Obsesif Kompulsif Bozukluk Belirtileri Nelerdir?

içerik

obsesif kompulsif bozukluk tedavisi

Obsesif Kompulsif Bozukluk Belirtileri Nelerdir?

Obsesyon ve/veya kompulsiyonların görüldüğü , genellikle süregen,  kimi zaman dönemsel alevlenmelerle giden, kişinin günlük işlevlerini belirgin olarak etkileyen bir bozukluktur.

Obsesyonlar yineleyici, istem dışı, kişinin kendi zihninin ürünü olan, benliği rahatsız edici nitelikte (ego-distonik) olduğu için kişinin zihninden uzaklaştırmaya çalıştığı fakat aksine zihin alanını işgal eden, ısrarlı ve zorlayıcı her türlü düşünce, dürtü ya da düşlemlerdir.

Görünüşte bir amaca yönelikmiş izlenimi veren her türlü yineleyici davranışlara kompulsiyon denir. Kompulsiyonların amacı; obsesyonların yarattığı sıkıntıyı hafifletmektir, ancak aksine pekiştirir.

Sıklık oranları

OKB’un toplumda yaşam boyu yaygınlığı %2-3;

6 aylık yaygınlığı %1-2

 Yatarak tedavi gören psikiyatrik hastalar arasında OKB sıklığı %0.1- %4

Yaşam boyu yaygınlık Avrupa ülkelerinde %0.5-%0.9 arasında

Türkiye Ruh Sağlığı Profili araştırmasına göre  12 aylık sürede toplam OKB  oranı % 0.5

Kadınlarda erkeklere göre üç kat daha sık görülür.

Yaşam boyu yaygınlık oranı genç erişkinlerde yaşlılara göre iki kat daha fazla

%65 hastada başlangıç yaşı 25, %15 hastada 35 yaş sonrası ve %30 hastada çocukluk ve erken ergenlik dönemi

Erkeklerde kadınlara göre daha erken başlar.

Obsesif kompulsif bozukluk spektrum bozuklukları

Beden Algısı Bozukluğu,Biriktiricilik Bozukluğu,Trikotillomani,Deri Yolma Bozukluğu
 

Obsesif kompulsif bozukluk belirtileri

Kir-pislik bulaşması obsesyonu en sık görülen obsesyondur (%45-55)

Günlük etkinlikler ile ilgili obsesyonlar 2. sırada ve şüphe şeklinde; bunlara sıklıkla kontrol kompulsiyonları eşlik eder.

Cinsel obsesyonlar ( % 22.5 ) sıklık açısından 3.sırada. Bu obsesyonlar çoğunlukla çocuklarıyla ya da kendi cinsiyle ilişkiye girme şüpheleri şeklinde ve sıklıkla kontrol ya da yıkanma kompulsiyonları eşlik eder.

 Dini obsesyonlar 4. sıklıkta ( %17.5)

Saldırganlık obsesyonları-(zarar verme düşünceleri)

Kontrol kompulsiyonları- suçlulukla birlikte

Yıkama-temizleme kompulsiyonları

İçgörü değişken

Kaçınmalar

Obsesif kompulsif bozuklukDSM-V TANI ÖLÇÜTLERİ

dsm 5 e göre:

A-Takıntıların(obsesyonların), zorlantıların (kompulsiyonların) ya da her ikisinin birden varlığı:

Takıntılar (1) ve (2) ile tanımlanır:

1. Kimi zaman zorla ve istenmeden geliyor gibi yaşanan, çoğu kişide belirgin bir kaygı ya da sıkıntıya neden olan, yineleyici ya da sürekli düşünceler, itkiler ya da imgeler.

2.  Kişi bu düşüncelere, itkilere ya da imgelere aldırmamaya ya da baskılamaya çalışır ya da bunları başka bir düşünce ya da eylemle yüksüzleştirme (bir zorlantıyı yerine getirerek) girişimlerinde bulunur.

Zorlantılar (1) ve (2) ile tanımlanır:

1. Kişinin takıntısına tepki olarak ya da katı biçimde uyulması gereken kurallara göre yapmaya zorlanmış gibi hissettiği yinelemeli davranışlar ya da zihinsel eylemler

2. Bu davranışlar ya da zihinsel eylemler , yaşanan kaygı ya da sıkıntıdan korunma ya da bunları azaltma ya da korkulan bir olay ya da durumdan sakınma amacıyla yapılır; ancak bu davranışlar ya da zihinsel eylemler , yüksüzleştireceği ya da korunulacağı tasarlanılan durumlarla gerçekçi biçimde ilişkili değildir ya da açıkça aşırı bir düzeydedir.

B. Takıntılar ya da zorlantılar kişinin zamanını alır ya da klinik açıdan belirgin bir sıkıntıya ya da toplumsal, işle ilgili alanlarda ya da önemli diğer işlevsellik alanlarında işlevsellikte düşmeye neden olur.

C. Takıntı-zorlantı belirtileri, bir maddenin ya da başka bir sağlık durumunun fizyolojik etkilerine bağlanamaz.

D. Bu bozukluk, başka bir ruhsal bozukluk ile daha iyi açıklanamaz 

Çocuklarda görülen Obsesif kompulsif bozukluk ( ÇOCUKLUK ÇAĞI OKB)

Çocuklar, obsesyon ve kompulsiyonlarının ayrı ve anlamsız  olduğunun farkında olmayabilirler

Ailelerin yaklaşık  %70’i çocuklarında ortaya çıkan belirtileri aylar ya da yıllar ortalama 4-6 ay sonra fark edip, önce kendi aralarında endişelerini paylaşırlar, daha sonra çocuk ile konuşur ve psikiyatriste başvururlar. Geriye kalan ailelerde ise çocuk aileye sorununu açarak onlardan yardım ister.

Çocukluk çağında başlama yaşı 7-12 yaşlardadır.

Erkek çocuklarda daha sık olup, tiklerle ortaya çıkma eğilimi vardır.

Çocukluk çağının normal ritüelleri ; şanslı numaralarının olması, çizgilere basmama, işleri düzgün yapma biçimindedir.

Bu ritüeller sosyalleşmeyi arttırır, anksiyeteyi kontrol etmeyi öğretir ve çocukların gelişimlerini hızlandırır.

OKB ritüeller; işlev bozukluğu yaratır, rahatsızlık verir ve sosyal yalıtılmışlığa neden olur.

