Madde Bağımlılığı

Madde Bağımlılığı

Madde Bağımlılığı

Ülkemizde madde bağımlılığı giderek artmakta ve yaş sınırı daha da aşağılara düşmektedir. Geleceğimizin mimarisi çocuklarımız, büyük bir teh altında!

Madde Bağımlılığı Nedir?

Aslında yaşamımız boyunca hiç bir şekilde ihtiyaç duymayacağımız, beynimizi uyuşturan, vücudumuza, zihnimize, sağlığımıza, psikolojimize yıkıcı ve büyük zararlar veren, uyuşturucu, kimyasal maddelerin fiziksel ve ruhsal bağımlılığına “madde bağımlılığı” denir.

Arkadaş Çevresi;

Madde kullanan arkadaş çevresine sahip bir çocuk, İlerleyen zamanlarda özenti ve merakla madde kullanmaya başlayacaktır.

Arkadaş çevresinde madde kullanmayan, fakat madde kullananlara sempatisi olan bir veya birkaç kişi varsa, çocuğunuz da yavaş yavaş madde bağımlılığına doğru ilerleyecektir.

Özellikle arkadaş grubuna bağlı olan bir çocuk, arkadaşlarının, yanlış veya doğrularını sorgulamadan onların yolundan yürüyecektir. Aman dikkat! Bu durum, çocuğunuz için çalan teh çanlarının habercisidir!

Bir Kereden Bir Şey Olmaz!

Çocuğunuz madde bağımlılığından korkuyor, ama diğer yandan da merak ediyorsa, yanında bulunan ve madde kullanan kişiler, ilk önce onun korkusunu yenmesi için çaba sarf edecektir. Söyleyecekleri ilk söz ise şudur; ” Bir kereden bir şey olmaz!” 

Çocuk korkusunu yendikten sonra, merak duygusu devreye girecektir. Ve  çocuk da, “Bir kereden bir şey olmaz” düşüncesi ile madde bağımlılığı yolunda ilk adımını atmış olacaktır…

İlk korkuyor atlatan çocuk, ikinci kez tekrar kullanmak isteyecek ve bu durum artarak devam edecektir. Bir kere madde kullanmak madde bağımlılığının habercisidir.  Sevgili çocuklar!  Bu yüzden asla bir kereden bir şey olmaz demeyin!

Sorunlu Aileler

Anne ve babasından sürekli azar ve aşağılayıcı sözler işiten çocuklar veya gençler, psikolojik olarak  çöküntü yaşarlar. İçinde bulundukları bu durum, onları madde kullanımına doğru itebilir.

Anne ve babası ayrı olan çocuklar için de aynı şeyler geçerlidir. Bu tür durumlarda çocuk veya genç, madde kullanmayı bir çözüm aracı olarak algılayabilir.

 Ayrıca aile bireyleri arasında madde kullanan birinin olması da çocuğu madde bağımlılığına iten nedenler arasındadır.

Madde Bağımlılığı Nasıl Anlaşılır?

Yapılan araştırmalarda, uzmanlar, madde kullanım yaşının 14’e kadar düştüğünü belirtiyor. Madde kullanan çocuklarda farklı değişiklikler olduğunu belirten uzmanlar,  ailelerin çocuklarını dikkatli bir şekilde izlemelerini tavsiye ediyor.

➡Madde kullanmaya başlayan çocukta, ilk olarak görülen şey, çevresinde yaptığı değişikliklerdir.

Örneğin eski arkadaşlarının  yerini yeni arkadaşlarının alması, zaman geçtikçe eski arkadaşları ile bağlantılarını tamamen koparması, yeni arkadaşları ile samimi tavırlar sergilemesi gibi değişiklikler görülür.

➡Madde kullanan çocukta duygu durumu değişikliği görülür. Bazen çok neşeli, bazen de tam tersi yani Çok öfkeli olabilir. Normalde aktif ve keyifli olan çocuk, madde kullanmaya başladığı zaman halsiz, keyifsiz ve içine kapanık tavırlar sergilemeye başlar.

➡Arkadaşları ile nereye gittiğini söylemekten çekilir. Evde sürekli yalnız kalmak ister. Bunun nedeni evde daha rahat madde kullanmak istemesinden kaynaklanır.

➡Madde kullanmaya başlayan çocukta görülen diğer değişikliklerden bir tanesi de, sürekli para harcamaya başlamasıdır.  Herhangi bir şey alınıp satılmadığı halde çok fazla harcanan para, çocuğunuzun madde bağımlısı olduğunun en açık delillerinden biridir.

➡Çocuğunuz kendine, kılık kıyafetine, kişisel bakımına dikkat etmemeye başlamışsa, gözlerinde kızarıklık, şişlik varsa, korkmanız için nedenleriniz var demektir.

➡Madde bağımlılığının bariz belirtilerinden bir diğeri ise uyku düzeninin bozulmasıdır.  Bazen çok fazla uyur, bazen de çok az uykuya ihtiyaç duyar.

➡Çocuğunuz da gözlemleyeceğiniz  diğer bir değişiklikte okul ve ders durumudur. Okul devamsızlıklarının akabinde devamsızlıklarının akabinde notlara da yavaş yavaş düşmeye başlar.

Madde Bağımlılığı ve Aileye Düşen Görevler

Sevgili anne babalar!  Eğer çocuğunuz madde kullanmaya başlamış ise lütfen onun karşısında değil yanında olduğunuzu hissettirin. Çocuğunuzu gözlemleyin.  Madde kullanmanın yanlış olduğunu, kendisine verdiği zararları anlatın. Mutlaka uzman bir tedavi yöntemine başvurun. Tabi önce bunun için, çocuğunuzu ikna edin..

DİKKAT!

Sevgili anne ve babalar çocuklarınızı şu kocaman dünyada yalnız bırakmayın, onlara kendilerini yalnız hissettirmeyin! Hangi yaşta olurlarsa olsunlar Unutmayın ki çocukların anne ve babalarından hep ihtiyaçları var.

