Prematürelerde Beslenmeye ve Enfeksiyonlara Dikkat Edilmeli

içerik

Prematüre Bebeklerde Beslenme Hakkında Her Şey | Anneysen.com

Prematürelerde Beslenmeye ve Enfeksiyonlara Dikkat Edilmeli

Zamanında doğan bir bebeğin emme ve yutkunma refleksi 33-34. haftalarda gelişiyor. Erken doğumla hayata merhaba diyen bebekler için anne sütü emme, bu nedenle çok meşakkatli bir iş. Bu yüzden yenidoğan bakım ünitelerinde prematüre bebekleri beslemek için şu yöntemler kullanılıyor:

Damar yolu ile beslenme

Çok erkenden doğan bebekler, ilk gün veya ilk hafta serumla besleniyorlar. Sindirim sistemleri baypas ediliyor ve yüksek kalorili besinler bu şekilde doğrudan kanlarına karıştırılıyor.

OGS-NGS ile beslenme

OGS (ağız) veya NGS (burun) yolundan sonda ile besleme yöntemi. Prematüre bebek maması ve anne sütü bu şekilde bebeklere veriliyor.

Emerek beslenme

Emmeye hazır hale gelen prematüre bebek; ağız yoluyla, biberondan ve memeden beslenebiliyor.

Prematüre bebeklerin emerek beslenmesi, en zor etaplardan biri. 34 hafta ve altındaki bebeklerde doyacak şekilde emme başarısı genelde düşük oluyor. Aslında burada “etkin beslenme” durumundan bahsetmemiz lazım.

Etkin beslenme, annenin göğsünü tamamen boşaltması veya doktorun önerdiği süt miktarını bebeğin emebilmesi. İlk 5 dakika sütün sıvı kısmı gelir, prematüre bebekler sonraki yoğun kıvamı çekme gücünü bulamaz.

Bu durum prematüre bebeklerin meme ememeyecekleri anlamına gelmiyor. “Anne memesinin lolipop etkisi” denen salgı alışverişi bile çok faydalı.Anne sütünün faydaları o kadar çok ki.

Önce sevgini, sonra anne sütünü çoğalt

İnci Candemir, prematüre bebeklerin gelişiminde anne sevgisinden sonra en büyük ilacın anne sütü olduğunu söylüyor. Sütünün gelmesi, emmeyle ilişkili. Bu yüzden prematüre bebek annesi olarak sütünü temin etmek, sabır ve kararlılık isteyen bir süreç. Ama yapabileceğine eminiz.

Mutlaka oku: 8 Adımda Anne Sütünü Arttırmanın Yolları

Anne sütünü nasıl sağmalısın?

  • Bebeğin dünyaya ne kadar erken gelmiş olursa olsun düzenli sağım yaparsan, doğumdan sonraki 3-4 gün sonunda bir miktar sütün geldiğini göreceksin. Çünkü vücudun süt üretmeye programlanmış durumda, doğumdan sonra hormonların çalışıyor olacak.
  • Doğumdan 2 ila 6 saat sonrası, süt sağmak için ideal zaman olarak kabul ediliyor. Fakat her annenin sağlık durumunun bir olmadığını, ilk 3-4 gün içinde süt sağmaya başlamış olmanın gerektiğini söylüyor İnci Candemir.
  • İyi bir elektrikli süt pompası edinmen şart. Çift başlıklı ve güçlü sağım yapan modellerden birini al. En iyi 10 elektrikli süt pompasını inceledik, mutlaka oku.
  • Süt miktarı anneden anneye değişir. Az gelse de endişelenme, bebeğinin başlangıçta tüketeceği süt miktarı zaten fazla olmayacak.
  • Hijyen kurallarına çok dikkat et. Prematüre bebeklerin enfeksiyon kapma riskleri daha fazla. Sütünü sağmadan önce mutlaka ellerini yıka.
  • Sırtın dik pozisyonda, rahat bir şekilde otur. İhtiyacın olabilecek eşyaları, içme suyunu yakınında bulundur.
  • Düzenli sağım yapmak, bu işin en önemli püf noktası. Her 3 saatte 1 kez 15 dakika süreyle göğüs pompası ile sütünü sağ. Göğsünü tamamen boşaltabilirsen 3 saat sonra tekrar sağım için gerekli sütün salgılanmasını sağlayabilirsin.
  • Elektrikli süt pompasının hız ayarı şöyle olmalı: İlk 5 dakikada en düşük, ikinci 5 dakikada orta, son 5 dakikada en yüksek.
  • İlk günlerde düzenli sağım yaptığın halde sütün gelmezse ya da az gelirse ümitsizliğe kapılma. Sağmaya devam et, ilerleyen günlerde sütün mutlaka gelecek.
  • Kaygı ve stres senin baş düşmanların.
  • Uykunu almış ve dinlenmiş olmalısın. Sütünü sağmak için gece bir kez uyanmış olman yeterli. Gece uykusu çok önemli. Günde en az 7-8 kez sağım yapman lazım.
  • Dengeli ve sağlıklı beslenmek, sütün için gerekli. Anne Sütünü Arttıran Yiyecekler yazımızdan mucizevi besinleri öğrenebilirsin.
  • Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde koşullar uygunsa kanguru bakımı yapman, sütünün gelmesinde ve kalitesinde çok etkili.
  • Hemşireden kuvözdeki bebeğin için kullanılan kirli örtü ya da çamaşırı vermesini rica edebilirsin. Bebeğinin kokusunu taşıyan bu eşyaları sütünü sağarken yanında bulundurman, kuzunla arandaki bağı güçlendirir.
  • Sütünü sağmaya başlamadan önce ve sonra göğüs ucu çevrene hafif masaj yap. Süt akışı için etkili bir hazırlık. Isıtılmış nemli havlu uygulayabilir, masajı zeytinyağı ile yapabilirsin.
  • Sütünü derin dondurucuda 6 ay, çözüldükten itibaren 24 saat saklayabilirsin.

Bu yazıdan daha fazla bilgi al: Anne Sütünü Saklama ile İlgili Bilmen Gereken Doğrular ve Yanlışlar

Bebeğinin meme ile teması çok önemli. Fakat etkin beslenme için süt pompası ile sütünü sağmaya evde de devam etmelisin. Bu yüzden sağım sonrası bebeğini biberonla beslemek, en güvenli yöntem.

Prematüre bebeğin biberonla beslenmesi, “Aman Tanrım, mutlaka mememden emmesi lazım.” fikrine kıyasla çok daha faydalı. Evet, emebiliyorsa ne ala ama ememiyorsa -ki refleksleri gelişmediğinden bir süre ememeyecek- biberon sayesinde bebeğini besleyebileceğini unutma.

İnci Candemir’in bu noktada önerdikleri şöyle:

  • En güvenilir, en pratik ve en yaygın yöntem, memeden emzirme çabasına girmeden günde 7-8 kez sağdığın sütü bebeğine biberonla vermek. Bu şekilde bebeğinin aldığı süt miktarından emin olursun.
  • Bebeğin memenden süt emebiliyorsa onu emzirdikten sonra göğsünün tamamen boşaldığından emin olmalısın. Bu yüzden süt pompasını emzirdikten sonra da devreye sok.
  • Bebeğin hastaneden taburcu olmadan önce son 1 hafta boyunca sadece sütünü emerek beslenebildiyse ve kilo aldıysa, eve geçtiğinizde bunun devam etmesini bekleyebilirsin.

Bunu da okumalısın: Evde Prematüre Bebek Bakımı Hakkında Bilmen Gereken Her Şey

Bebeğinin etkin bir şekilde beslendiğini nasıl anlarsın?