OKB’unda içerik, temizlik, kontrol etme, tekrarlama, istifleme şeklindedir

En sık görülen belirtiler, bulaşma korkuları ve buna eşlik eden kompulsif el yıkama ve kaçınma

 Anne-babasının ya da kendisinin güvenliğine ilişkin obsesif endişeler

 Kontrol kompulsiyonları sık

Akıllarına gelen kötü düşünceleri sıkıcı bir biçimde sürekli yinelerler; ya da ailelerinden tekrar tekrar teminat isterler.

 Sayma, düzenleme, dokunma kompulsiyonları yaygın

Çoğu kompulsiyon “tam doğru” olana kadar tekrarlama biçimdir.

Zihinsel ritüeller (sessizce dua etme, belli kelimeleri tekrarlama, belli bir şeyi düşünme, bir şeye belli bir biçimde bakma, vb.)

Obsesif kompulsif bozukluğun nedenleri

Genetik: Hastaların birinci dereceden akrabalarında OKB daha sık. Tek yumurta ikizlerinde OKB konkordansı (%63-87), çift yumurta ikizlerine göre daha yüksek

Biyolojik:  PET ve SPECT çalışmalarında, orbitofrontal korteks, kaudat nukleus ve singulat girus bölgesinde kanlanmada ve metabolizma hızında artış.

Bazal gangliyonların uygun olmayan uyarıları yeterince filtre edememeleri sonucu korteks-kaudat nukleus-globus pallidus-talamus-korteks  döngüsü aşırı bir aktivite kazanır  ve obsesif-kompulsif belirtiler ortaya çıkar.

Nörokimyasal:  Serotonerjik sistem

Psikodinamik:  Anal dönemde saplanma ( cimrilik, titizlik, inatçılık, aşırı düzenlilik, kararsızlık). Karşıt iki değerli duyguların ve tutumların arttığı bir dönem. Kullanılan savunma düzenekleri yalıtma, karşıt tepki kurma ve yer değiştirmedir.  Sonrasında da yapma-bozma eklenir.

Büyüsel güç- düşününce olacağına inanma

İçsel kirlilik duygusuyla bedenini veya etrafı temizlemeye çalışma

Davranışçı: Öğrenilmeyle kazanılmış yanlış davranışlar

Çocukluk OKB’nun bir kısmını PANDAS (streptokok enfeksiyonları ilişkili otoimmün nöropsikiyatrik bozukluklar) adı verilen bir alt grubu oluşturduğu öne sürülmekte

 Altta yatan mekanizma Sydenham koresi yaratacak şiddette değilse tik ya da OKB belirtileri ortaya çıkmakta ( OKB’lilerin  %5-10 ‘unu oluşturur.


Bilişsel açıdan
Obsesif kompulsif bozuk

Akıldan geçen düşüncelerin aşırı biçimde önemsenmesi ve kontrol edilmesi gerekliliğine inanma,

Abartılı sorumluluk algısı,

Aşırı düzeyde tehdit algısı,

Mükemmeliyetçilik,

Belirsizliğe tahammülsüzlük ve

Kesinliğe duyulan gereksinme

OKB hastaları zihinsel kontrol yöntemi olarak

endişelenme ve kendini cezalandırma yöntemlerini daha çok kullanırlar.

Bu yöntemler ise hatalı inanışlara ve OKB belirtilerine yol açar

AYIRICI TANI

Obsesif kompulsif kişilik bozukluğu (OKKB) ve obsesif kompulsif bozukluk (OKB) ayırıcı tanısı

Obsesif kompulsif kişilik bozukluğu (OKKB)

Titizlik, inatçılık, katılık ve sosyal yalıtılmışlıkla karakterize

Ego-sintonik

Obsesyon ve kompulsiyonlar yok

Sıklıkla OKB ile eşzamanlı görülür

OKKB olması OKB’nun gidişini olumsuz etkiler

Özgül Fobiler ve obsesif kompulsif bozukluk (OKB) ayırıcı tanısı

Özgül Fobiler

Özel durumlardaki aşırı korkular ve kaçınma anksiyetesi

OKB’de is korku  ve korkuya ilişkin şüphe ve belirsizlik hissi

Özgül fobide ritüeller görülmez

Hipokondriazis:

Hipokondriyak kaygılar vücutla sınırlıdır, başka obsesyon ve kompulsiyon görülmez.

OKB’de var olan aciliyet hissi yoktur.

Obsesif kompulsif bozukluk (OKB)ve psikoz ayrımı

Obsesyon içsel kökenli olup iç görü ve direnç bu kökenin iki temel öğesidir. Oysa sanrının dışarıdan geldiğine inanılır ve bu nedenle hasta sanrıya direnmez.

OKB ve şizofreni erken yaşta başlar, kronik bir gidiş izler, her ikisinde de rahatsız edici düşünceler ve tuhaf davranış vardır.

OKB ve şizofreninin bir arada bulunduğu durumlarda şizofreninin OKB'den daha önce ortaya çıktığı saptanmıştır.

OKB üzerine eklenen bir psikozun paranoid bir durum ya da duygudurum bozukluğu olma olasılığı oldukça yüksektir.

OKB'de psikotik belirtinin %10- %17.7  oranında görülmektedir.

Bu hastalarda varsanı, sanrı gibi bulgular olmamakla birlikte obsesyonlara içgörü ve direnme ortadan kalkmıştır ve nesnel bir kompulsiyon duygusu yaşanmamaktadır.

Psikotik özellikler gösteren bu hastaların psikotik belirtisi olmayan OKB hastalarıyla karşılaştırıldıklarında çoğunlukla erkek ve bekar oldukları ve kötü gidiş gösterdikleri belirlenmiştir.

Obsesif kompulsif bozukluk tedavisi

Psikodinamik tedaviler

Psikodinamik psikoterapinin vazgeçilemez materyali olan sözcüklerin bu hastalarda büyüsel  bir nitelik kazanması ve yalıtım mekanizmasının yoğun bir biçimde kullanılması, bu hastaların psikodinamik psikoterapiye verilecek yanıtı sınırlayabilmektedir.

