç aldığını hatırlamaz.”

2. Planlama ya da Problem Çözmede Zorluklar

Bu durum, günlük bulmacaları çözerken konsantre olma ya da soruları cevaplamada yaşanan zorluklar, fatura ödemeyi unutmak gibi finansal işleri aksatmak anlamına gelir. Ayrıca, organize bir hayatı idame etme veya birden fazla görevi yürütebilme konusunda sıkıntılar yaşanır.

Örneğin, genel olarak anneniz yemek yapmayı çok seviyordur ve her zaman bayram yemeklerinde bütün aileyi bir araya toplar. Fakat bu iş artık ona idare etmesi güç bir şey gibi geliyorsa, bu iş onu bunaltıyor ve öfkelendiriyorsa ve artık bayramlarda misafir ağırlamak istemediğini söylüyorsa, durum ciddi olabilir.

3. Benzer Görevleri Tamamlamada Zorluk Çekmek

“Bir kişinin her gün yaptığı işlerle ilgili yardım istemeye başlaması düşündürücü” diyor Dr. Bednarczyk. Evde, işte ya da sosyal çevrede daha önce pek çok kez yaptıkları basit görevleri tamamlamada zorluk çekmeleri dikkat edilmesi gereken bir durum. Bu bir restorana rezervasyon yaptırmak, bir raporu doldurmak ya da işe götürmek için öğle yemeğini evde hazırlamak olabilir.

4. Zaman ve Mekan Karmaşası Yaşamak

Bazı insanlar yön bulmakta başarısızdır. Fakat sevdiklerimiz her zamanki gidip geldikleri yerlerle ilgili zihin karmaşası yaşıyorlarsa, yollarını kaybediyorlarsa ya da gittikleri yeri unutuyorlarsa, işte bu ciddi bir sorun. Ayrıca günleri ya da tarihleri hatta gün içerisinde hangi zaman diliminde olduklarını unutuyorlarsa, bu da başka bir işaret demektir.

5. Görsel ve Mekânsal İlişkiyi Algılama Güçlüğü

Okuma güçlüğü, nesneler arası uzaklıkları algılama, renkleri ayırt etme gibi görsel problemler Alzheimer’ın bir işareti olabilir. Örneğin merdivenlerden düşersiniz çünkü basamak yüksekliğini hesaplayamamışsınızdır. Alzheimer’lı bazı bireyler bu tür hareketleri doğru hesaplayamazlar.

6. Konuşma Yazma ya da Kelimeleri Anlamada Yeni Zorluklar

Hepimiz zaman zaman doğru kelimeyi bulmakta güçlük çekeriz. Bazen bu kelimeler “dilimizin ucunda” olur ancak bir türlü ifade edemeyiz. Fakat Alzheimer’ı olan biri bir sohbeti takip etmede ya da sohbete katılmada genellikle zorluk çeker.

Yanlış kelimeler kullanabilir, nesnelerin ya da kişilerin ismini yanlış söyleyebilir, ayrıca farkında olmaksızın kendi kendisini tekrarlama eğiliminde olur.

Bunların yanı sıra, özellikle de uzun ya da komp olduklarında kitapları, filmleri ya da televizyondaki gösterileri takip etmek O’nun için git gide zorlaşır.

7. Nesneleri Yanlış Yerlere Koyma

Alzheimer’lı bireyler sık sık eşyaları alışılmadık yerlere koyarlar. Bazen telefonu mikrodalgada, arabanın anahtarlarını da banyodaki duşta bulabilirsiniz.

Bu durumlarda başkalarını suçlarlar çünkü o eşyaları oraya koyanın kendileri olduğunu unutmuşlardır.

Eğer evde bir şeylerin kaybolduğunu fark ediyorsanız ya da bazı eşyaları evin garip yerlerinden buluyorsanız, sevdiklerinizden biri Alzheimer’lı olabilir.

8. Ölçme ve Değerlendirme Sorunları

Bu sorun paranın miktarını ya da değerini ölçememek, kapıya gelen pazarlamacılardan alınan adi bir mala değerinden çok yukarıda bir ödeme yapabilmek, kişisel hijyen ya da evi temizleme konusunda özensiz olmak anlamına gelebilir.

