Mamografinin Meme Kanserindeki Yeri

Meme kanseri erken teşhisi için neler yapılmalı?

Mamografinin Meme Kanserindeki Yeri

Memorial Ankara Genel Cerrahi Bölümü’nden Uz. Dr. Hakan Bayri meme kanserine karşı dikkat edilmesi gerekenler hakkında bilgi verdi.

1- Meme ve göğüs tıpta birbirinden farklı branşlarla ilgilidir

Bu hatalı kullanım gereksiz zaman kaybı, iş yükü ve gereksiz istenilen tetkiklere neden olmaktadır: “Meme” kelimesi yerine yanlış ve yaygın bir alışkanlıkla “göğüs” kelimesinin kullanılması, hastaların konu ile ilgi olmayan branşlara başvurmasına neden olmaktadır.

Göğüs; gövdenin üst yarısı, bir başka değişle vücudun boyun ile karın arasında kalan bölümüdür.

Göğüs hastalıkları ve göğüs cerrahisi uzmanları, akciğer hastalıkları ve ameliyatları ile ilgilenirler, meme hastalıkları ile doğrudan bir ilgileri yoktur.

Özellikle kadınların %80‘inin hayatlarının bir bölümünde meme ağrısı şikayetiyle karşılaşacakları düşünülecek olursa, hastanın doğru bölüme başvuru yapması vakit kaybetmemek açısından çok önemlidir.

2- Mamografi yüksek dozda radyasyona maruz bırakmaz

Meme hastalıklarının değerlendirilmesinde mamografi halen “altın standart” görüntüleme yöntemidir. Günümüzde dijital mamografi sayesinde tarama ve tanısal amaçlı düşük dozda radyasyon miktarı ile yüksek görüntü kalitesi sağlamaktadır. Mamografi bu sayede memede kitle oluşturmayan meme kanseri odaklarını dahi tespit edebilmekte üstün bir görüntüleme yöntemi olma özelliğini korumaktadır.

Mamografide alınan radyasyon miktarı genellikle şu örnekle değerlendirilmektedir: Londra’dan kalkan bir uçaktaki hostesin Avustralya’ya kadar uçuşunda atmosferin inceliği nedeniyle maruz kaldığı radyasyon miktarının mamografiden daha yüksek olduğu düşünülürse mamografideki doz önemsenmeyecek kadar azdır. Ancak gerekli hastaya gerekli algoritma ile düzenlenmesi ve yapılan planlamanın tıbbi gerçekliğe uygun olması şarttır.

3- Mamografi çekilecek dönemin doğru planlanmaması gerekiyor

Mamografinin doğru zamanlamada planlanması hasta uyumu açısından son derece önemlidir.

Adet dönemine yakın planlanacak bir mamografi seansında, hastanın memesinin en dolgun ve hassas döneminde ağrı nedeniyle rahatsız olabileceği ve bu denli önemli bir görüntüleme tetkikinden kaçar hale gelebileceği akılda tutulmalıdır. Dolayısıyla mamografi amacıyla en ideal zaman, adet kanamasını takip eden 3-4. gün olmalıdır.

4- Aile öyküsü varsa düzenli kontrol şart

Günümüzde tüm meme kanserlerinin yaklaşık %5-10’unun genetik geçişli olduğu bilimsel olarak ortaya konulmuş olup, genetik hasarın nedeni olan bazı gen mutasyonları tanımlanmıştır.

Hatta aile öyküsü yüksek, seçilmiş hasta gruplarında BRCA1 ve BRCA2 olarak isimlendirilen genlerdeki gen mutasyonlarının günümüzde kan analizi ile saptanabileceğini bilmelidir. Meme kanserinde aile öyküsü risk gruplarının ortaya konmasında son derece önemlidir.

Bireyin düzenli olarak meme kanseri cerrahisi ile ilgilenen bir genel cerrahi uzmanı tarafından ve doktorunun belirlediği takip süreleri ile kontrollerini yaptırması çok önemlidir.