Bilişsel davranışçı tedaviler

Bilişsel terapi seanslar sırasında obsesyonların temelindeki yanlış inanç ve otomatik düşünceler belirlenir ve çeşitli tekniklerle bunların doğruluk dereceleri sınanır. Ev ödevleri sırasında hastalardan, kendilerindeki otomatik düşünceleri saptamaları ve bunların doğruluğunu sınamaları istenir.

Psikoşirürji

Diğer tedavi yöntemlerine hiç yanıt vermeyen;

toplumsal ve mesleki işlevsellikte belirgin derecede bozulma gösteren hastalarda

 stereotaksik olarak singulotomi, limbik lökotomi ve anterior kapsülotomi

gibi cerrahi teknikler uygulanmaktadır.

Obsesif kompulsif bozukluk vaka örneği

A.E, 32 yaşında, K., evli, resim öğretmeni, şu anda çalışmıyor.Şikayeti: Sürekli ellerini yıkamak istiyor.  Sokakta yürürken kirli bir yere basacağını veya bir yere değeceğini düşünerek rahatsızlık duyduğu için dışarı çıkmakta ve sokakta dolaşmakta zorluk çekiyor.

  Mikrop bulaşacak endişesi ile dışarı çıkamıyor, yemek yapamıyor, evine misafir kabul edemiyor, hiçbir yerde tuvalete gidemiyor, toplu taşıma araçlarına binemiyor. Her şeye dokunmak sıkıntı yaratıyor. Şikayetinin Öyküsü: 6-7 yıl önce bir ameliyat sonrası ilk kez yakınmaları olmaya başlamış. Başlangıçta kendini aşmaya çalışmış.

İşe yaramayınca psikiyatriste başvurmuş ve ilaç kullanmış. Kullandığı ilaçlar nedeniyle kilo aldığı için ilaçları kısa sürede kesmiş. İlaç kullandığı zaman biraz daha aldırmaz olabiliyormuş.Son 1-2 aydır şikayetleri çok artmış.Kişisel Öykü: 6 yaşında iken 15 yaşındaki amcası tarafından cinsel taciz görmüş, bir süre devam etmiş.

Bu olay sonrası her karnı ağrıdığında ve hamile bir kişinin oturduğu yere oturduğunda hamile kalabileceğini düşünmeye başlamış. Kendini pis, tiksinti verici bulmaya başlamış ve temizleme ihtiyacı gelişmiş.
Psikiyatrik Muayene: Duygulanımı depresif ve kaygılı, görüşme süresince ağlıyor. Sürekli öfkeli olduğunu ifade ediyor.

Sinirlilik(+), tahammülsüzlük(+), ilgi-istek kaybı(+), ze alamama(+)Enerji kaybı, PMA de azalma, ağrılar, uykuya dalmada güçlük, iştahsızlık, kararsızlık(+), odaklanamama (+)Ölsem de kurtulsam düşünceleri, obsesyonlar ve komplsiyonlar.

Tedavi:

Farmakoterapi (+) BDT

Davranış ödevlerini yapabiliyor, ancak çizelge tutma ya da yaptıklarını kayıt alma konusunda isteksiz davranıyor. NEDEN?

7. seansın sonunda dışarı çıkabiliyor, toplu taşıma araçlarına yalnız binebiliyor, daha önce dokunmadığı şeylere dokunmaya başladı. Yolda daha rahat yürüyor, ellerini belirgin olarak daha az yıkıyor, eve girince ayaklarını yıkamıyor. Eve ilk defa yatılı misafir çağırabildi. Depresif belirtileri belirgin olarak düzeldi.

Yayın tarihi: 29/05/2015 © İzinsiz alıntı yapılamaz. web sitelerine kısmi alıntılar için izin verilen kaynak gösterme şekli:

www.onlineterapiler.com sitesinden alınmıştır (link çalışır ve arama motorlarınca taranabilir şekilde eklenmelidir).

Источник: http://www.onlineterapiler.com/obsesif-kompulsif-bozukluk-tedavisi-belirtileri-nedir-testi-temizlik-hastaligi-ilaclari.html

Obsesif Kompülsif Bozukluk (OKB) – Takıntı Hastalığı – Erişkin Psikiyatri Merkezi » NPİSTANBUL

Obsesif Kompulsif Bozukluk Belirtileri Nelerdir?

Anksiyete türü bir rahatsızlık olan obsesif-kompülsif bozukluk (OKB), insanları tekrarlanan düşünce ve davranışlar döngüsüne hapsederek kısıtlayan bir hastalıktır.

Obsesif-kompülsif bozukluğu olan kişiler, kontrol edemedikleri yinelenen ve stres yaratan düşünceler, korkular veya görüntüler  (obsesyonlar) nedeniyle huzursuz olurlar.

Bu düşüncelerin yarattığı anksiyete bazı ritüelleri ya da rutinleri acil olarak gerçekleştirme ihtiyacına (kompülsiyonlar) neden olur. Ritüeller takıntılı düşünceleri önleme veya akıldan uzaklaştırma girişimiyle yapılır.

Ritüel anksiyeteyi geçici olarak durdurur, obsesif düşünceler tekrar oluştuğunda kişinin ritüeli hemen tekrar etmesi gerekir. Bu OKB döngüsü kişinin gününden saatler çalarak normal günlük işlerini yapmasını engelleyebilir.

Obsesif-kompülsif bozukluğu olan kişiler saplantılarının ve takıntılarının gerçek dışı veya manasız olduğunun farkında olabilirler, fakat kendilerini durduramazlar.

Yaygın obsesyon belirtileri:

  • Pislik veya mikrop bulaşmasından korkma
  • Başkasına zarar vermekten korkma
  • Hata yapmaktan korkma
  • Rezil olmaktan veya sosyal açıdan kabul edilemez bir şekilde davranmaktan korkma
  • Şeytanca veya günahkar düşünmekten korkma
  • Düzen, simetri, kusursuzluk ihtiyacı
  • Aşırı kuşku ve sürekli güvence ihtiyacı

Yaygın kompülsiyon belirtileri:

  • Tekrar tekrar yıkanma, duş alma veya ellerini yıkama
  • El sıkışmayı veya kapı tokmağına dokunmayı reddetme
  • Kilit, ocak gibi şeyleri sürekli kontrol etme
  • Rutin işleri yaparken içinden veya yüksek sesle sürekli sayı sayma
  • Sürekli bir şeyleri belli bir biçimde düzenleme
  • Belirli bir sıraya göre yemek yeme
  • Genellikle rahatsız edici olan, akıldan çıkmayan ve uykuyu bölen kelimelere, görüntülere veya düşüncelere takılıp kalma
  • Belirli kelimeleri, cümleleri veya duaları tekrarlama
  • İşleri belirli bir sayıda yapma ihtiyacı
  • Değeri olmayan şeyleri toplama veya biriktirme

Obsesif-kompülsif bozukluğa ne neden olur?

