Lupus Hastalığı Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Lupus Hastalığı (SLE) Nedir? Nedenleri, Belirtileri, Korunma Yolları ve Tedavisi

Lupus Hastalığı Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Tam adı sistemik lupus eritematosus (SLE) olan hastalık kısaca lupus olarak bilinmektedir. Bağışıklık sisteminin zarar görmüş olması sonucunda birçok hastalığın peş peşe oluşması durumu lupus hastalığının en önemli belirtileri arasındadır. Öncelikle eklem ağrıları ile ortaya çıkan bu hastalık en çok kadınlarda görülmektedir.

Bağışıklık sistemi ile yakından ilgili olduğu düşünülse de yapılan araştırmalar lupus hastalığının nedenlerini kesin olarak ortaya koyamamaktadır.

Teşhis ve tedavide geç kalındığı takdirde insanın yaşamını tehdit eden bir hastalık olarak, en çok kalp ve böbreklerde ağır tahribatlara yol açmaktadır.

Vücut direncine göre kişiden kişiye göre şiddeti değişen bir hastalıktır, ciddi vakalar olabileceği gibi hafif seyreden vakalar da görülebilir.

Graves (Basedow) Hastalığı Nedir? Nedenleri, Belirtileri, Korunma Yolları ve Tedavisi

Lupus hastalığı tedavisinde kullanılan ilaçların son derece ağır özellikte olmalarından dolayı bazı yan etkilere maruz kalmak da söz konusudur. Bu nedenle ilaç ile tedavi noktasında kişilerin mutlaka doktor kontrolünde olmaları gerekir.

Lupus Hastalığı Nedir?

Bağışıklık sisteminin kendi doku ve organlarına karşı bir tutum içinde olması sonucunda gelişen kronik bir hastalıktır. Daha çok 20-40 yaş arası kadınlarda meydana gelmektedir.

Cilt, böbrek, kalp ve kan hücreleri gibi birçok kısım lupus hastalığı tarafından tutulabilir. Hastalığın vücutta gösterdiği belirtilerin pek çok hastalığa benzer yönlerinin olması teşhisin zorlaşmasına neden olmaktadır.

Ancak bu hastalığı diğer pek çok hastalıktan ayıran temel belirtisi cilt yüzeyinde görülen kızarıklıklardır. Hastalık döküntülerle birlikte halsizlik ve ateşe de neden olmaktadır.

Kızartılı lupus, belirtileri ve şiddeti bünyeden bünyeye değişen bir rahatsızlıktır. Bağışıklık sistemini etkisi altına alan iltihaplar cilt yüzeyinde çeşitli kızarıklıklara ve halsizliğe neden olmaktadır.

Kızartılı lupus hastalığının da kendi içinde birçok türü bulunmaktadır. Bunlardan biri olan disk tipi, diğerlerine göre en zararsız olanıdır.

Genellikle güneş ışınlarına karşı hassas olmaları nedeniyle gelişen bu hastalığı güneşten korunarak geriletmek mümkündür.

Kızarıklıkların geçmesi sonucunda hafif izlerin kalması söz konusudur. Bazı kişilerde lezyonlar sonrasında o kısmın tüysüz kalması da olasılıklar dahilindedir. Doğurganlık dönemi içinde bulunan kadınlarda sıkça rastlanan bir hastalık olarak, annesinde lupus olan bir bebeğin de lupus hastalığına sahip olarak doğması mümkündür. Bebeklerde geçici olan bu durum ilk 6 ay sonunda kaybolmaktadır.

Lupus Hastalığının Nedenleri Nelerdir?

Sağlıklı bir bünyeye sahip olmak ve zararlı dış etkenlerden korunmak için bağışıklık sistemi oldukça önemlidir. Lupus hastalığında ise bağışıklık sisteminin normal dışı davranış sergileyerek kendi organlarına karşı savaş içinde olması durumudur.

Bağışıklık sisteminin kendi organlarına karşı olması birçok organ ve dokuda iltihap ve tahribat meydana gelmesine neden olmaktadır.

Nedeni kesin olarak belirlenemese de zararlı güneş ışınları, ilaçlar ve toksinler gibi birçok dış faktörün lupus hastalığını tetiklediği düşünülmektedir.

Lupus Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

Teşhisi oldukça zor bir hastalık olması, gösterdiği belirtilerin diğer hastalıklara benzer nitelikte olmasından kaynaklanmaktadır. Lupus hastalığını belki de hiç akla getirmeyecek halsizlik, saç dökülmesi ve kansızlık gibi sağlık sorunları belirtileri arasında yer alabilmektedir.

En belirgin belirtisi ise ciltte görülen ve burundan yanaklara doğru giden kelebek şeklindeki döküntülerdir.

Ağız içerisinde sıkça oluşan yaralar, eklem yerlerinde ağrılar ve böbreklerde oluşan bazı rahatsızlıklar bu hastalığın teşhisini kolaylaştırabilecek belirtiler arasındadır.

Vücut direnci yüksek olan kişilerde belirtiler hafif seyrederken, direnci düşük olan kişilerde inme ya da felç gibi durumlarla sonuçlanabilmektedir.

Saç dökülmesine ek olarak, saç derisindeki pul pul döküntüler de lupus hastalığını akla getirmektedir.

Erken teşhisi mümkün hale getirebilmek için kendisinde bu belirtilerden birini dahi gören kişilerin vakit kaybetmeden doktora başvurmaları önerilir.

Lupus Hastalığından Korunma Yolları Nelerdir?

Birçok hastalıkta olduğu gibi, lupus hastalığından korunmak için de nedenlerini ortadan kaldırmaya yönelik önlemler almak etkili olacaktır. Nedenleri net olarak bilinmeyen lupus hastalığında bağışıklık sistemini güçlendirici önlemler almak gerekir. Bunun için öncelikle sağlıklı beslenmek ve kişisel hijyene özen göstermek dikkat edilmesi gereken noktalar arasındadır.

Gül (Roza) Hastalığı Nedir? Nedenleri, Belirtileri, Korunma Yolları ve Tedavisi

Birçok kişi lupus hastalığı adını ilk kez duymuş olsa da görülme sıklığı oldukça yaygın olan bir rahatsızlıktır. Yapılan araştırmalar 20-40 yaş arasındaki kadınların %85 oranında risk altında olduklarını ortaya çıkarmaktadır.

