Mantar Çeşitleri

Yenilebilen Mantar Çeşitleri

Mantar Çeşitleri

Sanrım hayatında mantar görmemiş kimse yoktur. Hele ki doğayla iç içe olup, kendini doğada bulan bir kişi onlarca mantar çeşidi görmüştür. Öncelikle mantar nedir sorusuna cevap verelim.

Mantar Nedir?

Latince de Fungi olarak adlandırılan mantar, tek hücreli veya çok hücretli olabilir. Mantarları sınıflandırmadan önce birkaç önemli bilgi verelim. Mantarlar, hayvanlar ile bitkiler arasında yer alan canlılar olarak kabul edilir.

Hayvanlar gibi hareket etmezler fakat aynı zamanda bitkiler gibi de klorofil taşımazlar.

Hareket edememesi, sporla çoğalmaları gibi etkenler nedeniyle bitki olarak kabul edilirken, klorofil içermemeleri, yaprak, kök gibi kısımlarının bulunmayışı nedeniyle de bitkilerden farklılık gösterirler ve hayvan olarak kabul edilebilir.

Mantarlar genel olarak üç gruba ayrılır ama biz en çok şapkalı mantarları biliriz. Genel olarak yediğimiz mantarlar şapkalı mantarlardır. Mantarların zehirli ve zehirsiz çeşitleri vardır.

Peki yenebilen mantar ile yenemeyen mantar türlerini nasıl ayırt ederiz? Yani zehirli mantar çeşitleri nasıl ayırt edilir?

Bölgelere Göre Yetişen ve Yenebilen Mantar Türleri

Mantarlar lezzetli olmasının yanı sıra oldukça da tehlidir. Çünkü yenebilen mantarlar zehirli mantarlara benzemeleri nedeniyle bu konuda bilgili olmak gerekmektedir. Bildiğiniz bir yenilebilir mantara benzeyen zehirli bir mantar olabileceğini de unutmayın. Ülkemizde bölgelere göre yetişen ve yenilebilen mantar türlerini sıralayalım.

Kanlıca Mantarı

En sevdiğim mantarı en başa yazdım.

Genellikle Batı Karadeniz Bölgesi dağlarında, kırlarında, tarlalarında yetişir ve bölge halkı tarafından belki de kırmızı et ile aynı kefeye konabilecek yegane yiyecektir.

Kanlıca mantarı, ilk çıktığı dönemde sevenleri tarafından 60 – 70 lira gibi fiyatlara da alıcı bulmaktadır. Birçok çeşidi vardır. Karaçam, sarıçam gibi. Genelde çam, meşe gibi ağaçların yakınında bulunur.

Doğaya gidip kamp yapanlar, uzun süreli doğada konaklayanlar için oldukça önemli bir yiyecektir. Bulması da oldukça kolaydır. Bir mantar bulduğunuz zaman eğer şanslıysanız kovanızı aynı bölgede doldurabilirsiniz. Aynı zamanda da eğer kökünü bırakıp bıçak düzgün bir şekilde keserseniz birkaç gün sonra aynı bölgede yine mantar bulabilirsiniz. Oldukça leziz bir mantardır.

Yukarıda saydığımız teh bu mantar için geçerlidir. Yalancı Kanlıca adı verilen zehirli bir türü vardır. Birebir kopyasıdır. Ayırt edebilmek için tecrübeli olmanız gerekir. Fakat çok basit bir yöntemi vardır. Yenebilen Kanlıca’nın şapkasının alt kısmı turuncuya çalan bir renktedir. Oysa ki Yalancı Kanlıca’nın şapkasının alt kısmı beyazımsıdır. Yani ayırt edebilmenin tek yolu budur.

Ayı Mantarı

Pek tercih etmesem de Ayı Mantarı yenilebilir bir mantar türüdür. Halk arasında “çörek mantarı” veya “bolet mantarı” olarak da bilinmektedir. Etli bir mantardır. Oldukça büyük boylara ulaşabilmektedir.

Karadeniz Bölgesi çevresinde sıklıkla bulunmaktadır. Çam, meşe, kayın gibi ağaçların yakınında yetişmektedir. Haziran ve Kasım ayları arasında bolca bulunurken, kökünü bırakarak aldığınız bir ayı mantarı 8 saat içerisinde tekrar yetişebilir.