Nedeni tam olarak anlaşılmamış olsa da, araştırmalar biyolojik ve çevresel faktörlerin OKB ile ilişkili olabileceğini göstermiştir.

Biyolojik faktörler: Beyin karmaşık bir yapıdır. Bedenin normal işleyişi için ihtiyaç duyulan, nöron adı verilen milyarlarca sinir hücresi vardır. Nöronlar elektrik sinyalleri yoluyla iletişim kurar.

Nörotransmiter adı verilen kimyasallar bu sinyallerin nörondan nörona iletilmesine yardım eder. Araştırmalar serotonin adı verilen nörotransmiterin seviyesinin düşmesi ile OKB gelişimi arasında bir bağlantı saptamıştır.

Serotonin dengesizliğinin ebeveynden çocuğa geçtiğine dair kanıt da vardır. Bu da obsesif-kompülsif bozukluğun genetik olabileceğinin göstergesidir. Ayrıca beynin belirli bölgeleri serotonin dengesizliğinden etkilenir, bu da OKB’ye yol açar.

Bu problemin, beynin sağduyu ve planlama ile ilgili bölgeleri ve bedensel hareketleri içeren mesajları süzen bölgeleriyle bağlantılı olan beyin yolaklarıyla alakalı olduğu görülür.

Araştırmalar Streptokok bakterisinin neden olduğu belli bir tür enfeksiyon ile OKB arasında bir ilişki de saptamıştır. Eğer bu enfeksiyon nükseder ve tedavi edilmezse, OKB gelişimine ve çocuklarda diğer bozukluklara sebep olabilir.

Çevresel faktörler: Bazı çevresel stres yaratıcı faktörler OKB’yi tetikleyebilir. Belirli çevresel faktörler ise kişide var olan bu rahatsızlığı kötüleştirebilir. Bunlar;

  • Taciz
  • Yaşamsal değişiklikler
  • Hastalık
  • Sevilen birinin ölmesi
  • İş veya okulla ilgili değişiklikler veya problemler
  • İlişkiyle ilgili kaygılar

OKB (Obsesif Kompülsif Bozukluk) ne kadar yaygındır?

OKB ABD’ de 3.3 milyon yetişkini ve 1 milyon çocuk ve genci etkilemektedir. Rahatsızlık ilk olarak çocuklukta, gençlikte ve yetişkinliğin ilk yıllarında ortaya çıkar. Irk ve sosyoekonomik alt yapı fark etmeden tüm kadın ve erkeklerde eşit oranda görülür.

OKB (Obsesif Kompülsif Bozukluk) teşhisi nasıl konur?

OKB için laboratuvar testi yapılmaz. Doktor hastanın ritüellere ayırdığı zaman da dahil olmak üzere hastanın belirtilerini değerlendirerek teşhisini koyar.

OKB (Obsesif Kompülsif Bozukluk) nasıl tedavi edilir?

OKB kendi kendine geçmez, bu yüzden tedavi edilmesi önemlidir. En iyi tedavi yöntemi ilaç ve bilişsel davranış terapisidir.

Bilişsel davranış terapisi: Bilişsel davranış terapisinin hedefi, obsesif-kompülsif bozukluğu olanların ritüellerini gerçekleştirmeden korkularıyla yüz yüze gelmelerini ve anksiyetenin azaltılmasını sağlamaktır. Bu terapi obsesif-kompülsif bozukluğu olanlarda sıkça görülen abartılmış veya felaketler içeren düşünceleri azaltmaya da odaklanılır.

İlaç tedavisi: Trisiklik antidepresanlar, selektif serotonin geri alım inhibitörleri OKB tedavisinde yardımcı olabilir.

Hastaların ilaç ve bilişsel davranış terapisine cevap vermedikleri şiddetli vakalarda Eloktrokonvulsif Terapi (EKT) veya beyin cerrahisi kullanılabilir.

EKT esnasında hastanın başına elektrotlar takılır ve beyne nöbete sebep olan bir dizi elektrik şoku verilir, bu nöbetler beyinde nörotransmitterlerin salınmasına sebep olur.

Sürekli tedavi sonucunda hastalar normal veya normale yakın yaşam sürerler. Erken teşhis her zaman tedavi süresini azaltır.

OKB’nin  tedavi şekillerinden olan Sanal Gerçeklik ile ilgili detaylı bilgi için: https://npistanbul.com/sanal-gerceklik

Источник: https://npistanbul.com/eriskin-psikiyatri/obsesif-kompulsif-bozukluk-okb-takinti-hastaligi

Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) Nedir, Belirtileri Nelerdir?

Obsesif Kompulsif Bozukluk Belirtileri Nelerdir?

Obsesif kompulsif bozukluk (OKB), insanların kaygı, endişe, korku gibi olgularla zihninde bir bitmek bilmeyen bir döngü yaşayarak, bu zihin karmaşasını yaşamına davranış olarak yansıttığı bir rahatsızlıktır.

Kişinin zihninde yaşadığı iç çatışmaların gerilim, stres, aşırı mükemmeliyetçilik, aşırı düzgünlük hali olarak tanımlanan Anksiyete türü bir aşırı takıntı rahatsızlığıdır.

Peki detayları ile obsesif kompulsif bozukluk (OKB) nedir?

Obsesif kompulsif bozuklukta başa çıkma çabası yerine, kontrol edilemeyen bir davranış bozukluğu hakim olur.

Çevre tarafından hemen fark edilecek bu davranışlarda, kişi günlü yaşamında bu davranışların esiri olarak saatlerce zaman harcar bir vaziyettedir.

İç içe yaşanılan bir hayatta, sadece hastaları değil, çevresindekileri de rahatsız eden bir durumdur. Hasta, yaptıklarının mantıksız olduğunun farkındadır. Fakat önlenemez davranış zincirini koparmayı başaramaz.