9. İş ya da Sosyal Aktivitelerden Kendini Soyutlamak

Hafıza kaybı yaşamaya başlayan bir birey kendini hobilerinden, sosyal aktivitelerden, projelerden ya da spordan uzak tutmaya başlayabilir. Bunun tek sebebi, olan biteni takip etmede güçlük yaşamalarıdır. Fakat aynı zamanda yaşadıkları bu üzücü değişimin farkınadırlar ve başkalarının da bu durumu fark etmelerini istemezler.

10. Kişilik ve Ruh Halinde Değişiklikler

Kişinin her zamanki tavırlarının dışında hareketler sergileyip sergilemediğine dikkat edin. Söz konusu birey her zamanki haline göre daha fazla kafası karışık gibi mi davranıyor, devamlı bir şüphe içerisinde mi, sık sık korku yaşıyor mu, depresif ya da endişeli mi? Önemsiz konulara kolayca üzülüp ağlıyor mu?

Bu sinyaller Alzheimer’ı işaret edebilir ya da başka bir şeyler yolunda gitmiyordur. Bu nedenle en kısa sürede çözüm üretebilmek için bu bireylerin aile hekimlerine ya da bir geriatri uzmanına muayene olmaları gerekir.

Söz konusu yakınınızla bu konuyu konuşmak ve onu bir doktora gitmeye ikna etmek zor olacaktır.

Fakat yine de bu önemli işaretleri dikkate almak ve onlara daha anlayışlı davranarak en kısa sürede bir uzmandan tıbbi yardım almak hem sizin açınızdan hem de sevdikleriniz açısından hayatı kolaylaştıracaktır.

KAYNAK: www.rush.edu

Источник: https://bilimoloji.com/2018/01/doga-bilimleri/doga-bilimleri-biyoloji/alzheimerin-10-erken-belirtisi/

Alzheimer’ın İlk Belirtisi Kişilik Değişikliği Olabilir

Kişilik değişikliği Alzheimerın ilk belirtisi olabilir.
Prof. Dr. Türker ŞAHİNER
Nöroloji
Memorial Şişli Hastanesi

Alzheimer’ın bilinen en belirgin belirtisi unutkanlık olsa da, bu durumdan çok daha önce ortaya çıkan kişilik değişiklikleri hastalığın ilk sinyalleri olabiliyor. Erken dönemde alınabilecek bazı önlemler ve yaşam tarzı değişiklikleriyle Alzheimer’dan korunmak ve hastalığı ertelemek mümkün olabiliyor.

Hastalığa çöp proteinler neden oluyor

Beyin hücreleri, bilgi depolamak ve elektriksel iletimde kullanmak üzere gün içinde binlerce protein üretmektedir.

Görevini tamamlayan amiloid beta isimli proteinler parçalanıp yok olmak yerine, çöp olarak hücreler arası ortamda birikebilmektedir. Alzheimer ve benzer şekilde beyni tahrip eden hastalıklarda, çöp protein mekanizması gözlenmektedir.

Temizlenemeyen çöp protein molekülleri, genellikle beyindeki bellek bölgesinde ağır hasarlar oluşturmaktadır. 

Psikolojik belirtiler ile kendini gösterebiliyor

Çöp proteinler, bellekte özellikle yakın hafıza bölgelerini tahrip etmekte ve hastalık bu bölgede başlamaktadır. Ama bilinenin aksine Alzheimer hastalığında unutkanlıktan önce, kişilik değişmesi, hastanın bilinenden farklı davranışlar sergilemesi, normal olmayan tepkiler göstermesi gibi psikolojik belirtilerle ortaya çıkmaktadır.

Alzheimer hastalığının ilerleyen evrelerinde kişi, hastalığını inkar ederek çevresindekilere aslında hiç de unutkan olmadığını iddia edebilmektedir. Bellek bulguları çok ön planda olduğu için belirtiler bunlarla sınırlı gibi düşünülse de; hastanın yürümesi, davranışları ve hareketleri olumsuz yönde etkilenmektedir.

Giderek hayattan izole olan hasta, bir süre sonra bebeksi davranışlar sergiler ve sonunda tamamen yatağa bağlı hale gelebilmektedir.