Lütfen çocuğumuzla ilgilenin.  Oyunlar oynayın, konuştuğu zaman dinleyin, eğer çocuğunuzu sıkıntılı görürseniz sıkıntısının nedenini öğrenmeye çalışın. Sorunlar varsa birlikte üstesinden gelin. Gül gibi çocuklarınızı madde denen illetin pençesine düşürmeyin.

Mutlu bir çocuk asla mutsuz bir ailenin eseri olmaz! Bunu sakın unutmayın!

Lütfen atacağınız her adımda önce çocuklarınızı düşünün. Mutlu bir çocuğun mutlu bir birey olarak hayatını devam ettireceğini unutmayın!!

Источник: https://tarihnedio.com/madde-bagimliligi/

Çocuk ve Gençlerde Madde Bağımlılığı – Amatem Bağımlılık Merkezi » NPİSTANBUL

Madde Bağımlılığı

Ülkemizde gençler arasında yapılan çalışmalara göre; •    Yarısından fazlasının sigara deneyiminin olduğu,  •    Yaşam boyu en az bir kez tütün kullanımı %16, •    Yaşam boyu en az bir kez alkol kullanımı %35-45 •    Esrar kullanımı %4, •    Uçucu madde kullanımı %4,

•    Ekstazi kullanımı %%2-2,5 oranları verilmiştir.

Çocuk ve gençlerde madde bağımlılığının en belirgin başlama sebebi ‘’merak’’ tır. 

Biyolojik ve sosyal değişikliklerin yarattığı stresi azaltmak, arkadaş baskısı ve bir gruba dahil olma isteği de madde kullanımına başlamada diğer önemli nedenlerdir.
Ergenlik ve gençlik biyolojik, bilişsel ve sosyal alanlarda değişikliklerin olduğu bir dönemdir. 

Çocuk ve gençlerde madde bağımlılığının başlama nedeni ne olursa olsun madde kullanmaya başlama, artan bir madde kullanımına ve diğer suç oluşturan olaylara neden olabilir.

Çocuk ve gençlerde madde bağımlılığı, genellikle 12-18 yaş aralığında alkol ya da diğer maddeleri denemek yaşla beraber artış göstermektedir.

Genelde yapılan tarama çalışmaları esas olarak problemli alkol veya madde kullanımı geliştirme riski yüksek olan ergen popülasyonunu hedeflemiştir.

Bu ergen grupları sıklıkla okul devamsızlığı yapanlar, depresyon veya yıkıcı davranışı olanlar, evden kaçanlar, sıklıkla bar, pub ve diskoya gidenlerden oluşur.

Alkol bağımlılığı olan ana babaların çocukları, alkol bağımlılığının karmaşık genetik bir bozukluk olması nedeniyle yüksek risk taşıyan çocuklar olarak değerlendirilmektedir.

Alkol bağımlılarının çocuklarında dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB), karşı gelme bozukluğu (KGB), davranım bozukluğu (DB), depresyon ve anksiyete bozuklukları kontrol grubuna göre daha yüksek oranlardadır. Ailelerinden ayrı yetişmiş alkol bağımlılarının çocuklarında yapılmış çalışmalar, bu çocuklarda %25 alkol bağımlılığı saptamışlardır

Çocuk ve gençlerde madde bağımlılığı açısından risk olabilecek durumları araştıran çalışmaların sonuçlarına  ruhsal hastalıklar önemli bir yer tutmaktadır.

Çocuk ve gençlerde madde bağımlılığının beraberinde psikiyatrik hastalıklar da gelişmektedir.

Bunlar; •    Kendilik değeri düşüklüğü, •    Depresyon, •    DEHB, •    Anksiyete bozuklukları, •    Fiziksel-cinsel ve duygusal istismar önde gelmektedir.

Çocuk ve gençlerde bağımlılık oranlarını etkileyen durumlar; •    Okuldan uzaklaştırılmış ya da tastikname almak, •    Okuldan kaçmak, •    Suça karışmak, •    Evden kaçmak,

•    Madde kullanan kardeşinin olması gibi durumlardır.

Gece özellikle müzik partileri için dışarı çıkan ve geç saatlere kadar eve dönmeyen gençlerde çocuk ve gençlerde madde bağımlılığı durumuna göre riskli gruplardır.
Arkadaşları madde kullanan çocuk ve gençlerde madde bağımlılığında riskin yüksek olması oldukça olağandır.

Çocuk Ve Gençlerde Madde Bağımlılığı Belirtileri •    Uyku ve uyuşukluk hali, •    Ruhsal değişiklikler, •    Hafıza kaybı, halüsinasyonlar, •    Hobilerde ilgi eksikliği, •    Geç saatlere kadar uyanık kalma, •    Okul başarısında düşüş, •    Yalan söyleme, •    Hırsızlık, •    Şifreli ve gizli konuşmalar. •    Çabuk öfkelenme, •    İsyankârlık,

•    İçine kapanıklık

Yukarıdaki belirtilerin altında yatan sebepler araştırılmalıdır. Belirtileri olan kişiye ani tepki vermek kişide anne-babaya karşı güven kaybı oluşabilmektedir.

Çocuk Ve Gençlerde Madde Bağımlılığı Tedavisi

Çocuk ve gençlerde madde bağımlılığı tedavisinde üç ana yaklaşım söz konusudur. Bunlar; •    Hastanın yoksunluk belirtileri, fiziksel ve ruhsal sorunlarına yönelik müdahaleler yapılır. Bu dönemde hasta ve yakınları sorunu konusunda eğitilir.

•    Hastanın ayık yaşama uygun sağlaması için gerekli bilgi ve beceriler geliştirilir.

Nüksün önlenmesi için gerekli psikoterapik yaklaşımlar ve ilaç tedavilerinden yararlanılır.

Merkezimizde Uygulanan Tedavi Yöntemleri

Çocuk ve gençlerde madde bağımlılığı tedavisi, ilaçlı ve ilaçsız olarak iki tedavi modeli uygulanır.
Çocuk ve gençlerde madde bağımlılığını sonlandırma motivasyonunu arttırma, baş etme becerilerini öğretme, yaşam desteklerini arttırmak, kişilerarası işlevselliğini arttırmak en çok kullanılan temel stratejilerdir.