  • Çenesini memene dayıyorsa,
  • Uzun ve güçlü emme refleksi varsa,
  • Ağzı geniş ve açıksa, alt dudağı dışa dönükse,
  • Emerken yanakları doluyorsa, yutkunma sesini duyuyorsan,
  • Memenin kahverengi kısmını tamamen kavrıyorsa,
  • Emerken yorulmadan dayanma gücü gösteriyorsa,
  • Kilo alıyorsa,
  • Emdikten sonra mutlu oluyorsa ve 3 saat kesintisiz uyuyorsa işler yolunda demektir.

Emziren annelerin en büyük sorusu: Bebeğim Doyuyor mu?

Em, em, em, yutkun, nefes al ve mola

İnci Candemir’e göre prematüre bebeklerde sağlıklı beslenme kalıbı yukarıdaki gibi olmalı. Bebeğini emzirirken mola vermen çok önemli. 30 dakikalık bir beslenme sırasında bebeğin yorgunluk belirtisi göstermese bile en az 3-4 kez mola vermelisin.

Prematüre bebeklerin hastanedeki beslenme sıklığı 3 saatte birdir. Bebeğinin reflüsü varsa bu sıklık 2 saatte bire düşer. Bu nedenle bebeğini günde ortalama 8-12 defa beslemelisin.

Gaz çıkarmayı beslenmeden sonraya bırakma. 30 dakikalık beslenme süresinde bebeğinin en az 2-3 kez ağzından gaz çıkarmasını sağlamalısın.

Onu daha da yakından tanımak ister misin: Kimsin Sen Prematüre Bebek?

Prematüre bebeklerde beslenme pozisyonu için 6 hap bilgi

1. Biberonla beslenme, prematüre bebekler için en ideali. Bebeğinle aranda 45 derecelik açı oluştur, tam karşısında ol ve küçüğünü ensesinden destekle.

2. Bu tutuş sırasında bebeğin ayaklarını karnına dayarsa rahatlar.

3. Sonraki aylarda yan paralel pozisyona geçerek bebeğinin sağ ve sol beyin etkileşimini destekleme için rotasyon yapabilirsin. Rotasyondan kastımız şu: Bebeğinin sol tarafı sana paralel pozisyondayken biberonu sağ elle tut ve daha sonra tersini uygula. Aynısı sağ ve sol memenden emerken de geçerli.

4. Memeden emerken bebeğinin başını döndürmesini bekleme. Memenin pozisyonunu bebeğine göre ayarla.

5. Bebeğinle göz teması kurman, aranızdaki duygusal bağı güçlendirmek için çok önemli.

6. Yarı kundak pozisyonu, prematüre bebeklerin kendilerini cenin pozisyonundaki gibi güvende hissetmelerini sağlar. İstemsiz el-kol hareketlerinden kurtulan bebeğin, emmeye daha fazla odaklanabilir.

Sonrası için de lazım olacak: Doğru Emzirme Yöntemini Bulman İçin 4 Emzirme Pozisyonu Önerisi!

Prematüre bebeklere emzik verilir mi?

Evet. Çünkü emme reflekslerini teşvik etmek ve desteklemek, emzikle mümkün. Normalde yenidoğanlarda emzik pek önerilmiyor ama prematüreler için emzik, beslenme ile ilişki kurabilmesi ve yetilerini geliştirebilmesi için anahtar rol oynuyor.

Uzun vadede bebeğinin emme sorunları azaldığında kendine, emzik kullanımını sınırlama ve bıraktırma hedefi koyabilirsin.

Emziğin erken doğan bebekler için faydalarını da şöyle sıralayalım:

  • Bebeğinin hastanede kalış süresi kısalır.
  • Kilo alımına yardımcı olur.
  • Kalp atışları üzerinde olumlu etkisi var.
  • Bebeğini rahatlatır.
  • Reflüsü olan bebeklerde beslenmeyi baskılamaya yardımcıdır.

Daha fazla bilgi burada: A’dan Z’ye Bebeklerde Emzik Kullanımına Dair Bilmen Gerekenler

Hangi biberon?

İnci Candemir, biberon seçiminin belirleyicisinin bebeğin olduğunu belirtiyor. Her marka biberon, her bebeğin hoşuna gitmeyebilir. Birkaç alternatifi bebeğine sunarak sevdiği modelle beslemeye devam edebilirsin.

Hangi biberonu almalısın?: Annelerin En Çok Tercih Ettiği 9 Biberon Markası ve Modeli

Prematüre bebekler için mama nasıl seçilir?

Hastaneden taburcu olmadan önce hemşire, hangi mamayı bebeğine vermen gerektiğini sana söyleyecek.

Prematüre bebekler için geliştirilen formül mamalar genellikle, 2500-3000 gr olana kadar minik kaplumbağalara verilir. Sonra doktor onayıyla yenidoğan mamalarına geçersiniz.

Mama hazırlığı için şunlara dikkat et:

  • Mamayı hazırlamadan önce ellerini güzelce yıka.
  • Mamada kullanacağın temiz içme suyunu önceden 10 dk kaynat ve soğut.
  • Ölçek kaşığına sadık kal. Fazla ya da az mama koyma.
  • Mamayı koyacağın biberonu da önceden kaynat ve soğut.
  • Mama suyun içinde iyice eriyene kadar biberonu çalkala.
  • Kutusu açılan mama, en fazla 4 hafta içinde tüketilmeli, aklında olsun.

Prematüre bebek mamaları, farklı içeriğe ve aromalara sahip. Gaz sorunu olursa ya da bebeğin yemek istemezse farklı markaları dene.

Bebeğinin gaz sorunu varsa bir bak deriz!

Prematüre bebeklerde ek gıdaya geçiş nasıl olur?

Öncelikle şunu söyleyelim: Prematüre bebek gelişimi için her basamak, ortalama 2 yol boyunca düzeltilmiş yaşa göre hesaplanır. Düzeltilmiş yaş nedir, örnekle açıklayalım:

Mesela bir bebek 1 Mayıs'ta 30 haftalık doğmuşsa, dünyaya 10 hafta erken gelmiş demektir. Yani yaklaşık 15 Temmuz'da 40 haftasını dolduran bebek yenidoğan sayılır ve düzeltilmiş yaş hesabına göre 15 Ağustos'ta 1 aylık bebek olarak değerlendirilir.

Zamanında doğan bebekler için ek gıdaya geçiş, 6. ayla başlar. Yukarıdaki örneğe göre bebeğimiz, en erken 15 Ocak'ta anne sütüne elveda deyip ek gıdaya geçebilir. Özetle; prematüre bebeklerde ek gıdaya geçiş için düzeltilmiş (40 hafta +) 6 ayın beklenmesi gerektiğini belirtiyor İnci Candemir.

Çok lazım olacak: Başlangıçta Her Şey Püreydi: Ek Gıdaya Geçiş Rehberi

Источник: https://www.anneysen.com/ilk-yil/makale/yenidogan-adim-adim-premature-bebeklerde-beslenme-ve-emzirme-hakkinda-bilmen-gereken-her-sey_1811

Prematüre Bebek Bakımı Hakkında Her Şey

Prematürelerde Beslenmeye ve Enfeksiyonlara Dikkat Edilmeli

Normal bir gebelik 38–42 hafta arası içinde tanımlanır. 37 hafta ve altında doğan bebekler prematüre bebeklerdir ve özel bakım gerektirirler. Özellikle 32 haftanın altında doğan ileri derecede prematüre bebekler asıl sorunlu grubu oluştururlar. Günümüzde yardımcı üreme tekniklerinin artmasıyla beraber çoğul doğumlar ve buna paralel olarak prematüre bebeklerin sayısında artış vardır.

Dünyada her yıl 13 milyon bebek prematüre olarak doğuyor. Türkiye’de son yıllarda erken doğan bebeklerde (prematüre) sağ kalma oranları, yenilenen bakım üniteleriyle hızla artıyor. Anne karnını hiç aratmayan donanıma sahip yenidoğan ünitelerindeki özel bakım yöntemleriyle bebekler artık daha sağlıklı oluyor.