Genetik geçişleri ortaya konan bu olguların dışında ailesinde meme kanseri olmasına karşın kendisinde meme kanserinin görülmediği pek çok hasta grubu da mevcuttur. Öte yandan bir kadının ailesinde meme kanseri vakasının olmaması hiçbir zaman için bu kişide meme kanseri riskinin olmayacağı anlamına gelmemektedir.

5- Kırk yaşından sonra yılda bir kez mamografi çekilmelidir

Günümüzde genç meme kanseri sayısı artmaktadır. Yirmili yaşlara gelmiş her kadının meme kanseri açısından risk taşıdığını bilmesi gereklidir. 20-30 yaş gurubunda adet kanamasının takip eden 3.

günde meme muayenesini yapması gerekmektedir. 35-40 yaş arasında yıllık genel cerrahi uzmanı kontrolü ve meme dokusunun ultrasonografik olarak değerlendirilmesi önemlidir.

40 yaşına gelmiş bir kadının rutin mamografik takiplerine başlaması gerekmektedir.

6- Kırk yaşından önce mamografi çekilmez görüşü yanlıştır

Tüm kadınların 40 yaşından önce de mamografi çekilebileceğini bilmesi gerekmektedir. Amerikan Kanser Cemiyeti’nin önerisi ile bir kadının 1.

derece akrabalarında meme kanseri vakasının olması durumunda akrabasına tanı konulan yaşın 10 yıl öncesinde bu kadın için mamografik takibin başlaması gerekir.

Annesine 43 yaşında meme kanseri tanısı konulmuş bir kadına 10 yıl öncesinde yani 33 yaşında mamografik takibe başlanmalıdır. Aile öyküsü olmadığı bazı seçilmiş olgularda da mamografiden yardım alındığını bilmekte fayda var.

7- Meme MR’ı çektirelim her şey ortaya çıksın yaklaşımı doğru değildir

Meme hastalıklarının ortaya konmasında altın standart meme mamografisidir. Meme MR’ı bilimsel olarak endikasyonları belirlenmiş sınırlı bir hasta grubunda planlanan bir görüntüleme yöntemidir.

Kadınların mutlaka yaptırması gereken testler

Источник: https://indigodergisi.com/2018/02/meme-kanseri-erken-teshis/

Rutin Mamografi ve Meme Ultrasonografisi

Mamografinin Meme Kanserindeki Yeri

Mamografi, meme muayenesi esnasında memede şüpheli bir kitle bulunması durumunda bu kitlenin yerinin ve niteliklerinin belirlenmesi amacıyla yardımcı bir tanı testi olarak yaygın bir şekilde kullanılmaktadır.

Bununla beraber meme kanseri açısından hiçbir risk faktörü bulunmayan, hiçbir şikayeti olmayan ve yıllık yapılması önerilen meme muayenesi normal bulunan kadınlara da belli aralıklarla meme kanseri tarama testi olarak rutin mamografi önerilmektedir.

 Mamografi “normal” olarak rapor edildiğinde gerçekten bir sorun olmama ihtimali %90'lara varmakta, bu da mamografinin ne kadar etkili bir tarama testi olduğunu göstermektedir.

İşlem esnasında belli miktarda bir radyasyona maruz kalınsa dahi mamografinin erken tanı açısından önemi düşünülürse, alınan bu radyasyon dozunun ihmal edilebilecek kadar düşük olduğu söylenebilir.

Bu aşamada öncelikle belirtilmesi gereken bir konu mamografi incelemesine mutlaka dikkatli bir meme muayenesinin de eklenmesinin erken tanı olasılığını artırma açısından son derece önemli olduğudur. Bu meme muayenesi bu konuda tecrübeli bir Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı tarafından veya bir Genel Cerrahi Uzmanı tarafından gerçekleştirilir.

Neden Rutin Mamografi?

Meme kanseri kadınlarda nispeten sık görülen bir kanser türüdür.

Ülkeden ülkeye yapılan istatistikler farklılık gösterebilmekle beraber çoğu ülkede kadınlarda kansere bağlı ölüm nedenleri arasında meme kanseri akciğer kanserinden sonra ikinci sırayı almaktadır.

İstatistikler her 12 kadından birinin hayatının bir döneminde meme kanserine yakalanacağını ve hastalığa yakalanan her 25 kadından birinin bu nedenle hayatını kaybedeceğini göstermektedir.