Her unutkanlık Alzheimer değil

Yoğun iş temposu ve teknolojinin günlük hayatın içine daha çok girmesi unutkanlığın yaşanma sıklığını da artırmaktadır. Ancak yaşanan her unutkanlığın sorumlusu Alzheimer değildir.

Alzheimer hastalığında gün içinde yaşanan unutkanlıklardan farklı olarak hastalar farkında olmadıkları için unutkanlıklarını sürekli inkar etmektedir. Bu süreçte hastalar unutkan olduğunu söyleyen yakınlarını bile suçlamaktadır.

Unutkanlığın yanında, hastalar çok iyi başardıkları becerilerini yavaş yavaş kaybedebilir, zamanla bambaşka bir kişiliğe bürünebilir ve sosyal ilişkileri bozulabilir.

Diyabet ve obezite riski varsa dikkat!

Hipertansiyon, diyabet, kolesterol, yanlış diyet, obezite ve hareketsiz yaşam gibi kalp ve damar sağlığını tehdit eden riskler, beyin sağlığını da yakından ilgilendirmektedir. Beyin hücreleri aktivite halindeyken tek enerji kaynağı olarak glikoz kullanılmaktadır.

Bu nedenle şeker metabolizması beyin için büyük önem taşımaktadır. Kişide metabolik sendrom, diyabet veya obeziteye meyil varsa beyin daha kolay yorulup enerjisiz kalabilmektedir.

Kalp damar sağlığı ve kolesterol seviyesi de Alzheimer açısından risk faktörleri arasındadır

Hobi edinin ve stresten uzak durun

Zihni aktif tutmak, sosyal hayatın içinde daha fazla yer almak ve hobi edinmek hastalığı ve etkilerini yıllarca geriye itebilmektedir. Alzheimer hastalığını tetiklediği bilinen depresyondan korunmak için bir hobi ya da sporla ilgilenmek gerekmektedir. Aksi halde depresyon için kullanılan ilaçlar kişinin beynine zarar verebilmektedir.

Stres sadece üzüntü ve depresyonu ifade etmemektedir. Kişinin kendisine stres yaratan durumları belirleyerek bunları hayatından çıkarması gerekmektedir.

Bunun yanında yeni uğraşlara zaman ayırmak, yeni beceriler kazanmak, daha çok hareket etmek, evde her gün kullanılan elektrikli aletlerle yapılan işleri kas gücüyle gerçekleştirmek vücudun ve beynin aktif kalmasını sağlamaktadır.

Beyin sağlığınızı koruyun

Türkiye’de ilk kez Memorial Şişli Hastanesi’nde uygulanan “Beyin Sağlığını Koruma Programı” ile toplumun bu konuda bilinçlenmesi ve tedavi amaçlanmaktadır.  Ailesinde bunama, Alzheimer ya da felç öyküsü olan kişilerin mutlaka felç ve bunama riski açısından değerlendirilmesi gerekmektedir.

Programa katılan kişiler genetik ve diğer risk faktörleri bakımında ölçüme alınarak unutkanlıklar, nitelik ve nicelik bakımından değerlendirilmektedir. Tüm ölçümlerin ardından kişiye hayat tarzında, zihinsel ve ruhsal hayatında müdahale edilmesi gereken noktalar belirtilmektedir.

Programda ayrıca zihinsel kapasitenin durumu birtakım zihinsel testler aracılığıyla ölçülebilmektedir. Bu testlerde dikkat edilmesi gereken nokta; kişilerin kültür, dil ve eğitiminden etkilenmeden, herkese uygulanabilir testlerin tercih edilmesidir.

Uygulanacak testlerin zaman içinde ortaya çıkan değişikliklere duyarlı olması da önem taşımaktadır.

Alzheimer’dan korunmak için bunları ihmal etmeyin

Alzheimer tedavisinde, hastalığa neden olan çöp proteinlerin temizlenmesine yönelik yapılan çalışmalarda büyük gelişmeler yaşanmaktadır.

Hastalığa neden olan proteinler ve verdiği zarar hem kan testleriyle hem de radyolojik olarak görüntülenebilmektedir.

Günümüzde hala Alzheimer’in kesin tedavisi bulunmamakla birlikte, hastalığa yakalanmamak ve belirtileri ertelemek için bazı kurallara dikkat edilmelidir. 

