MS (Multipl Skleroz)

Multipl Skleroz (MS) hastalığı nedir? Nedenleri, belirtileri ve tedavisi

MS (Multipl Skleroz)

Multipl Skleroz tedavisi ve MS hastalığı ile yaşama rehberi

Multiple Skleroz nasıl anlaşılır?

MS öngörülemez bir hastalıktır. Belirtileri herhangi bir zamanda veya sırada rastgele ortaya çıkabilir. Bunlar birkaç saat, birkaç hafta veya birkaç ay sürebilir.

Bazı semptomların net bir başlangıcı olmayabilir veya semptomlar kalıcı olabilir. Yorgunluk gibi pek çok Multiple skleroz belirtileri başkaları tarafından fark edilmez.

Bunun neye benzediği ve sizi nasıl etkilediğini anlatmaya çalışmak sinir bozucu olabilir.

Multiple skleroz belirtileri

  • Şiddetli yorgunluk
  • Baş dönmesi (vertigo)
  • Ağrı
  • Kas kuvveti ve beceri kaybı
  • Yürüme, denge ve koordinasyon sorunları
  • Ellerde ve ayaklarda hissizlik veya karıncalanma
  • Bulanık veya çift görme ya da geçici görme kaybı
  • Kaslarda kasılma ve spazmlar (kaslarda sertlik)
  • Mesane ve bağırsak sorunları
  • Bilişsel sorunlar (hafıza ve düşünme sorunları)
  • Cinsel sorunlar

Bu belirtiler ortaya çıkarsa durumu doktorunuza veya sağlık ekibinize bildirin; bunlar yönetilebilir sorunlardır. İlaç tedavilerinin yanı sıra fizyoterapist ve meslek hastalıkları uzmanı gibi uzmanlardan alınan yardım, pek çok MS semptomunun etkili şekilde yönetilmesine yardımcı olabilir.

Multipl Skleroz (MS), akıl ya da ruh hastalığı değildir ve erken teşhisi çok önemlidir

Multiple Skleroznedenleri

MS hastası olmak sizin hatanız değildir ve yaşam stilinizle veya davranışlarınızla bir ilgisi yoktur. Vücudun bağışıklık sisteminin kendi sağlıklı dokularına saldırdığı otoimmün bir hastalık olarak kabul edilir. MS hastalığında bağışıklık sistemi, beyin ve omurilikteki sinir liflerini kaplayan ve koruyan bir yağ tabakası olan miyeline zarar verir.

Miyelin, elektrik kablolarındaki yalıtım kaplaması gibidir. Zarar gördüğünde sinir lifi ortaya çıkar ve bu sinir boyunca iletilen mesajlar yavaşlayabilir veya engellenebilir. Ayrıca sinirin kendisi de zarar görebilir. İnsanların neden MS’e yakalandığı tam olarak bilinemese de, araştırmalar buna genetik ve çevresel faktörlerin birlikte neden olduğunu ileri sürmektedir.

Multipl skleroz risk faktörleri

  • Yaş: MS herhangi bir yaşta ortaya çıkabilir, ancak en sık 30 ile 50 yaş arasındaki insanları etkiler.
  • Cinsiyet: Kadınlarda MS, erkeklere oranla 2 kat daha fazla görülmektedir.
  • Aile öyküsü: Ebeveynlerinizde veya kardeşlerinizden birinde Multipl Skleroz varsa sizin de hastalığı geliştirme riskiniz daha yüksektir.
  • Bazı enfeksiyonlar: Bulaşıcı mononükleozise yol açan virüs olan Epstein-Barr da dahil olmak üzere, MS’le bağlantılı çeşitli virüsler olduğu düşünülmektedir.
  • Irk: Özellikle Kuzey Avrupa kökenli beyaz ırktan olanlarda MS riskinin daha yüksek olduğu gözlenmiştir. Asya, Afrika ya da Amerikan yerlilerinde risk daha düşüktür.
  • İklim: MS, Kanada, Amerika Birleşik Devletleri, Yeni Zelanda, güneydoğu Avustralya ve Avrupa gibi ılıman iklime sahip ülkelerde çok daha yaygındır.
  • Bazı otoimmün hastalıklar: Tiroid, tip 1 diyabet veya enflamatuar barsak hastalığınız varsa, MS riskiniz biraz daha yüksektir.
  • Sigara: Sigara içen bireylerde MS semptomlarının tekrarlama riski içmeyenlere oranla daha yüksektir.

Multiple Skleroztürleri

Multiple skleroz bireysel bir hastalıktır. Bazı insanlarda Multiple skleroz nüksetme ve iyileşme dönemleriyle nitelendirilirken, bazılarında ilerleyen bir model sergiler.

Bu hastalık herkes için hayatı öngörülemez bir duruma getirir.

Multiple skleroz tanısı konulan pek çok kişi nükseden-iyileşen Multiple skleroz hastası olarak tanımlanır, ancak az sayıda insanda birincil ilerleyen Multiple skleroz vardır.

Nükseden-iyileşen Multiple skleroz’da, semptomlar belirli bir süre (birkaç gün, birkaç hafta veya birkaç ay) boyunca ortaya çıkar ve sonra kısmen veya tamamen iyileşme gerçekleşir. İyileşme dönemlerinin süresi herhangi bir uzunlukta olabilir ve hatta yıllar sürebilir.