Tarama testlerinin amacı bir hastalığın ortaya çıkacağını önceden anlamaya çalışmak veya hastalığı erken evresinde yakalamaktır. Bu, hastalığa bağlı ortaya çıkacak sorunların azalmasına önemli katkılarda bulunur.

Mamografinin kadınlara belli aralıklarla yapılmasının doktorlar tarafından şiddetle önerilmesi, bu tarama testi sayesinde meme kanserinin erken tanınabilmesiyle hastalığa bağlı ölüm riskinin %20-70 oranında azaltılabilmesidir.

Rutin Mamografi Ne Sıklıkta Yapılmalıdır?

Günümüzde tarama amaçlı mamografinin meme kanseri açısından risk faktörü bulunmayan kadınlara 40 yaşında başlanması, 50 yaşına kadar 2 yılda bir, daha sonra yılda bir uygulanması önerilmektedir.

Her yıl yapılan rutin jinekolojik muayeneler esnasında yapılan meme muayenesinde bir sorun saptanması durumunda veya kadının her ay kendi yaptığı meme muayenesi esnasında bir sorun saptaması ve bu sorunun doktor muayenesiyle doğrulanması durumunda mamografi yenilenir.

Otuz yaşından daha genç olan kadınlarda bir yandan meme dokusunun yoğun olması nedeniyle görüntülemenin zor olması, öte yandan meme kanseri görülme olasılığının oldukça düşük olması nedeniyle bu yaş grubundaki kadınlara rutin mamografi önerilmez. Genç bayanlarda meme dokusundaki sorunlar genellikle meme muayenesi ve meme ultrasonografisiyle aydınlatılır.

Ailesinde meme kanserli birey bulunan veya meme kanseri geliştirme açısından çeşitli risk faktörleri olan kadınlarda rutin mamografi aralıkları Genel Cerrahi Uzmanı'nın belirlediği şemaya göre uygulanır.

Nasıl Ve Ne Zaman Yapılır?

Mamografi meme dokusunun adet döngüsünün içinde en iyi görüntülenebildiği bir dönemde yapılmalıdır. Bu dönem adet kanamasının başladığı ilk hafta içerisinde hormon seviyelerinin henüz nispeten düşük olduğu günlerdedir. Menopoz döneminde bulunan bir kadın ise bu incelemeyi herhangi bir günde yaptırabilir.

Mamografi, mamografi cihazı adı verilen özel bir röntgen cihazı yardımıyla her iki memenin sıkıştırılarak çeşitli seviye ve kesitlerde filmlerinin alınmasından ibaret bir incelemedir. Mamografi esnasında meme dokusunun sıkıştırılmasının amacı daha nitelikli görüntüler elde etmek ve kadının alacağı radyasyon dozunu en düşük seviyeye indirmektir.

Elde edilen röntgen görüntüleri daha sonra bir Radyoloji Uzmanı tarafından değerlendirilir ve bulguların ve önerilerin yer aldığı bir rapor düzenlenir.

Radyoloji Uzmanı değerlendirmesini yaparken genellikle önceki yıllardaki görüntüleri de dikkate alır. Bu nedenle mamografi filmlerinin ve raporlarının düzenli olarak muhafaza edilmesi ve Radyoloji Uzmanına sunulması son derece önemlidir.

Meme protezi olan kadınlarda mamografi ile görüntü elde etmek zordur. Bu durumlarda inceleme genellikle Manyetik Rezonans (MR) ile yapılır.

Mamografi Raporu

Radyoloji Uzmanı elde edilen görüntüleri incelerken bu görüntülerde çok çeşitli özellikleri dikkate alır: Meme dokusunda kitle görünümünün olup olmadığı, doku içinde kalsifikasyon (kireçlenme) alanları, meme dokusunun yoğunluğu ve yoğunluğun meme dokusu içindeki dağılımı, meme cildinin kalınlığı, koltukaltı lenf bezlerinin durumu yazılacak olan raporu belirleyen temel özelliklerdir. Meme kanseri düşündüren hiçbir bulgu saptanmadığında bu durum genellikle “normal mamografi bulguları” olarak rapor edilir.