  • Hepimiz evden çıktıktan sonra kapıyı kilitleyip kilitlemediğimizden, ocakta bir şey varsa, altının yanıp yanmadığından şüphe duymuştur. Hatta birkaç kez, kontrol etmek için eve gittiğimiz bile olmuştur. Böyle bir davranış, bir bozukluk olmamakla birlikte, kaygı ve endişe kıvılcımın olduğu bir beyinde normal bir davranıştır. Böyle bir düşünce ve davranışı, ömür boyu, her evden çıkışınızda yaptığınızı düşünün! Hatta bu düşüncenin, sizi evden ne kadar uzakta yakalayacağından da emin değilsiniz. Böyle bir yaşamda, kaybedilen zamanın, kişiye verdiği yorgunluğun seviyesi gerçekten endişe verici bir boyuttadır.

Obsesif Kompulsif Bozukluk Belirtileri Nelerdir?

Rahatsızlık iki aşamadır;

Obsesyon: Zihinde kesintisiz yer eden, kaygı, korku ve endişe verici düşünceler olarak tanımlanır. Engellenemez bir düşünce trafiği mevcuttur.

Kompulsiyon: Obsesyona tepki olarak, bu düşüncülerin yineleyici davranış ve eylemlere yansıması. Hastanın çevresi tarafından da fark edilen şekilde, içindeki huzursuzluğu azaltmak için yapmış olduğu eylemlerdir.

Obsesyon-1 : Mikroptan Korkma

Kompulsiyon: Gün içinde defalarca duş almak, ellerini yıkamak, el sıkışmamak, toplu taşıma araçlarında bir yere dokunmamak ve kapı koluna dokunamamak. Bulunduğu çevreyi anti-bakteriyel araçlarla defalarca ve saatlerce temizlemek.

Obsesyon-2: Hata Yapma Korkusu

Kompulsiyon: Gündelik yaşamda ve iş hayatında, yaptığı işleri tekrar tekrar kontrol etmek, en basit hesaplarda bile defalarca kontrol etmek. Emin olmak için sürekli yüksek sesle sayı saymak. Kişi kontrol ettiğini, doğru olduğunu bildiği halde, aynı işlemleri kontrol etmeye devam eder.

Obsesyon-3: Kullanılmayacak Şeyleri Atma Konusunda Endişe

Kompulsiyon: Kişi bu endişe ile, gereksiz olan, kullanılmayacak hale gelmiş her şeyi biriktirmeye başlar. Kendisine yıllar geçse de lazım olmayacak her şeyi biriktirir. Bir su şişesinden tutun da eski gazetelere kadar, evini istila edecek şekilde her şeyi biriktirir.

Obsesyon-4: Düzen ve Simetri Takıntısı

Kompulsiyon: Bütün yaşamı boyunca, simetri olmayan her şey hedefi olur.

Karşısındakinin kıyafeti, bir dükkanının önünden geçerken sandalyelerin ve masanın uyumu, ev ve işyerinde her eşyanın aynı yerde ve düzenli olması gibi davranışlara yansır.

Belirli sayıda adım atmak, belirli bir sayıları hep aynı davranışlarda kullanmak gibi obsesif kompulsif bozukluk çeşitlenir.

Obsesyon-5: Dini Açıdan Günahkar Düşünmekten Korkma

Kompulsiyon: Kişinin dini inanışı gereği, kendisini günahkar yapacağını düşündüğü ne varsa, onları düşünmeye başlamak. Uyku sorunu yaşayacak şekilde aklından bu düşünceleri çıkaramamak. Çevresindeki kişiler için, istememesine rağmen cinsel içerikli hayaller kurmaktan, namaz kılarken Allah’ ın varlığında şüphe duymaya kadar çeşitlenebilir.

Obsesyon-6: Kendisine ve Ailesine Zarar Gelmesinden Korkma

Kompulsiyon: Bu obsesyona tepki olarak ortaya çıkan davranış ise, rutin olarak gün içinde yaptığı şeyleri, belirli bir sayıya göre veya dokunma takıntısı şeklindedir.

Örneğin; Hasta evden çıkarken, kapını  yanında asılı olan aile fotoğrafına dokunmazsa, ailesinin ve kendisinin başına bir şey geleceği korkusu yaşar. Her çıkışında fotoğrafa dokunarak, üstüne düşen görevi yapmış olarak huzursuzluğunu gidermeye çalışır.

Bir başka örnek ise; Hasta evinin önündeki, kare şeklindeki kaldırım taşları çizgilerine basmadan yürümeye çalışması. Bu davranış, basarsa o gün olumsuz bir şey yaşayacağı korkusu içinde olmasıdır.

  • Kişinin karakterine, sosyal yaşamına ve ekonomik şartlara bağlı olarak bu maddeler çeşitlendirilebilir. Genel hatları ile bozukluğun belirtileri ve davranışlara yansıması bu şekildedir.

Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) Tedavisi

Obsesif kompulsif bozukluk için birbirini destekleyici iki tedavi şekli uygulanır. Terapi ve ilaç tedavisi.

Bilişsel Davranışçı Terapi

Obsesif kompulsif bozukluk yaşayan hastaya, korkuların ve kaygıların abartılı olduğu farkındalığı sağlamak amacıyla uygulanan bir terapidir. Aşamalarla kişide kaygı verici düşüncelerin, davranışlara yansımasını mümkün olduğunca azaltmaktır.

Bu terapi uygulanırken, kişinin obsesyon çeşidi ne ise ona yoğunlaşılırken, bir yandan da kişi incelenir.

Yaşam kalitesini düşüren bu düşüncelerin, zaman olarak hayatında ne kadar yer kapladığını fark ettirmek için, uygulamalı olarak çevre, akraba, arkadaş çevresine yönlendirmeler yapılarak, bu düşüncelerden uzaklaştırılmaya çalışılır.

İlaç Tedavisi

Psikiyatr tedavisi olarak antidepresan ve seratonin geri alım inhibitörü reçete edilebilir. Doktor kontrolünde devam edilmesi gereken ilaçlar eşliğinde bu süreçten olumlu sonuçlar alınmaya çalışılır. İleri evredeki rahatsızlıklar için ise, cerrahi müdahale gerekebilir. Beyne elektrot takılması ile beyinde elektroşok uygulanarak nöronlar ile hücreler arasında uyarılma sağlanır.