Prematüre bebekler genellikle 34–35 haftalık olduklarında taburcu edilirler. Prematüre bebeklerde solunum merkezi 40–45 haftaya kadar henüz gelişimini tamamlayamadığı için apne dediğimiz solunum durmaları olabilir.

Bu nedenle riskli bebeklere evde apne yatakları önerilmektedir. Bebekler genellikle ortalama 6–7 aylıktan itibaren kendi savunma faktörlerini oluşturmaya başlarlar.

Enfeksiyonlar açısından ilk 6–7 ay hatta ilk 1 yıl özel dikkat gerektirirler.

Hastanede Prematüre Bebek Bakımı

Yeni doğan ünitelerinde ortamın düzenlenmesiyle birlikte bebeğe yapılan her müdahalenin de son derece titiz bir şekilde ele alınması gerekiyor. Diğer bir önemli konu da bebeğe çok fazla el sürmenin sakıncalı olduğu. Bağışıklık sisteminin düşük olması nedeniyle bu bebeklerde enfeksiyon riskinin yüksek olduğu unutulmamalıdır.

Erken doğuma bağlı birtakım sistemleri iyi gelişmemiş olduğu için yeni ortama uyum sağlamakta güçlük çekerler. Bu bebekler anne rahmine benzer bir ortam olan kuvözlerde bakılırlar. Kuvöz içi bebek için ideal ısıda ısıtılır, ısı kaybını önlemek için istenilen düzeyde nem sağlanır.

Bebek dış ortamdan ayrı tutularak, özel filtrelerden geçirilmiş hava verilerek daha steril bir ortam sağlanır. Kuvöz içinde bebeğe gereksinim duyacağı miktarda ayarlanmış oksijen verilebilir. Bebek için gürültünün en aza indirildiği izole bir ortam sağlanmış olur.

Gerektiğinde kuvöz üzeri kapatılarak karanlık bir ortam sağlanır. Böylece bebek iyileşene kadar anne rahmine benzeyen bu ortamda tüm bakımları ve tedavileri bebeğe en az zarar verecek şekilde sağlanmış olur.

Yoğun bakım ünitesinde yatışları süresince bu bebeklerde akciğerlerin iyi gelişememesine bağlı solunum sıkıntısı, solunum durması, ısının korunmasında sorunlar, enfeksiyonlar, beslenme sorunları, kan şekeri düşüklüğü, sarılık, beyin kanaması, kansızlık, bağırsak gangreni, prematüre retinopatisi denen körlüğe kadar gidebilen göz sorunları olabilir. Bu sorunlara yönelik tedavileri yapılır. Yoğun bakım ünitesinde uzunca bir süre yatan, bu sorunları başarı ile atlatan, emerek beslenebilen, solunum desteğine gereksinim duymayan bebekler taburcu edilirler.

Evde Prematüre Bebek Bakımı

Erken doğan bebek her ne kadar gerekli tetkikler yapılıp, sağlığına kavuşarak hastaneden taburcu edilse de bakım süreci devam ediyor. Özellikle evde bebeğe yapılan ziyaretler enfeksiyon riskini artırdığından bu konuda ailenin ve yakın çevresinin anlayışlı, bilinçli bir tutum sergilemesi gerekiyor.

O nedenle bu bebeklere dokunurken el temizliği birincil önem taşımaktadır. Bu bebekleri çok kalabalık ortamlara sokmamak gerekir. Bu arada bebeği korurken aşırıya da kaçmamak gerekir. Bebeği sürekli evde kapalı tutmayı da önermiyoruz.

Özellikle ılıman havada temiz havaya çıkarılmaları ve güneş almaları çok önemlidir. Odanın sık sık havalandırılması, ışıklandırmanın sağlanması, bebeğe dokunmadan önce ellerin yıkanması özellikle damlacık enfeksiyonu ve respiratuar sinsityal virüs riskini azaltmak açısından son derece önemli.

Odasında oyuncak bulundurulacak ise; oyuncakların yıkanabilen, toz tutmayan ve tüysüz olmasına dikkat edilmelidir.

El temizliği enfeksiyon kontrolünde birinci basamaktır. Bebeğe dokunmadan evvel, alt temizliği sonrası el temizliğine özen gösterilmelidir.

Tırnakların kısa kesilmesi ve mümkün olduğunca takı takılmaması yine enfeksiyon açısından önemlidir.

Birinci aydan itibaren rutin aşıları ile respiratuar sinsityal virüsünden koruyan, ilk 5 ay boyunca aylık aşıların yapılması, anne-babanın da boğmacaya karşı muhakkak aşılanması, bebeğin her gün temiz hava alması için dışarı çıkarılması, yine taburcu olduktan sonra yapılması gereken bakım kriterleridir.

Bebeğin giydirilmesi konusunda aşırılıktan kaçınılması gerekiyor ;“Siz kendinizi nasıl rahat hissediyorsanız çocuğunuza bir kat fazlasını giydirilmelidir. Bebeğin dokunma hissinin gelişmesi için ise eldiven giydirilmemesi gerektiğine dikkat çekiyor.

Beslenmede Dikkat Edilmesi Gerekenler

Prematüre bebeklerin taburcu olduktan sonra erken ve doğru beslenme desteği alması, uzun dönem normal büyüme ve gelişmelerinde belirleyici olmaktadır. Prematüre bebeklerin besin ihtiyaçları zamanında doğmuş bebeklerinkinden daha fazladır. Büyümeyi yakalayabilmek için aldıkları enerji doğru hesaplanmalı, beslenmesi ona göre düzenlenmelidir.

En ideal besin anne sütüdür. Bebeğin bakımının büyük ölçüde tıbbi personele bağımlı olduğu ilk dönemlerde anne sütü verilmesi anne ve bebeğin duygusal ihtiyaçları açısından büyük faydalar sağlar.

Anne sütüyle beslenme şekli gerek emzirme metodları, gerek biberonla, gavajla beslenme ve anne sütünün önemi aile hastanemizde kaldığı süre içerisinde sürekli verilmektedir.

Ancak prematüre bebeklerin besin gereksinimleri daha fazla olduğundan bebeğin tartı alım izlemine göre gerekli durumlarda anne sütü güçlendiricileri ile anne sütünü destekliyoruz. Anne sütü yeterli miktarda değilse prematüre bebekler için özel formül mamalar kullanıyoruz.

Dikkat edilmesi gerekenler besleme esnasında bebeğin başını 45 derece açı ile tutmak, biberon emziğinin akış hızını ayarlamak, mamanın ısısını kontrol etmek, anne sütü veya mamanın miktarını ayarlamak ve besleme işlemi yapan kişinin rahatlığını sağlamak bunlardan sadece bir kaçıdır.

Eğer bebek ilk önce aktif emip daha sonra uyku haline geçiyorsa bebeğin gazının olabileceği düşünülmeli, uygun pozisyonda gazını çıkartmaya çalışılmalıdır.

Prematüre bebeklerin çene kasları tam olarak gelişmediği için emme işlemi esnasında çok çabuk yorularak uyku fazına geçebilirler.

Bu nedenle özellikle biberon ile beslerken parmağınızla çeneden destek sağlayarak bebeğinize yardımcı olabilirsiniz.

Beslenme süresini 30 dakikayı geçmeyecek şekilde ayarlayınız. Besleme ne kadar uzarsa öğün sayısı o kadar azalır. Kilo kaybı o kadar da fazla olur.

Bebeğinizi beslenme sonrası sağ veya sol yan yana yatırınız. Başı vücutla beraber %10 dereceye kadar dikleştirmede fayda vardır. Aspirasyon beslenme sonralarında çok sık görülen bir komplikasyondur. Dikkat edilmesi gerekir.

