NOTES Yöntemi İle Çapraz Böbrek Nakli

Böbrek Nakli Öncesi | Acıbadem

NOTES Yöntemi İle Çapraz Böbrek Nakli

Son dönem böbrek yetmezliği, “böbrek fonksiyonlarının kalıcı olarak bozulması” durumuna deniyor. Bu durum ilerleyerek “son dönem böbrek yetmezliği” denilen, böbrek fonksiyonlarının tümüyle bozulduğu, yaşamı sürdürmek için diyaliz ve böbrek nakli tedavilerinin şart olduğu aşamaya dönüşebiliyor.

Son dönem böbrek yetmezliği tanısı konan her hasta böbrek nakli olmak üzere değerlendirilmelidir! Böbrek nakli, hastanın vücuduna bir başka kimseden alınan böbreğin takılması olarak açıklanıyor. Nakil için kullanılacak böbrek, iki kaynaktan sağlanıyor: Canlı vericiden veya beyin ölümü gerçekleşmiş kişilerden.

Hangi Derecedeki Akrabalar, Verici Olabilir?

Sağlık Bakanlığı tarafından canlıdan organ ve doku nakillerinin denetiminin kolaylaştırılması amacıyla 'Ulusal Organ ve Doku Nakli Koordinasyon Sistemi' yürürlüğe girmiştir.

Buna göre canlıdan organ ve doku nakli, alıcının dördüncü dereceye kadar (dördüncü derece dahil) kan ve kayın hısımlarından yapılabilir.

Bu kapsam dışında kalan organ ve doku verici adayların durumları, ilgili Organ ve Doku Nakli Merkezi'ndeki Yerel Etik Kurul tarafından değerlendirilip uygun bulunursa nakil gerçekleştirilebilir.

Dördüncü derece hısımlık bağı ile ilgili olarak; Türk Medeni Kanunu'nun 17. maddesinde, 'Kan hısımlığının derecesi, hısımları birbirine bağlayan doğum sayısıyla belli olur' denmektedir.

Kan Hısımlığında Kişinin Akrabalık Derecelerine Göre;

1. derece akrabaları: Annesi, babası, çocuğu

2. derece akrabaları: Kardeşi, dedesi, ninesi, torunu

3. derece akrabaları: Amcası, halası, dayısı, teyzesi, yeğeni (kardeş çocuğu)

4. derece akrabaları: 3. derecedekilerin çocuklarıdır.

Kayın hısımlığında ise kişinin eş tarafından akrabaları aynı şekilde derecelendirilir.

Akraba Dışı Vericiler

Canlıdan organ nakli, alıcının en az iki yıldan beri fiilen birlikte yaşadığı eşi, dördüncü dereceye kadar (dördüncü derece dahil) kan ve kayın hısımlarından yapılabiliyor.

Ancak elbette hiçbir akraba ve hısımlığın olmayan kişilerin de birbirine organ vermesi mümkün. Ancak yasa gereği bu konuda oldukça titiz bir araştırma yapılıyor.

Yukarıdaki canlı verici adayları dışında canlıdan nakil yapılabilmesi için, naklin yapılacağı ilde oluşturulacak Etik Komisyonu'nun verici ile alıcı arasında, yönetmeliğe ve diğer ilgili mevzuata aykırı herhangi bir hususun bulunmadığını ve etik açıdan organ bağışının uygunluğunu onaylaması zorunludur. Bu durumda alıcı ve vericilerin, İl Sağlık Müdürlüğü aracılığıyla öncelikle komisyona başvurmakları zorunlu hale getiriliyor.

Kimler Böbrek Nakli İçin Canlı Verici Olamaz

  • 18 yaşından küçük
  • Hipertansiyonu (>140/90 mmHg) olanlar veya hipertansiyon ilacı kullananlar
  • Diyabet hastaları
  • Proteinüri (250 mg/24 saat),
  • Tekrarlayan böbrek taşı öyküsü,
  • Düşük GFR (< 80 ml/dk)
  • Mikroskopik hematüri
  • Böbreğinde ürolojik anormallikler olanlar
  • Ciddi medikal hastalığı olanlar (kronik akciğer hastalığı, yakın zamanda tanı konulmuş kanser hastalığı)
  • Şişman olanlar (İdeal kilosunun yüzde 30'un üstünde kilosu olanlar)
  • Tromboz veya tromboembolizm öyküsü olanlar
  • Psikiyatrik hastalıklara sahip olanlar
  • Ailede kuvvetli bir şekilde diyabet, hipertansiyon ve böbrek hastalığı öyküsü bulunanlar.