  • Kalp damar sağlığına, özellikle kan basıncının ve kan şekerinin düzenlenmesine ve obezitenin önlenmesine yönelik tedbirler almak
  • Fiziksel beden egzersizlerini düzenli olarak yapmak
  • Bilişsel beyin egzersizlerini alışkanlık haline getirmek
  • Depresyondan korunmak için önlem almak
  • Beyin sağlığını destekleyecek beslenme planı uygulamak
  • Sigarayı bırakmak, alkol tüketimini azaltmak
  • Sağlıklı bir uyku düzeni sağlamak
  • Stres ve depresyonu kontrol altında tutmak
  • Bazı genetik özelliklere dikkat etmek beyin sağlığı için önemlidir
Güncellenme Tarihi: 10 Kasım 2016Yayınlanma Tarihi: 10 Kasım 2016

Benzer Sağlık Rehberleri

Источник: https://www.memorial.com.tr/saglik-rehberleri/alzheimer-ilk-belirtisi-kisilik-degisikligi-olabilir/

Mesude Erşan*

Alzheimer hastalığı ‘tanımlanalı’, 110 yıl geçti. Özellikle son yıllarda hastalıkla ilgili çok şey öğrenildi, büyük ilerleme kaydedildi. Artık bilinenlerden biri, Alzheimer’ın yaşlılığın ‘kaçınılmaz’ sonuçlarından olmadığı…

Halen dünyada 47 milyon Alzheimer hastası var. Alzheimer hastası sayısının 2030’da 76 milyon, 2050’de 135.5 milyon olması bekleniyor. Türkiye de dünya çapında giderek büyüyen bu ‘Alzheimer dalgasına’ uzak değil. Sadece ülkemizde 600 bin ‘aile’ bu hastalıkla mücadele ediyor. Yazı dizimizde, Alzheimer’den korunma, belirtileri, tanısı ve tedavisiyle ilgili en son gelişmeleri okuyacaksınız.

Alman psikiyatri uzmanı Dr. Alois Alzheimer’ın, kendi ismini taşıyan hastalığı tarifinin üzerinden tam 110 yıl geçti.

Şefi olduğu klinikte bir kadın hasta dikkatini çekmişti. 1850 doğumlu bu hastasının konuşması, geldiği andan itibaren bozuktu.

Yavaş yavaş nesneleri adlandıramaz, doğum yerini hatırlayamaz, basit matematik işlemleri yapamaz olmuştu.

Yazı yazma ve okuma becerisini kaybeden hasta, gittikçe endişeli, kaygılı ve hatta sinirli davranıyordu. Günaşırı ziyaretine gelen doktorunu tanımaz hale gelmişti.

70 yıl çok nadir sanıldı

Tüm bu belirtilerin bilinen diğer hastalıklardan farklı olduğunu düşünen Dr. Alzheimer, yeni hastalığı tanımladı. Aslında tarif edilen ilk hasta, bugünkü tipik Alzheimer hastalarından değildi. Genetikti, nadir görülüyordu ve genç yaşta başlamıştı. Bu nedenle yaklaşık 70 yıl, Alzheimer’ın çok nadir olduğu düşünüldü.

1976’ya gelindiğinde, ABD’li araştırmacı Dr. Robert Katzman, “Yaşlılık bunamasıyla Alzheimer aynı şey” dedi ve işin rengi değişti. O güne kadar, sık görülen yaşlılık bunamasının damar sertliğine bağlı olduğu düşünülüyordu. Yeni tanım, dikkatleri Alzheimer’a çekti. Anlaşıldı ki, sanıldığından çok Alzheimer hastası vardı.

“Hücre ölür, beyin yaşlanır”

Araştırmalar çığ gibi arttı, hastalığın biyolojik mekanizması çok iyi anlaşıldı.

Artık biliyoruz ki, Alzheimer hastalarının beyinlerinin dış yüzeyinde, nedeni bilinmeyen anormal protein birikimi var. Bu ‘çöplükler’, beyin hücrelerinin ve hücreler arası bağlantıların kaybolmasına yol açıyor. Hücreler ölüyor. Beyin yaşlanıyor.