Prematüre bebeklerde kabızlık da nadir olmayan bir durumdur. Uzun süreli kabızlıklarda doktorunuza başvurunuz.

Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde ve bebek bakım odasında hemşireler tarafından bağırsak masajı eğitimi verilmektedir. Evde bu masaj yöntemi size yardımcı olacaktır.

Beslenme esnasında bebeğinizin rengini ve hareketlerini doğru gözlemlemeniz gerekir. Sağlıklı bir bebeğin rengi pembedir. Bebeğin renginde hastane çıkışına göre sararma veya soluklaşma gözlemlerseniz doktorunuza başvurunuz.. Beslenme esnasında ağız ve burun çevresinde morarma, vücudunda genel bir renk değişikliği olursa beslemeyi kesip mutlaka bebeğinizi gözlemleyip doktorunuza başvurunuz.

Anne ve Babalar Dikkat!

Prematüre bebeklerin yenidoğan yoğun bakım ünitesinden taburcu edilme zamanı önemli bir konudur.

Hastaneden erken çıkma bebek ile anne arasındaki bağı kuvvetlendireceği gibi bebeğin gelişeceği çevrenin düzenlenmesi, hastane enfeksiyonlarının önlenmesi ve hastane masraflarının azaltılması yönünden de faydalıdır.

Buna karşılık hastaneden erken çıkma; bebeğin genel durumunun bozulmasına ve tekrar hastaneye yatırılması gereksinimine yol açabilir ve bu durum bebeğe olduğu kadar aileye de ilave bir stres kaynağı olur.

Prematüre doğan bebeklerin ebeveynleri, bebek taburcu olup eve geldikten sonra 3 değişik dönemden geçerler. İlk döneme “öfori dönemi” denir ve evdeki ilk 6 haftalık süreyi kapsar.

Bu dönemde ebeveynler anne-baba olmanın mutluluğunu yaşar ve çocuğun eve gelmiş olmasından dolayı sevinç içerisindedirler. İkinci dönem bir mutsuzluk dönemidir ve 6 ay kadar sürebilir.

Bu dönemde aile çocuklarının düşündüklerinden daha küçük olduğunun, gelişmesinin daha geri olduğunun farkına varır ve bu sorunlarla baş edemeyeceğini düşünerek endişelenir.

Son dönem kabullenme dönemi olarak adlandırılır. Bu dönemde anne ve baba, çocuklarını olduğu gibi ve hayatlarının doğal bir parçası olarak kabul etmeyi öğrenir ve normal hayatlarına döner. Çocuğun büyümesi ve gelişmesi normal veya çok hafif bir gelişme geriliği varsa, aile içindeki stres daha azdır ve normal hayata dönüş çok daha hızlı meydana gelir.

Özellikle Dikkat Edilmesi Gerekenler

Apne: Prematüre bebeklerde sık görülen apne, beynin yeterli olgunluğa ulaşamamış olması ve göğüs kafesi kaslarının kuvvetsizliğinden meydana gelmektedir.5 saniyeden daha kısa ve kendiliğinden düzelen solunum durmaları fizyolojiktir.

Yeni doğan yoğun bakım ünitesinde çok sık karşılaşılan bu sorun bebek taburcu olduktan sonrada devam edebilir.10 saniyeden daha uzun ve bebeğin dudaklarında morarma ve halsizlik yapan solunum durması patolojiktir, uyarı verilmesi gerekir ve hemen doktorunuza başvurun.

Bebeğin evde apne yatağı ve monitörüne bağlanıp bağlanmayacağına taburcu olmadan önce karar verilir. Kullanımı ve temini aileye taburculuk planında anlatılır.

Uyku: Prematüre bebekler uykuya çok meyillidirler. Özellikle beslenmeye ayrılan süre ne kadar çok uzarsa o kadar bebeğin yorulmasından dolayı uykuya meyili artacaktır. Bu nedenle beslenmede harcanan süreye dikkat edilmeli, beslenme ve uyku düzenleri iyi ayarlanmalıdır.

Büyüme hormonu uyku safhasında salgılanır. Bu nedenle bebek uyurken itinalı davranılmalıdır. Bunun yanında oda lambasının ayarlanır olması bebeğin gece gündüzü ayırt etmesi açısından faydalı olacaktır. Gündüzleri daha hareketli bir yaşamdan geceleri uyku ve sessizliğe geçiş bebeğin ev ortamına adaptasyonu yönünden önemlidir.

Gündüzleri odasında kısık sesli hafif bir müzik çalınabilir. Fakat bilinmelidir ki ses seviyesinin yüksek olması henüz daha yeni yeni olgunlaşmaya başlayan işitme organında kalıcı hasarlara neden olabilir.

Prematüre Bebeklerde Cilt Bakımı

Bütün yeni doğanların olduğu gibi prematürelerin de cildi hassas ve narindir.

Özellikle prematürelerde kulak gibi kıkırdak dokuların olduğu bölümler olgunlaşmadığı için sağ, sol yan yatırıldığında uzun süre pozisyon değiştirilmemesine bağlı olarak kulaklarda yapışkanlıklar, nekrozlar oluşabilir.

Yine pozisyonel olarak baş bölgesinde düzleşmeler görülebilir. Bu nedenle sık sık (3 saat ara ile) pozisyon değiştirmede, hassas bölgelerine havlu, pet gibi malzemelerle desteklemekte fayda görülecektir.

Gözlerde yapışkanlıklar, çapaklanmalar ve hatta akıntılar görülebilir. Bu durumda doktorunuza danışmakta fayda olacaktır. Göz bakımını steril su ile yapabilirsiniz.

Bir göze kullandığınız gazlı bezi diğer gözde kullanmayınız, çünkü herhangi bir enfeksiyon söz konusu ise diğerine bulaştırabilirsiniz.

Eğer ki; gözlerde ödem, kızarıklık ve sarımtırak akıntı varsa bu enfeksiyon olduğunu gösterebilir.

Ağız bakımında yine steril su kullanabilirsiniz. Bebeğinizin damaklarda, dil üstünde beyaz partiküller olup olmadığına dikkat ediniz. Böyle bir durumda serçe parmağınıza gazlı bez sarıp pamukçuk olan bölgeyi steril su ile kazıma tarzında temizlemeniz önerilecektir. Emin olmadığınız durumda doktorunuza başvurabilirsiniz.

Masaj Yapmayı Unutmayın!

Prematüre bebeklerde masaj büyük önem taşıyor. Kas gelişimi ve bebeğin daha rahat uyuması için yeni doğan yoğun bakım ünitelerinde bebeğin kaslarına birtakım germe hareketleri yapılıyor.

Bu sayede daha sonra ortaya çıkabilecek ortopedik sorunlar da azalabiliyor.

Dokunarak bebeğe uyarı vermek, beyin gelişimi açısından da olumlu sonuçlar verirken, yapılan masajlar bebeğin gaz gibi sorunlarını da önlüyor.

Источник: https://sencard.com.tr/sen-programi/ailen/bebeginiz-ve-siz/premature-bebek-bakimi-hakkinda-her-sey

Prematüre bebek bakımı

Prematürelerde Beslenmeye ve Enfeksiyonlara Dikkat Edilmeli

Ülkemizde ise her yıl 150 bin bebeğimiz erken doğuyor.

Hepimiz büyük umutla beklediğimiz bebeklerimizin sağlıklı ve sorunsuz dünyaya gelmesini istiyoruz. Fakat bazen bu mümkün olamayabiliyor. 37'nci haftayı tamamlamadan doğan bebekler prematüre kabul ediliyor.

Türkiye'de her yıl 150 bin bebek erken doğuyor. Ülkemizdeki bebek ölümlerinin yüzde 75'inin nedeni de bu. 1000 gramın altında doğan bebeklerde var olan nörolojik bozuklukların kalıcı olma riski yüzde 60.