Böbrek Naklinde Canlı Verici Neden Tercih Ediliyor?

Böbrek naklinde vericinin canlı olması tercih ediliyor. Çünkü beyin ölümü gerçekleşmiş kişilerden alınan böbreklere göre hasta için pek çok avantajı var. 

  • Daha iyi kısa dönem sonuçları (Graft yaşam hızı: %95'e karşın %90)
  • Daha iyi uzun dönem sonuçları (Graft yarı ömrü: 12-20 yıla karşın 8-9 yıl)
  • Böbreğin daha erken fonksiyon görmesi ve hastanın daha kolay manipülasyonu
  • Beyin ölümü stresinin olmaması
  • Gecikmiş graft fonksiyonu sıklığının azlığı
  • Nakil ekibi ve hastaya nakle kadar zaman kazandırması
  • Göreceli olarak daha hafif bir immün baskılama
  • Beyin ölümü gerçekleşmiş vericiden böbrek sağlama sistemi üzerindeki baskıyı azaltarak moral destek sağlaması

Nakil İçin En Uygun Böbrek Nasıl Seçiliyor?

Böbrek nakli yapılabilmesi için alıcı ile verici arasında, kan naklindeki gibi A, B, 0 kan grubu uyumunun olması gerekiyor. 0 grubu genel verici, AB grubu ise genel alıcıdır. Bu kurala göre;

Böbrek naklinde Rh sisteminin önemi yoktur. Rh negatif kan grubundaki bir kişi Rh pozitif birinden rahatlıkla böbrek alabiliyor. Alıcı-verici adaylarının doku tipi tanımlaması da belirleniyor. Ancak bilinmelidir ki böbrek naklinde doku uyumu mutlaka gerekli değildir.

Çapraz Nakil Nedir?

Bu yöntem, yakınları içerisinde kan grubu uyumlu vericisi olmayan hastalara uygulanıyor.

Kan grubu uymadığı halde yakınına böbrek vermek isteyen çiftler, organ nakli merkezinde doku uyumları göz önüne alınarak çapraz nakle hazırlanıyor.

Örneğin, kan grubu A olan bir alıcının kan grubu B olan yakını, böbreğini kan grubu B olan başka bir hastaya verirken; ikinci hastanın kan grubu A olan vericisi de böbreğini ilk hastaya veriyor.

Kan grubu A veya B olan hastalar, kan grubu uyumlu vericileri olmaması durumunda çapraz nakil adayı olabiliyorlar. Burada bilinmesi gereken önemli nokta, kan grubu 0 veya AB olan hastaların çapraz nakil olma şansının daha düşük olduğudur.

Bitkisel Hayattayken Organ Alınır Mı?

Organların alınabilmesi için kişinin mutlaka beyin ölümünün gerçekleşmiş olması gerekir. Beyin ölümü olan kişilerin, yaşama şansları yoktur. Oysa bitkisel hayattaki (koma) kişi, beyin işlevini tam olarak kaybetmediğinden, bir süre sonra bitkisel hayattan çıkabilirler. Bu nedenle bitkisel hayattaki kişiden asla organ alınmaz.

Beyin Ölümü Gerçekleşmiş Vericiden Nakil Nasıl Gerçekleştiriliyor?

Beyin ölümü gerçekleşmiş, ancak kalbi atmaya devam eden hastalardan böbrek sağlanması: Bu grupta, çoğunlukla trafik kazası sonucu kafa travması geçiren ya da değişik nedenlere bağlı beyin kanaması geçiren hastalar yer alıyor. Bu hastalardan sağlanan organlar, beyin ölümü gerçekleşmiş vericiden nakil için en önemli kaynağı oluşturur.