Cincile Mantarı

Yaz mevsiminde Batı Karadeniz Bölgesi civarında sıklıkla bulunabilecek bir mantar olan Cincile Mantarı, oldukça leziz bir mantardır. Küçük yapılıdır. Eğer kökünden bükülerek kökü toprakta bırakılarak toplanırsa kısa sürede yeniden yetişmesi sağlanır. Sotesi, makarna sosu yapılmaktadır. Ayrıca bir kampçı ızgarasını yaparak açlığını giderebilir.

Karakız Mantarı

Yenilebilir mantar türlerinden olan Karakız Mantarı, çam ormanlarında sıklıkla rastlayabileceğiniz bir mantar türüdür. Diğer mantarların azaldığı dönemlerde daha fazla bulunur. Batı Karadeniz Bölgesi ve çevresinde bulunan bu mantar bölgede Karaböcü Mantarı olarak da bilinir.

Kampçılar tarafından ızgarası yapılarak yenebilecek bir mantar türüdür.

Bu listeye belki birkaç mantar daha eklenebilir. Fakat bazı mantarlar içerisinde barındırdığı maddeler gereği alerjik olabilmektedir. Bu nedenle listeyi biraz dar tutmamızın faydası olabilir diye düşünüyorum.

Doğada kamp yapıyorsunuz. Uzun süre doğada kalacaksınız ve yeterli yiyeceğiniz yok. Mantar size günü kurtarmanız için olanak verebilir. Bu satırları yazarken bile ağzım sulandı ama Kanlıca Mantarı, eğer tereyağınız var ise mutlaka denemelisiniz. Aynı şekilde ızgara olarak da yapabilirsiniz.

Источник: https://www.dogablogu.net/yenilebilen-mantar-cesitleri/

15 MANTAR TÜRÜ VE ÖZELLİKLERİ

Mantar Çeşitleri

Mantarlar, ülkemizde çok bulunmasa da birçok ülkede çok fazla bulunmakta ve tüketilmektedir. O kadar farklı renklerde ve özelliklerde mantarlar var ki gözlerinize inanamayacaksınız.

Farklı desenleriyle bazıları tam bir görsel şov yaparken bazıları ise tatlarıyla dillerde hoş bir tat bırakmasıyla ünlüdür. Kimilerinin adına halk arasında komik isimler koyulmuş ve bizden biri haline getirilmiştir.

Binlerce çeşit mantar türü bulunmaktadır ve her koşulda yetişebilen mantarlar bulunmaktadır. İşte o birbirinden farklı ve değişik mantar çeşitleri:

Şapkalı Mantarlar:

Şapkalı mantar denilince hemen hemen herkesin aklında bir mantar türü oluşuyordur. İşte bu tam da o aklınızda oluşan mantarlardandır. Birçok kişinin hayatında bir kere bile olsa gördüğü doğada bolca bulunan bir mantar türüdür.

Humuslu topraklarda ve nemin olduğu her toprakta kendilerine yer edinmeyi başarmışlardır. Şapkalı mantarların en önemli kaynağı ise ışıktır. Işıklı ortamlardan beslenir ve spor ile ürerler. Her ne kadar zehirli türleri olsa da yenilecek olan türleri de bulunmaktadır.

Ancak zehirli ve zehirli olmayanı birbirinden güzelce ayırmak gerekir. Zira ölümcül olabilirler.

Höbelen Mantarı:

BUNU DA İNCELE

Halk arasında höbelen mantarına “kuzugöbeği” demişler. İsminin anlamı ise içi boş bir sap üzerinde yine içi boş bir kafadan oluşup renginin de bej ile kahverengi arasında olan bir tipe sahip olmasından gelmektedir.

Lamellerinin rengi bal peteklerinin o güzel görüntüsünü andırarak bizlere hoş bir görüntü sunmaktadır. Mantarlara konulan isimlerin çoğu hayvanlardan gelmektedir.

Mantarların ilk bulundukları sıralarda, hayvancılığın yaygın olduğu bir toplumda olunduğu için, mantarların şekillerine de hayvanlardan yola çıkarak isimler uygun görülmüştür.