Bazı ailelerde daha sık görülen bir hastalık olması ise, lupusun genetik faktörlere dayalı bir hastalık olduğunu akla getirmektedir.

Bu nedenle ailesinde lupus hastalığı olan kişilerin en ufak bir belirtide hemen muayene olmaları erken teşhis ile tedavi olasılığını artıracaktır.

Lupus Hastalığının Tedavisi Nedir?

Lupus hastalığını tamamen vücuttan yok edici bir tedavi şekli henüz bulunabilmiş değildir. Uygulanan yöntemlerin birçoğu hastaların yaşadıkları şikayetleri azaltmaya yönelik uygulamalardır.

Hastalığın seyri hafif olanlar için çok fazla endişelenecek bir durum olmazken, seyri ağır olan hastaların yaşamı tehdit altındadır. Bazı hastalar için basit ilaç tedavisi ve güneşten korunmak yeterli gelirken, bazı hastalar için kortizon tedavisi mutlaka olması gereken bir tedavi seçeneğidir.

İlaç tedavisinin yanı sıra bağışıklık sistemini korumaya ve güçlendirmeye yönelik sağlıklı beslenme reçeteleri de tedavi sürecinin vazgeçilmezlerinden biridir.

Источник: https://bilgihanem.com/lupus-hastaligi-nedir/

Lupus Hastalığı (SLE) Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Lupus Hastalığı Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
84 / 100SEO Score

Sistemik Lupus Eritematozus (SLE), bilinen adıyla lupus hastalığı savunma sisteminindeki bozukluk sonucunda ortaya çıkan sistemik bir hastalıktır. Bu hastalıkta kişinin savunma sistemi kendi sağlıklı hücrelerine saldırır ve sağlıklı dokuları tahrip eder. Tahrip ettiği dokuya göre farklı belirtiler ortaya çıkar.

Normalde savunma sistemi zararlı mikroorganizmalara (virüs, bakteri gibi) karşı savaşırken kendi sağlıklı hücrelerini ayırt eder. Eğer kendi sağlıklı hücrelerine de yabancıymış gibi reaksiyon gösterirse Lupus hastalığı gibi otoimmün hastalıklar ortaya çıkar. Bağışıklık sistemi bunu antikorlar aracılığı ile yapar.

Antikor, bağışıklık (savunma) sisteminin yabancı organik maddelere karşı oluşturduğu protein yapıda maddelerdir.

Antikorlar bu yabancı maddelerin etkisiz hale getirilmesine yardım eder. Yani savunma sisteminin bir tür silahıdır. Lupus hastalığında ise bu antikorlar kendi dokularına karşı oluşturulmuştur.

Vücudun kendi yapılarına karşı oluşturduğu bu antikorlara “otoantikor” denir.

Bu otoantikorların seviyesi kanda ölçülebilmekte ve lupus hastalığının teşhisinde kullanılmaktadır.

Lupus Hastalığı Hangi Dokuları Etkiler

SLE hastalığı vücuttaki çoğu dokuyu hedef alabilir. Yani savunma sistemi bir organa veya bir dokuya özgü anormal yanıt oluşturmaz. Oluşan yanıt sistemik olup birçok dokuyu etkiler.

Bu durumu bir örnekle açıklayalım. Örneğin savunma hücreleri sadece tiroid hücrelerine karşı anormal yanıt oluştursaydı, o zaman sadece tiroid bezi hasar görecekti.

Lupus hastalığında genellikle hedef yapı, hücre içinde bulunan DNA, RNA gibi nükleik asitler ve onları bağlayan proteinlerdir. Bu yapılar her hücrede bulunmaktadır.

Bundan dolayı hem cilt dokusundaki, hem eklemdeki hem de akciğerdeki hücrelere karşı bir yanıt oluşabilir. Bundan dolayı birçok doku ve organ bu hastalıktan etkilenmektedir.

Lupus Hastalığı (SLE) Neden Olur?

Savunma sisteminin bu anormal yanıtı neden geliştirdiği tam olarak bilinmemektedir. Ancak genetik yatkınlık ile çevresel bazı tetikleyicilerin hastalığı ortaya çıkardığı düşünülmektedir.

Yapılan çalışmalarda bazı genlerin (HLADR2,HLADR3 gibi) bu hastalıkla ilişkili olduğu gösterilmiştir.Kadınlarda yaklaşık 10 kat daha sık görülen bu hastalık özellikle doğurgan çağdaki bayanları etkilemektedir.

SLE’li bir annenin kız çocuğunun SLE olma ihtimali % 2.5 iken, erkek çocukta bu risk %0.4’tür.*

Çevresel faktörler arasında bazı virüs enfeksiyonlarının (CMV, EBV gibi) hastalığı tetikleyebileceği düşünülmektedir. Ultraviyole ışınlar, stres ve sigara içiciliği hastalığı tetikleyen diğer faktörlerdir.

Bazı ilaçlar SLE benzeri bir tabloya neden olabilir. Hidralazin, prokainamid, izoniazid buna neden olan ilaçların başında gelir. İlaca bağlı lupusta, genellikle ilaç kesildikten sonra hastalık düzelir.

Lupus Hastalığı (SLE) Belirtileri

SLE birçok dokuyu etkilediği için belirtiler çok farklı olabilmektedir.