Beyin ölümü gerçekleşmiş, kalbi de durmuş hastalardan böbrek sağlanması: Bu hastalar, beyin ölümünü takiben kalbi de duran hastalardır. Bu hastalardan organ sağlanması, beyin ölümü gerçekleşmiş ancak kalbi çalışan hastalara göre daha zordur. Ülkemizde sık uygulanan bir yöntem değildir.

Beyin Ölümü Gerçekleşmiş Hastanın Organları Bağışladıktan Sonra Nasıl Bir Süreç Yaşanıyor?

Bugün ülkemizde geçerli yasal düzenlemelerle böbrek nakli gerçekleşmiş vericiden böbrek nakli yapılması için ya vericinin sağlığında organlarını bağışlamış olması ya da vericinin beyin ölümü gerçekleştikten sonra yakınlarından izin alınması gereklidir.

İzin sağlandıktan sonra verici yoğun bakıma alınıyor, vericinin kan grubu ve doku grubu uygunluğu araştırılıyor.

Organ bekleyen hastalara ait özelliklerin ve doku gruplarının yer aldığı bekleme listesi değerlendirilerek, organlar seçilen uygun adaylara takılıyor.

Eğer çıkarılan organ bir başka merkezdeki hastaya takılacaksa, organ uygun saklama koşulları sağlanarak, hızlı bir ulaşım aracıyla takılacağı merkeze gönderiliyor.

Источник: https://www.acibadem.com.tr/organnaklimerkezi/bobrek-nakli-oncesi/

Böbrek Nakli Merkezi Böbrek Nakli Sonrası Süreç

NOTES Yöntemi İle Çapraz Böbrek Nakli

Yapılan böbrek naklinin başarılı ve sağlıklı olarak değerlendirilmesi için ameliyat sürecinin yanı sıra böbrek nakli sonrası takip süreci de son derece önemlidir.

Böbrek nakil merkezlerinde yapılan her böbrek nakli hastanın büyük bir özenle takip edilmesi gerekir. Bu doğrultuda nakil edilen böbreğin uzun yıllar sağlıklı bir şekilde çalışması için takip sürecinin de özenli olması gerekir. Bu noktada Böbrek Nakil Merkezleri, hem böbrek nakli edilen hastanın hem de vericinin düzenli bir program dâhilinde takip edilmesine önem vermiştir.

Böbrek nakli ameliyatı olan hastalar, yaklaşık 6 gün hastanede kaldıktan sonra taburcu edilmektedirler.

Ortalama 6 gün hastanede gözetim altında kalan hastaların çıkmasına 2 gün kala, hastanın ileriki yaşantısında dikkat etmesi gereken konular ve kullanılacak ilaçlar uzmanlar tarafından detaylı olarak hastalara iletilmektedir.

Hasta taburcu edildiğinde ise kullanması gereken ilaç çizelgesinin yanı sıra 24 saat ulaşabileceği bir telefon numarasına da sahip olarak sonraki yaşantısına devam eder.

Böbrek nakli sonrası taburcu olan hastaların ilk haftalarda, haftada iki kez olmak üzere hastaneye gelip kan tetkiklerinin yaptırmaları gerekir.

Ancak nakil merkezinden uzak olan hastalar, bulundukları bölgelerde yapabilir ve sonuçları da hiçbir ücret ödemeden posta yolu ile naklin gerçekleştirildiği nakil merkezlerine gönderebilirler.

İlk haftalarda haftada iki kez yapılması gereken bu tetkikler, ikinci ayda haftada bir kez, altıncı aydan itibaren de ayda 1 kez olarak tekrarlanmaktadır. Böbrek nakli olan hastalar, Nefroloji (Böbrek Hastalıkları) bölümünde kontrol edilmektedirler.

Vericilerin Takip Süreci

Başka insanlara böbreklerini veren vericilerin de ameliyat sonrasında takipleri yapılmaktadır. Ameliyat sonrası ortalama 3 gün sonra taburcu olabilecek olan vericiler de taburcu olduktan 1 hafta sonra tekrardan tetkiklerinin yapılması için hastaneye çağrılmaktadırlar.