Halı Saçağı Mantarları:

Evet, halı saçağı mantarı diye bir isim mi olur diyorsunuz. Yapmışlar, olmuş. Halk arasında bu isimle anılmasından dolayı ismi halı saçağı olarak kalmış. Diyenlerde boşuna dememiş tabi ki. Görüntüsü bir kıvırcık marul edasında olduğu için bu isim ile yıllardır anılmaktadır.

Bu mantarların özelliği ise çam ağaçlarının üzerinde yetişmeleridir. Ayrıca yenilebilen bir mantar çeşididir. Birçok kişi, görüntüsüne aldanarak halı saçağı mantarını yemek istemez.

Ancak bir gün bir adaya düşerseniz, mutlaka bu mantarların yenilecek olduğunu hafızalarınızdan çıkarmayın.

Koçak Mantarı:

BUNU DA İNCELE

Asıl adı Latinceden gelen Lactorius Piperatus olmaktadır. Kesildiğinde veya kırıldığında içinden süt akan ve sütü de kendisi gibi bembeyaz olan bir mantar türüdür.

Latince isminden de anlaşılacağı üzere yenildiğinde biberi andıran baharat tatlarını bünyesinde barındırır. Piperatus, biber anlamına gelmektedir bu nedenle acı bir biber aromasındadır. Oldukça lezzetlidir.

Çok bulunan bir mantar çeşidi olmakla beraber dağlık bölgelerde, ağaçlık alanlarda kolaylıkla yetişir. Bir gün uçsuz bucaksız bir ormana yolunuz düşerse, mutlaka karşılaşırsınız.

Geyik Sırası Mantarı:

Geyik sırası mantarlarının geyikle bir ilgisi olduğu düşüncesini hemen aklınızdan çıkarın. İsminin nereden geldiği bilinmese de ve kimse bunun merak etmiş olmasa da tadı merak edilecek cinstendir.

O kadar lezzetli bir tadı vardır ki, yiyen bir daha yemek ister. Şapkalı mantar türlerindendir. Diğer mantarlara göre daha değişik bir görüntüsü vardır. Düz ve uzun saplara sahiptir ve üzerindeki şapkası, özenle oraya yerleştirilmiş gibi düzgündür.

Bej rengine sahiptir ve buralardan çok uzaklarda, kuzeyde yetişmektedir.

Balkadın Mantarı:

BUNU DA İNCELE

Balkadın mantarının ismi büyük ihtimal tadının bir kadın kadar bal olmasından kaynaklı olarak konulmuştur. Çünkü lezzeti dillere destan olmuştur ve lezzeti ile geyik sırası mantarı ile zirveyi kovalamaktadır. Geyik sırası ile aynı familyadan sayılabilecek balkadın mantarı da kuzeyde, balta girmemiş ormanlarda yetişmektedir.

Kavak Mantarı:

Kavaklar dökülürken, sonbahar mevsimlerinde çıkar karşımıza kavak mantarları. İsminden anlaşılacağı üzere kavak ağaçlarının yüz kısımlarında kendi kendine türerler. Her ne kadar görüntüsüyle çirkin ördek yavrusuna benzese de tadı ile bir kuğunun güzelliğini andırmaktadır. Hiçbir uğraş göstermeden kendi kendilerine bulundukları ortamda üreme özelliğine sahiptir.

Mıh Tepesi Mantarı:

Mıh tepesi mantarının yetişme yeri köyler ve açık alanlardır. Tadı bizlere yabancı olan bir mantar türü değildir. Sapının boyu uzunca olup üzerine minik, sevimli bir şapkası bulunmaktadır. Bazı köylerde çorbasının kaynatılıp içildiği de bilinmektedir. Mıh tepesi denilmesinin nedeni ise tepelerde ve köylerde yetişmesinden gelmektedir.

BUNU DA İNCELE

Kuzu Kulağı(Göbeği) Mantarı:

Yine halkın bir isim bulduğu mantar türlerindendir. Yalnız kuzukulağına nedense halk arasında kurt kulağı diyenlerde varmış. Herkesin algısı farklı tabi ki. İlkbaharda mevsiminde yetişerek, ağaç olan, çamlık olan her yerin altında yetişebilmektedir.