Çocuk Ve Gençlerde Madde Bağımlılığını Önlemenin Yolları

Aileler, ergenlik ve gençlik yıllarının, özellikle arkadaş davranışlarından etkilenmeye çok açık hassas bir dönem olduğunun bilincinde olarak, gençlerin kişisel gelişimlerini ve bireysel yeteneklerini güçlendirmelerini teşvik ederek, akranlarından gelecek olumsuz baskılara karşı dirençlerini arttırmalıdırlar.

Ailelerin çocuk ve gençlerde madde bağımlılığını engellemek için yapması gerekenler; •    Çocukları sevgi ve şefkatle büyütme, •    Tutarlı ve adaletli disiplin, •    Düşüncelerini ve hislerini ifade etmesine fırsat vermek, •    İstikrarlı bir aile atmosferi, •    Arkadaş çevrelerini yakından izlemek,

•    Spor, edebiyat, gönüllü kuruluşlarda çalışma hobileri edindirmek. 

Tedavi ile ilgili detaylı bilgi için tıklayınız.

Servis programımız için tıklayınız

Başvuruda bilinmesi gerekenler için tıklayınız

Источник: https://npistanbul.com/amatem/cocuk-ve-genclerde-madde-bagimliligi

Madde Bağımlılığı Nedir?

Madde Bağımlılığı

Her insanın hayatında bağlılıklar vardır. Bağımlılık, bağlılıkların tutkuya dönüşmüş halidir. Bütün maddeler bağımlılık yapar bunların ortak özelliği keyif verici olmasıdır. Bireyin, herhangi bir maddeye kendi iradesi dışında kullanması ve bağımlı hale gelmesi. Kullanımın devamı halinde ruhsal, bedensel işlevlerini kaybetmesi.

Madde Bağımlılığı Nasıl Başlar?

Madde bağımlılığı genellikle ergenlik döneminde başlar ve daha çok arkadaş aracı ile başlar. Ergenliğin ilk dönemlerinde, anne-babadan kopan genç, arkadaş çevresiyle daha çok vakit geçirmeye başlar. Toplum da yer edinmeye arkadaş çevresi etmek için çabalar.Bu dönemlerde arkadaş çevresi ön plandadır. Çünkü bu dönem de aileyle çatışma başlar.

Madde Bağımlılığı Nedenleri

  • Ailede herhangi birinin madde kullanması: Aileden herhangi birinin madde kullanması, bireyi madde kullanımına iter. Örnek alırlar genelde.
  • Merak: Maddenin tam olarak ne olduğunu, bilmeyen, kullanımının neye yol açabileceğini bilmediğinden madde kullanımına maruz kalmaları.
  • Özenti, Bilgisizlik: Ne yazık ki kullanımının önemli faktörlerinden biri de bireyin, arkadaşını örnek alıp kullanmaya başlaması.
  • Okuldaki başarısızlık: Birey okulda başarısız olup aileden çekindiği zaman aileden ve problemlerden kaçıp farklı ortamlara girebiliyor.
  • “Hayır” diyememek: Ailenin çocuklarına baskı yapması, kendini savunma hakkı vermemesi, her şeye evet diyerek yetiştirmesi birey de özgüven azalır ve kendini savunmada zorluklar yaşaması.
  • Çevre etkisi: Madde bağımlılığının en önemli nedenlerinden biri, bireyin yanlış ortamlara takılması.

Örneğin;

Ali (Madde kullanıcısı): Murat gelsene biraz takılalım.

Murat: ( mağdur):Yok ya eve gidecem.

Ali: Evde ne yapacan ya gel işte.

Murat: Haklısın. Elindeki nedir?

Ali: İlaç. İnsanın tüm sinirlerini alıyor.

Murat: Ciddi misin ?

Ali: Elbette. Dene istersen

Murat: Peki

  • Ailede şiddet: Kişi ailede şiddet gördüğü zaman ailesine olan öfkesi veya ailesini cezalandırmak için madde kullanımına başlar.
  • Cinsel tacize mağdur kalması: Kişi uğradığı tacizi veya tecavüzü atlamadığı zaman unutmak için madde kullanımına maruz kalabiliyor ne yazık ki.

Bu nedenler arttırılabilir elbette. Ama genel olarak bakıldığında ailedeki ilgisizlik, şiddet, ailenin ilgisizliği ve ergenlik dönemlerinde başlamaları en büyük nedenleridir.

Madde Bağımlılığında Yoksunluk ve Tolerans

Tolerans

Madde bağımlılığında görülen önemli unsurlardan birisi toleranstır. Toleransta aynı miktar madde kullanılmaya devam edildiğinde maddenin etkisinde belirli bir azalma meydana gelir. Bir başka deyişle istenilen etkiyi oluşturmak için artan miktarlarda maddeye ihtiyaç duymadır.

Madde Yoksunluğu

Yoksunluk uzun süre, tekrarlı, yoğun madde kullanan kişilerde, maddenin azaltılması veya bırakılması sonrası kan ve dokularda madde konsantrasyonu düştüğü zaman ortaya çıkan, fizyolojik ve bilişsel belirtilerle birlikte görülen davranış bozukluklarıdır. Yoksunluk belirtileri maddeyi kullanım süresi ve miktarı ile ilişkili olarak hafif veya şiddetli olabilir.

Fiziksel ve ruhsal belirtiler kullanılan maddenin türüne göre değişir. Kişi bu hoş olmayan belirtilerden kaçınmak veya bu belirtileri düzeltmek için madde alır. Tipik olarak sabah uyanır uyanmaz maddeyi alarak gün boyu kullanmayı sürdürür.

Yoksunluk sendromu klinik olarak belirgin bir rahatsızlık ile sosyal, mesleki ya da diğer önemli alanlarda işlev bozukluklarına sebep olur.