Pek çok Multiple skleroz hastası nüksetme dönemini ‘atak’ olarak adlandırır çünkü bu dönemde yeni sorunlar yaşayabilirler veya kötü hissetmeye başlayabilirler.

Nüksetme döneminde yeni semptomlar ortaya çıkar veya eski semptomlar yeniden ortaya çıkar ve 24 saatten daha uzun sürer.

İkincil ilerleyen Multiple skleroz

Nükseden-iyileşen bir MS hastası en az altı ay boyunca sürekli bozulma sergilerse (iyileşme dönemleri olsun veya olmasın), ikincil ilerleyen Multiple skleroz’u olduğu söylenir. İlerleme büyük olasılıkla sinir liflerinin (aksonlar) kaybından kaynaklanır.

Miyelin kendisini onarabilse de (yeniden miyelin oluşumu adı verilir), aksonlar kendisini tamamen onaramaz. Doktorlar için bir kişinin nükseden-iyileşen Multiple skleroz’dan ikincil ilerleyen Multiple skleroz’a ne zaman geçtiğini söylemek her zaman kolay olmaz.

Birincil ilerleyen Multiple skleroz

Bu Multiple skleroz türü, Multiple skleroz hastalarının yüzde 10 ila 15’ini etkileyebilir. Birincil ilerleyen Multiple skleroz hastalarına, genellikle kırklı yaşlarda veya daha sonra tanı konulur.

 Diğer Multiple skleroz türleri hem beyni hem de omuriliği etkisi altına alabilir, ancak birincil ilerleyen MS te lezyonların büyük çoğunluğu omurilikte yoğunlaşma eğilimindedir.

Birincil ilerleyen Multiple skleroz hastaları hiçbir zaman ayırt edilebilen atak veya iyileşme yaşamazlar ve hastalık zaman içinde kötüye giden hafif sorunlarla başlar (bu hastaların MS’i başlangıçtan itibaren ilerler). Sorunlar daha çok bir bölgeyi etkileme eğilimindedir ve bu da hastaların çoğunda yürümeyle ilgilidir.

Multiple Sklerozun teşhisi

Multiple skleroz hastası olup olmadığınızı anlamak için kullanılan tek bir basit test yoktur. Multiple skleroz tanısı koymak güç olabilir ve süreç biraz zaman alabilir.

Doktorunuz Multiple skleroz belirtileri aramanın yanı sıra başka olası hastalıkları ve semptomlarınız için başka açıklamaları da değerlendirecektir. Bazı insanlar bu can sıkıcı belirsizlik dönemini ‘Limboland’ (Belirsizlikler Diyarı) olarak adlandırırlar.

 Doktorlar, tıbbi hikayenize ve muayeneye dayanarak ‘klinik tanı’ koyarlar ve bu tanı genellikle aralarında taramanın da bulunduğu birtakım testlerle desteklenir.

  • Nörolojik muayene: Bu, hareketlerinizin, reflekslerinizin ve görme gibi duyusal becerilerinizin ne şekilde etkilendiğini kontrol etmek için yapılan fiziksel bir muayenedir. Nörolog, hastalığınızın MS’te veya başka hastalıklarda görülen tipik belirtileri sergileyip sergilemediğini size söyleyecektir.
  • MRI (manyetik rezonans görüntüleme): MRI tarayıcı, güçlü manyetik alanlar kullanarak beyin ve omuriliğin görüntüsünü oluşturur. MRI görüntüsünde, merkezi sinir sistemindeki iltihaplı veya hasarlı doku bölgeleri görünebilir.
  • Uyarılmış potansiyeller: Bu testler, elektrik sinyallerinin beyin, göz, kulak ve deri arasında ne hızda dolaştığını ölçer. Kafatası derisine, EEG makinesine bağlı küçük elektrotlar bantlanır. MS’te, sinir hücrelerinin içindeki elektrik sinyalleri yavaşlar.
  • Lumbar ponksiyon: Lumbar ponksiyon artık eskisi kadar sık gerçekleştirilmez. Günümüzde, yalnızca diğer testlerle Multiple skleroz tanısı teyit edilemezse bu testten geçersiniz. Omurga musluğu olarak da bilinen lumbar ponksiyon, doktorun beyin ve omuriliği çevreleyen beyin omurilik sıvısından numune almasını sağlar. Multiple skleroz hastalarında bu sıvıda genellikle testlerde ‘oligoklonal bantlar’ şeklinde görünen antikorlar bulunur. Bu, bağışıklık sisteminin merkezi sinir sisteminde iş başında olduğunu gösterir.

Multipl Skleroz tedavisi ve MS hastalığı ile yaşama rehberi

MS atakları için tedaviler

  • Kortikosteroidler: Sinir iltihabını azaltmak için oral olarak prednizon ve intravenöz (damar yoluyla) metilprednizolon gibi kortikosteroidler verilir. Uykusuzluk, kan basıncında artış, ruh hali değişiklikleri ve ödem gibi yan etkileri olabilir.
  • Plazma değişimi (plazmaferez): Kanınızın bir kısmının (plazma) sıvı kısmı alınır ve kan hücrelerinizden ayrılır. Kan hücreleri daha sonra bir protein çözeltisiyle (albümin) karıştırılır ve tekrar vücudunuza konur. Eğer semptomlarınız yeni, şiddetli ve steroidlere cevap vermediyse plazma değişimi kullanılabilir.