  • Tedaviler devam ederken, stres ve gerginliği azaltıcı vücut ve nefes egzersizleri de uygulanır. Böylece, çok yönlü olarak hastalığın etkilerini azaltma hedeflenir.

Источник: https://www.faydalari.com/obsesif-kompulsif-bozukluk-okb-nedir-belirtileri-nelerdir/

Obsesif – Kompulsif Bozukluk (OKB) Nedir? Nedenleri, Belirtileri, Korunma Yolları ve Tedavisi

Obsesif Kompulsif Bozukluk Belirtileri Nelerdir?

Anksiyetik ve psikolojik rahatsızlıklar tıbbi hastalıklar içerisinde baş etmesi oldukça zor durumlardır.

Çünkü bu rahatsızlıklarda insanın herhangi bir yeri ağrımaz, yara oluşmaz, ameliyat gerekmez fakat yaşam kalitesini düşürür, kişiyi mutsuzluğa ve huzursuzluğa sürüklemektedir.  Tedavisi ise sabır ve uzun bir süreç gerektirmektedir.

Obsesiflik hastalığı olan kişiler, ellerindeki bir konuyu açıklığa kavuşturmadan, çözümlemeden rahat edemezler ve bu durumu uykularına kadar taşırlar.

Böyle kişiler sorumsuz ve gamsız olamazlar. Obsesif – kompulsif bozukluk yani takıntı hastalığı daha önceleri çok nadiren görülmekteydi. Ancak yapılan araştırmalar bu rahatsızlığın görülme oranında son yıllarda büyük artış olduğunu göstermektedir.

Bipolar Bozukluk Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

Özellikle kalabalık şehirlerde her 100 kişiden 2-3 tanesinin obsesif – kompulsif bozukluk yaşadığı bilinmektedir. Genel olarak ergenlik çağında veya 20’li yaşlarda görülen bu hastalık, kadınlarda daha sık rastlanırken, erkeklerde nadiren de olsa erken yaşlarda görülebilmektedir.

Obsesif – Kompulsif Bozukluk Nedir?

Obsesif – Kompulsif bozukluk yani takıntı hastalığı anksiyete türü bir hastalıktır. Kişiyi tekrarlanan düşünce ve davranışlar döngüsüne hapseder. Sürekli bir tedirginlik, kuşku, şüphe ve huzursuzluk halinin söz konusu olduğu bir hastalıktır.

Kompulsif (Zorlantı) Nedir?

Zorlantının bilimsel adı kompülsiyondur. Takıntılı olan kişiler, sıkıntılarını yok etmek için bazı uygun olmayan ve kendilerini engelleyemedikleri, kendilerinin de saçma buldukları hareketler yaparlar. Sürekli yapılan, kalıplaşmış, hiçbir amacı ve sonucu olmayan, kişiye keyif veya başka olumlu bir his vermeyen davranışların bütünüdür.

Obsesif Düşüncelerden Bazıları

Obsesif kişiler sağlıklı insanlardan farklı olarak sürekli bir tedirginlik ve huzursuzluk halindedirler. İşte bu kişilerin huzursuz hissetmesine yol açan bazı düşünceler;

  • Sevdiklerimin, ailemin başına kötü bir şey gelirse?
  • Sevdiğim kişilere zarar verir miyim?
  • Dua esnasında istemsiz olarak Allah’a küfrediyorum.
  • Yolda ya da dışarıda temas ettiğim kişilerden mikrop kapar mıyım?
  • Arabayı duvara çarpmak içimden geçiyor.
  • Ocağı kapatmayı da ütüyü fişten çekmeyi de unutmuş olabilirim.

En Sık Görülen Obsesyon Çeşitleri Nelerdir?

Obsesif kompulsif bozuklukların çok fazla türü bulunmaktadır. Yani birisi bende obsesyon sorunu var dediğinde bunu tek bir özellikle sınırlandırmamalısınız. Her kişide farklı belirtilerle kendini gösteren obsesif kompulsif bozuklukların en bilinenleri şu şekildedir;

  • Temizlik takıntıları: Böyle kişilerde temizlik takıntısı vardır. Belli bir alanın temizliği ya da kişisel temizlikleri konusunda sorunları vardır.
  • Şüphe takıntıları: Böyle kişiler, karşılarındaki kişilerden sürekli şüphe duyma halindedir. Güven problemi yaşarlar.
  • Düzen takıntıları: Düzen takıntısı olan kişiler, yaşadıkları ortamda her daim düzen isterler. Yamuk duran, asimetrik görünen, yerinde durmayan objeler kişilerde gerginliğe neden olur.
  • Saldırganlık takıntıları: Kişiler sürekli olarak bir gerginlik, sert cevaplar verme, fiziksel olarak saldırma eğilimindedir.
  • Dini takıntılar: Din konusunda takıntılı kişiler, aksi düşüncelere karşı aşırı tepki verirler. Günlük hayatlarını aşırı kısıtlı ve sorunlu geçirirler.
  • Sayma takıntıları: Kişiler sürekli olarak saymak isterler. Ve bu sayma eğilimlerine müdahale edildiğinde anında saldırganlaşırlar.

Obsesif – Kompulsif Bozukluğun Nedenleri Nelerdir?

Bu hastalığın altında yatan nedenler hala araştırma aşamasındadır. Bazı uzmanlara göre hastalığın, beyin bölgesinde bulunan duygu duyumu ve bilinç kontrolündeki bazı nedenlerde olabileceği düşünülmektedir. Bunlar arasında çocukluk çağında yaşanan travmalar, kişinin özellikleri ve genetik yatkınlık yer almaktadır.

Obsesif – Kompulsif Bozukluğun Belirtileri Nelerdir?

Obsesif düşüncelerden bazılarına karşı aşırı duyarlıysanız; sık sık bu düşünceler aklınızdan geçiyorsa; obsesif olma ihtimaliniz çok yüksek.

Eşyaların düzgün durmamasına dayanılmaz derecede sinir olma, hata yapmaktan korkma, her yerin kirli olduğu düşüncesi, aşırı düzenli ve kusursuz olma çabası, rezil olmaktan ve her şeyin günah olduğunu düşünmek gibi daha birçok davranış bu hastalığın belirtileri arasındadır.