En sık görülen belirtiler:

  • Halsizlik, yorgunluk, iştahsızlık, ateş
  • Eklem iltihabı; eklemde ağrı, şişlik ve hareket kısıtlılığı en sık görülen belirtilerdendir. Özellikle el, el bileği, parmak eklemleri ve diz tutulmaktadır.
  • Özellikle yüzde burun sırtından başlayıp elmacık kemikleri yüzeyinden kenarlara dağılan kelebek tarzı döküntü (malar raşh) oldukça tipiktir. Bu döküntü genellikle güneş ışığına maruz kalınca tetiklenir.
  • Diğer bir cilt bulgusu ise plaklar (diskoid lezyon) şeklinde yama tarzı cilt lezyonudur. Saçlı deride görülebilir. Görüldüğü yerdeki saçta dökülme yapabilir.
  • Saç dökülmesi: Hastalık alevlendiği dönemde geçici saç dökülmeleri görülebilir.
  • Ağız içi yaralar: Özellikle ağız içinde aftlar ve üst damakta ülserler(yaralar) görülebilir.
  • Güneş ışığına hassasiyet. Güneş ışığı ile vücudunda çeşitli döküntüler ve cilt lezyonları gelişebilir.
  • Deri altı ağrılı yumrular (nodüller)
  • Ciltte örümcek ağı, dantel şeklinde kırmızımsı, morumsu lezyonlar
  • Yaygın kas ağrıları
  • Akciğerde en sık akciğer zarı tutlmaktadır. Nefes almakla artan göğüs ağrısına ve akciğerde su toplamasına neden olabilir. Daha nadir olarak akciğerde kanamalara ve kalıcı hasarlara neden olabilir.
  • Lupus hastalığı kalbin de en sık zarını tutarak, kalp zarı iltihabı (perikardit) adı verilen duruma neden olur. Kalp zarı iltihabı nefes almakla ve yatmakla artan, öne eğilmekle azalan göğüs ağrısı ile kendini gösterir.
  • Kalp kapaklarını tutarak kalp dokusunda iltihaplanma yapabilir.
  • Lupus hastalığı kemik iliğini etkileyerek kansızlığa, trombosit, lökosit ve lenfosit düşüklüğüne neden olabilir.
  • Soğuk ve stres ile parmak damarlarının aşırı büzüşmesi sonucu parmaklarda beyazlaşma veya morarma görülebilir. Raynaud fenomeni denilen bu durum SLE dışındaki bir çok hastalıkta da görülebilir.
  • Lupus hastalığı sinir sisteminini etkileyerek kişilik ve davranış değişiklikleri , hareket bozuklukları, depresyon, anksiyete ve psikozlara neden olabilir.
  • Sık olmamakla birlikte sindirim sistemini tutulabilir. Karın ağrısı, bulantı, kusma görülebilir.
  • Lenf bezlerinde büyüme görülebilir.
  • Lupus hastalığı böbrekleri sık tutmaktadır. Böbrek tutulumuna bağlı idrarda protein kaçağı olabilir. Böbrekte hasar yaparak tansiyon yüksekliğine, ödeme neden olabilir. Böbreğin tutulum derecesi hastalığın gidişatını belirlemektedir.
  • Gözü çeşitli seviyelerde tutarak, görme sorunlarına neden olabilir.

kelebek tarzı döküntüDeriden kabarık plak (diskoid rash)raynaud fenomeni

Lupus Hastalığı Teşhisi

Hastalığın teşhisi için kullanılan tanı kriterleri vardır. Aşağıdaki 11 tanı kriterinden 4’ünün karşılanması ile SLE teşhisi konulur.

Lupus Hastalığı Tanı Kriterleri:

  1. Kelebek tarzı döküntü (malar rash)
  2. Diskoid rash: Plak şeklinde deriden kabarık lezyon
  3. Güneş ışığı hassasiyeti
  4. Ağız içi yaralar (ülserler)
  5. Eklem iltihabı (en az iki eklemde)
  6. Akciğer veya kalp zarı iltihabı (serozit)
  7. Böbrek tutulumu
  8. Sinir sistemi tutulumu
  9. Kemik iliği tutulumu
  10. Antikor testleri : Anti ds-DNA pozitifliği, Anti-Sm pozitifliği, kompleman düşüklüğü, coombs testinin hemolitik anemi olmaksızın pozitif çıkması, antifosfolipid antikorlarının pozitif olması (antikardiyolipid antikoru, lupus antikoagülanı, anti beta 2 glikoprotein antikoru)
  11. ANA (Antinükleer Antikor) pozitifliği 

Antifosfolip antikor sendromu, SLE hastalığında yaklaşık %30 oranında görülebilen bir durumdur. Bu sendrom SLE dışında da görülebilir. Bu sendromun görüldüğü kişilerde damarlarda pıhtı oluşma riski yüksektir. Özellikle tekrarlayan pıhtı atmalarına (tromboz) ve gebelerde tekrarlayan düşüklere neden olur.

Lupus Hastalığı (SLE) Tedavisi

Güneşten, enfeksiyondan ve bazı ilaçlarda kaçınmak lupus hastalığı için koruyucu önlemlerdir. Bunun dışında hastalık alevlenmelerinde ağrı kesiciler ve kortizol tarzı (steroid) ilaçlar kullanılır.

Sıtma ilaçları (klorikin, hidroksiklorokin) bu hastalıkta kullanılan temel ilaçlardandır. Bu ilaçlar nadiren de olsa göz üzerine yan etki yapabilir. Bundan dolayı bu ilaçları kullananlar düzenli göz muayenesi yaptırmalılar.

Hastalığı oluşturan temel mekanizma bağışıklık sisteminin anormal yanıtı olduğu için tedavide de bağışıklık sistemini baskılayıcı ilaçlar kullanılır. Bu amaçla siklofosfamid, klorambusil, azatioprin verilir.

Ritiksumab, belimumab gibi monoklonal antikorlar da tedavide seçilen diğer ilaçlardır.

Hastalığın Gidişatı

Lupus hastalığı (SLE) alevlenmeler ile giden bir hastalıktır. Gebelik özellikle hastalığın alevlenmesine neden olabilir.

Hastalığın gidişatı hayati organların tutulumu ve enfeksiyonlara bağlı değişmektedir. Ciddi böbrek tutulumu özellikle kötü gidişatın göstergesidir.  SLE’de kalp-damar hastalıklarının riski belirgin artmıştır.

Uzun dönemde kalp hastalıklarına, kısa dönemde enfeksiyonlara bağlı olarak ölümcül seyredebilir.

Источник: https://www.saglikbilgi.net/lupus-hastaligi-sle/

Lupus hastalığı nedir? Kimlerde görülür?

Lupus Hastalığı Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Hastalık, bazen ateş ile başlayarak enfeksiyonu taklit edebilir veya sinsi bir şekilde aylar ve yıllarca ateş, yorgunluk, halsizlik semptomları ile seyredebilir. Klinik seyir hafiften ciddi gidişe kadar değişebilir, tipik olarak değişen sürelerde remisyon ve alevlenmeler görülür.