Multiple skleroz hastalığı yatıştırıcı ilaçlar

Son yıllarda, MS’in seyrini etkileyebilen veya değiştirebilen, hastalığı yatıştırıcı ilaçlar adı verilen ilaçlar geliştirilmiştir. Bunların MS’te bağışıklık sisteminin miyeline karşı tepkisini baskıladığı düşünülür.

MS’i tedavi etmese bile, hastalığı yatıştırıcı ilaçlar MS ataklarının sayısını ve şiddetini azaltabilir.

 En yaygın kullanılan hastalığı yatıştırıcı ilaçlar beta interferon (iki türü vardır:1a ve 1b) ve glatiramer asetattır:

  • Beta interferon ve glatiramer asetat: Beta interferon ve glatiramer asetat herkeste işe yaramaz, ancak bunlar nükseden-iyileşen MS’te atak sıklığını yaklaşık yüzde 30 oranında azaltır. Klinik deneylerde, yalnızca artan sakatlığın nedenini nüksetme dönemlerinin oluşturduğu durumlarda, ikincil ilerleyen MS hastalarının da bundan belirli bir ölçüye kadar yararlandıkları görülmüştür.
  • Natalizumab: NHS tarafından hastalığı daha etkin nükseden-iyileşen MS hastaları için onaylanmıştır. Natalizumab, nüksetme dönemlerinin sayısını üçte iki oranında azaltabilmektedir ve iki yıl süren deneylerde kısa vadeli ilerlemenin azaltılması açısından yararları görülmüştür.

MS hastalığında beslenme ve egzersiz

  • Doymuş yağ alımını (et ve süt ürünlerinden) minimum düzeyde tutmaya çalışın.
  • Temel yağ asitlerinin (linoleik asit ve alfalinolenik asit gibi), sinir sisteminin sağlığını korumak açısından önemli bir rol oynadığı belirlenmiştir. Bunlar ayçiçeği ve soya yağlarında, tohumlarda, bezelyede, fasulyede ve mercimekte, brokoli gibi yeşil yapraklı sebzelerde bulunur ve bunların çoklu doymuş türevlerini ton balığı, istavrit ve somon gibi yağlı balıklar içerir.
  • Multiple skleroz hastalarına satılan pek çok diyet türü vardır. Doktorunuza danışmadan bu hazır diyetleri kesinlikle uygulamayın.

Multiple Skleroz ve egzersiz

Multiple skleroz hastasıysanız dengeli diyet kadar düzenli ve hafif egzersiz de önemlidir. Bu hem zinde ve sağlıklı olmanızı sağlar hem de kemiklerinizi güçlendirir, kaslarınızı sıkılaştırır ve sizi daha esnek yapar; bunların tümü, nüksetme dönemlerinde daha az sakatlanmanızı sağlayabilir ve kaslarınız veya duruşunuzla ilgili uzun vadeli sorunları önlemeye yardımcı olabilir.

MS tedavi edilmezse ne olur?

Ataklar sonucu harabiyete uğrayan ve bozulan sinir yapısı zamanla vücut tarafından tamir edilebilir. Ataklar aynı sinirde tekrar tekrar gerçekleşirse, vücudun tahrip olan bölgeyi düzeltmeye zamanı olmayabilir. Bu durumlarda düzenli ve gerekli tedavi koşulları sağlanmadığı takdirde MS birçok sakatlık ve fonksiyon kaybına neden olabilmektedir.

Bazı MS hastaları, tamamlayıcı tedavileri belirli semptomları azaltma veya daha iyi hissetme açısından yararlı bulurlar. Akupunktur, yoga, meditasyon, aromaterapi, bitkisel preparatlar, homeopati ve osteopati yaygın olarak kullanılan tedaviler arasında yer alır.

Multiple skleroz alternatif tedavi

Alternatif tedavilerin MS’de işe yaradığına dair net bir bilgi yoktur. Tamamlayıcı tedavileri araştırmak güçtür ve kaliteli araştırma bilgileri son derece sınırlıdır.

Bunların çoğu çok az zarara neden olur, ancak büyük vaatlerde bulunan veya MS tedavisinde bilimsel olarak kanıtlandığı iddia edilen tedavilere dikkat edin.

Bunlar hem zaman ve para kaybına neden olabilir hem de tehli olabilir (doğal demek her zaman zararsız demek değildir). Denemek istediğiniz bir tedavi olursa önce mutlaka bir sağlık uzmanına danışın.

Hint keneviri: Pek çok MS hastası hint kenevirinin bazı belirtileri hafifletebildiğini söyler ve bazı araştırmalar hint keneviri bazlı ilaçların spazm, kasılma, ağrı ve belirli mesane sorunları yaşayan hastalarda yararlı olabildiğini ileri sürer. MS’te nöropatik ağrı tedavisinde artık Kanada’da hint keneviri bazlı bir ilaç olan Sativex kullanılmaktadır. Sativex, İngiltere’de ‘isme düzenlenen reçete’ ile bazı hastalara verilmektedir.