Kuzukulağı denmesinin sebebi ise açıldığı anda bir kulak şeklinde görüntünün oluşmasıdır. Üzerinde çok fazla kum bulundurduğu için yıkaması da yenmesi de bir hayli zordur. Yemek yemek için emek sarf etmek istiyorsanız kuzu kulağı mantarını tercih edebilirsiniz.

Dil buran Mantarı:

Kadınların çok sevdiği pembe rengini üzerinde taşıyan bir şapkalı mantar türüdür. Renkleri sadece pembe olmamakta, içinde çok farklı renkleri barındırarak güzel bir görüntüsü olan asil mantarlardır.

Sapının ve lamellerinin rengi beyaz olmaktadır. Tadı acımtırak olup yenmesi çok keyifli olmasa da bir suyun içinde haşlandıktan sonra tüketildiğinde acı tadı gitmektedir.

Dil buran denmesinin nedeni de bu acımtıraklığından gelmektedir.

Geyik Mantarı:

Geyik sırası mantarından daha farklı bir mantardır. Şekilleri düzgün olmayan ve öylesine bir şekilde türemiş hissi uyandıran şekilsiz mantarlardır. Lamellerinin rengi kahverengi ve beyaz olabilmektedir. Ancak geyik kılına benzeyen cismi ile bu isme layık görülmüştür. Bazı köylerde kurutulup kışın yendiği bilinmektedir.

Ayı Mantarı:

BUNU DA İNCELE

Ayı mantarları doğada en fazla bulunup, zehirli olmamasına rağmen hiç tüketilmeyen nadir mantarlardandır. Bu da cıvık bir yapısı olması dolayısıyla iştah açıcı bir yapıda olmamasından kaynaklanmaktadır. İçinde kendine özel balı bulunmaktadır.

Ormanların iç kısımlarında ve açık alanlarda kolaylıkla yetişebilirler. Şapkalı olan mantarlardan olan ayı mantarlarının lamelleri ise kahverengidir ancak lamellerinin şekli diğer mantarlara benzememekte ve değişik bir yapıda olmaktadır. Aslında ayı mantarından çok “ayı boku” ismiyle anılır.

Bunun da nedeni çürüdüğü zaman bir ayı pisliğini andıran görüntüsüdür.

Ağaç Mantarları:

Ağaç mantarları, Türkiye’den çok uzak bölgelerde, kuzey bölgesinde yetişir. Ağaç gövdelerinin içinde hevenkler halinde yetişmekte olup, rengi diğer mantar türleriyle aynı şekilde bej ve kahverengi olmaktadır. Lezzet olarak güzel bir tat bırakırlar ve yenilmesinde bir sakınca yoktur. Yiyen şişman, yemeyen pişman demişler.

Çayır Mantarları:

Çayır mantarları, bütün dünyada varlığını kanıtlamış ve zirveye oturmuş bir mantar türüdür. Dünyanın her yerinde bulunur ve “Kızıl mantar, Ak mantar” isimleriyle de anılır. Dünyanın her yerinde bulunması dolayısıyla isimleri de farklılık gösterebilmektedir.

Lamellerinin renklerinin bazıları pembe bazılarının ise kahverengi olmaktadır. Etli bir yapısı olmadığından, kırılgan ve naiftirler. Yaşlandıkları zaman tamamen bir şapka görüntüsü haline bürünürler. Tat olarak lezzetli mantarlardır.

Normal bildiğimiz mantar tadında, evimizde pişen normal mantar türlerindendir.

WhatsApp

Источник: https://misskadin.com/mantar-cesitleri-nelerdir-ve-ozellikleri-27

Yenilebilir Mantarlar ve Zehirli Mantarlar (Resimli Anlatım)

Mantar Çeşitleri
Çörek mantarı – Boletus edulis

Türkiye iklkim çeşitliliği nedeniyle bir çok mantar türüne ev sahipliği yapmaktadır. Doğada yetişen bu mantarların çoğu besin değeri bakımından zengin olduğu için insanla tarafından tüketilmektedir. Ticari açıdan da oldukça önemli bir gelir kaynağıdır. Bu mantarlar özel çiftlik ve tarım alanlarında da yetiştirilmektedir.