Yoksunluk Tedavisi

Yoksunluk kişilerin kendi kendine başa çıkabileceği bir durum değildir. Şiddetli bedensel ve ruhsal rahatsızlıklarla seyredebilir. Bu nedenle yoksunluk tedavisinin hastane ortamında bu konuda uzman doktorların gözetiminde yapılması gerekir.

Tedavide izlenecek yol

– Hasta sakin, ses-ışık gibi aşırı uyaranların olmadığı bir ortamda takip edilmelidir– İlk 24 saat hayati bulguların ve genel durumunun yoğun ve dikkatli takibi, ölüm riskinin göz önünde bulundurulması– Sıvı tedavisi– Kalp ritim bozukluklarının takibi– Epileptik nöbetlerin takibi– Deliryum geliştiğinde uygun tedavinin düzenlenmesi– Subjektif-ruhsal sıkıntıların yatıştırılması– Rehabilitasyon sağlanması

– Yoksunluk tedavisi sonrası, hastanın madde kullanımına tekrar dönme riskine yönelik uygun ilaç tedavisi, psikoterapi, aile tedavisi, grup tedavisi veya bu konuyla ilgili dernek ve benzeri diğer kuruluşlardan yardım almanın planlanması.

Madde Bağımlılığın Sonuçları

Bağımlı kişi, madde kullanımındayken kendini kaybeder, ortalığı dağıtır, sinirli, agresif veya kendinden geçmiş bir durumda olur. Bağımlı kişi, madde alabilmek için sürekli olarak harcamaları ( madde almak için para kullanması) artar.

Bir süreden sonra yakınlarından sürekli bir bahane bularak para ister. Madde sağlayamadığı zamanlarda ise hırsızlık, borç isteme, kişisel eşyalarını satma gibi durumlarda yaşanabilir. Zamanla sosyal hayati azalır, çevresiyle ve ailesiyle arası bozulur.

Bir süreden sonra evle ve ev hayatıyla, okulla, arkadaşlarıyla ilişkisini keser.

Bağımlı Kişi Tedaviye Nasıl İkna Edilebilir?

Madde bağımlılığı olan kişilerin tedaviyi kabul etmesi kolay bir süreç değil. Genellikle birçok şeylerini kaybettikten sonra tedavi olmayı kabul ederler ve tedavi sürecinde yarı da bırakabiliyorlar. Bu yüzden bur da en büyük pay yakınlarına düşüyor. Karşılarında değil yanlarında olduklarını hissettirmeleri gerekir.

Madde Bağımlılığı olan kişilerin yakınlarının baskı yapmak yerine yanında olmaları, uygun bir şekilde tedaviye ikna etmesi veya uzman biri tarafından yardım alması. Tedavi süresi uzun ve sabır gerektiren bir durumdur.

Yakınlarının özellikle bu süreçte bağımlı kişiye destek olması yanlarında olması bağımlı kişiye, yardımcı olacaktır.

Tedavi Süresi: Tedavinin süresi kişiden kişiye değişir. Tedavide ilaç tek başına yeterli değildir.

Kişinin kendini tanıması, madde kullanma davranışını öğrenmesi, madde kullanma nedenlerini anlaması, tekrar başlamaması için neler yapması gerektiğini öğrenmesini gerekir.

Bireysel ve grup terapileri yararlı olmaktadır. Terapilerde ve eğitimlerde ailelerin yanında olmalı onların savaşma gücünü artırır.

Tekrar kullanıma başlama oranı nedir?: Bağımlılık tekrarlayan bir hastalıktır. Genelde kullanıcıların tedaviyi yarım bırakma veya bıraktıktan sonra başlama oranları yüksektir. Tedaviyi yarım bırakma veya tamamladıktan sonra birkaç ay içerisinde başlama oranları yüksektir. Özellikle o birkaç ay sürecinde yakınlarının dikkat etmesi gerekir.

KAYNAK

Ocağım, Sağlık (2015). Madde Bağımlılığı Nedir? Madde Bağımlılığı Nasıl Önlenir.

Yaldız, Elif (2016). Madde Bağımlılığın Nedenleri ve Sonuçları

Özdemir, Naci (2011). Madde Bağımlılığında Tolerans ve Yoksunluk

Источник: https://psikolojigazetesi.com/madde-bagimliligi-nedir/

Madde Bağımlılığı Nedir? Madde Bağımlılığı Nasıl Önlenir? – Sağlık Ocağım .NET

Madde Bağımlılığı

Madde kullanımı insanlık tarihi kadar eskidir. Her insanın hayatında bağlılıklar vardır. Bağımlılık, bağlılıkların tutkuya dönüşmüş halidir.

 Madde bağımlılığı denildiğinde bağımlılık yapan birçok madde, madde bağımlılığı olarak tarif edilebilir.

Bütün maddeler bağımlılık yapar ve bunların hepsinin ortak özelliği keyif verici olmasıdır. Madde bağımlılığının daha az zararlı olanı yoktur.

Neden madde bağımlısı olunur?

Madde kullanıcısının asıl hedefi kendisini farklı hissetmek ve kafa yapmaktır. Bu istediği kafayı ne ile yaptığı ikinci plandadır. Çünkü birçok kişi kullandığı maddelerin bazılarında istediği hedefe ulaşamayabilir.

Bu tercih kişilerin seçiminden çok, beyin kimyası ve bünyeleri ile ilgilidir. Bir anlık çok hoşlarına giden bu maddeler kişilerin çok büyük kayıplarına neden olabilir. İnsanlar hoşlandıkları bir şeyi zararlı bile olsa tekrar tekrar yapmak ister.

Fakat bu durum artık kontrolümüzün dışına çıkmış ise artık bağımlılık söz konusudur.

Temel hedef kafa yapmak olduğunda bir maddeden diğer maddeye geçişler kolaylaşır. Madde bağımlılığının en tehlisi çoğul madde bağımlılığıdır ve bu kişiler ne bulursa kullanır.

Buna rağmen kişi ben hiç bir maddeye bağımlı değilim diyerek kendisini savunur.