Bebekler ne kadar erken doğarlarsa, riskleri de o kadar artıyor.

Acıbadem Hastanesi Yoğun Bakım Uzmanı Dr. Ülkü Tıraş, “Normal gebelik süresi 38-42 yani ortalama 40 hafta. 37'nci haftadan önce doğan bebeklere prematüre bebek diyoruz. Yenidoğan yoğun bakım servislerinin teknolojileri ve deneyimlerinin artması ile birlikte 23-24 haftasından itibaren bebeklerin yaşayabilirlikleri artmaya başladı” diyor.

Prematüre bebeklerin kendi içlerinde ileri derece prematüre (32 gebelik haftası altında doğanlar), orta derecede prematüre (32-34 gebelik haftaları arasında doğanlar) ve geç prematüre (34-37 gebelik haftası arasında doğanlar) diye ayrılmaya başladığını söyleyen Tıraş, ayrımın bu bebeklerin farklı tedavi yaklaşımlarına ihtiyaçlarından kaynaklandığını sözlerine ekliyor.

Prematüre bebekler, zamanında doğan bebeklerden daha farklı sağlık problemleri yaşıyor. Gebelik haftası ne kadar küçülürse, karşılaşılan problemler de o kadar artıyor ve tedaviye yanıtları azalıyor. Tıraş, “Prematüre bebeklerde doğar doğmaz karşılaşılan problemlerin başında solunum sıkıntısı geliyor.

Solunum sıkıntısı doğumu takiben başlayabiliyor ve solunum cihazına ihtiyaç duyabiliyorlar fakat gelişen ilaçlar ve solunum cihazları, erken doğum riski olan gebelere verilen steroid tedavileri sayesinde bu bebeklerin hayatta kalma oranları ciddi oranda arttı.

Bu bebeklerde prematüre apneleri, hava kaçağı gibi solunum sıkıntısına neden olabilecek başka sıkıntılar da olabilir” diyor.

Hangi sıkıntıları yaşıyorlar?

Prematüre bebeklerde yenidoğan sarılıklarına, beslenme problemlerine zamanında doğan bebeklere göre daha sık rastlanıyor. Gebelik haftası ile ters orantılı olarak bu bebeklerde beslenme intoleransı görülebiliyor. O zaman da damardan beslenme önem kazanıyor.

Tıraş, “Enerji ihtiyaçlarının anne karnındakine benzer şekilde devamı sağlanmalı ki bebek hem büyüyebilsin hem de hastalıklarıyla başa çıkabilsin. Bu bebekler için anne sütü çok önemli. Yeterli enerjiyi kazanması için zaman zaman anne sütü güçlendirilmesi yapılır.

Anne sütü yoksa prematüre bebek mamaları kullanılabilir” diyor.

Bu bebekler uzun süre yoğun bakım servislerinde kalabiliyor. Bu da bağışıklık sistemi tam gelişmemiş bebekte enfeksiyon riskini beraberinde getiriyor. Hastane enfeksiyonlarına karşı bebekleri korumak için antibiyotik tedavileri kullanılıyor.

Bebeklerde doğumdan sonra olması gereken adaptasyon bu bebeklerde olamıyor veya gecikiyor. Duktus açıklığı en sık görülen kalp problemlerinin başında geliyor. Akciğer damarlarında daralmalar bebekteki solunum sıkıntısını da ağırlaştırabilir.

Beyin ve göz damarlarının gelişmemesi nedeniyle beyin kanamaları, görme problemleri yine bu bebeklerde görülen sorunlar. Bu yüzden prematüre bebekler taburcu olmadan göz hekimi tarafından da muayene ediliyor.

Kan şekeri düşüklükleri, elektrolit ve baz dengesizlikleri, bazı hormon dengesizlikleri de rastlanan diğer bulgular.

Prematüre bebek evde nasıl bakılır?

Erken doğduğu için birçok riskleri taşıyan bebeklerin evde bakımında diğer bebeklere oranla daha dikkatli olmak gerekiyor. Biz de evde bakım hizmeti veren Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri'nden Evde Bakım Medikal Sorumlusu Dr. Mustafa Emeksiz'e evde bakımın inceliklerini sorduk.

Cilt bakımı ve göbek bakımı

• Göbek, eğer bir sorun çıkmazsa 7-10 gün içinde düşer. Kordon ayrılıp düşmeye yakın, ayrılan yerine bir damla 'biokadin' damlatın.• Kordonun üzerine hiçbir şey sarmayın. Bezini göbeğin altında olacak şekilde takın.

• Bütün yenidoğanların olduğu gibi prematürelerin de cildi hassas ve narindir.

Özellikle prematürelerde kulak gibi kıkırdak dokuların olduğu bölümler olgunlaşmadığı için sağ, sol yan yatırıldığında uzun süre pozisyon değiştirilmemesine bağlı olarak kulaklarda yapışıklıklar, nekrozlar, baş bölgesinde düzleşmeler oluşabilir.

• Pozisyon değiştirmede, hassas bölgelerine havlu, pet gibi malzemelerle desteklemekte fayda var.• Gözlerinde yapışıklıklar, çapaklanmalar ve hatta akıntılar görebilirsiniz. Göz bakımını kaynamış soğumuş suyla yapabileceğiniz gibi bunun için üretilmiş silme mendillerini de kullanabilirsiniz.

• Bir göze kullanılan gazlı bez diğer gözde kullanılmamalı, herhangi bir enfeksiyon varsa diğerine bulaştırabilirsiniz.

Ağız temizliği

• Günde bir kez kaynatılmış ılıtılmış iyi suyla, parmağınıza sardığınız temiz bir tülbent ya da gazlı bezi ıslatıp diğer elinizle bebeğin çenesini aşağı doğru çekerek ağzını açıp; dil üstünü, yanak içlerini, damağını ve diş etlerini yumuşakça silebilirsiniz.• Eğer ağız içinde beyaz noktalar oluşmuşsa, bu halk arasında pamukçuk denen mantar başlangıcıdır. Kaynatılmış ılıtılmış bir çay bardağı suyla bir çay kaşığı karbonatı karıştırıp, temiz bir tülbenti bu karbonatlı suyla ıslatıp ağız temizliğini yapabilirsiniz.

• Bir kez kullandığınız tülbenti temizlemeden tekrar kullanmamaya dikkat etmelisiniz.

Tırnak bakımı

• Bebeklerde algılamayı azalttığı için eldiven kullanılmaz.• Prematüre bebeklerde doğum ayına göre tırnak gelişimi tamamlanmamış olabilir. Tamamlanmışsa ilk haftalarında tırnaklarında görülen kopuklukları elle alabilirsiniz.

• Bebeğin el tırnakları birkaç hafta sonra kesilmeli. Çıt çıt makaslar yerine normal tırnak makası ve kağıt törpü kullanabilirsiniz.• Banyodan sonra oturarak bebeğinizi kucağınıza alın. Tırnağını düzeltip düz bir şekilde kesin.

Tırnak yuvarlak kesilirse tırnak batmasına sebep olabilir. Uyurken kesmeyin.

• Ayak tırnaklarını kesmek için de acele etmeyin.

Uyku

• Prematüre doğan bebeklerin çoğu uyku problemi yaşar. Çok sık uyur ve uyanırlar. Endişelenmeyin, gelecek üç ay içinde beyninin gelişmesiyle bebeğiniz daha çok uyuyacak.

• Üçüncü ve dördüncü ayda gece 7–8 saat uyur, gündüzleri dinlenirler. Bu nedenle beslenmede harcanan süreye dikkat etmeli, beslenme ve uyku düzenini iyi ayarlanmalısınız.• Büyüme hormonu uyku safhasında salgılanır.

Oda lambasının ayarlanır olması bebeğin gece gündüzü ayırt etmesi açısından faydalı.