Lupus hastalığı neden olur?

  • Çevre: Yapılan bazı araştırmalarda güneş ışığı (UV), sigara, stres ve silika tozu gibi toksinlere maruz kalma gibi potansiyel tetikleyicilerin lupus hastalığına yakalanma riskini arttırdığını tespit edilmiştir.
  • Genetik: Bir ailede lupus öyküsü olması, kişiyi bu durumu yaşamak için biraz daha yüksek risk altında bırakabilir.
  • Hormonlar: Bazı çalışmalar östrojen seviyelerinde artış gibi anormal hormon düzeylerinin lupusa katkıda bulunabileceğini düşündürmektedir.
  • Enfeksiyonlar: Doktorlar hala sitomegalovirüs, Epstein-Barr veya hepatit C gibi enfeksiyonlar ile lupusun nedenleri arasındaki bağlantıyı inceliyorlar.
  • İlaçlar: Hidralazin (Apresolin), prokainamid (Prokanbid) ve kinidin gibi bazı ilaçların uzun süreli kullanımı, ilaca bağlı lupus eritematozus olarak bilinen bir lupus türüyle bağlantılı bulunmuştur.

Aynı zamanda, lupus hastası bir kişi burada listelenen bilinen lupus potansiyel nedenlerinden hiçbirini yaşamamış da olabilir.

Lupus riskini artırabilecek faktörler şunlardır:

  • Kadın olmak: Lupus hastalığu % 90 oranında kadınlarda görülmektedir.
  • Yaş: Lupus her yaştan insanı etkilese de, en sık 15 ve 45 yaşları arasında teşhis edilir.
  • Irk: Lupus, Afrikalı-Amerikalılar, İspanyollar ve Asyalı-Amerikalılarda daha yaygındır.
  • Genetik: Aile öyküsünde lupus hastalığının bulunması riski arttıran faktörlerden biridir.

Sistemik lupus eritematozus (SLE)

Çoğu insan lupus hastalığı hakkında konuşurken aslında SLE’den bahsederler. “Sistemik”, hastalığın vücudun çeşitli kısımlarını etkileyebileceği anlamına gelir. SLE semptomları hafif veya şiddetli olabilir ve 15-45 yaş arası kişilerde daha yaygın olmasına rağmen, bu yaş aralığının öncesinde ya da sonrasında da görülebilir

Diskoid lupus eritematozus (DLE)

DLE, yüzünde, kafa derisinde veya vücudun başka bir yerinde kırmızı ve kabarık döküntülerin görüldüğü kronik bir cilt bozukluğudur. Etkilenen bölgelerde cilt kalınlaşabilir, pul pul dökülebilir ya da yaralar oluşabilir. Kızarıklık günlerce veya yıllarca sürebilir ve tekrarlayabilir. DLE’li kişilerin küçük bir yüzdesinde SLE gelişebilir.

Subakut kutanöz lupus eritematozus, vücudun güneşe maruz kalan kısımlarında görülen deri lezyonlarını ifade eder. Lezyonlar yaraya sebep olmaz.

İlaç kaynaklı lupus

Bazı antisizan, yüksek tansiyon, tiroid ilaçları, antibiyotikler, antifungaller ve oral kontraseptif haplar, lupus hastalığına neden olabilir ilaçların bir dizi vardır. İlaçlar bırakıldıktan sonra semptomlar genellikle tamamen kaybolur.

Yenidoğan lupus

Neonatal lupus, SLE’li, Sjögren sendromlu ya da hiç hastalığı olmayan yeni doğmuş bebeklerde ortaya çıkabilen nadir bir hastalıktır. SLE’li annelerin çoğunun bebekleri sağlıklıdır. Bilim adamları neonatal lupusun kısmen annenin kanında anti-Ro (SSA) ve anti-La (SSB) olarak adlandırılan otoantikorlardan kaynaklandığından şüphelenmektedirler.

Doğumda, neonatal lupuslu bebeklerde deri döküntüleri, karaciğer sorunları ve düşük kan sayımı söz konusudur. Bu semptomlar genellikle çocuğun 6 aylık olduğu süre içinde düzelir, fakat bu hastalığın en ciddi sonucu doğuştan kalp bloğudur ve kalp pili takılmasını gerektirir ve ölümcül olabilir.

Lupuslu kadınlarda gebelik yüksek riskli olmasına rağmen, lupuslu kadınların çoğu hamileliklerinin sonuna kadar bebeklerini güvenli bir şekilde taşırlar.

Genel olarak, lupus hastası kadınlar genel popülasyona kıyasla daha yüksek düşük doğum ya da erken doğum oranlarına sahiptir.

Ek olarak, antifosfolipid antikorları olan kadınlar, plasentada kan pıhtılaşması riskinin artması nedeniyle ikinci trimesterde düşük riski altındadırlar.

Böbrek hastalığı öyküsü olan lupus hastalarının preeklampsi (vücuttaki veya hücrelerindeki dokularda aşırı su birikmesi olan hipertansiyon) riski yüksektir. Hamilelik öncesi gebelik danışmanlığı ve planlama önemlidir.

Sistemik lupus eritematozu tedavisi için müthiş bulgu saptandı!

Lupusun hastalığının belirtileri

  • Burundan yanaklara doğru yayılan kelebek tarzında cilt döküntüleri
  • Güneşe maruz kalma ile ortaya çıkan veya kötüleşen cilt lezyonları (ışığa duyarlılık)
  • Raynoud fenomeni (soğuk veya stres altında el ve ayak parmakları gibi vücudun uç noktalarında gelişen solukluk, morarma ve sonra kızarmayla giden bir damarsal bozukluk durumu),
  • Ağız içinde yaralar,
  • Yorgunluk
  • Ateş
  • Göz kuruluğu
  • Baş ağrısı, kafa karışıklığı ve hafıza kaybı
  • Artritler, özellikle küçük eklemlerde sabah tutukluğu ve eklemlerde ağrı, şişme veya artropati (Jacood artropatisi),
  • Akciğer ve kalp zarında inflamasyona bağlı sıvı artışı (plörezi, perikardit); nefes alıp vermekle veya devamlılık gösteren göğüs ağrısı.
  • İdrarda kan veya protein olası veya böbrek fonksiyonunda bozukluk, ödem gelişmesi.

