Mantar Çeşitleri

Yenebilen 10 zehirsiz mantar türü

Mantar Çeşitleri

Yenen mantarlar nelerdir ya da hangi mantarlar yenilir diye merak edenlere birazcık yol göstermek adına bu yazıyı yazdık. Şimdi bu yazı hangi mantar zehirsizdir konusunda birazcık fikir sahibi olmanız için size yardımcı olacak.

Aşağıda yenen mantar türlerinden bazı örnekler bulacaksınız. Zehirsiz mantarlar ve yenebilen mantarları aşağıda tek tek inceleyebilirsiniz.

Aşağıda mantar türlerine ait bilgiler mantar tutkunları ve toplayıcıları için rehber olması dışında, doğanın gizlerini merak edenleri cezbedecek bilgiler barındırmaktadır.

Buradaki bilgiler baz alınarak mantar toplanmamalı ve tüketilmemelidir. Zehirli mantarların zehirsizlerden ayrılması uzmanlık gerektirir.

1- Sığır Dili Mantarı (Hydnum repandum)

Adını sığır diline benzeyen pütürlü yüzeyinden alan mantar, farklı çevrelerde yetişebilen bir mantar türüdür. Bu tür tamamen beyazdır.Olgunlaşınca merkezi çukurlaşır ve dokusu kadifemsi bir hal alır. Renk: Beyaz krem, sarımsı portakal sarısı veya tavuk eti rengindedir.

Sığır Dili Mantarı (Hydnum repandum) – Yenen mantar türü

2- İmparator mantarı (Amanita caesarea)

İmparator mantarı, tipi itibariyle zehri gözükse de zehirli değildir ve türünün yenebilen mantarıdır. Genelde çok zehirli olan türünün tek leziz olanı ve Eski Roma devrinden beri bilinenidir.

İmparator mantarı (Amanita caesarea) – Yenen mantar türü

Russulaceae ailesinden Lactarius salmonicolor, Lactarius deliciosus ve Lactarius deterrimus mantarlarına Türkiye’de genel olarak verilen isimdir. Bunun yanında çam mantarı ve Melki mantarı, çintar olarak da bilinirler. Türkiye’de Batı Karadeniz’de özellikle Bolu’da oldukça yaygın, lezzetli ve ekonomik bakımdan gelir getiren bir mantardır.

Olgunlaşınca huni şeklini alarak yukarı doğru düz bir şekilde kalkar. Az yapışkan, narin yapıda ve dalgalı bir görünüme sahiptir. Renk: Sarımsı turuncudan, kirli turuncuya doğru değişen renk tonlarında, zamanla merkezde ve kenarlarda yeşilimsi lekeler oluşur.

Kanlıca mantarı – Çintar mantarı (Lactarius deterrimus) – Yenen mantar türü

4- Yumurta mantarı – Tavukbacağı – Sarıkız Mantarı (Cantharellus cibarius)

Yumurta mantarı en lezzetli mantarlardandır. Orta ve Batı Karadeniz başta olmak üzere Karadeniz Bölgesi ve Marmara Bölgesi’nin Karadenize yakın ormanlarında yetişir. “Tavuk Mantarı” veya “Tavukbacağı Mantarı” olarak adlandırılır. Bolu’da “Sarıkız Mantarı”, Ünye’de ise “Tavuk Tirmidi” olarak bilinir.

Kastamonu Azdavay’da Meşe Kızılı olarak adlandırılmaktadır.   Cantharellus cibarius, “Yumurta mantarı” olarak da bilinen Cantharellaceae ailesinden lezzetli bir mantar türüdür. Hem ilkbahar yaz başı hem de sonbaharda çıkar. Muhtemelen bu ikisi arasında tür farkı vardır.

Çam, köknar ve kayın ormanlarında veya karışık ormanlarda yetişir. Sonbaharda daha çok meşelik ve çamlık alanlarda görülür. Tereyağında sote olarak, tavuk etiyle beraber veya pizza üzerinde rahatça yenebilir. Kurutulmaya ve turşu yapımına da uygundur.

Ancak zehirli Omphalotus olearius’e çok benzediği için dikkatli olunmalıdır. Yenen bu mantar türü, konserve yapılarak veya kurutularak saklanabilir.

Yumurta mantarı – Tavukbacağı (Cantharellus cibarius) – Yenen mantar türü

5- Çörek mantarı (Boletus edulis)

Çörek mantarı (Boletus edulis), Boletaceae familyasından yenilebilen mantar türü. Bilimsel adındaki bolet latincede “üstün mantar”, edulis te “yenebilen” anlamındadır. En beğenilen mantarlardan biridir. Sote, makarna sosu, çorba, hatta çiğ olarak yenebilir. Şapkası 7-30 cm büyüklükte, bazen biraz daha geniştir.

Haziran’dan Ağustos’a ve Eylül’den Kasım’a kadar bu mantarlara rastlamak mümkündür. Yapraklı ağaçlardan meşe, huş, kayın, iğne yapraklılardan çam çevresinde, oldukça asit karakterde topraklarda, ormandaki yol kenarlarında, orman sınırı boyunca, yaprak çürüntüsü üzerinde görülmektedir. Hoş kokusu ve lezzetli tadı ile yenilebilen en iyi mantarlardan biridir.

Kurutularak veya yağ içinde saklanabilir.

Çörek mantarı (Boletus edulis) – Yenen mantar türü – Yenen mantar

6- Civciv ayağı mantarı Cantharellus tubaeformis

Civciv ayağı mantarı şemsiye şeklindedir. Önce küçük bir şapkaya benzer, mantar yaşlandıkça huni şeklini alır. Mumsu yapıda ve ortası daha çukurdur. Çap 2-7 cm olup renk yeşilimsi sarıdır.