Bunun belirli MS semptomlarının hafifletilmesinde etkili olup olmadığını görmek için klinik deneyler gerçekleştirilmektedir. Hint keneviri Türkiye’de hâlâ yasadışı bir maddedir ve büyük miktarlarda bulundurmaktan veya evinizde yetiştirmekten kovuşturmaya tabi tutulabilir ve hüküm giyebilirsiniz. Tüm ilaçlarda olduğu gibi hint kenevirinin de yan etkileri olabileceğini unutmayın.

Multiple skleroz aile kurmayı engellemez.

Günümüzde hakim olan görüş, gebeliğin Multiple skleroz hastalığının genel seyri üzerinde herhangi bir fark yaratmadığı ve Multiple skleroz hastası olmanın bebeğinizin sakat doğma olasılığı açısından bir fark oluşturmadığı yönündedir. Gebelik sırasında Multiple skleroz hastası pek çok kadın kendisini çok iyi hisseder ve diğer zamanlara göre hastalık daha az nükseder.

Multiple Skleroz hastalarına öneriler

  • Sizi aşırı yoracak işlerden kaçının
  • Doğru tedaviyle sağlıklı bir şekilde yaşayabileceğinizi unutmayın
  • Doktorunuzun tavsiyelerine uyun
  • Sağlık beslenin
  • Günlük yürüyüş ve egzersizler yapın
  • Özellikle kış aylarında görülebilen ağır enfeksiyonlara karşı dikkatli olun
  • Aşırı sıcaklardan kaçının
  • Hamam, sauna gibi sıcak ortamlar yerine serin suda banyo yapmayı tercih edin.
  • Araba kullanıyorsanız, Ehliyet alırken Multiple skleroz hastası olduğunuzu mutlaka bildirin.
  • Gerektiğinde yardım alabilmeniz için yakınlarınıza ve işvereninize hastalığınız hakkında bilgi verin.

Referanslar: 1- Multiple sclerosis, 2- What Is MS?, 3- MS in adults: management

Источник: https://www.medikalakademi.com.tr/multiple-skleroz-nedir-belirtileri-nedenleri-tedavisi/

MS Hakkında Bilmeniz Gerekenler

MS (Multipl Skleroz)

MS (Multipl Skleroz) hastalığı, kişinin bağışıklık sistemindeki bozukluk sonucu beyin ve omurilikte çok sayıda plakların oluşmasıyla ortaya çıkan bir hastalıktır. Genç yaşlarda görülebilen MS (Multipl Skleroz) hastalığı, dünyada yaklaşık 3 milyon, Türkiye’de ise 35 bin kişiyi etkilemektedir.

MS hastalığı ataklar halinde gelişir ve ancak uygun tedavi ve düzenli takiple kontrol altında tutulabilmektedir. Multipl Sklerozhastalığı genellikle 20- 40 yaşları arasında ortaya çıkar.

Memorial Sağlık Grubu Nöroloji Bölümü Uzmanları “MS hastalığı” hakkında bilgi verdi.

MS Hastalığı Nedir?

Halk arasında MS hastalığıolarak bilinen Multiple Skleroz;hareket aksaklığı, kaslarda güçsüzlük, kısmi felç, dengesizlik, konuşma ve görme bozuklukları gibi çeşitli belirtilerle ortaya çıkabiliyor. Ataklar halinde görülen MS, erkeklere oranla kadınlarda 2 kat daha fazla görülüyor.

MS (Multipl Skleroz) hastalığı, santral sinir sisteminin yani beynin ve omuriliğin inflamatuar (yangısal) bir hastalığıdır. Özellikle santral sinir sistemindeki beyaz madde yapıları hastalanır. Beyaz madde, santral sinir sisteminin kendi içerisinde ve bu bölüm ile vücudun diğer bölümleri arasında iletişimi sağlayan sinir liflerinden oluşur.

MS’li hastalarda santral sinir sistemindeki bu beyaz maddede plak veya lezyon diye adlandırılan hasarlı alanlar görülür. Bu hasarlı alanlarda siniri çevreleyen miyelin denilen bir maddede kayıp gözlenir.

MS hastalığında gelişebilecek reaksiyonlar önceden tahmin edilemez ve oldukça değişkenlik gösterir. Bu nedenle MS hastalığınıtanımlayabilmek çok zor bir durumdur.

Sinir sisteminde etkilenen yere ve etkilenme derecesine göre, MS hastalığının tipi ve şiddeti hastadan hastaya değişebilir.

MS hastalığının belirtileri ve tedavisi kişiye özeldir. Benzer şekilde gelişen ve aynı bulgularla seyreden iki MS’li hasta bulabilmek mümkün değildir.

Hastalığın bireyin kendisinde ve hastalar arasında farklı seyretmesi, hastalığın zamanlamasını, beyinde tuttuğu yeri ve bulguların şiddetini farklı kılmaktadır.

Genel alarak MS’li olgularda, beynin veya omuriliğin kontrol ettiği her hangi bir fonksiyonun tam veya yarı tam kaybı gözlenir.

MS Hastalığı (Multiple SklerozBelirtileri Nelerdir?