Lupus hastalığı teşhisi

Lupus tanısı koymak için öncelikli olarak hastanın semptomları göz önünde bulundurulur. Ayrıntılı tıbbi öykü ve fizik muayeneye ek olarak bu semptomlara neden olabilecek potansiyel durumları dışlamak adına bazı testler istenebilir. İstenebilecek testleri şöyle sıralayabiliriz:

  • Laboratuvar testleri: Kandaki kırmızı kan hücrelerinin, beyaz kan hücrelerinin ve trombositlerin sayısını ve türünü belirlemek için kullanılan tam kan sayımı (CBC) istenebilir. Doktor tarafından sipariş edilebilecek diğer testler arasında, yüksek bağışıklık sistemi aktivitesini gösteren bir eritrosit sedimentasyon hızı, protein seviyeleri ve anti-nükleer antikor testi yer alır.
  • Görüntüleme testleri: Göğüs röntgeni ve ekokardiyogramlar, kalbin üzerinde veya etrafında sıvı birikimi olup olmadığını anlamaya yarayan iki görüntüleme testidir. Pozitif sonuçlar lupus hastalığını düşündürebilir.
  • Doku biyopsisi: Doktorlar, lupus hastalığına ait hücrelerin mevcut olup olmadığını belirlemek için lupus benzeri döküntü bölgesinden bir biyopsi veya hücre örneği alabilir.

Bir doktor böbreklerin lupus nedeniyle hasar görüp görmediğini görmek için böbrek biyopsisi de yapabilir. Lupus ile ilgili böbrek hasarı lupus nefriti olarak adlandırılır.

Lupus hastalığı tedavisi

Lupus tedavisi, hastanın yaşadığı belirtilere göre şekillenir.

Tedaviye başlamadan önce, tedavinin faydaları ve riskleri ve hangi ilaçların kullanılabileceği hakkında doktorunuzla etraflıca konuşmanız gerekir.

Semptomlarınız artmasına ya da azalmasına bakarak, siz ve doktorunuz ilaç veya dozu değiştirmeniz gerektiğini farkedebilirsiniz. Lupus kontrolü için en sık kullanılan ilaçlar şunlardır:

  • Steroid olmayan antiinflamatuar ilaçlar (NSAİİ’ler): Naproksen sodyum (Aleve) ve ibuprofen (Advil, Motrin IB, diğerleri) gibi reçetesiz NSAİİ’ler, lupusla ilişkili ağrı, şişme ve ateş tedavisi için kullanılabilir. Daha güçlü NSAİİ’ler reçete ile kullanılabilir. NSAİİ’lerin yan etkileri arasında mide kanaması, böbrek sorunları ve kalp problemlerinde artış riski bulunmaktadır.
  • Antimalarial ilaçlar: Sıklıkla hidroksiklorokin (Plaquenil) gibi sıtma tedavisinde kullanılan ilaçlar bağışıklık sistemini etkiler ve lupus belirtilerini kontrol altına almaya yardımcı olabilir. Yan etkiler arasında mide rahatsızlığı ve çok nadiren göz retinasında oluşabilecek sorunlar sayılabilir. Bu ilaçları alırken düzenli göz muayenesi yaptırın.
  • Kortikosteroidler: Prednizon ve diğer kortikosteroid türleri lupus iltihabına karşı kullanılabilir. Metilprednizolon (Medrol) gibi yüksek dozlarda steroidler, böbrek ve beyinle ilgili ciddi hastalıkları kontrol etmek için sıklıkla kullanılır. Yan etkileri kilo alımı, kolay morarma, kemik erimesi (osteoporoz), yüksek tansiyon, diyabet ve enfeksiyon riskinde artış sayılabilir. Yan etkiler yüksek doz ve uzun süreli tedavide artar.

Osteoporoz (kemik erimesi) nedir? Nedenleri, belirtileri ve tedavisi

  • İmmünosupresanlar: Bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar ciddi lupus vakalarında yardımcı olabilir. Azatioprin (Imuran, Azasan), mikofenolat mofetil (CellCept) ve metotreksat (Trexall) bu ilaçlara örnek olarak verilebilir. Potansiyel yan etkiler, enfeksiyon riski, karaciğer hasarı, doğurganlıkta azalma ve kanser riskinde artıştır.
  • Biyolojikler: Farklı tipte bir ilaç olan ve intravenöz olarak (damar yoluyla) uygulanan belimumab (Benlysta), bazı kişilerde lupus semptomlarını da azaltır. Bulantı, ishal ve enfeksiyon gibi yan etkiler görülebilir. Nadiren de olsa depresyonu tetikleyebilir.
  • Rituximab (Rituxan): Dirençli lupus vakalarında faydalı olabilir. Yan etkiler intravenöz infüzyona karşı alerjik reaksiyon ve enfeksiyondur.

Zerdeçal

Kurkumin, zerdeçalda aktif bir maddedir ve lupus gibi otoimmün hastalıkların tedavisinde etkilidir. Bunun için günlük beslenmede zerdeçal kullanabilirsiniz. Zerdeçallı süt de aynı şey için en iyi ilaçlardan biridir.

Bir bardak süte bir çay kaşığı zerdeçal ekleyin ve ısıtın. Lezzet katmak için bal da ekleyebilirsiniz. Ancak zerdeçal safra kesesi problemleri olan kişiler için uygun değildir.

Bu nedenle lupus için zerdeçal kullanmadan önce doktorunuza danışın.

Zerdeçal nedir, faydaları nelerdir? Hangi hastalıklara iyi gelir?

Zencefil

Zencefilin antienflamatuar ve antioksidan özellikleri eklemlerde ağrı ve şişliği azaltır. Zencefili diyetinize çeşitli şekillerde ilave edebilirsiniz. Zencefil çayı içebilir veya taze meyve ve sebzelere zencefil suyu ekleyebilirsiniz.

Zencefil hangi hastalıklara iyi gelir? Faydaları nelerdir?