Belirtiler bazı durumlarda şiddetliyken bazı durumlarda hafif geçebilir. Bazı hastalarda hastalık hem obsesif hem de kompülsiyonları ile beraber görülür. Ancak kısa sürede kontrol altına alınabilir. Böyle durumlarda bu kişiler okulda ya da topluluk içinde hastalıklarını gizleyebilirler. Şiddet arttıkça hastalık, kişilerin günlük yaşamını zorlamaya başlar.

Takıntılarının yönünde yaşamaya başlarlar ve böylece toplum içinde bulunmakta zorluk çekerler. Hastalık bazı durumlarda; depresyon, yeme-içme bozuklukları, dikkat eksikliği ile birlikte görülür. Bu şekilde ilerleyen hastalıklar yıllar geçtikten sonra tedavi edilebilme şansı bulurlar. Durumun bir hastalık derecesinde olduğu çok geç fark edilir.

Obsesif – Kompulsif Bozukluk Nasıl Önlenir?

Aslında birçok psikolojik hastalıkta olduğu gibi obsesif kompulsif bozuklukta da önleme yollarından bahsetmek biraz zor olacaktır. Fakat etkilerini en aza indirmek adına hemen müdahale edilebilir. Bu noktada uzmanlar aile geçmişinde psikolojik sorun yaşayan insanların daha dikkatli olmasını öneriyor.

Kendilerinde sıra dışı her ne görürlerse görsünler hemen bir doktora gitmeleri gerekiyor. Yine çocukluk çağda büyük bir travma geçirmiş olanlar da kendilerindeki değişimlerin altında yatan sebepleri aramalıdırlar.

Bu şekilde zamanında müdahale edildiğinde, takıntı hastalığınız varsa bile kullanılan ilaçlar veya doktorun önerdiği diğer tedavi yöntemleriyle etkisini en aza indirebilirsiniz.

Obsesif – Kompulsif Bozukluğun Tedavisi Nedir?

Hastalık erken dönemlerde tanı koyulması halinde psikoterapi ve ilaç desteği ile birlikte kısa sürede ve etkili olarak tedavi edilir.

Tedavilerde hasta, korktuğu, tahammül edemediği bir duruma, nesneye ya da düşünceye maruz bırakılabilir.

Günümüzde yapılmış son çalışmalara göre serotonin üzerinde etkisi olan ilaçların, obsesiflik konusunda da faydalı olduğu ve belirtileri önemli derece azalttığı fark edilmiştir.

İnsanda Savunma Mekanizmaları ve Özellikleri Nelerdir?

Klomipramin, fluvoksamin, sertralin gibi ilaçların hepsi obsesif – kompülsif bozukluğu durumlarının tedavilerinde kullanılmak konusunda onaydan geçmiştir.

Hastalığın ilaçla ve psikoterapi ile tedavisi kolaylıkla mümkün olmaktadır ama elbette her hastalıkta olduğu gibi gecikmeler olumsuz etki gösterir.

Bu sebeple eğer obsesif olduğunuzu düşünmenize neden olan bir durum varsa; acil olarak bir psikiyatri merkezine başvurmalısınız.

Источник: https://bilgihanem.com/obsesif-kompulsif-bozukluk-okb-nedir/

Obsesif Kompulsif Bozukluk Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Obsesif Kompulsif Bozukluk Belirtileri Nelerdir?

Eskiden anksiyete bozukluğu türü olarak görülen obsesif kompulsif bozukluk (OKB), şimdi eşsiz bir durum olarak kabul edilmektedir. Tekrarlayan düşünce ve davranışların sonsuz döngüleri içinde insanları yakalayan potansiyel olarak sakat bırakan bir hastalıktır.

Obsesif Kompulsif Bozukluk rahatsızlığı olan insanlar, kontrol edemediği, tekrar eden ve üzücü düşünceler, korkular veya imgeler (takıntılar) nedeniyle rahatsızdırlar. Bu düşünceler tarafından üretilen endişe (sinirlilik) bazı ritüelleri veya rutinleri gerçekleştirmenin acil bir gereksinimine neden olur.

Zorlayıcı ritüeller saplantılı düşünceleri önlemek veya onları uzaklaştırmak için yapılır.

Ritüel geçici olarak endişeyi hafifletirse de, obesif düşünceler geri döndüğünde kişi ritüelini tekrar gerçekleştirmelidir.

Bu OKB döngüsü, kişinin gündüz saatlerini doldurması ve normal etkinliklere önemli derecede müdahale etme noktasına gelebilir.

OKB’si olan insanlar, saplantılarının ve zorlayıcı davranışlarının anlamsız veya gerçekçi olmadığının farkında olabilir, ancak onları durduramazlar.

Obsesif Kompulsif Bozukluk Belirtileri Nelerdir?

obsesif kompulsif bozukluk belirtileri

Obsesif ve kompulsiyonlar olan obsesif kompulsif bozukluk belirtileri kişiden kişiye değişebilir. Yaygın saplantılara şunlar dahildir:

  • Kirlerden veya mikroplardan kaynaklanan kirlerden korkma
  • Başka birine zarar verme korkusu
  • Bir hata yapma korkusu
  • Utanma veya sosyal olarak kabul edilemez bir tavır içinde davranma korkusu
  • Kötü veya günahkâr düşünceleri düşünme korkusu
  • Aşırı şüphe ve sürekli güvenceye duyulan ihtiyaç

Sık karşılaşılan zorunluluklar şunları içerir:

  • Tekrar tekrar banyo yapmak, duş yapmak veya ellerinizi yıkamak
  • Sarsmak veya dokunmatik kapılara dokunmaktan kaçınma
  • Kilit veya soba gibi şeyleri tekrar tekrar kontrol etmek
  • Rutin görevleri yerine getirirken zihinsel veya yüksek sesle saymak
  • Sürekli olarak belirli bir şekilde şeyler düzenlemek
  • Gıdaları belirli bir düzende yemek
  • Kelimelerde, imgelerde veya düşüncelerde sıkışan, sıkışmayacak ve uykuyla etkileşime girebilecek durumda kalmış olmak
  • Belirli sözcükleri, cümleleri veya namazı tekrarlama
  • Görevleri belirli sayıda yerine getirmek zorundayız
  • Görünür bir değere sahip olmayan eşya toplamak veya depolamak

Obsesif Kompulsif Bozukluk Nedenleri

obsesif kompulsif bozukluk nedenleri

Obsesif Kompulsif Bozukluk kesin nedeni tam olarak anlaşılmamış olsa da, çalışmalar, biyolojik ve çevresel faktörlerin bir kombinasyonunun dahil olabileceğini göstermiştir.