MS hastalığının belirtileri kişiye göre değişebilmektedir. MS’li hastalar, aşağıdaki problemlerin herhangi birini ataklar ve düzelmeler veya yavaş kötüleşen bir seyir izleyerek yaşayabilirler:

  • Uyuşukluk, karıncalanma, iğnelenme,
  • Güç kaybı, spazm, kas sertliği, kramp, ağrı. Güç kaybı vücudun bir tarafındaki kol ve bacakta veya her iki bacakta birden olabilir.
  • Görme kaybı, çift görme,
  • İdrar kaçırma ve idrar aciliyeti,
  • Kabızlık,
  • Konuşma bozukluğu,
  • Cinsel fonksiyon bozuklukları,
  • Denge kaybı, bulantı,
  • Yorgunluk,
  • Depresyon,
  • Kısa süreli hafıza problemleri,
  • Yutma zorluğu


MS hastalığının ilk belirtileri,
kol ya da bacakta kuvvet azalması-güçsüzlük şikayeti ile başlar.

MS’li hastalar genellikle yeni gelişen duyu bozuklukları, bulanık görme, denge bozuklukları, çift görme gibi belirtilerile doktora başvurular.

MS hastalığının belirtilerinin her hastada birbirinden farklı olabileceğini akılda tutmak gerekir.

MS hastalığı belirtileri, miyelin konusu ile doğrudan bağlantılıdır. Merkezi sinir sisteminde sinir liflerini çevreleyen ve koruyan “miyelin” isimli bir tür kılıf vardır ve bu kılıf sinir liflerinin elektrik uyarılarını iletmelerine yardımcı olur. MS’de miyelin kılıfı hasara uğrar ve bazı bölgelerde yok olur.

Hasar gören bu bölgeler ‘plak’ olarak da bilinir. Miyelin sadece sinir liflerini korumakla kalmayıp, görevlerini yerine getirmelerini de sağlar.

Miyelin yok olduğunda veya hasar gördüğünde, sinirlerin beyine giden veya beyinden gelen elektrik uyarılarını iletebilme kapasiteleri kesintiye uğrar; bu durum çeşitli MS belirtilerineneden olur.

En belirgin MS belirtileri,halsizlik, yüzde veya vücutta uyuşma ve karıncalanma, hissizlik, yorgunluk, denge problemleri, görme bozuklukları, kas sertleşmesi, bozuk konuşma, bağırsak veya mesane problemleri, dengesiz yürüme (ataksi), cinsel işlev sorunları, ısıya hassasiyet ve kısa süreli bellek sorunları şeklinde sıralanabilir.

Aniden ortaya çıkan ve birkaç gün sürüp düzelen görme, konuşma sorunları ya da yazının kötüleşmesi gibi belirtiler MS yani Multiple Skleroz hastalığının işareti olabiliyor. MS hastalarının…

MS Hastalığı Neden Olur? MS Hastalığı Genetik Midir?

MS hastalığı genetik midir sorusu hastalıkla ilgili doğru bir şüpheye işaret eder. MS hastalığının oluşumunda genetik faktörler oldukça etkilidir.

MS’in nedeni olarak birkaç teori vardır, fakat bunlarla hastalık oldukça zayıf bir şekilde anlaşılabilmektedir. MS hastalığının nedenleri kişiden kişiye değişse de, genetik faktörler tüm hastalarda sabittir.

MS hastalığı neden olur sorusuna birkaç şekilde cevap verilebilir;

  • Çevresel faktörler: Organik çözücülere ve cıvaya maruz kalma, böcek ilaçları ve radyasyon teması.
  • Etnik köken: Kafkas, Kuzey Afrika kökenlilerde hastalık görülebilir. Sarı ve kısmen siyah ırkta koruyuculuk beyaz ırka göre daha fazladır. Ayrıca Kuzey Avrupa, Amerika ve Kanada'nın kuzeyinde hastalık yüksek, ekvator bölgesinde düşük oranda görülmektedir.
  • Virüslerin etkisi: Geçmişte “herpes”, “varisella zoster” virüslerine maruz kalma.
  • Kalıtım: Çevresel tetikleyicilerden etkilenen genetik faktörler mevcuttur.
  • Genetik faktörler: MS'li anne veya babanın çocuklarında aynı hastalığın görülme oranı, toplumdaki aynı yaş grubu kişilerle kıyaslandığında 7-10 kat fazladır. Ancak genler, hastalığın oluşmasında tek faktör değildir. Örneğin; genetik olarak birbirinin aynı olan tek yumurta ikizlerinden birinde MS gelişse bile, diğerinde gelişme riski %25’tir.

Bu faktörlerin dışında MS hastalığı nedenleri arasında;

  • Kan ve beyin arasındaki bariyerin hasarı
  • Anne karnında oluşan biyokimyasal olaylar
  • Diyet ve vitamin yetmezlikleri
  • Alerjik reaksiyonlar da sıralanabilir.

MS Hastalığı Nasıl Teşhis Edilir?

MS hastalığı tanısının konulması çok da kolay değildir. MS hastalığını teşhis edebilecek özel bir test henüz geliştirilmemiştir. MS hastalığına tanısı konması demek aslında diğer olasılıkları elemek anlamına gelir. MS hastalığını teşhis etmek için kullanılan tetkikler nelerdir? sorusuna ise bu şekilde yanıt verilebilir:

  • MRI: MRI filmleri beyin ve omurilik hakkında detaylı bilgi verir ve MS hastalığı teşhisi için son derece önemlidir. MS hastalığı lezyonları bu filmlerde soluk alanlar olarak görülür.
  • Beyin omurilik sıvısının incelenmesi: Bu sıvıda, bağışıklık sisteminin aktivitesini gösteren ligklnal bandlar, miyelin proteini saptanabilir.
  • Uyarılmış yanıtlar: Bu testler, sinirlerin ileti hızlarını ölçme teknikleridir. Miyelin kılıfı hasarlanmış sinirler, iletileri daha yavaş iletirler. 3 ana tipi vardır:
  • Görsel uyarılmış yanıtlar: Görme ile ilgili sinirleri inceler.
  • İşitsel uyarılmış yanıtlar: İşitme ile ilgili sinirleri inceler.
  • Smatsensriyel uyarılmış yanıtlar: Kol ve bacaklardaki duyusal sinirleri inceler.