 İnsanlar genellikle meraktan, arkadaş baskısından, bir kereden bir şey olmaz deyip geçmekten, kendisini kontrol edebileceğini düşündüğünden, çaresizlikten, farklı olma isteğinden dolayı madde bağımlısı olur.

Uyuşturucu bağımlılığı tedavisi

Madde kullanan kişi birtakım davranış sorunları ve psikolojik sorunlar ve yoksunluk belirtileri ile doktora baş vurduğunda tıbbi olarak bu kişiye müdahalede bulunmak gerekir. Bu arındırma tedavisi 1-2 hafta kadar sürer. Bu tedaviden sonra kişinin kullandığı maddeyi tekrar başlamasını engelleyici tedavi yöntemleri uygulanır.

Aslında bağımlı olan kişi bağımlı olduğu şeyi yapmadan da durabilir. Ancak bağımlıların çoğu bağımlı olduğu maddeyi bırakmayı denese bile tekrar başlar.

Uyuşturucu bağımlısının sorunu ara verememek değil bu maddeyi almadan duramama dır. Bağımlılık tedavisi de bu yeniden başlamayı önlemeye yöneliktir. Madde bağımlılığı tedavisi psikolojik ve sosyal ağırlıklı tedavilerdir.

Madde bağımlılığı tedavisinde rehabilitasyon tedavisi ağır bağımlılarda önemlidir.

Uyuşturucu bağımlılığı tedavisinin başarı oranı nedir?

Bağımlılık tedavisinde bağımlılığın şiddetine, süresine ve hastanın daha önce tedavi görüp görmemesine göre değişiklik gösterir. Farklı tedavi yaklaşımları vardır ve bu yaklaşımların arasında ilaç tedavileri, psikolojik tedaviler, psikososyal tedaviler ve ağır durumlarda hastaneye yatırılarak uygulanan tedavi yöntemleri mevcuttur.

Fakat sadece ilaç tedavisi ile madde bağımlılığından kurtulmak mümkün değildir. Bağımlılık tedavisi uzun (en az 6 ay veya bir yıl arası) sürebilir. Bu tedavi sürecinde hasta tekrar madde kullanabilir.

Fakat bu durum tedavinin başarısızlığı değil, tedavinin eksiklerini gösteren bir durumdur.

Tedavi uzun süre ve düzenli devam ettirilir ise en ağır uyuşturucu bağımlıları bile tedavi edilebilmektedir.

Madde bağımlılığı tedavisinden sonra nelere dikkat etmeli?

Madde bağımlılığı tedavisinde nelere dikkat edilmeli

Uyuşturucu veya madde bağımlısı birey madde kullanımının tedavisinden sonra erken dönemde bu kişiyi çok fazla zorluklar bekler. Bağımlı olduğu maddeyi canının istemesi, tedaviden sonra 1 yıl civarı sürebilir. Bu nedenle madde bağımlısı kişi, ben 1 aydır madde kullanmıyorum bitti artık diyemez.

Bu kişi ve bu bireyin ailesi her zaman uyanık olmalıdır. Madde bağımlılığından kurtulan bireyler genellikle farkında olmadan hep kendi kendilerine tuzak kurarlar. Örneğin ben madde kullanmıyorum ama benim kafam bu arkadaşlar ile daha iyi sarıyor deyip, yine madde kullananlar ile takılır ise bu şekilde kişi kendini tekrar madde kullanmayı iter.

Madde kullanan kişi, madde kullananlar ile takılmaya devam eder ise zayıf bir döneminde tekrar bu maddeyi kullanmaya başlayabilir. Bütün bu riskleri düşünerek, madde kullanımından kurtulan birey bu tür durumlardan kaçınmalıdır. Bu birey hiç bir zaman bu konuda kendisine güvenmemeli ve madde kullanılan ortamlardan uzak durmalıdır.

Esrar kullanmak zararsız ve doğal mı?

Doğal olan her şey yararlı ya da zararsız dır denilemez. Doğal olan birçok zararlı bitkiler ve maddeler vardır. Normal yiyecekler bile çok yenildiğinde insan sağlığına zarar verebilir.

Alkol (bira, şarap) gibi içecekler de doğal olarak elde edilir. Fakat alkolde ve esrarda beyne, bünyeye, psikolojiye ciddi anlamda zarar verir.

Esrarın en önemli zararlarından biri de bağımlılık yapması ve kişinin bu bağımlılık yüzünden her şeyi göze alır hale gelmesidir.

Uyuşturucu bağımlısı çevresine zarar verir mi?

Uyuşturucu kullananların saldırgan oldukları ve yerlerde süründüklerine dair görsel yayınlar vardır. En önemli risk grubu oluşturan disko, bar gibi ortamlarda bulunan bireylerdir. Bu bağımlılar kendileri hakkında söylenenleri hiç umursamazlar.

 Çoğu madde bağımlısı uyuşturucu kullanmadığında saldırgan olmaz veya bağımlı diyebilmek için, madde kullanmadığı zaman saldırganlaşan biri anlamına gelmez.

Eğer madde bağımlısı kişi almış olduğu maddeyi kullanmadığı veya kullandığı zaman saldırganlaşıyor ise ciddi bir durum söz konusudur ve bu kişinin acil tedavi olması gereklidir.

Gençleri madde bağımlılığına iten faktörler

Madde bağımlılığına iten faktörler

Merak nedeni ile madde bağımlılığı : Merak, denerim, bırakırım anlayışıdır. Meraklı olmayı arttıran nedenler ise gizlilik, bilinmezlik tir. Her insanın içinde var olan merak ve özenme duygusu, bulunduğu ortamdaki birini söz konusu maddeyi tüketmesi ile kendini gösterir ve çocuklar ya da gençler ilk deneyimlerini bu şekilde yaşarlar.

Çoğu kişiye göre bunun adı denemektir. Her denemede söz verilir ve bir daha denemeyiz, bu son deneme olsun diye. Fakat bir ya da iki kez deneme bile kişiyi dönüşü olmayan yola doğru sürüklemeye, kişinin geleceğinin yok olmasına neden olur.