Ülkemizde yenilebilen mantar türlerine baktığımızda 30’dan fazla çelşidinin olduğunu görmekteyiz. Bu mantar türlerinin çoğu pazarlarda, marketlerde satılmaktadır. Aşağıda ülkemizde bulunan ve yenilebilen mantar türlerini resimli bir şekilde sizlere sunuyoruz.

DİKKAT: Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Aşağıdaki resimlere bakarak zehirli ve zehirsiz mantar türlerini ayırt etmeniz çok zordur. Yabani mantarların uzmanlar tarafından toplanması gerekir.

Türkiye’de Yenen Mantar Çeşitleri

Kuzugöbeği mantarı (Morchella esculenta)

Kuzu göbeği mantarı – Morchella esculenta

Kuzu Mantarı (Morchella conica)

Kuzu Mantarı – Morchella conica

Domalan yada tombalak (Terfeziaceae)

Domalan, tombalak – Terfeziaceae

Sütsüz Mantar (Russula delica)

Sütsüz Mantar – Russula delica

Kanlıca mantarı (Lactarius deliciosus)

Kanlıca mantarı – Lactarius deliciosus

Tirmit mantarı – Lactarius volemus

Tirmit mantarı – Lactarius volemus

Çörek mantarı (Boletus edulis)

Çörek mantarı – Boletus edulis

Kaypak mantar (Suillus luteus)

Kaypak mantar – Suillus luteus

Öküz mantarı (Boletus badius)

Öküz mantarı (Boletus badius)

Melez mantarı (Boletus elegans)

Karaçam Mantarı- Boletus elegans

Doru renkli şişkin mantar (Boletus badius)

Doru renkli şişkin mantar (Boletus badius)

Çam kabara (Choogomphus Rutilus)

Çam Kabara (Choogomphus Rutilus)

Kar çanı mantarı (Hygrophorus Chrysodon)

Kar çanı mantarı (Hygrophorus Chrysodon)

Bal mantarı (Armillaria mellea)

Bal mantarı – Armillaria mellea

Değişken renkli mantar (Phlegmacium variecolor)

Değişken renkli mantar – Phlegmacium variecolor

Çayır mantarı (Agaricus campestris)

Çayır mantarı (Agaricus campestris)

Karakız mantarı yada karaçam mantarı (Suillus grevillei)

Karaçam Mantarı- Boletus elegans

İmparator mantarı (Amanita caesarea)

İmparator mantarı – Amanita caesarea)

Şemsiye mantarı (Lepiota procera)

Lepiota procera – Parasol – Riesenschirmpilz

Pösteki Mantarı (Coprinus comatus)

Pösteki Mantarı – Coprinus comatus

İstiridye mantarı (leurotus cornucopiae)

İstiridye mantarı – Pleurotus cornucopiae

Kayın mantarı yada kavak mantarı (Pleurotus ostreatus)

Kavak mantarı – Pleurotus ostreatus

Yumurta mantarı (Cantharellus cibarius)

Yumurta mantarı- Cantharellus cibarius

Borazan Mantarı (Craterellus cornucopioides)

Borazan Mantarı- Craterellus cornucopioides

Kıvırcık mantar yada Karnabahar mantarı (Sparassis crispa)

Kıvırcık mantar, Karnabahar mantarı – Sparassis crispa

Biftek mantarı (Fistulina hepatica)

Biftek mantarı – Fistulina hepatica

Kükürt mantarı (Polyporus sulphureus)

Kükürt mantarı – Polyporus sulphureus

Pullu Mantar (Polyporus squamosus)

Pullu Mantar – Polyporus squamosus

Sığır Dili Mantarı (Hydnum repandum)

Sığır Dili Mantarı – Hydnum repandum

Dede sakalı mantarı (Hydnum coralloides)

Dede sakalı mantarı – Hydnum coralloides

Zehirli Mantarlar Nelerdir?

Zehirli mantarlar arasında  ölümcül etkiye sahip olanlar bulunmaktadır. Özellikle köygöçüren isimli mantar en zehirli olan türlerin başında gelir. İsmini de toplu zehirlenme olaylarından dolayı almıştır. Bazı hafif zehirli mantarlar da bulunuyor.