MS Hastalığı Tedavisi

MS hastalığı tedavisi kişiye özel olmalı ve mutlaka erken dönemde başlamalıdır. Hastalık genellikle 20-50 yaş arasında görülmektedir. MS hastalığı ne kadar erken başlarsa o kadar sert seyretmektedir. MS atağı geçiren hasta hayatı boyunca başka bir atak geçirmeyebileceği gibi değişken sıklıkta atak yaşayabilmektedir.

Ataklar halinde görülmediği ve düzelmeye izin vermeyen sürekli ilerleyen formları çok daha ağır ilerlemektedir. MS’in ataklarla başlayıp daha sonra ara vermeden devam eden tipleri de mevcut. MS hastalığının tedavisine ataklar sırasında gecikmeden başlanmalıdır.

Erken dönemde başlanan MS hastalığı tedavisi hastalığın ileride hasar bırakmasını engellemektedir.

MS Ataklarına Karşı Aşı

MS hastalığının tedavisinde koruyucu tedaviler (aşı) da büyük rol oynamaktadır. MS atakları hissedilir hissedilmez vakit kaybetmeden uzman bir doktora görünmek, MS hastalığı tedavisinin ilk adımıdır.

MS ataklarını teşhis edebilecek beyin ve omurilik MR’larının çekilmesi, beyin omurilik sıvısından örnek alınarak yapılan testler ve elektro fizyolojik testler tedavide uygulanacak yöntemler için belirleyici olmaktadır. Yapılan tetkikler sonrasında beyinde görülen plakların sayısı MS hastalığının seyrini ve derecesini göstermektedir.

MS hastalığın tam tedavisi bulunmamaktadır. MS ataklarını ve olağan atakların etkilerini azaltmaya yönelik tedaviler uygulanmaktadır. Sürekli MS atağı geçiren hastalara atakları %30-40 oranında önleyen koruyucu tedaviler (aşı) uygulanır.

Ayrıca bu koruyucu tedavi atak sonrası engelli kalma riskini de azaltır. Çok sık MS atağı geçiren hastalarda atak sayısının azaltılması için interferon tedavisi uygulanmaktadır.

MS hastalığı tedavisinde dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta da, kronik MS hastası olma riski taşıyan, tek atak geçiren hastalarda bağışıklık sistemini baskılayan koruyucu tedavilerin uygulanması önerilmemektedir.

MS hastalığının tedavisinde özellikle hastalığın az görülen ağır tipleri için de artık tedavi seçenekleri bulunmaktadır. MS tedavileribağışıklık sistemini baskıladıkları için ciddi risklere neden olabilmektedir.

Bu nedenle MS hastalığı tedavisi yakın kontrol altında tutulmalı ve uzman sağlık kuruluşlarında uygulanmalıdır.

MS hastalığı doğru tedavi ve yaşam tarzı düzenlemeleri ile kontrol altında tutulabilir.

  • Sizi çok yoracak etkinlik ve işlerden kaçının
  • Düzenli ve sağlıklı beslenmeye özen gösterin
  • Alkol ve sigara gibi zararlı maddeleri hayatınızdan uzak tutun
  • Hareket edin!
  • MS şikayetlerini artırabilecek olan hamam, sauna gibi sıcak ortamlar yerine ılık su tercih edin.
  • Depresyondan uzak durmaya çalışın.

MS Hamileliğe Engel Mi?

MS hastalarının bilinenin aksine hamilelik planlarını ertelemelerine gerek yoktur. MS hastaları rahatlıkla hamile kalabilir ve çocuklarını sağlıklı bir şekilde dünyaya getirebilr.

Eğer MS atakları çok ağır şekilde seyretmeye başlarsa hastaların ağır işlerden kaçınmaları yeterlidir. MS hastalığının doğuma ve doğurganlığa engel bir hastalık olmadığı bilinmelidir. Hatta bazı vakalarda hamilelik MS ataklarını yatıştırmaktadır.

Ancak doğum sonrası ataklar tekrarlanabileceği için MS hastalığının yakın takibi çok önemlidir.

MS Hastalığının İyi Bir Seyir İzleyeceğini Gösteren Bulgular Nelerdir?

  • İlk bulgusu duyusal veya görme ile ilgili olanlar
  • 2 atak arasındaki sürenin uzun olması
  • Hastalığın 25 yaşından önce olması
  • Başlangıçta MR’da çok az lezyon görülmesi
  • Başlangıçtan 5 yıl sonra etkilenen nörolojik bölümlerin az sayıda olması
  • Başlangıçtan 5 yıl sonra nörolojik sekelin az olması
  • Geçirilen ataklardan sonra düzelmenin tama yakın olması
  • Ataklar dışında beyin omurilik sıvısında myelin proteininin olmayışı
  • Başlangıcın sadece tek bölgeden olması

Hastanın kadın olmasının da bir avantaj olduğu unutulmamalıdır.