Arkadaş baskısı nedeni ile madde bağımlılığı : Sosyal bir varlık olan insan, yaşamı süresince bu sosyalliği doğrultusunda farklı çevrelerde varlığını sürdürmektedir. Bulunduğu her ortam insanlara farklı insanlar, farklı dünyalar ve farklı görüşler sunar. Fakat bu sunulanlar her zaman olumlu değildir.

Bazen kişinin yaşamını çok ciddi derecede etkileyecek deneyimlerde bu sunulanların içindedir.

Aynı zamanda insanların alkol, sigara ve farklı maddeleri başladığı ortamlar genellikle arkadaş ortamlarıdır. Bu tür maddelere bağımlılığın oluşmasında en büyük katkı arkadaş ortamı katkısıdır.

Ayrıca bu kişilerin arkadaşları tarafından dışlanması gibi durumlarda kişinin bu tür maddelere alışmasına yol açar.

Bağımlı olmam düşüncesi ile madde bağımlılığı : Birçok kişi bir kereden bir şey olmaz diyerek başlar.

Alkol, sigara ve diğer uyuşturucu maddelere gençlerde, erişkinlerde bağımlı olmak için başlamamakla birlikte, başladıktan sonra bağımlı olurlar.

 İnsanlar, bağımlılık yapan maddelerin kendilerinde de bağımlılık yapacağını düşünmezler. Fakat bu maddeleri alışırken kontrollü olmak mümkün değildir.

Bağımlılık insanın kontrolünü elinden alır. İnsanların teslim olduğu ve yenilgiye uğradığı noktadır bağımlılık. Bağımlılığın en önemli derecesi, kullanılan maddenin kontrol edilememesi ve kullanmayı bırakamamasıdır. Unutulmaması gereken, kişi her zaman zamanında durmayı başaramaz.

Çaresizlik nedeni ile madde bağımlılığı : Gençlerde ya da erişkinlerde manevi boşluk, inanç zaafı, aile içindeki huzursuzluklar, ekonomik bozukluklar, mutsuzluk, güvensizlik duygusu, sorunlara karşı çözüm bulamadığına inanmak, geleceği için kaygılanmak gibi durumlar strese neden olur ve bu kişileri yalnız kalmayı iter.

Kişi madde kullanarak kendini iyi hisseder ve dertlerinden kurtulduğunu sanır. Oysa bu şekilde hiç bir sorun çözülmemekte, tam tersine sorunlar artmaktadır. Dolayısı ile bu maddelerin oluşturduğu geçici sığınma ortamları ve verdiği geçici rahatlama, önceleri alışkanlı, daha sonra da bağımlılık ya da tutsaklık meydana getirmektedir.

Farklı olmak için madde bağımlılığı : Bazı gençler ya da erişkinler farklı olmak için madde kullanmaya başlarlar. Bu nedenle alkol, sigara, uyuşturucu, esrar kullananlar sonunda gerçekten farklı olur.

Psikolojik hastalıklar ile ilgili benzer sağlık yazıları

Источник: https://www.saglikocagim.net/madde-bagimliligi-nedir-madde-bagimliligi-nasil-onlenir/

SIKÇA SORULAN SORULAR

  • MADDE BAĞIMLILIĞI HAKKINDA MERAK EDİLEN SORULAR VE CEVAPLARI

Uyuşturucu madde bağımlılığı nedir?

Madde bağımlılığı, vücudun işlevlerini olumsuz yönde etkileyen maddelerin kullanılması, bundan dolayı zarar görüldüğü hâlde bu maddelerin kullanımının bırakılamamasıdır. Bağımlı, madde kullanımına ara verdiğinde yoksunluk belirtileri yaşar. Zamanla madde kullanım sıklığını ve dozunu artırır.

Aşağıdakilerden sadece 3'ünün 12 aylık bir süre içerisinde görüldüğü kişi bağımlıdır.

  • Kullanılan madde miktarının sorunlara rağmen giderek artırılması.
  • Bırakma çabalarının boşa çıkması.
  • Maddeyi sağlamak, kullanmak veya bırakmak için çok fazla zaman harcanması.
  • Sosyal, mesleki ve kişisel etkinliklerin azaltılması veya bırakılması

Etkileri

Uyuşturucu olarak kullanılan maddelerin kimyasal yapıları birbirinden farklıdır. Kullanıldıklarında merkezi sinir sisteminin farklı bölümlerini etkileyerek fiziksel ve psikolojik tahribata yol açarlar.

Uyuşturucu maddelerin hiçbir güvenli kullanım şekli yoktur. Kullanan herkes için bağımlı olma riski eşittir. Hücrelerimiz vücuda giren her maddeyi tanır ve bir daha unutmamak üzere hafızasına alır.

Hücresel öğrenme süreci denen bu durum herkes için geçerlidir.

  • Aklı ve iradeyi işlemez hale getirir. Kişiyi normal yaşam ve davranışlarından uzaklaştırır.
  • Bulantı, kusma, karın ağrıları, kabızlık, ishal, mide ve bağırsak spazmlarına/kanamalarına sebep olur.
  • Tüm iç organların zarar görmesine ve buna eşlik eden bir dizi hastalığa neden olur.
  • Zehirlenmelere ve bu yolla gelen ölümlere sebep olur.
  • Uyuşturucular, bireyin çevreye uyum yeteneğini azaltır. Bağımlı giderek aileden ve çevresinden kopararak, yalnızlaşır. Çoğu zaman bu tabloya ağır bunalımlar eşlik eder.

Ne yapmalı?

  • Eğer kişi maddenin etkisi altında ise onunla bu durumda konuşmanın yararı olmaz.
  • Kendinizi hazır hissetmeden onunla konuşmayın.
  • Açık, samimi ve inandırıcı olun, öğüt vermeyin.
  • Genellemeler yapmaktan kaçının.
  • Korkularınıza dayanarak konuşmayın.
  • Onu etiketlemekten kaçının, çünkü “kullanıcı olarak” etiketlenen kişiye yaklaşmak çok zordur.
  • Önyargılarınızın farkına varın (“Bunlar iflah olmaz”), böylece yanlış iletişim kurma olasılığını azaltırsınız.
  • Kendinizi onun yerine koymayı deneyerek onun düşünce, yaşantı ve korkularını anlamaya çalışın.
  • Uzman yardımı alması için samimi bir yaklaşımla onu ikna edin.