Şapka altı gençken pürüzsüzdür, yaşlandıkça damarlı görüntü alır. Etli Kısmı: Etli kısmı yumuşaktır. Spor: Geniş oranda eliptik-oval, pürüzsüz, yalındır. Çam ormanlarında ağaç gövdelerinin etrafında yetişir. Yaz – Sonbahar aylarında görülür.

Daha çok Ağustos – Kasım arası, kışın da toplanabilir.

7- Kuzu göbeği mantarı ve özellikleri (Morchella conica)

Kuzu göbeği mantarı, ülkemizde sıkça rastlanılan bir yenebilen türdür. Üzeri un kepeği serpilmiş gibi pürüzlü, beyaz, olgunlaştıkça krem renklidir. İçi oyuktur. Habitat: Nemli, kumlu alanlarda, kavaklıklarda veya çalılıklarda yetişir, daha çok Nisan ayında ortaya çıkarlar.

 Kuzugöbeği mantarı, yumurtaya benzer ve düzensiz oyuklara sahiptir. Köşeli ve geniş oylukların kenarı dolambaçlı ağ görünümündedir. Kırmızımsı ve sarıdır. Kuzu göbeği mantarı aroması nedeniyle sevilerek tüketilen ticari mantarlar içerisinde yer alır.

 Ülkemizden de her sene toplanarak değişik ülkelere ihracatı yapılmaktadır ve orman köylüleri için önemli bir gelir kapısı haline gelmiştir.

Kuzu göbeği mantarı (Morchella conica) Yenen mantar

8- Trüf Mantarı ve özellikleri (Black Truffle)

Trüf mantarı (Kara elmas)  ülkemizde bulunan ama çok sık karşılaşmadığımız lezzetli bir mantardır. Çok sık bulunmadığı için kilosu bir hayli pahalıdır. Ülkemizdeki en yaygın Tuber türüdür. Denizli’nin bazı bölgelerinde yaygın olarak yetişmektedir. Herkesin aklına ilk gelen mantarlardan biridir ama bulunması o kadar da kolay değildir.

Trüf mantarının Tuber aestivum Chatin, Tuber borchii Vittad, Tuber brumale Vittad, Tuber candidum Harkn, Tuber rufum Pico, Tuber uncinatum Chatin şeklinde çeşitleri bulunmaktadır. Bu yenebilir mantar çeşidi yurtdışına 150-200 $/kg dan satılmaktadır.

 Türkiye’de trüf mantarcılığıyla ilgili bilince henüz ulaşılamamış ve yeni yeni trüf mantarı çiftlikleri kurulmaya başlanmıştır.

Trüf Mantarı ve özellikleri (Black Truffle) Yenen mantar

9- Kayın mantarı – İstiridye mantarı (Pleurotus connucopiae – Pleurotus ostreatus)

Kayın ya da diğer bir adıyla kavak mantarı Türkiye’de çok sık bulunan-üretilen yenebilen bir mantar türüdür. Kavak mantarı, Pleurotus ostreatus, yaygın bir yenilebilen mantar türüdür. Toplanmasından kısa süre sonra böcek kurtları görüldüğünden hementüketilmelidir.

Kayın mantarının üzeri küflenmiş un gibi kokar.  Türkiye’nin her yerinde bulabileceğiniz yenen bir mantar türüdür. Market ve pazarlarda da karşımıza çıkan bu mantarlar ızgara ve yemeklerin yanı sıra birçok şekilde tüketilmektedir.

İstiridye mantarının kenarı her tarafta içeri kıvrıktır. Olgunlaşıncagüderi rengini alır. Zeytini yeşilde olabilirler. Birbiri üzerinde sıralar, halinde yer alırlar. Genç numuneler yenmelidir. Yağda kızartılmış şapkaları balık tadındadır.

Pleurotus türleri dünya genelinde kültürü yapılan mantar türleri içerisinde ikinci sırada yer

almaktadır. Bu cins içerisindeki türlerden ise en fazla üretileni Pleurotus ostreatus’ tur.

Источник: https://kayramantar.com/yenebilen-zehirsiz-10-mantar-turu/

Yöremizin yenebilen mantar çeşitleri

Mantar Çeşitleri

Yöremizin iklimi mantar yetişmesine çok uygun olduğundan, ırmak kenarlarından çayırlara ve orman içlerine kadar olan yerlerde çok sayıda mantar çeşidi yetişir. Bunların bir kısmı halk tarafından bilinir ve gıda olarak tüketilir. 

Mantarların yetiştiği iki bölge vardır.

Ilgaz Dağlarının yöremizdeki uzantıları olan Elekdağı, Kolaz ve Göktepe bölgeleri güneyde kalan dağlık kesimlerdir. İkinci bölge Küre Dağlarının devamı olan ve yöremizle sahil kesimi arasında kalan dağlık kesimler ve yaylalardır.

Bir bölgede yetişen bazı mantar türleri diğer bölgede yetişmeyebilir. 

Biz halk tarafından iyi bilinen ve tüketilen mantarları tanıtmak için bu mantarların isimlerini ve özelliklerini vermeye çalışacağız.

Kanlıca Mantarı

Halk arasında “Kanlıca”, “Elicek” ve “Ebişek” diye bilinen bu mantarın Latince adı“Lactarius”dur. Türkiye’nin kimi yerlerinde “Melki” diye bilinir. Turuncu rengi ile dikkat çeken şapkalı mantarlardandır. Kırıldığı ya da kesildiği zaman kesit yüzünden turuncu renkli bir süt akar. Bu mantarı daha önce görmemiş olanlar rengini zehirli olduğunun işareti sayarak yemekten korkarlar.