DİKKAT: Zehirli yada zehirsiz mantarı ayırt etmek çok zor olabilir. Özellikle yabani mantarlar uzmanlar tarafından toplanmalıdır. Buradaki bilgiler bilgilendirme amaçlıdır.

Şeytan mantarı (Boletus satanas)

Şeytan mantarı (Boletus satanas)

Yalancı Dede Mantarı (Lepiota brunneoincarnata)

Yalancı Dede Mantarı (Lepiota brunneoincarnata)

Sinek mantarı (Amanita muscaria)

Sinek mantarı (Amanita muscaria)

Psilocybe semilanceata

Psilocybe semilanceata

Amanita pantherina

Amanita pantherina

Ağulu mantar (Omphalotus olearius)

Ağulu mantar (Omphalotus olearius)

Galerina autumnalis

Galerina autumnalis

Köygöçüren mantarı (Amanita phalloides)

Köygöçüren mantarı (Amanita phalloides)

Источник: http://www.bilgeniz.com/yenilebilir-mantarlar-ve-zehirli-mantarlar-resimli-anlatim/

Yöremizin yenebilen mantar çeşitleri

Mantar Çeşitleri

Yöremizin iklimi mantar yetişmesine çok uygun olduğundan, ırmak kenarlarından çayırlara ve orman içlerine kadar olan yerlerde çok sayıda mantar çeşidi yetişir. Bunların bir kısmı halk tarafından bilinir ve gıda olarak tüketilir. 

Mantarların yetiştiği iki bölge vardır.

Ilgaz Dağlarının yöremizdeki uzantıları olan Elekdağı, Kolaz ve Göktepe bölgeleri güneyde kalan dağlık kesimlerdir. İkinci bölge Küre Dağlarının devamı olan ve yöremizle sahil kesimi arasında kalan dağlık kesimler ve yaylalardır.

Bir bölgede yetişen bazı mantar türleri diğer bölgede yetişmeyebilir. 

Biz halk tarafından iyi bilinen ve tüketilen mantarları tanıtmak için bu mantarların isimlerini ve özelliklerini vermeye çalışacağız.

Höbelen Mantarı(Kuzu Göbeği)

Bu mantarın Türkiye’de yaygın olarak bilinen adı “Kuzu Göbeği” mantarıdır. İçi boş bir sap üzerinde içi boş bir kafadan ibarettir. Rengi bej ile kahverengi arasında değişir. Bir özelliği de bal peteğine benzeyen lamellerinin kafa kısmının dış tarafında olmasıdır.

Sistematikte Morchella genusunda yer alır. Çok sayıda türü ve alt türü vardır. Bunlardan ikisi M. Esculenta ve M. Konica’dır. Bu mantarlar sadece ilkbaharda yetişir. Irmak kenarlarından yüksek kesimlere, ağaçlık alanlara kadar çok yerde olabilir.

İklim ve ortam olarak çok seçicidir. Çoğu seneler fazla çıkmaz. Fazla yetişmediğinden ve yurt dışına gönderildiğinden fiyatı çok yüksektir. Bol olduğu senelerde bile ucuzlamaz.

Fiyatının yüksekliği nedeni ile artık bu mantarları alıp yemek pek kolay olmamaktadır.

Höbelen mantarı bazı seneler bol olabilir. Böyle senelerde bu mantarı toplayarak kendine otomobil alanlar bile olmuştur.

Değişik bir tadı olan, lezzetli bir mantardır.

Halı Saçağı Mantarı

Halk arasında şeklinden dolayı bu isim verilmiştir. Herkesin bildiği şapkalı mantarlara hiç benzemezler. Bu ad altında birkaç çeşit mantar pazara gelmektedir. Bunlardan biri “Çam mantarı” adı verilen ve görünüşü kıvırcık marulu andıran mantar çeşididir.

Çam ağaçları üzerinde yetiştiğinden bu isim verilmiştir. Bu mantarın Latince adı “Sparassi Crispa”dır. Diğer türe “Saçaklı Mantar” adı verilmiştir. Bu mantarda ağaç gövdelerinde yetişmektedir. Latince adı “Hericium” olan ve çok sayıda türü ve alt türü vardır. Bu mantarın Türkiye’de bilinen adı “Mercan” mantarıdır. Bu ad da şeklinin mercana benzemesinden dolayı verilmiş olmalı.