Alzheimer sıklığı yaşla birlikte artsa da her yaşlı, hasta olmuyor. Türkiye Alzheimer Derneği Başkanı Prof. Dr. Işın Baral Kulaksızoğlu, “Alzheimer demansı, yaşlılığın kaçınılmaz sonu değil, yaşlandıkça riski artan bir hastalık. 65 yaşından sonra her 100 kişiden 5’i Alzheimer olurken, 85 yaş sonrası oran 100 kişide 40’e çıkıyor” diyor.

İlk belirti bellek deposunda

Bunama yani “demans”, zihinsel yetenekler, kişilik özellikleri ve erdemlerin, yavaş yavaş kaybedilmesi. Kafa travması, iltihabi hastalıklar, beyinde damar tıkanıklığı ya da kanamasına bağlı gelişen demanslar da var.

Yavaş yavaş hücre ölümüyle giden demanslarda, belirtiler, hastalığın beyindeki başlangıç bölgesinde başlayabiliyor. Prof. Dr. Kulaksızoğlu, “Örneğin Alzheimer hastalığında ilk bozulmalar hipokampus denen bellek deposunda başladığı için, ilk belirtiler unutkanlık.

Oysa frontotemporal demansta belirtiler beynin ön tarafında, frontal bölgeden başlıyor. İlk belirtiler ciddi kişilik değişiklikleri oluyor” diyor.

Kadınlarda risk daha fazla

Alzheimer riski kadınlarda daha yüksek. 65 yaş üstü her 6 kadından biri Alzheimer olurken, bu oran erkeklerde 11’de 1. Kadının 60 yaşından sonra Alzheimer olma riski, meme kanseri riskinden iki kat daha fazla. Bunun pek çok sebebi var. Kadınların daha uzun yaşaması, riski artıran faktörlerden.

Menopozla azalan östrojen hormonunun da etkisi var. Prof. Dr. Kulaksızoğlu, şöyle özetliyor: “Maalesef özelikle kadınlar daha az eğitim alıyor. Düşük eğitimli olmak da riski artırıyor. Kadınlar erkeklere göre daha fazla depresyon atağı geçiriyorlar. Her 5 kadından 1’i hayatında bir kez depresyon geçiriyor.

Tekrarlayan ve tedavisiz kalan depresyonlar da Alzheimer riskini artırıyor.”

Yaşlanınca unutmak anormal

Uzmanlara göre, yaşlanınca unutmak, normal değil. Ağlamak, huysuzlaşmak, durgunlaşmak da. Ailelerin yaşlılarının durumunu iyi gözlemeleri önemli. Prof. Dr.

Kulaksızoğlu, “Yakın zamana ait bilgilerin unutulması ve karıştırılması, para hesabının karışması, inatçılık, alınganlık, durgunluk gibi huy değişiklikleri erken gözlenen belirtiler” diyor.

Diğer taraftan beyin görüntüleme (BT, MRI) çalışmaları, beynin işlevselliğini de değerlendiren moleküler görüntüleme (PET) de ip ucu verebiliyor. Beynin içinde durduğu sıvının, belden bir iğne ile alınıp özel proteinlere bakılması da mümkün.

“Huy değişikliği ir alarm”

Huy değişikliği ve yakın zamanı unutmak, Alzheimer’in alarmı. Aşağıdaki 10 belirti de diğer haberciler:

Günlük yaşamı bozacak derecede unutkanlık,

Günlük işlerini yapmakta zorluk (alışveriş, yemek yapma vb.), Kelime bulma güçlüğü, Bildiği yolları kaybetme, Karar vermede güçlük , Pratik düşünme becerisinde azalma, Sürekli eşyalarını bulamama, Aşırı duygusallaşma, Huy değişiklikleri,

Sorumluluk gerektiren görevleri yapamama.

Demansa karşı eğitim

AlzheImer hastalığında rol oynayan amiloid ve TAU proteinleri birikiminin, Eğİtİm düzeyi yüksek bireylerde, eğitim düzeyi düşüklere kıyasla çok daha az olduğu belirlendi. Özetle, iyi eğitim, Alzheimer hastalığından koruyucu etki yapıyor. Prof.