Kanlıca mantarları genel olarak sonbahar da sonbahar yağmurlarının ardından ormanlarda ve orman çevresinde ki kırlık alanlarda, ekilmeyen eski tarlalarda çıkar. Bazen hava koşullarının uygun olduğu zamanlarda yaz ortasında da çıktığı olur.

  Lactarius genusunun 150 türü ve bu türlerin sayısız alt türü vardır. Bunları ayırt etmek için uzman olmak gerekiyor.

Ama yöremizde kanlıca mantarının bulunduğu bildirilen iki çeşidi güneyde yetişen Lactarius Deliciosus ile kuzeyde yetişen Lactarius Salmonicolor türlerini örnek olarak verebiliriz. Lactarius “sütlü” demektir.

Deliciosus “lezzetli”, salmonicolor “somon renkli” anlamlarına gelmektedir. Bu mantarlara yörede çam mantarı, köknar mantarı diye isimler verilmektedir. Ama bu isimlendirme mantarın türünü belirleyen bir isimlendirme değildir.  

L.Deliciosus güney tarafında yetişmektedir. Tıkız, dayanıklı bir mantardır. Üzerinde yeşil benekler olabilir. Mantarın örselenen kısımları kırılan kısımları zamanla yeşile döner. Sadece güney taraf dağlarında yetişen bir kanlıca türü daha vardır. Bu mantarın şekli aynı olmakla birlikte gerek kendi rengi ve gerekse sütünün rengi mordur. Bu iki mantarın lezzetleri arasında bir fark göremedik.

  Lactarius Salmonicolor kuzey taraflarında yetişen parlak turuncu renkli, kolay parçalanabilen gösterişli mantarlardır. Dikkatle toplanıp itinalı yerleştirilmezse kolayca kırılabilir.  

Bu üç tür de çok lezzetli mantarlardır. Yöre halkı bu mantarları çok sever. Ankara’da İstanbul’da oturan hemşerilerimize her gün taze olarak kutularla gönderilir. Bunların dışında kanlıca türlerinden olup kimsenin yemediği bir tür daha vardır. Bu tür bej renktedir. Kimse yemediğine göre zehirli olması olasılığı yüksektir.

Höbelen Mantarı(Kuzu Göbeği)

Bu mantarın Türkiye’de yaygın olarak bilinen adı “Kuzu Göbeği” mantarıdır. İçi boş bir sap üzerinde içi boş bir kafadan ibarettir. Rengi bej ile kahverengi arasında değişir. Bir özelliği de bal peteğine benzeyen lamellerinin kafa kısmının dış tarafında olmasıdır.

Sistematikte Morchella genusunda yer alır. Çok sayıda türü ve alt türü vardır. Bunlardan ikisi M. Esculenta ve M. Konica’dır. Bu mantarlar sadece ilkbaharda yetişir. Irmak kenarlarından yüksek kesimlere, ağaçlık alanlara kadar çok yerde olabilir.

İklim ve ortam olarak çok seçicidir. Çoğu seneler fazla çıkmaz. Fazla yetişmediğinden ve yurt dışına gönderildiğinden fiyatı çok yüksektir. Bol olduğu senelerde bile ucuzlamaz.

Fiyatının yüksekliği nedeni ile artık bu mantarları alıp yemek pek kolay olmamaktadır.

Höbelen mantarı bazı seneler bol olabilir. Böyle senelerde bu mantarı toplayarak kendine otomobil alanlar bile olmuştur.

Değişik bir tadı olan, lezzetli bir mantardır.

Halı Saçağı Mantarı

Halk arasında şeklinden dolayı bu isim verilmiştir. Herkesin bildiği şapkalı mantarlara hiç benzemezler. Bu ad altında birkaç çeşit mantar pazara gelmektedir. Bunlardan biri “Çam mantarı” adı verilen ve görünüşü kıvırcık marulu andıran mantar çeşididir.

Çam ağaçları üzerinde yetiştiğinden bu isim verilmiştir. Bu mantarın Latince adı “Sparassi Crispa”dır. Diğer türe “Saçaklı Mantar” adı verilmiştir. Bu mantarda ağaç gövdelerinde yetişmektedir. Latince adı “Hericium” olan ve çok sayıda türü ve alt türü vardır. Bu mantarın Türkiye’de bilinen adı “Mercan” mantarıdır. Bu ad da şeklinin mercana benzemesinden dolayı verilmiş olmalı.

Yöremizde bilinen ve pazara gelen üçüncü tür saçaklı mantara mahallinde “Kedi tırnağı”denmektedir.

Bu tür “Clavaria” genusundan bir mantar olsa gerek. Diğer iki türün aksine bu mantar ağaçta değil yerde yetişmektedir. Pazara en çok yerde yetişen bu mantar türü gelmektedir.

Halı saçağı adı altında pazara getirilen bu mantarlar sadece sahil kesimini iç kesimden ayıran kuzeydeki dağlık yörede yetişmektedir. Tatları bir birine benzese de araların az da olsa bir lezzet farkı vardır.

Koçak Mantarı

Latince adı “Lactarius Piperatus” olan bu mantara halk arasında “Koç Mantarı” adı da verilmektedir. Adındaki Lactarius onun kanlıca mantarı ile aynı genustan olduğunu gösteriyor.