Yöremizde bilinen ve pazara gelen üçüncü tür saçaklı mantara mahallinde “Kedi tırnağı”denmektedir.

Bu tür “Clavaria” genusundan bir mantar olsa gerek. Diğer iki türün aksine bu mantar ağaçta değil yerde yetişmektedir. Pazara en çok yerde yetişen bu mantar türü gelmektedir.

Halı saçağı adı altında pazara getirilen bu mantarlar sadece sahil kesimini iç kesimden ayıran kuzeydeki dağlık yörede yetişmektedir. Tatları bir birine benzese de araların az da olsa bir lezzet farkı vardır.

Koçak Mantarı

Latince adı “Lactarius Piperatus” olan bu mantara halk arasında “Koç Mantarı” adı da verilmektedir. Adındaki Lactarius onun kanlıca mantarı ile aynı genustan olduğunu gösteriyor.

Nitekim kanlıca mantarı gibi bu mantarda sütlü mantardır. Mantarın sütü kendisi gibi beyazdır. İsminde ki “Piperatus” kelimesi onun biberli olduğunu anlatmaktadır.

Adını tam Türkçeleştirirsek buna “Biberli Sütlü Mantar” dememiz gerekir.

Bu mantarın gerçekten baharlı bir tadı vardır. Bu bahar bana terenin baharını hatırlatır. Hoşlanılmayacak bir tat değildir. Sert kütür kütür bir mantardır. Rengi ve sütü beyazdır. Bol bulunur bu yüzden kanlıca mantarı kadar değer bulmaz.

Bu mantar Ilgaz dağlarının devamı olan dağlık bölgede, ağaçlık alanlarda yetişir. Ağaç yapraklarının altından kabarır. Mantar arayanlar yaprakların yaptığı bu kabarmadan altında mantar olduğunu anlarlar. 
Soğanla kavrulup üzerine sarımsaklı yoğurt dökerek yenir. Değişik yemeklerini de yapmak mümkündür.

Geyik Sırası Mantarı

Lezzet bakımından kanlıca mantarı ile yarışır. Lezzeti bildik tanıdık mantar lezzetine benzerse de biraz daha değişik olup çok lezzetlidir. Şapkalı mantarlardandır, ilginç bir şekli vardır. Düz uzun sap üzerinde muntazam bir şapka vardır. Sap ve şapka bej renktedir.

Bu mantar güney tarafta bulunmuyor, sadece kuzeydeki dağlık kesimde yetişiyor. Belirli sıralar halinde bulunduğu için “Geyik sırası mantarı” adı verilmiştir. Bazı mevsimlerde bu mantar kanlıca mantarı bittikten sonrada pazara gelmeye devam eder.

Bal Kadın Mantarı

Bu mantar da güneyde bilinmeyen sadece kuzeyin dağlık bölgesinde yetişmektedir. Şekil ve yetişme bakımından geyik sırası mantarına benzemektedir. Bu mantarda sevilen bir mantardır. Az sayıda pazara gelmektedir.

Şapkalı bir mantar olup bej renktedir. Şapka üzerinde kahverengi lekeler bulunabilir.

Ağaç Mantarı

Bu mantar kuzey tarafın ormanlarının ağaç gövdelerinde hevenkler halinde yetişir. Rengi bejden sütlü kahverengine değişebilen renklerdedir. Lameller daha açık renklidir ve alt yüzde ve asimetriktir.
Lezzeti güzeldir.

Kavak Mantarı

Sonbaharda kesilmiş kavak ağaçlarının kesim yüzlerinde kendiliğinden biter. Pazara seyrek olarak gelir. Çok fazla yetişen bir mantar da değildir. Görünüşü pek güzel değilse de lezzeti çok güzeldir. Tadı bildik mantar lezzetini andırsa da ondan daha yoğun bir tadı vardır. Japonlar bu mantarı kültüre almayı başarmışlardır.