Görüntülerde normaldışı bulguların varlığı durumunda Radyoloji Uzmanı yazdığı raporda genellikle yönlendirici önerilerde bulunur.

Meme içinde kanser düşündüren bir görüntü varlığında bu durum raporda genellikle “ileri inceleme önerilir” şeklinde belirtilir.

Kitle saptandığında bu kitlenin kist yapısında olup olmadığının belirlenmesi amacıyla “ultrasonografi incelemesi önerilir” ibaresi de mamografi raporlarında sıklıkla görülür.

Mamografinin normal olup olmadığının nihai kararını meme muayenesini yapmış ve kadının tıbbi ayrıntılarını bilen doktor verir.

Meme Ultrasonografisi

Günümüzde çoğu durumda mamografi ve meme ultrasonografisi beraberce yapılmaktadır. Bunun en önemli nedeni meme ultrasonografisinin meme dokusundaki kistik ve solid (“katı”) oluşumları birbirinden net bir şekilde ayırabilme yetisidir.

Источник: https://www.jinekoloji.net/mamografi-meme-ultrasonografisi

Mamografi İle Meme Kanseri Taraması

Mamografinin Meme Kanserindeki Yeri

Mamografi İle Saptanan Bir Kitle

Klinik meme muayenesi (doktorunuz tarafından yapılan meme muayenesi) ile birlikte yapılan mamografi (meme filmi) meme kanserini erken teşhis etmenin en etkili yoludur.

Mamografinin hem yararları hem de bazı sınırlamaları vardır. Örneğin, bazı kanserler mamografi ile saptanamaz fakat meme muayenesi ile tespit edilebilir.

Kendi memenizi kitle veya diğer değişiklikler açısından kontrol etmenize kendi kendinize meme muayenesi denir. Yapılan çalışmalar kendi kendinize meme muayenesinin meme kanserine bağlı ölümleri azalttığını göstermemiştir. Kendi kendinize meme muayenesi klinik meme muayenesi ve mamografinin yerini tutmaz.

Mamografi Nedir?

Mamografi bir kadının memelerinde herhangi bir problem olup olmadığını görmek için kullanılan güvenli bir testtir. Mamografide her iki memenin resimlerini çekmek için düşük dozlu özel bir röntgen makinesi kullanılır. Filmin sonuçları bir radyoluğun incelemesi için bir röntgen filmine veya doğrudan bilgisayara kaydedilir.

Mamografi, memedeki kitle veya değişiklikleri doktorun daha yakından görebilmesini sağlar. Klinik meme muayenesi sırasında bir doktor veya kadının kendisinin hissedemeyebileceği kadar küçük kitleler gösterilebilir. Mamografi meme kanserini saptamak için doktorların sahip olduğu en iyi tarama aracıdır.

Mamografide bir kitle saptanırsa doktorunuz ultrason veya biyopsi gibi başka testler isteyebilir. Biyopside kitle ve kitlenin etrafındaki alandan küçük bir miktar doku alınır.

Bu doku kanser veya kanser gelişmesi muhtemel anlamına gelebilen değişikliklere bakılması için incelenmek üzere laboratuara gönderilir. Meme kitleleri iyi huylu (kanser değil) veya kötü huylu (kanser) olabilir.

Meme kanserinin erken teşhis edilmesi kadının kanserden kurtulma şansını artırır. Ayrıca, meme kanseri erken saptandığında daha fazla tedavi seçeneği vardır.

Mamografi Çeşitleri

Solda Klasik Bir Mamografi Sağda İse Dijital Bir Mamografi Görmektesiniz

  • Tarama mamografisi hiçbir meme kanseri belirtisi bulunmayan kadınlarda yapılır. 40 yaşına geldiğinizde yılda bir mamografi çektirmelisiniz.
  • Tanısal mamografi bir kadının meme kanseri belirtileri veya memede kitlesi olduğunda yapılır. Tanısal mamografi tarama mamografisinden daha uzun zaman alır çünkü memenin daha fazla sayıda filmi çekilir.
  • Dijital mamografi memenin elektronik bir görüntüsünü çeker ve doğrudan bilgisayara kaydeder. Son çalışmalar dijital görüntülerin kanseri bulmada röntgen film görüntülerine göre daha iyi olduğunu göstermemiştir.