Nitekim kanlıca mantarı gibi bu mantarda sütlü mantardır. Mantarın sütü kendisi gibi beyazdır. İsminde ki “Piperatus” kelimesi onun biberli olduğunu anlatmaktadır.

Adını tam Türkçeleştirirsek buna “Biberli Sütlü Mantar” dememiz gerekir.

Bu mantarın gerçekten baharlı bir tadı vardır. Bu bahar bana terenin baharını hatırlatır. Hoşlanılmayacak bir tat değildir. Sert kütür kütür bir mantardır. Rengi ve sütü beyazdır. Bol bulunur bu yüzden kanlıca mantarı kadar değer bulmaz.

Bu mantar Ilgaz dağlarının devamı olan dağlık bölgede, ağaçlık alanlarda yetişir. Ağaç yapraklarının altından kabarır. Mantar arayanlar yaprakların yaptığı bu kabarmadan altında mantar olduğunu anlarlar. 
Soğanla kavrulup üzerine sarımsaklı yoğurt dökerek yenir. Değişik yemeklerini de yapmak mümkündür.

Geyik Sırası Mantarı

Lezzet bakımından kanlıca mantarı ile yarışır. Lezzeti bildik tanıdık mantar lezzetine benzerse de biraz daha değişik olup çok lezzetlidir. Şapkalı mantarlardandır, ilginç bir şekli vardır. Düz uzun sap üzerinde muntazam bir şapka vardır. Sap ve şapka bej renktedir.

Bu mantar güney tarafta bulunmuyor, sadece kuzeydeki dağlık kesimde yetişiyor. Belirli sıralar halinde bulunduğu için “Geyik sırası mantarı” adı verilmiştir. Bazı mevsimlerde bu mantar kanlıca mantarı bittikten sonrada pazara gelmeye devam eder.

Bal Kadın Mantarı

Bu mantar da güneyde bilinmeyen sadece kuzeyin dağlık bölgesinde yetişmektedir. Şekil ve yetişme bakımından geyik sırası mantarına benzemektedir. Bu mantarda sevilen bir mantardır. Az sayıda pazara gelmektedir.

Şapkalı bir mantar olup bej renktedir. Şapka üzerinde kahverengi lekeler bulunabilir.

Ağaç Mantarı

Bu mantar kuzey tarafın ormanlarının ağaç gövdelerinde hevenkler halinde yetişir. Rengi bejden sütlü kahverengine değişebilen renklerdedir. Lameller daha açık renklidir ve alt yüzde ve asimetriktir.
Lezzeti güzeldir.

Kavak Mantarı

Sonbaharda kesilmiş kavak ağaçlarının kesim yüzlerinde kendiliğinden biter. Pazara seyrek olarak gelir. Çok fazla yetişen bir mantar da değildir. Görünüşü pek güzel değilse de lezzeti çok güzeldir. Tadı bildik mantar lezzetini andırsa da ondan daha yoğun bir tadı vardır. Japonlar bu mantarı kültüre almayı başarmışlardır.

Çayır Mantarları

Yöremizde bu mantarlara “İçi Kızıl” ya da “Ak Mantar” denmektedir. Bu mantar türü bütün dünyada en yaygın mantar türü olduğunu sanıyoruz. Genellikle açıklık alanlarda, ekilmeyen tarlalarda ilkbahar ve sonbahar mevsiminde çıkmaktadır. Sapı ve şapkası beyazdır.

Lamelleri kahverengi olan ve pembe olan iki türü vardır. Lamelleri kahverengi olan türün lamelleri açıktan koyu kahverengiye kadar değişir. Pek etli değildir kolay kırılır. Lamellelir pembe olan çeşidin şapkası sap üzerine sarılmış haldedir. İyice yaşlanınca bir şapka şeklini alır.

Gayet etli ve sert bir mantardır.

Bütün dünyanın tanıdığı ve sevdiği mantar lezzeti bu mantarların lezzetidir. Kültür mantarı da bu pembe lamelli ve kütür kütür etli türden üretilmiştir. Bol ve kolay bulunduğu için yöremizde yeterince değerlendirilmez. Sonbaharda kanlıca ve diğer çok tutulan mantar türleri çıktığı için pazara getirilmez.

Çok lezzetli olan bu mantar yetirince değerlendirilmez. Pek çok yemeğe ayrı bir lezzet verebilecek olan bu mantarın çorbası güzel olur. Makarna ve pilav üzerine sos olarak yakışır.

Kum Mantarı

Baharın en erken çıkan mantarlarındandır. Irmak ve dereler kenarında kumluk yerlerde yetişir. Lezzeti fena değildir. Görünüşü pek bir albenili değildir. Çok yetişen bir mantardan değildir. Mantar lezzetini özleyenler yoğurt sarımsakla severek yerler.

Keçi Mantarı

Bu mantar ilkbaharda da sonbaharda da yetişen mantarlardandır. Alçak yerlerde kırlık alanlarda yetişir. Şapkalı bir mantardır. Şapka sap üzerine asimetrik olarak bağlanmıştır. Tadı bildiğimiz mantar tadıdır. Pazara geldiğine rastlamadım.

Mıh Tepesi

Açık alanlarda, köylerde harmanlarda yetişir. Kimi yerlerde bu mantarlar ilginç daireler halinde yetişir. Uzunca bir sap üzerinde küçük bir şapkası vardır. Küçük bir mantardır.

Mantarın şekli ve büyüklüğü eski Türk nallarına çakılan mıhlara benzediği için bu isim verilmiştir. Pazara seyrek olarak gelir. Ancak bilenler alır. Köylerde çorbası yapılır ve güzel de olur. Tadı bildik mantar tadıdır.