Çayır Mantarları

Yöremizde bu mantarlara “İçi Kızıl” ya da “Ak Mantar” denmektedir. Bu mantar türü bütün dünyada en yaygın mantar türü olduğunu sanıyoruz. Genellikle açıklık alanlarda, ekilmeyen tarlalarda ilkbahar ve sonbahar mevsiminde çıkmaktadır. Sapı ve şapkası beyazdır.

Lamelleri kahverengi olan ve pembe olan iki türü vardır. Lamelleri kahverengi olan türün lamelleri açıktan koyu kahverengiye kadar değişir. Pek etli değildir kolay kırılır. Lamellelir pembe olan çeşidin şapkası sap üzerine sarılmış haldedir. İyice yaşlanınca bir şapka şeklini alır.

Gayet etli ve sert bir mantardır.

Bütün dünyanın tanıdığı ve sevdiği mantar lezzeti bu mantarların lezzetidir. Kültür mantarı da bu pembe lamelli ve kütür kütür etli türden üretilmiştir. Bol ve kolay bulunduğu için yöremizde yeterince değerlendirilmez. Sonbaharda kanlıca ve diğer çok tutulan mantar türleri çıktığı için pazara getirilmez.

Çok lezzetli olan bu mantar yetirince değerlendirilmez. Pek çok yemeğe ayrı bir lezzet verebilecek olan bu mantarın çorbası güzel olur. Makarna ve pilav üzerine sos olarak yakışır.

Kum Mantarı

Baharın en erken çıkan mantarlarındandır. Irmak ve dereler kenarında kumluk yerlerde yetişir. Lezzeti fena değildir. Görünüşü pek bir albenili değildir. Çok yetişen bir mantardan değildir. Mantar lezzetini özleyenler yoğurt sarımsakla severek yerler.

Keçi Mantarı

Bu mantar ilkbaharda da sonbaharda da yetişen mantarlardandır. Alçak yerlerde kırlık alanlarda yetişir. Şapkalı bir mantardır. Şapka sap üzerine asimetrik olarak bağlanmıştır. Tadı bildiğimiz mantar tadıdır. Pazara geldiğine rastlamadım.

Mıh Tepesi

Açık alanlarda, köylerde harmanlarda yetişir. Kimi yerlerde bu mantarlar ilginç daireler halinde yetişir. Uzunca bir sap üzerinde küçük bir şapkası vardır. Küçük bir mantardır.

Mantarın şekli ve büyüklüğü eski Türk nallarına çakılan mıhlara benzediği için bu isim verilmiştir. Pazara seyrek olarak gelir. Ancak bilenler alır. Köylerde çorbası yapılır ve güzel de olur. Tadı bildik mantar tadıdır.

Kimi yerlerde bu mantara “Cincile” de denmektedir.

Kuzu Kulağı Mantarı

Bu mantara “Kurt Kulağı” da diyenler vardır. İlkbaharda çamlık alanlarda, ağaç altlarında yetişir. Açılmamış şekli açık kahverengi küçük topa benzer. İçi boştur. Açıldığı zaman biraz kulak şeklini andırır. Tadı biraz höbelen mantarını andırsa da pazarda pek paha bulmaz. Kumlarını temizlemek bir hayli zordur

Dilburan Mantarı

Değişik tonlarda pembe renkler taşıyan bir şapkalı mantardır. Sapı ve lamelleri beyazdır. Acımtırak bir tadı vardır. Zaten dil buran adı verilmesi de bu yüzdendir. Haşlanıp suyu atılarak yenirse acılık kaybolur. Arazide bol bulunur, pazara gelmez.

Sonbaharda diğer mantarların çıktığı mevsimde çıktığından pek kıymetlenmez. Acı tadından zehirli olduğu sanılırsa da değildir.

Geyik Mantarı

Şapkalı bir mantar olmasına karşın, şapkası düzgün şekilli değildir. Sağlam ve etli bir mantardır. Rengi kahverengidir. Ayırt edici özelliği lamellerinin geyik kılına benzemesidir. Zaten adını da bu benzerlikten almıştır. Bu mantar son yıllarda pazara gelerek satılmaktadır. Köylerde kurutularak, kışın yendiğini öğrendik.

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.

    ×
    Рекомендуем посмотреть