Elma sirkesi

Elma sirkesi, lupus hastalarının vücudunda oluşan hidroklorik asit eksikliğini tamamlamak için kullanılabilir. Elma sirkesi ayrıca detoksifikasyona yardımcı olur ve besin emilimini artırır. Bunun için bir bardak sıcak suya bir çay kaşığı elma sirkesi ekleyin. Bu karışıma yarım limonun suyunu sıkın ve yemeklerden 20 dakika önce günde 3 kez için.

Elma sirkesinin faydaları nelerdir? Nasıl kullanılır, neye iyi gelir?

Hindistancevizi yağı

Hindistan cevizi yağı, en sağlıklı yağ çeşitlerinden biridir. Bağışıklık sisteminin olumsuz tepkilerini vücudunuzda dengelemenize yardımcı olur. Bunun yanı sıra kolesterolü, kan şekerini kontrol etme ve sindirimi iyileştirme gibi birçok faydası vardır. Bunun için içeceklere hindistan cevizi yağı ekleyebilir ve yemek pişirirken kullanabilirsiniz.

Hindistan cevizi yağı neye iyi gelir? Faydaları nelerdir, nasıl kullanılır?

Yorgunluk lupusun sık görülen bir belirtisidir. Yorgunluğu azaltmak için, Epsom tuz banyosu denenebilir. Epsom tuzu vücutta magnezyum emilimini artırır ve toksinlerin uzaklaştırılmasına yardımcı olur.

Aynı zamanda inflamasyonu ve eklem ağrısını azaltmaya yardımcı olur. Banyo suyuna bir bardak Epsom tuzu ekleyip iyice karıştırın. Ardından bu suda 10 ila 20 dakika boyunca dinlenin.

Ancak bu tedavi şeker hastaları ve böbrek hastaları için önerilmez.

Lupus hastalarına öneriler

  • Doktorunuzu düzenli olarak ziyaret edin: Sadece semptomlarınız kötüleştiğinde doktorunuzu görmek yerine düzenli muayeneye gitmek, doktorunuzun hastalığınızı daha rahat kontrol altına almasını sağlar. Ayrıca lupus komplikasyonlarının önlenmesinde yardımcı olabilecek stres kontrolü, diyet ve egzersiz gibi yaşam değişiklikleri konusunda da birlikte planlama yapabilirsiniz.
  • Güneş konusunda dikkatli olun: Ultraviyole ışınları lupus hastalığını tetikleyebileceği ve semptomları arttırabileceği için, güneşe çıkarken şapka, uzun kollu gömlek ve uzun pantolon gibi koruyucu kıyafetler giyin ve dışarı çıktığınız her seferde en az 55 güneş koruma faktörlü güneş kremi kullanın.
  • Düzenli egzersiz yapın: Egzersiz, kemiklerinizi güçlü tutmanıza, kalp krizi riskinizi azaltmanıza ve genel sağlığınızı akorumanıza yardımcı olabilir.
  • Sigara içmeyin: Sigara içmek kardiyovasküler hastalık riskinizi artırır ve lupusun kalbinizdeki ve kan damarlarındaki etkilerini daha da kötüleştirebilir.
  • Sağlıklı beslenin: Sağlıklı bir diyet için bol bol meyve, sebze ve tam tahıllı besinler tüketin. Bazen, özellikle yüksek tansiyon, böbrek hasarı veya gastrointestinal sorunlarınız varsa, diyet kısıtlamaları olabilir.
  • D vitamini ve kalsiyum takviyesine ihtiyacınız varsa doktorunuza danışın: Lupus hastalarının vitamin D takviyelerinden faydalanabileceğini gösteren bazı kanıtlar vardır. Günlük alınan 1,200 ila 1,500 miligram kalsiyum takviyesi, kemiklerinizi sağlıklı tutmanıza yardımcı olabilir.

Kaynaklar ve Referanslar:1- Living With Lupus, 2- What is lupus?, 3- Understanding Lupus

Источник: https://www.medikalakademi.com.tr/lupus-hastaligi-nedir-selana-gomez-hastaligi/

Lupus Hastalığı Nedir? Belirtileri, Nedenleri, Tanısı ve Tedavisi

Lupus Hastalığı Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Lupus, vücudun bağışıklık sisteminin aşırı aktif hale geldiği ve normal, sağlıklı dokulara saldırdığı kronik bir otoimmün hastalıktır. Bu hastalık iltihaplanma, şişme ve eklem, cilt, böbrekler, kan, kalp ve akciğerlere verilen hasar gibi semptomlar ile sonuçlanır.

Normal işlevi altında bağışıklık sistemi virüs ve bakteri gibi antijenlere karşı savaşmak ve korumak için “antikor” adı verilen proteinleri üretir.

Lupus hastalığı bağışıklık sistemini, antijenler (belirli bir bağışıklık tepkisini indükleyebilen bir madde) ve sağlıklı doku arasında ayırt edemez hale getirir. Bu durum, bağışıklık sisteminin yalnızca antijenlere değil, sağlıklı dokuları doğrudan şişirmeye, ağrıya ve doku hasarına karşı antikorlar yönlendirmesine yol açar.

Vücudun herhangi bir kısmını cilt, eklemler, beyin, akciğerler, böbrekler, kan damarları ve diğer iç organları etkileyen çeşitli klinik bulgulara sahiptir.

Lupus Hastalığı Hakkında Hızlı Bilgiler:

Aşağıda lupus hastalığı ile ilgili bazı önemli noktalar kısaca listelenmiştir. Daha ayrıntılı ve destekleyici bilgi makalenin devamında yer almaktadır.