Kimi yerlerde bu mantara “Cincile” de denmektedir.

Kuzu Kulağı Mantarı

Bu mantara “Kurt Kulağı” da diyenler vardır. İlkbaharda çamlık alanlarda, ağaç altlarında yetişir. Açılmamış şekli açık kahverengi küçük topa benzer. İçi boştur. Açıldığı zaman biraz kulak şeklini andırır. Tadı biraz höbelen mantarını andırsa da pazarda pek paha bulmaz. Kumlarını temizlemek bir hayli zordur

Dilburan Mantarı

Değişik tonlarda pembe renkler taşıyan bir şapkalı mantardır. Sapı ve lamelleri beyazdır. Acımtırak bir tadı vardır. Zaten dil buran adı verilmesi de bu yüzdendir. Haşlanıp suyu atılarak yenirse acılık kaybolur. Arazide bol bulunur, pazara gelmez.

Sonbaharda diğer mantarların çıktığı mevsimde çıktığından pek kıymetlenmez. Acı tadından zehirli olduğu sanılırsa da değildir.

Geyik Mantarı

Şapkalı bir mantar olmasına karşın, şapkası düzgün şekilli değildir. Sağlam ve etli bir mantardır. Rengi kahverengidir. Ayırt edici özelliği lamellerinin geyik kılına benzemesidir. Zaten adını da bu benzerlikten almıştır. Bu mantar son yıllarda pazara gelerek satılmaktadır. Köylerde kurutularak, kışın yendiğini öğrendik.

Ayı Mantarı

Zehirli olmadığı ve bol bulunduğu halde yenmeyen bir mantardır. Bazen çok körpeleri köylerde yenmektedir. Ben bir defa yedim ama cıvıklığı yüzünden pek beğenmedim.

Orman içlerinde de açıklık alanlar içinde de bol olarak yetişen bir mantardır. Şapka ve sapı açık kahverengi renktedir. Lamellerinin şekli ve renkleri değişiktir. Esas adı “Ayı Boku” mantarıdır.

Çürüdüğü zaman ayı pisliğini andırdığı için bu isim verilmiştir. 
 

Bilimsel adı “Boletus edulis” olan ayı mantarı “Kuzu Mantarı” olarak da bilinmektedir. Bu mantarı çiftlik hayvanları yemektedirler. Fazla yediklerinde ishal yaptığı bilinmektedir.

Burada sözünü ettiğimiz mantarlar tarafımdan yenilmiş olup zehirsizdir. Bunlara benzeyen zehirli mantarlar olabilir. Bu yüzden iyi bilinmeden mantar toplanmamasını önemle tavsiye ederiz.

Ahmet Küçükbaş

İlgili Galeriler

Источник: https://www.vitrinhaber.com/arastirma/yoremizin-yenebilen-mantar-cesitleri-h6789.html

Yenilebilen Mantar Çeşitleri

Mantar Çeşitleri

Sanrım hayatında mantar görmemiş kimse yoktur. Hele ki doğayla iç içe olup, kendini doğada bulan bir kişi onlarca mantar çeşidi görmüştür. Öncelikle mantar nedir sorusuna cevap verelim.

Mantar Nedir?

Latince de Fungi olarak adlandırılan mantar, tek hücreli veya çok hücretli olabilir. Mantarları sınıflandırmadan önce birkaç önemli bilgi verelim. Mantarlar, hayvanlar ile bitkiler arasında yer alan canlılar olarak kabul edilir.

Hayvanlar gibi hareket etmezler fakat aynı zamanda bitkiler gibi de klorofil taşımazlar.

Hareket edememesi, sporla çoğalmaları gibi etkenler nedeniyle bitki olarak kabul edilirken, klorofil içermemeleri, yaprak, kök gibi kısımlarının bulunmayışı nedeniyle de bitkilerden farklılık gösterirler ve hayvan olarak kabul edilebilir.

Mantarlar genel olarak üç gruba ayrılır ama biz en çok şapkalı mantarları biliriz. Genel olarak yediğimiz mantarlar şapkalı mantarlardır. Mantarların zehirli ve zehirsiz çeşitleri vardır.

Peki yenebilen mantar ile yenemeyen mantar türlerini nasıl ayırt ederiz? Yani zehirli mantar çeşitleri nasıl ayırt edilir?

Bölgelere Göre Yetişen ve Yenebilen Mantar Türleri

Mantarlar lezzetli olmasının yanı sıra oldukça da tehlidir. Çünkü yenebilen mantarlar zehirli mantarlara benzemeleri nedeniyle bu konuda bilgili olmak gerekmektedir. Bildiğiniz bir yenilebilir mantara benzeyen zehirli bir mantar olabileceğini de unutmayın. Ülkemizde bölgelere göre yetişen ve yenilebilen mantar türlerini sıralayalım.

Cincile Mantarı

Yaz mevsiminde Batı Karadeniz Bölgesi civarında sıklıkla bulunabilecek bir mantar olan Cincile Mantarı, oldukça leziz bir mantardır. Küçük yapılıdır. Eğer kökünden bükülerek kökü toprakta bırakılarak toplanırsa kısa sürede yeniden yetişmesi sağlanır. Sotesi, makarna sosu yapılmaktadır. Ayrıca bir kampçı ızgarasını yaparak açlığını giderebilir.

Karakız Mantarı

Yenilebilir mantar türlerinden olan Karakız Mantarı, çam ormanlarında sıklıkla rastlayabileceğiniz bir mantar türüdür. Diğer mantarların azaldığı dönemlerde daha fazla bulunur. Batı Karadeniz Bölgesi ve çevresinde bulunan bu mantar bölgede Karaböcü Mantarı olarak da bilinir.