MS Hastalığının Kötü Bir Seyir İzleyeceğini Gösteren Bulgular Nelerdir?

  • Başlangıçta etkilenen alanların çok olması
  • Başlangıçta MR lezyonlarının çok olması
  • Başlangıçta beyinin güç, denge ve sfinkter fonksiyonları ile ilgili bölümlerinin etkilenmiş olması
  • Başlangıçta hastalığın progresif seyir izlemesi
  • Hastalığın erken seyrinde beyin omurilik sıvısında oligoklonal bant olması
  • Hastalığın 40 yaşından sonra başlaması
  • 2 atak arasında 1 yıldan daha az bir süre olması
  • Başlangıçta motor bulguların olması
  • Başlangıçta beyin sapı ile ilgili bulguların olması
  • Hastanın erkek olması
Güncellenme Tarihi: 02 Haziran 2017Yayınlanma Tarihi: 30 Kasım 2016

Benzer Sağlık Rehberleri

Источник: https://www.memorial.com.tr/saglik-rehberleri/ms-hastaligi/

Everything You Need to Know About Multiple Sclerosis (MS)

MS (Multipl Skleroz)

People with MS experience a wide range of symptoms. Due to the nature of the disease, symptoms can vary widely from person to person. They can also change in severity from year to year, month to month, and even day to day.

Two of the most common symptoms are fatigue and difficulty walking.

Fatigue

Around 80 percent of people with MS report having fatigue. Fatigue that occurs with MS can become debilitating, affecting your ability to work and perform everyday tasks.

Difficulty walking

Difficulty walking can occur with MS for a number of reasons:

Difficulty walking can also lead to injuries due to falling.

Other symptoms

Other fairly common symptoms of MS include:

  • acute or chronic pain
  • tremor
  • cognitive issues involving concentration, memory, and problem-solving skills

The condition can also lead to speech disorders. Learn more about the symptoms of MS.

Types of MS include:

Clinically isolated syndrome (CIS)

Clinically isolated syndrome (CIS) involves one episode of symptoms lasting at least 24 hours. These symptoms are due to demyelination in your CNS.

There are two types of episodes: monofocal and multifocal. A monofocal episode means one lesion causes one symptom. A multifocal episode means you have more than one lesion and more than one symptom.

Although these episodes are characteristic of MS, they aren’t enough to prompt a diagnosis.

If lesions similar to those that occur with MS are present, you’re more ly to receive a diagnosis of relapsing-remitting MS (RRMS). If these lesions aren’t present, you’re less ly to develop MS.

Relapsing-remitting MS (RRMS)

Relapsing-remitting MS (RRMS) involves clear relapses of disease activity followed by remissions. During remission periods, symptoms are mild or absent and there’s no disease progression.

RRMS is the most common form of MS at onset and accounts for about 85 percent of all cases.

Primary progressive MS (PPMS)

If you have primary progressive MS (PPMS), neurological function becomes progressively worse from the onset of your symptoms. However, short periods of stability can occur. The terms “active” and “not active” are used to describe disease activity.

Progressive-relapsing MS (PRMS) was a term previously used to describe progressive MS with clear relapses. This is now categorized as PPMS.

Secondary progressive MS (SPMS)

Secondary progressive MS (SPMS) occurs when RRMS transitions into the progressive form. You may still have noticeable relapses in addition to disability or gradual worsening of function.

The bottom line

Your MS may change and evolve, but you can only have one type of MS at a time. Find out more about the different types of MS.

No cure is available for MS, but multiple treatment options exist.

Disease-modifying therapies (DMTs)

Disease-modifying therapies (DMTs) are designed to slow disease progression and lower your relapse rate.

Self-injectable disease-modifying medications for RRMS include glatiramer acetate (Copaxone) and beta interferons, such as:

  • Avonex
  • Betaseron
  • Extavia
  • Plegridy
  • Rebif

Oral medications for RRMS include:

  • dimethyl fumarate (Tecfidera)
  • fingolimod (Gilenya)
  • teriflunomide (Aubagio)

Intravenous infusion treatments for RRMS include:

  • alemtuzumab (Lemtrada)
  • natalizumab (Tysabri)
  • mitoxantrone hydrochloride (only available in generic form), which is for severe MS only

In 2017, the Food and Drug Administration (FDA) approved the first DMT for people with PPMS. This injectable drug is called ocrelizumab (Ocrevus), and it can also be used to treat RRMS.

Not all MS drugs will be available to or appropriate for every person. Talk to your doctor about which drugs are currently on the market and the risks and benefits of each one.

Other drugs

Your doctor can prescribe corticosteroids, such as methylprednisolone (Medrol) and prednisone (Prednisone Intensol, Rayos) to treat relapses.

Other treatments may also ease your symptoms and improve your quality of life. Because MS is different for everyone, treatment depends on your specific symptoms. For most, a flexible approach is necessary. Get more information on treatments for MS.