Mamografi Nasıl Çekilir?

Mamografi çekilmesi için önce özel bir Röntgen makinesinin önünde durursunuz. Röntgeni çeken kişi (radyoloji teknisyeni) memenizi (her seferinde birini) iki plastik tabaka arasına yerleştirir. Tabakalar memenizi düzleştirmek için baskı yaparlar.

Bu sırada memenizde birkaç saniye süreyle basınç hissedersiniz. Bu basınç size bir miktar rahatsızlık verebilirler; sıkılmış veya kıstırılmış hissedebilirsiniz. Fakat, memeniz ne kadar düzleşirse görüntü o kadar net olur. Mamografide her memenin iki filmi çekilir – biri yandan diğeri yukarıdan.

Bir tarama mamografisi başlangıçtan bitime yaklaşık 15 dakika sürer.

Meme İmplantı Olanlarda Mamografi

Meme implantınız varsa randevunuzu alırken bunu belirtmeyi unutmayın. Meme implantı olan hastaların mamografisini çekmekte eğitilmiş bir radyoloji teknisyenine ihtiyacınız vardır.

Bu önemlidir çünkü meme implantları bir miktar meme dokusunu gizleyebilir. Bu da radyoloji uzmanının filmleri incelerken meme kanserini görmesini zorlaştırabilir.

 İmplant olan bir memenin mamografisini çekmek için röntgen teknisyeni meme dokusunu implanttan biraz uzağa nazikçe kaldırır.

Mamografi Çektirme Sıklığı

  • 40 yaş ve üzerindeki her kadın yılda bir mamografi çektirmelidir.
  • Meme kanseri veya başka meme problemleri geçirmiş olan veya ailesinde meme kanseri öyküsü olan kadınların, mamografilere 40 yaşından önce başlamaları veya daha sık çektirmeleri gerekebilir.
  • Mamografi çektirmeye ne zaman başlamanız ve hangi sıklıkla çektirmeniz konusunda doktorunuzla konuşun.

Mamografi İçin Hazırlık

Mamografi çektireceğiniz yere gitmeden önce uymanız gereken özel talimatlar hakkında görüşün. Uyulması gereken bazı genel kurallar şunlardır:

  • Randevunuzu adetinizden bir hafta sonrasına alın. Memeleriniz adetinizden sonra daha az acır.
  • Meme implantınız varsa, bunu mamografi çektireceğiniz merkeze randevu alırken mutlaka söyleyin.
  • Bluzla beraber etek, pantolon veya şort giyin. Bu şekilde, üstünüzü çıkarabilir ve etek, pantolon veya şortunuzla çektirebilirsiniz.
  • Randevu günü, koltuk altınıza veya memelerinize hiçbir deodorant, parfüm, losyon veya toz sürmeyin.

Mamografinin Sınırları

Her tıbbi testte olduğu gibi mamografinin de sınırları vardır. Bu sınırlar şunları içerir:

  • Mamografiler sadece tam bir meme muayenesinin bir parçasıdır. Doktorunuz klinik meme muayenesi de yapmalıdır. Mamografide anormal bir şey çıkarsa doktorunuz başka testler ister.
  • Yanlış negatif sonuç çıkabilir. Bu, aslında kanser varken her şeyin normal göründüğü anlamına gelir. Yanlış negatif sonuç çok sık olmaz. Genç kadınlarda mamografide yanlış negatif sonuç çıkma ihtimali yaşı daha büyüklere göre daha fazladır. Bunun nedeni, meme dokusunun gençlerde daha yoğun olmasıdır. Böylece kanseri fark etmek gençlerde daha zorlaşır.
  • Yanlış pozitif sonuç çıkabilir. Bu, aslında kanser yokken mamografi sonucu kanser gibi göründüğünde olur. Yanlış pozitif sonuçlar genç kadınlarda yaşı daha büyüklere göre daha sıktır.

İlgili Yazı Yok.

Источник: https://canersonmez.com/index/2012/01/mamografi-ile-meme-kanseri-taramasi/

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.