Kampçılar tarafından ızgarası yapılarak yenebilecek bir mantar türüdür.

Bu listeye belki birkaç mantar daha eklenebilir. Fakat bazı mantarlar içerisinde barındırdığı maddeler gereği alerjik olabilmektedir. Bu nedenle listeyi biraz dar tutmamızın faydası olabilir diye düşünüyorum.

Doğada kamp yapıyorsunuz. Uzun süre doğada kalacaksınız ve yeterli yiyeceğiniz yok. Mantar size günü kurtarmanız için olanak verebilir. Bu satırları yazarken bile ağzım sulandı ama Kanlıca Mantarı, eğer tereyağınız var ise mutlaka denemelisiniz. Aynı şekilde ızgara olarak da yapabilirsiniz.

Источник: https://www.dogablogu.net/yenilebilen-mantar-cesitleri/

Trüf Mantarı Çeşitleri

Mantar Çeşitleri

  • TRÜF KÖPEĞİ SATIŞI
  • TUBER AESTIVUM VİTT ALIMLARIMIZ BAŞLADI ! YENİ ÜRÜNLERİ GÖRMEK İÇİN TIKLAYINIZ
  • DOĞAL TRÜF MANTARI YETİŞTİRİCİLİĞİ ÇALIŞMAMIZ BAŞLADI !
  • ÜRÜNLERİMİZ ( İSTİRİDYE MANTARI )
  • ÜRÜNLERİMİZ ( KUZU GÖBEĞİ MANTARI )

.

İlk başta belki, trüf mantarlarının neden bu kadar ilgi çektiğini ve pahalı olduğunu anlamak gerçekten zordur. Tadı ve kokusu ile birçok gurmenin ilgisini çekmesi ve az miktarda toplanması, fiyatları türlere göre değişmekle birlikte çok yükseltmektedir.

Ekonomik değerinden dolayı başta Fransa, İtalya, İspanya ve İsveç gibi birçok ülkede trüf mantarları üzerinde sistematik, genetik, moleküler ve kültivasyon çalışmaları çok yoğun olarak yapılmaktadır.

Ülkemizde doğal olarak yetişmesine ve önemli zenginlik kaynaklarımız arasında yer almasına rağmen trüf mantar türleri yeterince tanınmamaktadır.

.

Trüf nasıl adlandırılır ?

.

Tuber türleri Fransa’da Truffe, İtalya’da Tartufi, İspanya’da Trufa, İngiltere’de Truffle, Almanya’da Trüffel, İsveçte’de Tryffel olarak isimlendirilirler. Türkiye’de toprak altından çıkarılan mantarların tamamı farklı bölgelerde farklı isimlerle adlandırılsa da genel olarak dolaman veya domalan mantarı olarak bilinmektedir.

.

Trüf mantarı nedir ?

.

Trüf türleri Mantarlar aleminin Ascomycetes sınıfına ait olup, özellikle meşe (Quercus), fındık (Corylus) bitkileriyle mikorizal ortaklık oluştururlar. Bitkilerle mikorizal ilişki sayesinde trüf mantarları hem kendi hayat döngülerini tamamlar hem de insanlığa dünyaca ünlü, çok değerli, kendine özgü aroma ve tada sahip trüf mantarlarını üretirler.

Trüf türleri arasında ekonomik değeri çok yüksek olanlar Tuber melanosporum, Tuber magnatum ve Tuber aestivum (Syn: Tuber uncinatum)’dur. T. melanosporum ve T.magnatum türleri Tuber aestivum’a göre çok sınırlı bir coğrafik alanda yetişmektedir.

Trüf mantarları mikoriza oluşturdukları ağaçların köklerinin yayıldığı çevrede, toprağın 5-20 cm. altında gelişirler asla toprak yüzeyine çıkmazlar.

.

KIYMETLİ TRÜFLER

.

Tuber magnatum 

yalnızca İtalya’da ve Balkan yarımadasında doğal olarak yetişmektedir. Patates görünümünde ve renginde yoğun kokulu bir mantardır. Dünyanın en pahalı mantarıdır.

Ekim-Kasım sezonunda çıkar. Ülkemizde yetiştiğine dair bir bilgi yoktur.

Sipariş için TIKLAYINIZ !

—————————————————————————————————————————————————————————————————————————-

Tuber melanosporum doğal olarak İspanya, Fransa ve İtalya’da yetişmektedir. Siyah renkli yumru üzerinde altıgen prizmatik siğiller ile kaplı kendine özgü yoğun kokusu bulunan bir mantardır. İç kesiti koyu kahverengi-beyaz damarlı bir görüntüye sahiptir. Aralık mart sezonunda çıkar. Dünyada en çok bilinen trüf mantarıdır Ülkemizde yetiştiğine dair bir bilgi yoktur.

—————————————————————————————————————————————————————————————————————————-

Sipariş için TIKLAYINIZ !

—————————————————————————————————————————————————————————————————————————

.

Tuber Brumale,Tuber melanosporum kadar değerli olup aynı ekolojik ve iklim koşullarını taşıyan bölgelerde doğal olarak Kasım ayından Şubat ayına kadar geniş bir zaman diliminde doğal olarak yetişmektedir.

..

.Sipariş için TIKLAYINIZ !