  • Lupus, vücudun bağışıklık sisteminde problemlere yol açan otoimmün bir hastalıktır. Hafif veya hayatı tehditkar olabilir.
  • Lupus rahatsızlığı bulaşıcı değildir.
  • Sadece “lupus” olarak adlandırdığımız tip sistemik lupus eritematosus veya SLE olarak bilinir.
  • Diğer lupus türleri arasında diskoid (kutanöz), ilaç kaynaklı ve neonatal bulunmaktadır.
  • Lupus hastalarının %90’dan fazlası kadınlardır.
  • Bu hastalık 15 ila 45 yaşları arasında daha yaygındır.
  • Doktorların çoğu lupusun genetik ve çevresel uyaranlara bağlı olduğuna inanmaktadır.
  • Risk faktörleri arasında güneş ışığına maruz kalma, bazı reçeteli ilaçlar, Epstein-Barr virüsü ile enfeksiyon ve bazı kimyasallara maruz kalma sayılabilir.
  • Çevresel faktörler arasında aşırı stres, ultraviole ışığa maruz kalma, sigara, bazı ilaçlar ve antibiyotikler, enfeksiyonlar ve Epstein-Barr virüsü (çocuklarda) bulunur.
  • Tedavi olmamasına rağmen, lupus ve semptomları ilaçlarla kontrol edilebilir.
  • Lupus tedavisi seçenekleri kortikosteroidler, immünosüpresif ilaçlar ve yaşam tarzı değişikliklerini içerir.

Lupus Nedir?

Bağışıklık sisteminin normal işlevi, beyaz kan hücreleri (B lenfositleri) tarafından üretilen antikorlar üreten proteinleri üreterek; virüsleri, bakterileri ve mikropları korumak ve onları savuşturmakla görevidir.

Lupus hastalığında bağışıklık sistemi arızalı ve yabancı istilacıları ve sağlıklı dokuyu ayırt edemez. Antikorlar vücudun sağlıklı hücrelerine ve dokularına karşı üretilir ve vücudun çeşitli yerlerinde inflamasyona, ağrıya ve hasara neden olur.

Otoantikor” olarak adlandırılan bu antikorlar, vücudun birçok bölümünün iltihaplanmasına katkıda bulunur ve organlara ve dokulara zarar verebilir. Lupuslu hastalarda gelişen otoantikorun en yaygın türü “antinüklear antikor (ANA)” olarak adlandırılır. Çünkü hücre çekirdeğinin parçaları (komuta merkezi) ile reaksiyona girer.

Lupus hastalığı bulaşıcı mıdır?” Lupus’un bulaşıcı bir hastalık olmadığını unutmamak önemlidir.

Kronik lupus belirtileri, belirti iyileşme dönemi başlamadan önce hastalığı daha da kötüleştirebilir. Lupus, çok az insan tarafından bilinen bir hastalıktır.

Lupus Çeşitleri

Birkaç değişik lupus tanımlanmıştır. Ancak, basitçe lupus olarak adlandırdığımız tip “sistemik lupus eritematozus” veya SLE olarak bilinir. Diğer tipler arasında diskoid (kutanöz) lupus, ilaç kaynaklı lupus ve neonatal lupus bulunur.

  1. Diskoid lupus hastalarında, hastalık cilt ile sınırlıdır. Yüz, boyun ve kafa derisinde görülen kızarıklık ile karakterize olup, iç organları etkilemez. Diskoid lupuslu hastaların %10’dan azı hastalığın sistemik formuna ilerlemekle birlikte, hastalığın gidişatını öngörmek veya önlemek için herhangi bir yol yoktur.
  2. Sistemik lupus eritematozus, diskoid lupustan daha şiddetlidir. Çünkü vücudun herhangi bir organını veya organ sistemini etkileyebilir. Bazı insanlarda sadece cilt ve eklemlerde iltihaplanma veya başka sorunlar gösterebilirken; diğer sistemik lupus eritematozus hastalarında eklemleri, akciğerleri, böbrekleri, kan veya kalbi etkilenebilir. Bu tip lupus da sıklıkla atağa geçme periyotları (hastalık aktif olduğunda) ve remisyon dönemleri (hastalık uyurken) ile karakterize edilir.
  3. İlaca bağlı lupus, bazı reçeteli ilaçlarla reaksiyona girer ve belirtiler sistemik lupus eritematozusa çok benzer olur. Bu lupus formunu en sık “hidralazin” adı verilen bir hipertansiyon ilacı ve “procainamid” adı verilen bir kalp ritim bozukluğu ilacı etkileyebilir. Ancak, hastalığa neden olabilen 400 civarında başka ilaç bulunmaktadır. İlaca bağlı lupus, hastanın tetikleyici ilacı almayı bırakmasının ardından hafifler.
  4. Nadir bir rahatsızlık olan neonatal lupus, bir annenin otoantikorları fetusa geçmesi durumunda oluşur. Doğmamış veya yeni doğmuş olan çocukta kalp ve kan ile birlikte ciltte kızarıklıklar ve diğer komplikasyonlar olabilir. Genellikle kızarıklık belirir.

Lupus Hastalığı Sebepleri Nelerdir?

Lupusun kesin nedeni bilinmiyor. Bazı uzmanlar, lupus hastalığının hormonlar, genetik ve çevre dahil olmak üzere insan vücudunun içinden ve dışından gelen faktörlerin bir kombinasyonuna yanıt olarak geliştiğini belirtmektedir.

1) Hormonlar

Hormonlar, belirli hücrelerin veya organların aktivitesini kontrol eden ve düzenleyen, vücutta üretilen kimyasal maddelerdir. Araştırmacılar, her 10 lupus hastalığı vakalarının 9’unun kadınlarda görüldüğü için, östrojen ve lupus arasındaki muhtemel ilişkiyi inceledi. Hem erkekler, hem de kadınlar östrojen üretse de, bu hormonun üretimi kadınlarda daha fazladır.

Östrojen, kadınların erkeklerden daha güçlü bağışıklık sistemlerine sahip olduğu anlamına gelen “immüno-arttırıcı” bir hormondur. Bu nedenle, otoimmün hastalıkların insidansı genel olarak kadınlarda erkeklerden daha yüksektir.

Araştırmalar, kadınların menstrual periyotların hemen öncesinde ve östrojen üretimi arttıkça gebelik süresince lupus belirtilerinin artabileceğini bildirdiler. Bu durum, östrojenin lupus şiddetini düzenleyebileceğini önerebilir.

Bununla birlikte, nedensel bir etki kanıtlanmadı ve doğum kontrol hapları veya postmenopozal tedavisi şeklinde östrojen alan kadınlar dahil olmak üzere yapılan çalışmalar, hastalık aktivitesinde herhangi bir artış göstermedi.