• Gündüzleri daha hareketli bir yaşamdan geceleri uyku ve sessizliğe geçiş bebeğin ev ortamına adaptasyonu yönünden önemli.

Bebek giysileri

• Sentetik malzemelerden yapılan giysiler bebeğin cildini tahriş edebilir. Her zaman yumuşak, pamuklu, kolay giydirilip çıkarılabilen ve düğme kullanılmayan giysileri tercih edin.

• Prematüre bebekler zamanında doğanlara göre bir kat daha fazla giydirilmeli.

Bebeğin büyümesini engelleyecek giysiler kullanılmamalı, onun yerine omuz kısmı ayarlanabilen giysiler, tek parçalı belsiz tulumlar, beli elastik pantolonlar, kenarları geniş giysileri tercih edin.• Ayaklarına mutlaka çorap, başına şapka giydirin.

• Kıyafetlerin etiketlerini kesin, bebeğin giysilerini yetişkinlerinden ayrı yıkayın ve özel bebek deterjanları kullanın. İlk altı ay bebek giysilerinin dikiş yerlerini içten ve dıştan ütüleyin.

Evde enfeksiyon kontrolü

• Prematüre bebeklerin bağışıklık sistemleri tam olarak gelişmediği için her türlü enfeksiyona açıktırlar. Ziyaretçilere, özellikle okul çağı çocuklarına kısıtlama koymak yerinde olur.

• Oyuncakları yıkanabilen, toz tutmayan ve tüysüz oyuncaklar olmalı.• El temizliği enfeksiyon kontrolünde birinci basamak.

Bebeğe dokunmadan önce, alt temizliği sonrası eller mutlaka yıkanmalı ve el temizliğine özen gösterilmeli.

• Tırnakların kısa kesilmesi ve mümkün olduğunca takı takılmaması yine enfeksiyonu engellemek açısından önemli.

Bebeğin banyosu

• Bebekler göbek kordonu düştükten sonra ilk banyolarını yapabilir. Bebeğin yıkanacağı suyun sıcaklığı 36-38 derece civarında olmalı. Suyun sıcaklığını termometreyle kontrol edebilirsiniz.• Musluk suyu yerine kaynamış, soğumuş su tercih edin.

• Bebeğin vücut ısısını korumak için banyo sonrası vücut yağlama işlemi de banyoda yapılmalı. Bu işlemi yaparken bebeğinizi yıkadığınız suyun içine bebek losyonunu döküp bebeği durular gibi üzerine dökebilirsiniz.

• Bu işlem bittikten sonra havluya sarılan bebek hemen uygun ısıdaki odada giydirilebilir.• Bebekler her yıkamada şampuanla yıkanmamalı.

• Ayrıca bebeğinizin yüzüne sabun ya da şampuan sürmeyip sadece ılık su ile yıkamalısınız.

Bebeğin beslenmesi

• Prematüre bebeklerin besin ihtiyaçları zamanında doğmuş bebeklerinkinden daha farklı. Emzirme sırasında bebekler memenin koyu renkli kısmının tamamını ağzına almalı. Aldıkları enerji doğru hesaplanmalı, beslenmesi ona göre düzenlenmeli.• Bebek anneyi yeterince ememiyorsa mama desteği verilmeli.

Prematüre mamaları diğerlerinden farklı olduğundan doktor önerisi şart.• Mamanın ısısı el üstü veya el bileğinin içine damlatarak kontrol edilmeli.• Bazı prematürelerde aldığı miktar ölçüm açısından önemlidir. Bu yüzden vereceğiniz miktarı enjektör ile ölçerek biberonla verebilirsiniz.

• Mama desteğiyle besleniyorsa mama hazırlama koşulları ve biberonla beslenme kurallarına çok dikkat edilmeli.• İçme suyunu temiz bir kapta fokurdamaya başladıktan sonra 10 dakika kadar kaynatmak, ölçülü ve cam biberonlar kullanmak bebek sağlığı için önemli.

• Biberonların emziklerini, süt pompanızın aparatlarını sterilizatör cihazında buharla ya da ayrı temiz bir tencere edinerek bütün parçaların üstünü kaplayacak şekilde içme suyuyla kaynatarak sterilize edebilirsiniz.• Silikon veya kauçuk biberon emzikler kullanılabilir, dikkat edilmesi gereken emzik deliklerinin büyüklüğü.

Akış hızı damla damla olmalı. Büyük delikler aspirasyon riski doğurabilir.• Bebeğin emme refleksini geliştirebilmesi için besleme öncesinde ve sonrasında anne mutlaka emzirmeli.• Bebek memeyi boşaltamıyor veya çabuk yoruluyorsa göğüste kalan süt sağılmalı ve uygun koşullarda saklanmalı.

• Anne her emzirme sonrası ve her göğüs değiştirildiğinde mutlaka bebeğin gazını çıkarmalı.• Besleme esnasında bebeğin başını 45 derece açı ile tutmak, biberon emziğinin akış hızını ayarlamak, mamanın ısısını kontrol etmek, anne sütü veya mamanın miktarını ayarlamak ve besleme işlemi yapan kişinin rahatlığını sağlaması önemli.

• Beslenme süresi 30 dakikayı geçmemeli. Besleme süresi uzarsa öğün sayısı azalır ve kilo kaybı oluşabilir.• Beslenme sonrası sağ veya sol yana yatırırken başı vücutla hafifçe yüksek tutulmasında da fayda var.• Beslenme sonralarında aspirasyon sık görülen bir komplikasyon ve dikkat edilmesi gerekiyor.

• Annenin beslenme öncesinde ve sonrasında meme bakımını yapması gerekiyor.• Yenidoğan sarılığının en önemli sebebi yetersiz beslenme. Özellikle prematüre doğan bebeklerde eve taburcu olduktan sonra beş günde bir bilirubin değerlerine bakılmalı ve cilt rengi kontrol edilmeli.• Bebeklere ilk yılında inek sütü verilmemeli.

• Prematüre bebeklerde yakından kilo takibi yapmak gerekiyor. Bebek iyi besleniyorsa yaşamının ilk aylarında haftada 200 gram kilo alabilir. Kilo alımı ve takibi için her olumsuzlukta doktora başvurmak gerekiyor.

“EL BEBEK GÜL BEBEK” Derneği

Ülkemizde erken doğumun getirdiği riskler hakkında toplumda farkındalık yaratmak ve bilinç oluşturmak için kurulmuş bir dernek var: El Bebek Gül Bebek Derneği.

Dernek gelişimlerini anne karnında tamamlayamayan bebeklerin sağlık sorunlarıyla ilgili aileleri bilgilendiriyor, yeni anne-babalara tıbbi ve manevi destek oluyor. Prematüre bebeği olan aileler www.elbebekgulbebek.

org sitesinden derneğe ulaşabiliyor. Dernek Avrupa Prematüre Bebek Dernekleri Çatısı (EFCNI) üyesi.

Источник: https://www.kadinvekadin.net/premature-bebek-bakimi-2013-08-28.html

Prematüre bebek bakımının püf noktaları!

Prematürelerde Beslenmeye ve Enfeksiyonlara Dikkat Edilmeli

En önemli konulardan biri enfeksiyonlardan korunmadır. Bebeğe dokunmadan önce ellerin yıkanması veya gerektiğinde el dezenfektanları ile temizlenmesi önemlidir. Özellikle evde bebek için yapılan ziyaretler enfeksiyon riskini yanında getirir.

Solunum yoluyla geçen damlacık enfeksiyonlarına karşı aileler bilinçlendirilmelidir. Sadece bebeğin aşılanması değil aynı zamanda bebek ile aynı evde yaşayan kişilerinde gerekirse aşılama ile  bazı  enfeksiyon  etkenlerine karşı korunması  gündemdedir.