—————————————————————————————————————————————————————————————————————————-

Tuber aestivum ise genellikle sıcak iklim zonunun hakim olduğu İtalya, İspanya, Portekiz, Almanya’nın güneyi, RusyanınAvrupa da kalan bölgesinde, Kuzey Afrika ve Kaliforniya’da doğal olarak yetişmektedir. Türkiye’de bazı trüf türleri doğal olarakbulunmaktadır ve bunların arasında T.aestivum (Syn: T.uncinatum) türü en yaygın olanıdır.

Dış görünümü itibariyle T. melanosporuma benzer. Kokusu ona göre daha azdır. İç kesiti açık kahverengi-beyaz damarlı birgörüntüye sahiptir. Mayıs-ağustos sezonunda çıkar. Dünyada en çok tüketilen trüf mantarıdır.

.

Sipariş için TIKLAYINIZ !

——————————————————————————————————————————————————————————————————————————

  • TrufflesTurkey: sayfamızdan Eğitim Dokümanlarına Ulaşabilirsiniz 118 gün Önce
  • TrufflesTurkey: Yeni Sitemiz açılmıştır 140 gün Önce

Источник: http://ekincikulturmantari.com/truf-mantari-cesitleri-nelerdir.htm

15 MANTAR TÜRÜ VE ÖZELLİKLERİ

Mantar Çeşitleri

Mantarlar, ülkemizde çok bulunmasa da birçok ülkede çok fazla bulunmakta ve tüketilmektedir. O kadar farklı renklerde ve özelliklerde mantarlar var ki gözlerinize inanamayacaksınız.

Farklı desenleriyle bazıları tam bir görsel şov yaparken bazıları ise tatlarıyla dillerde hoş bir tat bırakmasıyla ünlüdür. Kimilerinin adına halk arasında komik isimler koyulmuş ve bizden biri haline getirilmiştir.

Binlerce çeşit mantar türü bulunmaktadır ve her koşulda yetişebilen mantarlar bulunmaktadır. İşte o birbirinden farklı ve değişik mantar çeşitleri:

Şapkalı Mantarlar:

Şapkalı mantar denilince hemen hemen herkesin aklında bir mantar türü oluşuyordur. İşte bu tam da o aklınızda oluşan mantarlardandır. Birçok kişinin hayatında bir kere bile olsa gördüğü doğada bolca bulunan bir mantar türüdür.

Humuslu topraklarda ve nemin olduğu her toprakta kendilerine yer edinmeyi başarmışlardır. Şapkalı mantarların en önemli kaynağı ise ışıktır. Işıklı ortamlardan beslenir ve spor ile ürerler. Her ne kadar zehirli türleri olsa da yenilecek olan türleri de bulunmaktadır.

Ancak zehirli ve zehirli olmayanı birbirinden güzelce ayırmak gerekir. Zira ölümcül olabilirler.

Höbelen Mantarı:

BUNU DA İNCELE

Halk arasında höbelen mantarına “kuzugöbeği” demişler. İsminin anlamı ise içi boş bir sap üzerinde yine içi boş bir kafadan oluşup renginin de bej ile kahverengi arasında olan bir tipe sahip olmasından gelmektedir.

Lamellerinin rengi bal peteklerinin o güzel görüntüsünü andırarak bizlere hoş bir görüntü sunmaktadır. Mantarlara konulan isimlerin çoğu hayvanlardan gelmektedir.

Mantarların ilk bulundukları sıralarda, hayvancılığın yaygın olduğu bir toplumda olunduğu için, mantarların şekillerine de hayvanlardan yola çıkarak isimler uygun görülmüştür.

Halı Saçağı Mantarları:

Evet, halı saçağı mantarı diye bir isim mi olur diyorsunuz. Yapmışlar, olmuş. Halk arasında bu isimle anılmasından dolayı ismi halı saçağı olarak kalmış. Diyenlerde boşuna dememiş tabi ki. Görüntüsü bir kıvırcık marul edasında olduğu için bu isim ile yıllardır anılmaktadır.

Bu mantarların özelliği ise çam ağaçlarının üzerinde yetişmeleridir. Ayrıca yenilebilen bir mantar çeşididir. Birçok kişi, görüntüsüne aldanarak halı saçağı mantarını yemek istemez.

Ancak bir gün bir adaya düşerseniz, mutlaka bu mantarların yenilecek olduğunu hafızalarınızdan çıkarmayın.

Koçak Mantarı:

BUNU DA İNCELE

Asıl adı Latinceden gelen Lactorius Piperatus olmaktadır. Kesildiğinde veya kırıldığında içinden süt akan ve sütü de kendisi gibi bembeyaz olan bir mantar türüdür.

Latince isminden de anlaşılacağı üzere yenildiğinde biberi andıran baharat tatlarını bünyesinde barındırır. Piperatus, biber anlamına gelmektedir bu nedenle acı bir biber aromasındadır. Oldukça lezzetlidir.

Çok bulunan bir mantar çeşidi olmakla beraber dağlık bölgelerde, ağaçlık alanlarda kolaylıkla yetişir. Bir gün uçsuz bucaksız bir ormana yolunuz düşerse, mutlaka karşılaşırsınız.

Geyik Sırası Mantarı:

Geyik sırası mantarlarının geyikle bir ilgisi olduğu düşüncesini hemen aklınızdan çıkarın. İsminin nereden geldiği bilinmese de ve kimse bunun merak etmiş olmasa da tadı merak edilecek cinstendir.

O kadar lezzetli bir tadı vardır ki, yiyen bir daha yemek ister. Şapkalı mantar türlerindendir. Diğer mantarlara göre daha değişik bir görüntüsü vardır. Düz ve uzun saplara sahiptir ve üzerindeki şapkası, özenle oraya yerleştirilmiş gibi düzgündür.