Biyolojik Faktörler: Beyin çok karmaşık bir yapıdadır. Vücudun normal çalışması için iletişim kurması ve birlikte çalışması gereken milyarlarca sinir hücresini (nöronlar) içerir. Nöronlar, bir sinir hücresinden diğerine bilgi akışını teşvik eden nörotransmitterler denilen kimyasal maddeler yoluyla iletişim kurar.

Bir zamanlar, düşük seviyelerde nörotransmitter serotoninin OKB gelişiminden sorumlu olduğu düşünülmektedir. Ancak şimdi, bilimadamları, OKB’nin beyin kararlarında ve planlamayla ilgili alanları vücut hareketlerini içeren mesajlara filtre uygulayan başka bir alanla bağlantılı olan yolaklardaki sorunlardan kaynaklandığını düşünüyor.

Buna ek olarak, bazen ailelerden çocuklara OKB semptomlarının geçebileceğine dair kanıtlar bulunmaktadır. Bu, OKB geliştirmek için kullanılan biyolojik savunmasızlığın bazen kalıtsal olabileceği anlamına gelir.

Çalışmalar aynı zamanda streptokok bakterilerinin yol açtığı belli bir enfeksiyon tipiyle OKB arasında bir bağlantı buldu. Bu enfeksiyon tekrarlayan ve tedavi edilmezse, OKB ve çocuklarda görülen diğer bozuklukların ortaya çıkmasına neden olabilir.

Çevresel Faktörler: Durum geliştirme eğilimi olan kişilerde OKB’yi tetikleyebilecek çevresel stres faktörleri vardır. Belli çevresel faktörler semptomların kötüleşmesine neden olabilir. Bu etkenler şunları içerir:

  • Taciz
  • Yaşamdaki değişiklikler
  • Hastalık
  • Sevilen birinin ölümü
  • İş veya okulla ilgili değişiklikler veya sorunlar
  • İlişki sorunları

Obsesif Kompulsif Bozukluk Yaygınmıdır?

Yaklaşık 3.3 milyon yetişkin ve ABD’de yaklaşık 1 milyon çocuk ve ergen, OKB’ye sahip. Bozukluk genellikle ilk olarak çocuklukta, ergenlikte veya erken erişkinlikte ortaya çıkar. Erkeklerde ve kadınlarda eşit derecede ortaya çıkar ve tüm ırkları ve sosyoekonomik kökenleri etkilemektedir.

Obsesif Kompulsif Bozukluk Nasıl Teşhis Edilir?

Obsesif Kompulsif Bozukluk teşhis etmek için herhangi bir laboratuvar testi yoktur. Doktor, teşhisini hastanın semptomlarının değerlendirilmesine dayandırır ve kişinin ritüel davranışlarını gerçekleştirmek için ne kadar zaman geçirdiği de dahil.

Obsesif Kompulsif Bozukluk Nasıl Tedavi Edilir?

obsesif kompulsif bozukluk tedasi

Obsesif Kompulsif Bozukluk kendiliğinden kaybolmayacak, bu nedenle tedavi etmek önemlidir. OKB’yi tedavi etmek için en etkili yaklaşım bilişsel davranış terapisine sahip ilaçları birleştirir.

  • Bilişsel davranışçı terapi: Bilişsel davranış terapisinin amacı, Ritüel davranışları yerine getirmeksizin (maruz kalma terapisi veya maruz kalma ve tepki önleme terapisi olarak adlandırılmaktadır), korkuları olan kişilere korkularıyla yüzleşmek ve endişeleri azaltmaktır. Terapi, aynı zamanda, genellikle OKB olan insanlarda ortaya çıkan abartılı veya katastrofik düşünceyi azaltmaya odaklanmaktadır.
  • İlaç tedavisi: Luvox, Prozac ve Zoloft gibi seçici serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI) gibi antidepresanlar OKB tedavisinde faydalı olabilir. Eski ilaçlar – Anafranil gibi trisiklik antidepresanlar da kullanılabilir. Risperdal veya Abilify gibi bazı atipik antipsikotiklerin, yalnız başına veya bir SSRI ile kombinasyon halinde kullanıldığında, OKB’ye değer verdiği gösterilmiştir.

Şiddetli OKB vakalarında ve tıbbi ve davranış terapisine cevap vermeyen kişilerde, elektrokonvülsif tedavi (ECT) veya psiko-cerrahi bozukluğu tedavi etmek için kullanılabilir. EKT sırasında, hastanın genel anestezi altında uyuduğu sırada kafa derisine yerleştirilen elektrotlardan küçük bir akım geçer. Kısa bir nöbete neden olur.

Bazı durumlarda tekrarlayan EKT tedavilerinin OKB semptomlarını iyileştirmesine yardımcı olduğu bulunmuştur. Beyin stimülasyonunun derin beyin uyarımı (DBS) olarak adlandırılan daha yeni, cerrahi bir formu, OKCD semptomlarıyla ilişkili beyin devresinin bir parçası olan beyin bölgelerine küçük elektrotlar yerleştirmeyi içerir.

Obsesif Kompulsif Bozukluk İle İlgili Kişilerin Görünümü Nedir?

Çoğu vakada OKB ilaç, bilişsel davranış terapisi veya her ikisi ile başarıyla tedavi edilebilir. Devam eden tedaviyle birlikte, çoğu insan semptomlardan uzun süreli rahatlama sağlayabilir ve normale veya normale yakın işleyişine geri dönebilir.

Obsesif Kompulsif Bozukluk önlenebilir mi?

Obsesif Kompulsif Bozukluk önlenemez. Bununla birlikte, erken teşhis ve tedavi, bir kişinin rahatsızlıktan muzdarip vakitlerini azaltmaya yardımcı olabilir.

Bir önceki yazımız olan Çölyak Hastalığı başlıklı makalemizde çölyak hastalığı belirtileri, çölyak hastalığı diyeti ve çölyak hastalığı tedavisi hakkında bilgiler verilmektedir.

Sorularınızı Yorum Bölümünden Sorabilirsiniz …

Источник: https://doktorun.net/obsesif-kompulsif-bozukluk/

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.

    ×
    Рекомендуем посмотреть