MS can develop all at once, or the symptoms can be so mild that you easily dismiss them. Three of the most common early symptoms of MS are:

  • Numbness and tingling that affects the arms, legs, or one side of your face. These sensations are similar to the pins-and-needles feeling you get when your foot falls asleep. However, they occur for no apparent reason.
  • Uneven balance and weak legs. You may find yourself tripping easily while walking or doing some other type of physical activity.
  • Double vision, blurry vision, or partial vision loss. These can be an early indicator of MS. You may also have some eye pain.

It isn’t uncommon for these early symptoms to go away only to return later. You may go weeks, months, or even years between flare-ups.

These symptoms can have many different causes. Even if you have these symptoms, it doesn’t necessarily mean that you have MS. Discover more early signs of MS.

If you have MS, the protective layer of myelin around your nerve fibers becomes damaged.

It’s thought that the damage is the result of an immune system attack. Researchers think there could be an environmental trigger such as a virus or toxin that sets off the immune system attack.

As your immune system attacks myelin, it causes inflammation. This leads to scar tissue, or lesions. The inflammation and scar tissue disrupt signals between your brain and other parts of your body.

MS isn’t hereditary, but having a parent or sibling with MS raises your risk slightly. Scientists have identified some genes that seem to increase susceptibility to developing MS. Find out more about the possible causes of MS.

Your doctor will need to perform a neurological exam, a clinical history, and a series of other tests to determine if you have MS.

Diagnostic testing may include the following:

  • MRI scan. Using a contrast dye with the MRI allows your doctor to detect active and inactive lesions throughout your brain and spinal cord.
  • Visual evoked potentials test. This test requires the stimulation of nerve pathways to analyze electrical activity in your brain. In the past, brainstem auditory and sensory evoked potential tests were also used to diagnose MS.
  • Spinal tap (lumbar puncture). Your doctor may use a spinal tap to find abnormalities in your spinal fluid. It can help rule out infectious diseases.
  • Blood tests. Doctors use blood tests to eliminate other conditions with similar symptoms.

The diagnosis of MS requires evidence of demyelination occurring at different times in more than one area of your brain, spinal cord, or optic nerves.

It also requires ruling out other conditions that have similar symptoms. Lyme disease, lupus, and Sjögren’s syndrome are just a few examples. Learn more about the tests used to diagnose MS.

Most people with MS find ways to manage their symptoms and function well.

Medications

Having MS means you’ll need to see a doctor experienced in treating MS.

If you take one of the DMTs, you’ll have to make sure you adhere to the recommended schedule. Your doctor may prescribe other medications to treat specific symptoms.

Diet and exercise

A well-balanced diet, low in empty calories and high in nutrients and fiber, will help you manage your overall health.

Regular exercise is important for physical and mental health, even if you have disabilities. If physical movement is difficult, swimming or exercising in a swimming pool can help. Some yoga classes are designed just for people with MS.

Other complementary therapies

Studies regarding the effectiveness of complementary therapies are scarce, but that doesn’t mean they can’t help in some way.

The following may help you feel less stressed and more relaxed:

  • meditation
  • massage
  • tai chi
  • acupuncture
  • hypnotherapy
  • music therapy

What to eat

Your diet should mainly consist of:

The better your diet, the better your overall health. You’ll not only feel better in the short term, but you’ll be laying the foundation for a healthier future. Explore the relationship between diet and MS.

What to limit or avoid

You should limit or avoid:

If you have other medical conditions, ask your doctor if you should follow a special diet or take any dietary supplements. Specialized diets such as the keto, paleo, or Mediterranean diets may help with some of the challenges faced by people with MS.

Read food labels. Foods that are high in calories but low in nutrients won’t help you feel better or maintain a healthy weight. Check out these additional tips for eating an MS-friendly diet.

According to the National Multiple Sclerosis Society, there hasn’t been a scientifically sound national study on the prevalence of MS in the United States since 1975. In a 2017 study, however, the Society estimated that around 1 million Americans have MS.

Other things you should know:

  • MS is the most widespread neurological condition disabling young adults worldwide.
  • Most people are between the ages of 20 and 50 at the time of their diagnosis.
  • Overall, MS is more common in women than men. According to the National Multiple Sclerosis Society, RRMS is two to three times more common in women than men, and PPMS rates in women and men are roughly equal.
  • Rates of MS tend to be lower in places that are closer to the equator. This may have to do with sunlight and vitamin D exposure. People who relocate to a new location before age 15 generally acquire the risk factors associated with the new location.
  • Data from 1999 to 2008 showed that direct and indirect costs of MS were between $8,528 and $54,244 per year. Current DMTs for RRMS can cost up to $60,000 a year. Ocrelizumab (Ocrevus) costs $65,000 a year.

Canadians have the highest rate of MS in the world. Check out more MS facts and statistics here.

The lesions from MS can appear anywhere in your CNS and affect any part of your body.

Mobility issues

As you age, some disabilities from MS may become more pronounced. If you have mobility issues, falling may put you at an increased risk of bone fractures. Having other conditions such as arthritis and osteoporosis can complicate matters.

Other issues

One of the most common symptoms of MS is fatigue, but it’s not uncommon for people with MS to also have:

  • depression
  • anxiety
  • some degree of cognitive impairment

MS type

Progressive MS generally advances faster than RRMS. People with RRMS can be in remission for many years. A lack of disability after five years is usually a good indicator for the future.

Age and sex

The disease generally progresses faster in men than in women. It may also progress faster in those who receive a diagnosis after age 40 and in those who have a high relapse rate.

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.