2) Genetik

Lupus’a neden olabilecek belirli bir gen veya gen grubu kanıtlanmamıştır. Bazı aileler arasında Lupus hastalığı daha yaygındır ve bazı genlerin lupus gelişimine katkıda bulunduğu tespit edilmiştir.

Aynı ikizler aynı ortamda büyüyebilir ve aynı kalıtsal özellikleri gösterirler. Ancak, bunlardan sadece birinde lupus gelişebilir. Hastalığı olan bireylerin kardeşlerinde lupus hastalığına yakalanma riski genel nüfustan yaklaşık 20 kat fazladır.

Aile hikayesi olmayan hastalarda lupus gelişimi olmasına rağmen, bazı aile üyelerinde tiroidit, hemolitik anemi ve idiyopatik trombositopeni purpura gibi diğer otoimmün hastalıkların olması muhtemeldir.

3) Biyobelirteçler

Biyobelirteçler, lupus araştırmalarında önemli bir alandır.

Biyolojik belirteçler, belirli bir biyolojik veya patolojik süreci, bir sürecin sonucunu veya terapötik müdahaleye tepki veren moleküller olarak tanımlanır.

Basitçe söylemek gerekirse, dokuların, hücrelerin veya sıvıların güvenilir şekilde ölçülebilen bir üründen yararlanarak doktora vücutta neler olduğunu veya ne olacağını tahmin etmelerini sağlayabilirler.

Araştırmacılar potansiyel biyolojik belirteç tespit etmişlerdir.

4) Çevresel Faktörler

Araştırmacılar, kimyasallar veya virüsler gibi çevresel ajanların genetik olarak hassas bireylerde lupusun tetiklenmesine katkıda bulunabileceğini düşünüyorlar. Lupus’u tetikleyebilecek çevresel faktörler şunlardır:

  • Güneş’ten gelen ultraviyole ışınları (özellikle UVB)
  • Floresan ampullerden gelen ultraviyole ışınları
  • Tarımsal veya endüstriyel alanlarda silis tozuna maruz kalma
  • Kişiyi güneşe karşı daha duyarlı hale getiren Sulfa ilaçları
  • Güneş hassaslaştırıcı tetrasikline ilaçlar
  • Penisilin veya diğer antibiyotik ilaçlar
  • Enfeksiyonlar (Epstein-Barr virüsünün etkileri dahil)
  • Soğuk algınlığı ya da viral bir hastalık
  • Bitkinlik
  • Yaralanma
  • Boşanma, hastalık, ailede ölüm veya diğer yaşam komplikasyonları gibi duygusal stres
  • Cerrahi, bedensel zarar, hamilelik veya doğum gibi vücuda stres yaratan başka herhangi bir şey
  • Sigara içmek

Şu anda lupus hastalığı için herhangi bir tedavi yoktur. Bununla birlikte, lupus etkili bir şekilde iyileştirilebilir ve hastalığı olan çoğu insan aktif, sağlıklı yaşamlarına devam edebilir.

Lupus Hastalığı Teşhisi ve Tanı Kriterleri

Lupus hastalığı nasıl teşhis edilir?” Lupus hastalığı tanısı sorunlu olabilir. Lupus’u doğru bir şekilde teşhis etmek, doktor tarafında bilgi ve farkındalığı ve hastanın iyi iletişimini gerektirir.

Doğru bir tıbbi öykü, fizik muayene ve laboratuvar testlerinin sonuçları, doktorun lupus hastalığını taklit eden diğer hastalıkları düşünmesine veya hastalığınız olup olmadığını belirlemesine yardımcı olabilir.

Tanıya yardımcı olmak için en faydalı testler, lupuslu kişilerin kanında sıklıkla bulunan bazı otoantikorları tanımlar. Örneğin; antinükleer antikor (ANA) testi, vücudun hücrelerinin çekirdeğinin bileşenlerine karşı tepki veren otoantikorları aramak için sıklıkla kullanılır.

Lupus için tanı testleri şunları içerir:

  • Tıbbi geçmiş
  • Tam fizik muayene
  • Tam kan sayımı (CBC), eritrosit sedimantasyon hızı (ESR), idrar tahlili, kan kimyası, kompleman seviyeleri, ANA ve diğer otoantikor testleri dahil olmak üzere laboratuvar testleri
  • Deri biyopsisi
  • Böbrek biyopsisi

Lupus Hastalığı Tedavisi

Lupusun birçok semptomunu tedavi etmek için uzman doktorlara ihtiyacınız olabilir.

Lupus teşhisi konduktan sonra, doktor, hastanın yaşı, cinsiyeti, sağlığı, semptomları ve yaşam tarzına dayalı bir tedavi planı geliştirir. Tedavi planları kişinin ihtiyaçlarına göre şekillendirilir ve zaman içinde değişebilir. Doktor, bir tedavi planı geliştirirken şunlar amaçlanır:

  1. Atakları önlemek
  2. Ataklar ortaya çıktığında tedavi etmek
  3. Organ hasarını ve diğer sorunları azaltmak

Lupus tedavisinde ilaçların kullanım nedenleri şunları içerir:

  • Şişkinlik ve ağrıları azaltmak
  • Bağışıklık sistemine yardım etmek
  • Eklem hasarını azaltmak veya önlemek
  • Hormonları dengelemek

Lupus tedavisinde kullanılan ilaç türleri arasında şunlar bulunur:

  • NSAID’ler
  • Antimalarials
  • Kortikosteroidler
  • İmmünsüpresifler
  • BLyS-spesifik inhibitörler
  • Hormonal terapiler
  • İntravenöz immünoglobülin (insan kanından türetilen proteinler)

Lupus hastalığı olan kişiler için sağlıklı yaşamın birincil hedeflerinden biri, kronik bir rahatsızlığa yakalanma stresiyle başa çıkmaktır. Etkili stres yönetimi kişiden kişiye değişir. Yardımcı olabilecek bazı yaklaşımlar olarak egzersiz, meditasyon gibi gevşeme teknikleri önerilebilir.

Web sitemiz, ziyaretçilerimize online reklamlar sunmaktadır. Lütfen reklam engelleyicinizi devre dışı bırakarak bize destek olunuz.

Источник: https://www.hastalopedi.com/lupus-hastaligi/

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.