İlk tetkiklerinin taburcu olduktan 1 hafta sonra veren vericiler, sonraki tetkiklerini ise 6 ay sonra verirler. Sonrasında ise senede 1 defa tetkik vermeleri yeterli olacaktır.

 Böbrek Nakil Merkezi bu konuda hem alıcıların hem de vericilerin nakil sonrası yaşam süreçlerinde herhangi bir sağlık problemi ile karşılaşmamaları adına titiz bir çalışma yürütmektedirler.

Nakil Sonrası Yaşam

Böbrek nakli olan insanlar, hayata yeni pencereden bakabilirler. Aileleri ve sevdikleri ile ileriye dönük umutlar besleyen alcıların, böbrek nakli sonrasında dikkat edilmesi gerekenler konusunda bilinçli olması gerekir.

Böbrek nakli sonrasında kişi, ilk biyokimya kontrolü için taburcu olduktan iki gün sonra hastaneye gitmelidir. İlk biyokimya kontrolünün yapılmasından sonra haftada iki kez olmak üzere tekrarda biyokimya kontrolü yaptırmaları gerekir. Hastanın hastaneye giderek tetkik yapma süreci daha sonra haftada bir, 15 günde 1 ve ayda 1 olarak değişiklik gösterecektir.

Nakil sonrasında kullanacağınız immünsüpresör ilaçların (bağışıklığı baskılayıcı ilaçlar) dozları kan düzeylerine göre ayarlandığı için düzenli olarak kan vermeniz gerekmektedir.

Nakil olduğu böbrek nakil merkezine uzak olan hastalar, tetkiklerinin bölgelerindeki hastanelerde yapabilirler. Ancak tetkikler çıkar çıkmaz Böbrek Nakil Merkezine iletilmesi gerekmektedir.

Kan verme saati de alıcının kullandığı ilaçlara göre ayarlanması gerekir.

Tetkiklerin yapılmasından sonra 48 saat içinde aranmış olmalısınız. Herhangi bir arama yok ise Böbrek Nakil Merkezi ile iletişime geçmelisiniz.

Eğer insilün tedavisi gören biriyseniz, taburcu olduktansa diyabet polikliniği tarafından tedaviniz tekrar devam edecektir.

Böbrek naklinin yapılmasından bir ay sonra cilt klipleri alınacaktır. Böbrek nakli sonrasındaki süreçte ameliyat bölgesinde kızarıklık, şişlik veya sıvı oluşumu var ise hemen Böbrek Nakil Merkezi ile iletişime geçmelisiniz.

İdrar çıkışını düzenli bir şekilde yapabilmek için, günde en az 2-3 L sıvı almanız gereklidir.

Verilen ilaçların dozu, saati ve kullanım şekli doktorunuzun belirlediği şekilde olmalı ve kesinlikle değiştirilmemelidir.

Verilen ilaçlar dışında kullanmanız gereken başka ilaçların olması halinde hemen Böbrek Nakil Merkezleri ile iletişime geçilmelidir.

Böbrek Nakil Merkezleri İle Temasa Geçilmesi Gereken Durumlar

  • 38 dereceyi aşan ateş
  • İdrar renginde değişim, idrarda yanma ve miktarında azalma
  • El ve ayak bileklerinde şişkinlik
  • Aniden ortaya çıkan yüksek ya da düşük tansiyon
  • Sık sık tekrarlayan kusma ve ishal şikâyetleri
  • Öksürük ve nefes darlığı
  • Diş problemi yaşadığınız zaman, diş doktorunuzun antibiyotik önermesi
  • Herhangi bir neden bağlı olarak herhangi bir aşının yapılması veya önerilmesi
  • Çocukluk hastalıklarından suçiçeği, zona, tüberküloz gibi hastalıklara maruz kalınması

Bu ve buna benzer acil müdahale gerektiren ve yaşamı tehdit eden durumlarda Böbrek Nakil Merkezi yetkilerini aramadan önce bölgenizdeki size en yakın hastanenin acil servisine gidere böbrek nakli olduğunuzu belirtmeniz yeterli olacaktır.

Источник: https://www.bobrekler.com/bobrek-nakli-merkezi-bobrek-nakli-sonrasi-surec/

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.