Günümüzde koza stratejisi olarak  adlandırılan ve Sağlık  Bakanlığı’nın da desteklediği,  aile bireylerinin  aşılanmaları, prematüre bebeklere  enfeksiyon taşımamak  adına  gereklidir. Prematüre bebeklerin yaşadığı ortam sık havalandırılmalıdır.  Özellikle evde sigara içilmemesine dikkat edilmelidir.

“Ani bebek ölümü sendromu”  olarak adlandırılan beşik ölümleri ile anne-babanın  sigara  kullanımı  arasındaki sıkı ilişkiyi  aile bireylerine anlatıyoruz…

Ayrıca bebeklerinde kronik solunum problemleri geliştiği için evde oksijen tüpü, ev tipi solunum cihazı, kandaki oksijen oranı  ve  kalp atım sayısı gibi parametreleri gösteren monitörleri bulundurmak zorunda olan  aileler ile daha yakın irtibat içinde olunması gerekir.

PREMATÜRE BEBEKLERİN  RUTİN POLİKLİNİK  KONTROLLERİ NE SIKLIKLA OLMALI?

Her prematüre bebeğin kendine özgü sağlık takip programları olmalıdır. Ama ana hatları ile taburcu olduktan 2-3 gün sonra ilk kontrol önemlidir. Bu erken kontrol, ailenin bebeğine evde bakımı ile ilgili adaptasyon sürecinde istemeden de olsa  yapabileceği hatalara karşı daha erken tedbir almayı  amaçlar.

PREMATÜRE  BEBEKLER KAÇ  YAŞINA KADAR İZLENMELİ?

Düzeltilmiş yaş 3 yaşına dek izlenmelidir.

PREMATÜRE BEBEKLERDE DÜZELTİLMİŞ YAŞ NASIL HESAPLANIR?

Normal bir gebelik süreci annenin son adet tarihine göre hesaplandığında 40 hafta olarak değerlendirilir. Eğer bebek 37 hafta+ 5 günlükten daha erken doğdu ise prematüre olarak adlandırılır.

Prematüre bebekler de  doğum haftalarına  göre; ileri derecede prematüre, orta derecede prematüre ve sınırda  prematüre olarak değerlendirilirler. Örneğin bir  bebek  32 haftalık olarak dünyaya gelmiş  ise, daha anne karnında geçireceği 8 hafta  yani 2  ay vardır. Fakat bebek doğmuştur.

Öyleyse bu bebek dünyaya geldikten sonra örneğin 5  aylık  olduğu  dönemde,  (5ay-2ay=3 ay)  düzeltilmiş 3 aylık olarak kabul edilir.

PREMATÜRE BEBEKLERİN YAŞI NEDEN DÜZELTİLEREK İFADE EDİLİR?

Büyüme, beslenme ve gelişimsel izlemde düzeltilmiş yaş önemlidir.  Prematüre bebeklerin kendi yaşıtlarını gelişimsel olarak yakalamaları yaklaşık 3 yaşında olur. Fakat bebek eğer çok küçük haftalarda ve çok küçük  tartılarda doğdu  ise bu  süreç  6-8  yılda sürebilir.

PREMATÜRE BEBEK  İZLEMİNDE ANA BAŞLIKLAR ALTINDA  NELER TAKİP EDİLİR?

Büyüme, beslenme, Gastroözofajeal reflü olasılığı, apne-bradikardi  yani  solunum ve  kalp atım hızında  yaşayabileceği sorunlar, kronik akciğer hastalığı, işitme, görme, ince -kaba motor bozukluklar,  gelişimsel ilerlemeleri ve aşıları takip edilir.

İLK POLİKLİNİK KONTROLÜNDE NELER YAPILIYOR?

İlk kontrolde tartı kaybı var mı, beslenmesi sağlanabilmiş mi kontrol edilir. Genel tüm organ sistemlerine yönelik muayenesi yapılır. Çizelge şeklindeki büyüme eğrileri üzerinde baş çevresi, boy ve kilo takipleri başlatılır.

Anne sütü var mı, varsa ne kadar besleniyor,  eğer bebek ileri derece prematüre doğduysa ve anne sütünü güçlendirmek için anne sütüne ilave – ek özel mamalar konuluyorsa sorgulanır. Anne sütünün nasıl saklandığı, ne kadar aralar ile beslendiği önemlidir.

Ayrıca prematüre bebeklere yoğun bakım sürecinde başlanılan vitamin ve mineral desteklerinin nasıl verildiği aileden dinlenilir.  Hatalı ve yanlış anlaşılan dozlar varsa düzeltilir.

Eğer prematüre bebekte uzun süreli  oksijen tedavine  ihtiyaç  duyulmuş,  kronik akciğer hastalığı tanısı konulmuş ise; respiratuvar sinsityal  virüs (RSV) olarak tanımlanan ve özellikle prematüre bebekleri şiddetli  etkileyebilen, üst ve  alt solunum yolu enfeksiyonlarına yol açan virüse  karşı, sonbahar,kış aylarında ekim –mart ayları arasında her ay aşılama  başlatılır. Sağlık bakanlığınca yapılan diğer tüm aşılar, aile sağlığı merkezlerince veya özel hastanelerde çocuk polikliniklerinde, prematüre bebekler için de uygulanabilmektedir.

Ayrıca hastaneden taburcu olurken, yenidoğan servisi tarafından hasta yakınlarına verilen, hastanın yattığı süre boyunca klinik seyri ve tedavisini anlatan epikriz olarak adlandırılan formlar, poliklinikte bebekleri izlerken rehber özelliktedir.  Prematüre bebeğin daha sonrasında işitme taramaları,  göz poliklinik kontrolleri,  gerekirse çocuk kardiyoloji, gelişimsel pediatri ve nöroloji açısından izlemleri planlanır.

PREMATÜRE BEBEKLERİN GÖZ HASTALIKLARI AÇISINDAN İZLEMİ NEDEN ÖNEMLİDİR?

ROP olarak adı kısaltılan prematüre retinopatisi; erken doğan bebeklerde görülebilen, gözün retina tabakasında hasar yaparak ve körlükle sonuçlanabilen bir hastalıktır.

Düşük hafta ve doğum ağırlığı ile doğan, yoğun bakım ünitesinde uzun süre yatarak solunum cihazı ile veya diğer destekler ile uzun süreli oksijen tedavisi  alan bebeklerde,  kan oksijen düzeyleri  yükselip düşebilir.

Bu durumda salgılanan VEGF maddesi ile gözün normalde olması gereken fizyolojik damarlanma süreci bozulur.

Gözün retina tabakasının yapısı bozularak damarlanma artışı, bağdokusunda artış, göz içi kanamalar, hastalığın ileri dönemlerinde ise  “dekolman” olarak tanımlanan retinada damarsal ayrışmalar ve nihai körlük gözlenebilir. Bu nedenle prematüre bebeklerin, göz sağlığı ve hastalıkları uzmanları tarafından belirlenen aralıklar ile düzenli ve disiplinli göz muayenelerini olmaları çok önem taşımaktadır.

PREMATÜRE BEBEKLER NEDEN İŞİTME İLE İLGİLİ SIKINTILARLA KARŞILAŞIRLAR?  

Taburcu edilmesi planlanan tüm prematüre bebeklere işitme taraması yapılması gerekmektedir. Çünkü bebeğin erken doğması ve buna bağlı olarak yaşadığı sorunlar, olası yüksek düzeylere ulaşabilen sarılık seviyeleri, ayrıca erken doğan bebeklerdeki mecbur olarak tedavide kullanılması gereken ilaçlar sebebi ile duyusal ve iletim tipi işitme kayıpları olabilir.