Ne yapmamalı?

  • Kabullenmeme-İnkâr: “Yok, benim çocuğum asla kullanmaz.”
  • Kendini ve eşini suçlama: “Bu çocuk senin yüzünden böyle oldu.” “Biz iyi anne-baba olamadık.”
  • Hayal kırıklığı, çaresizlik duygusu: “Ben seni bunun için mi yetiştirdim?” “Her şey bitti, artık hiçbir şey eskisi gibi olamaz.”
  • Öfke: “Benim böyle bir çocuğum olamaz!”
  • Çocuğu suçlama ve aşağılama: “Senden hiçbir şey olmaz.”
  • Uç kararlar alma: “Okul hayatın bitti.”

Önleyici faktörler

  • Uyuşturucu maddeler ile ilgili yaşa uygun doğru bilgilenme
  • Güçlü ve pozitif aile bağları
  • Anne-Babaların çocuklarıyla ilgili olmaları ve çocuklarının kimlerle arkadaşlık ettiğinden haberdar olmaları
  • Aile içi kuralların açık olması ve herkesin bunlara uyması
  • Okulda başarılı olma
  • Okul, STK'lar ve kulüpler gibi kurumlarla kurulmuş güçlü bağlar

Tedavi için

Madde kullanan ve tedavi olmak isteyen, bu konudaki problemlerine çözüm arayan kişi ve yakınları hastanelere bağlı Alkol ve Madde Bağımlılığı Tedavi Merkezleri (AMATEM) ile psikiyatri kliniklerine başvurarak tedavi olabilirler. Hasta ve doktor işbirliğiyle yürütülen tedavi, 2-6 hafta arasında hastanede yatarak arındırma ve bir yıl süre ile psiko-sosyal tedavi şeklinde gerçekleşmektedir.
En iyi korunma yolu hiç başlamamaktır.

Maddeden kurtuluş mümkün

  • Bağımlılık düzelebilir ancak tam olarak iyileşmenin gerçekleşmesi için ciddi bir çaba ve zaman gerekmektedir.
  • Kişinin tedavi olmayı istemesi ve kendini hazır hissetmesi en önemli aşamadır.
  • Bu süreçte doğru iletişim ve bağımlının yaşadıklarını yakınlarıyla paylaşması önemlidir.
  • Bağımlılık tedavisi kişiye, kullanılan maddenin cinsine ve kullanım süresine göre değişiklik gösterir.
  • Maddeyi kişinin tek başına bırakması neredeyse imkânsızdır, muhakkak uzman yardımı alınmalıdır.

Risk faktörleri

  • Psikolojik sorunları olan ya da herhangi bir madde bağımlılığı bulunan ebeveynin çocukları daha büyük risk altındadırlar
  • Ebeveyn-çocuk arasında bağlanma ve ilgi eksikliği (özellikle 'Baba' rolünün ev ortamında eksikliği)
  • Sınıfta aşırı utangaçlık ya da şiddet içeren davranışlar
  • Okul başarısında düşüş

Önleme önemlidir!

Toplumda bağımlılık yapıcı maddelerin kullanılmasını ve yayılmasını önleme çalışmaları, bu maddelerin yarattığı bireysel ve toplumsal sorunları en aza indirmek ve toplumda sağlıklı davranışların gelişmesini sağlamak amacıyla yapılmaktadır.

  • Bağımlılık, geliştikten sonra tedavisi oldukça güç olan bir hastalıktır.
  • Uygulanan uzun süreli tedavilerin maliyeti çok yüksektir.
  • İyileştikten sonra gerekli sosyo-psikolojik tedbirler alınmazsa, bağımlılığın yineleme oranı çok yüksektir.
  • Madde kullanımının insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkisi nedeniyle ülkenin sağlık harcamaları artmaktadır.
  • Her türlü önleme programı maliyetinin, tedavi maliyetinden daha düşük olduğu gözlenmiştir.

 Ayrıntılı bilgi için tbm.org.tr adresini tıklayınız.

Источник: https://www.yesilay.org.tr/tr/bagimlilik/madde-

Madde Bağımlılığı | Nedenleri, Önlemleri

Madde Bağımlılığı

Bağımlılık; ödül, ze içeren beyin sisteminin işlev bozukluğudur ve bağımlı olunan şey saplantılı şekilde arzulanıyorsa, sonuçlar için endişelenilmiyorsa bağımlılık gerçekleşmiştir. Madde bağımlılığı; bireyin, sinir sisteminde hoşnutluk, ze yaratan maddeye karşı koyamaması ve bu maddeyi sıklıkla kullanmasıdır.

Madde bağımlısı olan bireylerde biyolojik rahatsızlıkların yanında büyük çoğunlukla psikolojik rahatsızlıklar da meydana gelmektedir. Madde bağımlılığı son zamanlarda artmış olsa da geçmişten bu yana madde bağımlılığının yaygın olduğu bilinmektedir (Balseven, 2002). Uyuşturucu maddeler, organizmayı ve sinirleri uyuşturan maddelerdir.

Uyarıcı maddeler ise bir işlevi uyaran maddelerdir. İki madde türünün de bağımlılığı bireye zarar vermektedir.

Peki Madde Bağımlılığı Nasıl Oluşur, Nasıl Başlar?

Ergen gruplarında arkadaş ortamlarına kabul edilmek için ‘bir seferden bir şey olmaz’ düşüncesiyle başlayan kişi madde bağımlısına dönüşmektedir. Kimlik karmaşasında, aileden uzak kalmak isteyen ergen, arkadaş gruplarına ait olmak için madde kullanabilecek duruma gelmektedir.