Dr. Kulaksızoğlu, “En az liseyi bitirmek ve hayat boyu okumaya, öğrenmeye devam etmek gerek. Kız çocuklarının okutulmaması, onlar için ta yaşlılıklarına kadar izleri devam edecek büyük bir kötülük” diyor.

Ayrıca demansa karşı şu önlemleri almak mümkün:

Ve işte diğer önlemler 

Hipertansiyon ve diyabetiniz varsa tedaviyle kontrol altına alın. Bilhassa 40’lı yaşlardan itibaren hareketli yaşam tarzını benimseyin.

Yakın mesafelere yürüyün, asansörü tercih etmeyin, daha iyisi haftada 3-4 kez, en az yarım saat tempolu yürüyün.  Dostları, dostlukları ihmal etmeyin. Akranlarınızla zaman geçirin.

 

Stresle başa çıkma yeteneği geliştirin. Depresyondan kaçın. Hobi edinmeye çalışın.

Alzheimer'a karşı bilgisayar oyunları ideal

Amerİka Ulusal Sağlık Enstitüsü destekli bir grup araştırmacı, ‘bilgi işleme hızı’ egzersizlerinin demans gelişme riskini azalttığını kanıtladı. Altı farklı araştırma merkezinden 2 bin 785 katılımcıyla yapılan bir araştırmada, bellek ve akıl yürütmeyle bilgisayarlı bilgi işleme hızı egzersizleri karşılaştırıldı.

Türkiye Alzheimer Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Doç. Dr. Barış Topçular, “10 yıllık takipte, bilgi işleme hızı egzersizlerinin demans gelişme riskinde yüzde 33 oranında azalmayla ilişkili olduğu görüldü. Biz de dernek olarak gündüz yaşam evlerimizde bilgisayarla dikkat ve bellek rehabilitasyonu uygulamaları başlattık” diyor.

Psikatrik belirtilere dikkat

Alzheİmer hastalığında çok sayıda psikiyatrik belirti oluyor. Depresyon, üzüntü, ağlama, durgunluk, huzursuzluk, motivasyonsuzluk, sabırsızlık, uyumama, alınma, hayaller görme, etrafındakileri mallarını çalma, kendisini zehirleme gibi konularda suçlama, hayattan tat almayı bırakma, TV’deki olayları gerçek zannetme, bağırma, vurma, öfke atakları gibi belirtiler ilk akla gelenler.

Akdeniz tipi beslen beyni koru

Genİş kitlelerde yapılan takip çalışmaları, Akdeniz tipi diyetle beslenenlerin daha az Alzheimer hastalığına yakalandığını, şüpheye yer bırakmayacak şekilde gösterdi. Çok yeni araştırmalar da günlük meyve tüketiminin (günde iki porsiyon) Alzheimer’a yakalanma riskini azaltığını ortaya koydu.

Uzman diyetisyen Selahattin Dönmez’e göre, temelde Akdeniz havzasına göre besin seçimi ve çeşitliliğinde biraz farklılık olsa da geleneksel Akdeniz diyetinin sahip olduğu başlıca 8 özellik, Alzheimer dışında, birçok kronik hastalıktan (kalp ve damar, Parkinson, kanser vs.) korunmada da etkili.

Akdeniz diyetinin 8 temel ayağı var:

İşte bu besinler

Doymuş yağ yerine, tekli doymamış yağ (zeytinyağı) tüketimi.

Yüksek düzeyde kuru baklagil tüketimi (haftada 3-4 kez). Ekmek dahil yüksek oranda rafine edilmemiş tahıl tüketimi. Yüksek düzeyde meyve tüketimi (günde 4 porsiyon).

Yüksek düzeyde sebze tüketimi (salata dahil günde 5 porsiyon). Kırmızı et ve işlenmiş et ürünlerinin az, balığın çok tüketimi. Orta düzeyde süt ve ürünlerinin tüketimi (günde 1 bardak süt, 2 dilim peynir, 1 kase yoğurt).

Orta düzeyde alkol tüketimi (günde 1 kadeh kırmızı şarap).

Bu yazı Hürriyet gazetesinden alınmıştır

Источник: https://t24.com.tr/haber/huy-degisikligi-alzheimera-isaret,370984

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.