Bu nedenle, otoakustik emisyon (OAE) denilen test ve gerekli hallerde beyin sapı işitsel yanıtlarının değerlendirilmesi (BERA) gibi daha ileri işitme testleri yapılabilir. OAE  testinde, bebeğin dış kulak kanalına lastik bir tıkaç  şeklinde prob konulur.

Ancak, dış kulakta veya orta kulakta sıvı ya da birikinti olması testin sonucunu etkilemektedir ABR testinde ise, bebeğin cildine yerleştirilen elektrotlar ile kaydedilen dalgalara bakılarak işitme değerlendirilir. Test süreleri bir kaç dakikadır. İşitme tarama testleri esnasında, bebeğin hareketsiz olması gerekir. Bundan dolayı, işitme testleri bebek uykudayken yapılır.

Bebeğin klinik durumuna göre ilk işitme testi normal olsa bile bazı durumlarda testin belli aralıklarla tekrarı gerekebilir.

PREMATÜRE BEBEKLERDE AŞILAMA, ZAMANINDA DOĞAN BEBEKLERDEN HANGİ YÖNLERDEN  FARKLIDIR?

Genel olarak  aşılar ile ilgili; zamanında doğan bebeklere uygulanan Sağlık Bakanlığı’nın belirlediği program, prematüre bebeklere de aynı şekilde uygulanabilir. Yani düzeltilmiş yaş göz önünde bulundurulmaksızın, nüfus cüzdanlarında kayıtlı oldukları doğum tarihleri aşılamada esas alınır. Fakat bir iki aşı uygulaması ile ilgili farklılıklar prematüre bebeklerde olmalıdır.

Öncelikle bebek prematüre ise, annesi de Hepatit B taşıyıcısı değilse, bebeğin tartısı 2 kiloya ulaşmadan hepatit B aşısı yapılmaz. Fakat prematüre bebeğin annesi Hepatit B için taşıyıcı ise, bebeğin tartısının 2 kiloya ulaşması beklenmez. Bu durumda ilk 24 saat içinde hem aşı hem de immunglobulin mutlaka yapılmalıdır.

Ayrıca kronik akciğer hastalığı tanısı alan prematüre doğmuş bebeklerde,  influenza virusunun etken olduğu grip daha ağır bulgulara yol açabileceği için, grip aşısı yapılaması önemlidir. Prematüre doğmuş bebekler, sonbahar döneminde, 6. aylarını doldurmuş iseler grip aşısı olmalıdırlar. Bu bebeklerle aynı evde yaşayan tüm aile fertlerine ve bakıcılarına da grip  aşısı yapılmalıdır.

Prematüre bebeklerde bir diğer önemli aşı; şiddetli alt solunum yolu enfeksiyonlarına neden olabilecek  Respiratuar Sinsityal Virüs (RSV) infeksiyonlarına karşı geliştirilmiş “palivizumab” içerikli aşıdır.

Yenidoğan hekimi tarafından gerekli görülen, ileri derecede prematüre doğmuş,  kronik akciğer hastalığı veya ağır doğumsal kalp hastalığı gibi sorunları olan prematüre bebeklere, sonbahar Ekim-Mart ayları arasında, ayda bir, kas içi enjeksiyonlar şeklinde uygulanır.

PREMATÜRE BEBEK BESLENMESİNDE NELERE DİKKAT EDİLMELİ?

Büyümeyi yakalayabilmek için besinlerle alacakları enerji, bebeğin haftası ve kilosu doğrultusunda doğru hesaplanmalı, bebeğin beslenmesi bu yönde düzenlenmelidir. Bebeklerde emme, yutma fonksiyonlarının tam olarak gelişmesi 34.

gestasyon haftasında (annenin son adet tarihine göre hesaplanan gebelik haftası) olacağı için, bu haftadan önce doğan bebeklerde beslenme ağızdan veya burundan kolayca takılabilen beslenme sondaları ile anne sütü veya formül sütler ile bir süreliğine sağlanabilir.

Belirli miktarda oral beslenmeye geçebilen prematüre bebeklerde, bazen yeterli kaloriye ulaşabilmek için,  anne sütüne ek mamalar anne sütüyle birlikte verilebilir. Beslenmelerine gerekli görüldüğü zamanlar için multivitamin, demir, fosfor, çinko, folik asit içerikli preparatlar eklenebilir.

Taburculuk sırasında, ilaçların kullanım şekilleri, saatleri ve dozları yenidoğan hemşireleri tarafından aileye anlatılmalı, mümkünse ilaç kullanım çizelgesi olarak verilmelidir.

PREMATÜRE BEBEKLERDE NÖROLOJİK AÇIDAN NASIL SORUNLAR GÖRÜLEBİLİR?

Prematüre bebeklerde serebral palsi, zihinsel gerilik, epilepsi, öğrenme problemleri görülebilir. Doğum ağırlığı ve hamilelik haftası azaldıkça prematüre bebeklerde nörolojik problem görülme olasılığı artmaktadır. Serebral palsi prematürelerde en sık rastlanan hareket bozukluğu tipidir.

Serebral palsi; doğum öncesinde, doğum sırasında ve doğum sonrası dönemlerde beyin hasarı sonucu gelişen, ilerleyici olmayan, hareketi kısıtlayıcı, motor fonksiyon kaybı,  hareket bozukluğu olarak tanımlanmaktadır.

Hamilelikte geçirilen enfeksiyonlar, annenin alkol ve bebek için zararlı ilaçlar kullanması, gebelik sırasında yetersiz beslenme, bebeğin oksijensiz kalması, ileri derece prematüre doğuma bağlı gelişebilecek beyin kanaması gibi durumlarda,  bebekte beyin hasarı gelişebilir.

Bu bebeklerde yaşam kalitesini artırmak için, mümkün olan en erken zamanda genelde ilk aylarda çocuk nöroloji takipleri ve fizik tedaviye başlamak gerekir.

PREMATÜRE BEBEKLERDE GÖRÜLEN KRONİK AKCİĞER HASTALIĞI NEDİR?

Bebeklerde “bronkopulmoner displazi” olarak da adlandırılan kronik akciğer hastalığı, doğumdan sonra bebeğin ek oksijen ihtiyacının,  36. gestasyonel haftadan (annenin son adet tarihine göre hesaplanan gebelik haftası)  sonra veya bebek doğumundan 28 gün sonra devam etmesi olarak bilinmektedir.

  Kronik akciğer hastalığı, bebeğin oksijen ihtiyacının şiddetine göre hafif-orta-ağır olarak çeşitli kriterler doğrultusunda sınıflandırılır. Örneğin; hastanede yatarken kronik akciğer hastalığı tanısı almış bir bebek, eve taburcu edilirken ek oksijen desteğine ihtiyaç duymuyorsa, bu bebek için hafif kronik akciğer hastalığı var denilebilir.

Bunun yanında eğer eve taburculuk esnasında ev tipi solunum cihazı ile ileri derecede oksijen ihtiyacı olan bir bebekte ağır derece kronik akciğer hastalığı mevcuttur.

Kronik akciğer hastalığı tanısı alan bebeklerin aileleri taburculuk sırasında yenidoğan doktorları ve hemşireleri tarafından bilgilendirilmelidir.

Bu bebeklerin dinlenme, uyku veya beslenme sırasında farklı oksijen desteği ihtiyaçları olabilir. Bazı bebeklerin solunumunda “apne” denilen dönemsel kısa süreli duraksamalar olabilir. Bebeklerde görülen apne atakları genelde sonlandıktan sonra taburculuk planlansa da riskli bebeklerde aileler bu konuda uyarılmalıdır.

Olması gereken bebeğin cilt rengi, solunum hızı, nabız hızı, solunum şekli, vücut ısısı, enfeksiyonlara karşı alınacak önlemler ve acil durumda yapılması gerekenler ailelere anlatılmalıdır.

Источник: https://www.posta.com.tr/premature-bebek-bakiminin-puf-noktalari-1325170

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.