Yalnızlık, dışlanmışlık, depresyon ya da sadece ze için de madde kullanmaya başlanabilir. Anlaşılmadığını hisseden, uzun süre mutsuz durumda kalmış, hayatta istediklerine ulaşmış ama umduğunu bulamamış bireyler çeşitli maddelerde mutluluğu, zei aramaktadırlar.

Maddenin verdiği geçici mutluluğu tekrar tekrar isteyen birey madde kull anımını bağımlılığa dönüştürmektedir.

Madde Kullanımının Biyolojik ve Psikolojik Açıdan Zararları Nelerdir?

Uyuşturucu adı verilen maddeler merkezi sinir sisteminin farklı bölümlerine etki eder ve zarar verir. Hem fiziksel hem de psikolojik olarak bireye zarar verir. Kişi normal davranışlardan uzaklaşır. Bulantı, kusma, iç organların iflası gibi fiziksel zararlara yol açar.

Bağımlılık bireyi yalnızlaştırır, toplum ile uyumunu azaltır. Ailesinden, çevresinden uzaklaşan birey yalnızlaştıkça maddeye olan bağlılığını arttırır. Bu döngüde birey bunalıma sürüklenir.

Uyuşturucu maddeler merkezi sinir sistemine zarar verdiğinden dikkat dağınıklığı, bilinç karmaşası, bilinç bulanıklığı, düşünme etkinliğinin azalması ve kasların yumuşaması etkileri oluşur (Boztaş,2010).

LSD gibi güçlü uyaranların bağımlılığı sonucunda kişi gördüğü hayalleri gerçek sanarak onlara yaklaşmak isterken pencereden atlama, intihar etme gibi davranışlarda bulunabilir. Madde bağımlılığı bireye verdiği her türlü zarar ile onu ölüme sürükler. Maddenin fazla kullanımı bağımlılığa dönüşür.

Bağımlılık yapan maddeler genel olarak üçe ayrılır;

**Merkezi Sinir Sistemini Yavaşlatan Maddeler (Depresanlar)

Afyon; birkaç kullanımda mutlaka bağımlılık yapar, keyif hali kısa sürelidir, kalp yavaşlaması mide bulantısı, renk solması,baş dönmesi beraberinde gelir. Yüksek dozda kullanımda kişi komaya girer.

Morfin; ilk kullanıldığı keyif halinden sonra ruhsal ve fiziksel sorunlar daha da büyüyerek ortaya çıkar. Kalp çarpıntısı, yorgunluk, soğuk terleme belirtileri görülür.

Eroin; ağız kuruluğu, dalgın hal, kesik nefes belirtileri görülür. Kısa süreli keyif halinden sonra büyük bir çöküntü yaşayan bağımlı eroini damardan alana kadar uyuşukluk, keyif halinden uzak kalacak ve damardan her seferinde daha yüksek dozlarla tatmin olana kadar durmayacağından zehirlenme ve ani ölüm ile sonuçlanır.

Kodein

Sentetik Uyuşturucular; tıbbi amaçlar için üretilmişlerdir. Barbitürat, Trankilizan, Sedatifler.

**Merkezi Sinir Sistemini Uyaranlar (Stimülanlar)

Kokain; diğer maddelerde birden kesim ölümü getirse de kokain birden kesildiğinde böyle bir durum olmaz.

Crack; kokainden daha ağır bir maddedir. Hayal görme, ağır sinir yapar ve organizma büyük bir tahribata uğrar.

Sentetik Uyaranlar; Amfetaminler, Captagon, Extacy

**Halisinojenler (Halisülasyon Gösterenler)

Esrar; kan basıncı yükselir, mesafe, zaman, sürat ölçüsü kaybolur. Ölüm korkusu görülür.

LSD; gerçek ve gerçekdışı algı kamaşası, hayal görme ve hayallere inanmak, onlarla yaşamak isteği görülür. Küçük dozları bile etki gösterir. Kişi intihar edebilir, hayallere göre yaşayabilir ve bu durum ağır psikolojik bir rahatsızlık gibi görünür. Kişide bir kere kullanım yıllarca sürecek bir hasar meydana getirebilir.

Meskalin; anlayış kabiliyeti kaybedilir, duyu organları işlevini yitirir.

Marihuana; hafıza kaybı, kadınlarda doğurganlıkta sorunlar, görme bozukluğu belirtileri görülür.

Ne Yapmalıyız?

Kişinin durumunu kabullenip onunla maddesiz haldeyken konuşmaya çalışılmalıdır. Suçlayıcı ifadelerden uzak durulmalıdır. Açık ve samimi olunmalıdır. Korkularınızdan bahsetmekten sakının, bağımlı kişiler korkulardan kaçmak için maddeye başvururlar.

Empati kurun. Önyargılarınızdan kurtulun. Uzman yardımı alması konusunda ısrarcı olun. Her süreçte bağımlı kişinin yanında olun, ona destek olun. Bıraktım bir daha başlamam ile bir kereden bir şey olmaz arasındaki döngüyü kırmasına yardımcı olun (Evren,2003).

Kaynakça:

Balseven, A. ve arkadaşları.(2002).Madde kullanımı, bağımlılıktan korunma ve medya.24 Mart 2017, http://www.ttb.org.tr/sted/sted0302/madde.pdf

Boztaş, H. ve Arısoy, H.(2010).Uçucu madde bağımlılığı ve tıbbi sonuçları.24 Mart 2017, http://dergipark.ulakbim.gov.tr/pskguncel/article/view/5000076386/5000070443

Evren, C. ve Ögel, K.(2003). Alkol/madde bağımlılarında dissosiyatif belirtiler ve çocukluk çağı travması, depresyon, anksiyete ve alkol/madde kullanımı ile ilişkisi.24 Mart 2017, http://www.ogelk.net/dosyadepo/disosiyatif.pdf

Ayşe İrem DOĞRUL

Yıldız Teknik Üniversitesi – Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik/2. Sınıf

Источник: https://www.guncelpsikoloji.net/bagimliliklar/madde-bagimliligi-nedenleri-onlemleri-h6286.html

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.