Bej rengine sahiptir ve buralardan çok uzaklarda, kuzeyde yetişmektedir.

Balkadın Mantarı:

BUNU DA İNCELE

Balkadın mantarının ismi büyük ihtimal tadının bir kadın kadar bal olmasından kaynaklı olarak konulmuştur. Çünkü lezzeti dillere destan olmuştur ve lezzeti ile geyik sırası mantarı ile zirveyi kovalamaktadır. Geyik sırası ile aynı familyadan sayılabilecek balkadın mantarı da kuzeyde, balta girmemiş ormanlarda yetişmektedir.

Kavak Mantarı:

Kavaklar dökülürken, sonbahar mevsimlerinde çıkar karşımıza kavak mantarları. İsminden anlaşılacağı üzere kavak ağaçlarının yüz kısımlarında kendi kendine türerler. Her ne kadar görüntüsüyle çirkin ördek yavrusuna benzese de tadı ile bir kuğunun güzelliğini andırmaktadır. Hiçbir uğraş göstermeden kendi kendilerine bulundukları ortamda üreme özelliğine sahiptir.

Mıh Tepesi Mantarı:

Mıh tepesi mantarının yetişme yeri köyler ve açık alanlardır. Tadı bizlere yabancı olan bir mantar türü değildir. Sapının boyu uzunca olup üzerine minik, sevimli bir şapkası bulunmaktadır. Bazı köylerde çorbasının kaynatılıp içildiği de bilinmektedir. Mıh tepesi denilmesinin nedeni ise tepelerde ve köylerde yetişmesinden gelmektedir.

BUNU DA İNCELE

Kuzu Kulağı(Göbeği) Mantarı:

Yine halkın bir isim bulduğu mantar türlerindendir. Yalnız kuzukulağına nedense halk arasında kurt kulağı diyenlerde varmış. Herkesin algısı farklı tabi ki. İlkbaharda mevsiminde yetişerek, ağaç olan, çamlık olan her yerin altında yetişebilmektedir.

Kuzukulağı denmesinin sebebi ise açıldığı anda bir kulak şeklinde görüntünün oluşmasıdır. Üzerinde çok fazla kum bulundurduğu için yıkaması da yenmesi de bir hayli zordur. Yemek yemek için emek sarf etmek istiyorsanız kuzu kulağı mantarını tercih edebilirsiniz.

Dil buran Mantarı:

Kadınların çok sevdiği pembe rengini üzerinde taşıyan bir şapkalı mantar türüdür. Renkleri sadece pembe olmamakta, içinde çok farklı renkleri barındırarak güzel bir görüntüsü olan asil mantarlardır.

Sapının ve lamellerinin rengi beyaz olmaktadır. Tadı acımtırak olup yenmesi çok keyifli olmasa da bir suyun içinde haşlandıktan sonra tüketildiğinde acı tadı gitmektedir.

Dil buran denmesinin nedeni de bu acımtıraklığından gelmektedir.

Geyik Mantarı:

Geyik sırası mantarından daha farklı bir mantardır. Şekilleri düzgün olmayan ve öylesine bir şekilde türemiş hissi uyandıran şekilsiz mantarlardır. Lamellerinin rengi kahverengi ve beyaz olabilmektedir. Ancak geyik kılına benzeyen cismi ile bu isme layık görülmüştür. Bazı köylerde kurutulup kışın yendiği bilinmektedir.

Ayı Mantarı:

BUNU DA İNCELE

Ayı mantarları doğada en fazla bulunup, zehirli olmamasına rağmen hiç tüketilmeyen nadir mantarlardandır. Bu da cıvık bir yapısı olması dolayısıyla iştah açıcı bir yapıda olmamasından kaynaklanmaktadır. İçinde kendine özel balı bulunmaktadır.

Ormanların iç kısımlarında ve açık alanlarda kolaylıkla yetişebilirler. Şapkalı olan mantarlardan olan ayı mantarlarının lamelleri ise kahverengidir ancak lamellerinin şekli diğer mantarlara benzememekte ve değişik bir yapıda olmaktadır. Aslında ayı mantarından çok “ayı boku” ismiyle anılır.

Bunun da nedeni çürüdüğü zaman bir ayı pisliğini andıran görüntüsüdür.

Ağaç Mantarları:

Ağaç mantarları, Türkiye’den çok uzak bölgelerde, kuzey bölgesinde yetişir. Ağaç gövdelerinin içinde hevenkler halinde yetişmekte olup, rengi diğer mantar türleriyle aynı şekilde bej ve kahverengi olmaktadır. Lezzet olarak güzel bir tat bırakırlar ve yenilmesinde bir sakınca yoktur. Yiyen şişman, yemeyen pişman demişler.

Çayır Mantarları:

Çayır mantarları, bütün dünyada varlığını kanıtlamış ve zirveye oturmuş bir mantar türüdür. Dünyanın her yerinde bulunur ve “Kızıl mantar, Ak mantar” isimleriyle de anılır. Dünyanın her yerinde bulunması dolayısıyla isimleri de farklılık gösterebilmektedir.

Lamellerinin renklerinin bazıları pembe bazılarının ise kahverengi olmaktadır. Etli bir yapısı olmadığından, kırılgan ve naiftirler. Yaşlandıkları zaman tamamen bir şapka görüntüsü haline bürünürler. Tat olarak lezzetli mantarlardır.

Normal bildiğimiz mantar tadında, evimizde pişen normal mantar türlerindendir.

WhatsApp

Источник: https://misskadin.com/mantar-cesitleri-nelerdir-ve-ozellikleri-27

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.

    ×
    Рекомендуем посмотреть