Şarbon Hastalığı Nedir, Nasıl Bulaşır?

Şarbon nedir? Şarbon hastalığının belirtileri ve tedavisi nasıldır?

Şarbon Hastalığı Nedir, Nasıl Bulaşır?

Ayrıntılar bilirkişi Son Güncelleme: 18 Mart 2019

Şarbon hastalığı hangi canlılarda görülür? Şarbon hastalığı insana nasıl bulaşır? Şarbonun belirtileri ve tedavi yöntemleri nelerdir?

Şarbon kelimesi Türkçe’ye Fransızca’daki charbon (kömür) kelimesinden geçer. Şarbon, 1877 yılında Robert Koch tarafından tanımlanmış ve 1881 yılında Pasteur tarafından ilk aşı üretilmiştir.

Şarbon hastalığına neden olan bacillus anthracis oksijenli solunum yapan, hareketsiz ve sporla çoğalan bir bakteri cinsidir.

Adını cilt lezyonlarındaki siyah, kömüre benzer rengi nedeniyle Yunanca’da kömür anlamına gelen anthrakis kelimesinden almıştır.

Sporlar dış ortamlara, kuruluğa, soğuğa ve ultraviyole ışınlarına, yüksek ve düşük pH derecelerine ve kimyasal dezenfektanlara oldukça dayanıklıdır.

Şarbon, topraktaki bir bakterinin neden olduğu ve otçul hayvanlardan insana bulaşan ciddi bir hastalık türüdür. Erken teşhis konulup tedavi edilmezse ölümle sonuçlanabilir.

Günümüzde şarbon bakterisi biyolojik silah olarak da kullanılabilmektedir. Nadir görülen bir hastalık türüdür.

Hangi canlılarda görülür?

Daha çok sığır, koyun ve keçi gibi hayvanları etkiler.

Orta ve Güney Amerika, Sahra altı Afrika, orta ve güneybatı Asya, güney ve doğu Avrupa ve Karayipler tarım bölgeleri. Ki nadir de olsa ülkemizde de görülmektedir.

Daha çok kimlerde görülür?

Hayvansal ürünleri kullananların, veterinerlerin, hayvan üreticilerinin, gezginlerin, laboratuvar uzmanları ve ordu mensupları açısından risk daha fazladır.

Şarbon nasıl bulaşır?

  • Şarbon bakterisi deri, akciğerler veya sindirim sistemi yoluyla vücuda girer.
  • Yani soluyarak, sindirerek ve doğrudan temas yoluyla geçer.
  • Şarbon bakterisi insanlara enfekte hayvanlar veya onların ürünleri (et, süt vb) ile temas sonucunda bulaşır.
  • İnsan sağlığı açısından ve ciddiyet bakımından vücuda nasıl girdiği önem arz eder.
  • Solunum yoluyla alındığında hızla ölüme yol açar.
  • İnsandan insana soğuk algınlığı veya grip gibi bulaşmaz.

Şarbon türleri

Deri şarbonu: Ciltte kesik veya açık yaralara sahip insanlar enfekte hayvanlara temas ettiğinde gelişir. En yaygın görülen türüdür. En az tehye sahiptir. El, kol, yüz ve boyun gibi açıkta kalan bölgelerde sık görülür. 2-3 gün ciltte böcek ısırığına benzeyen kabarcıklar oluşur. Kabarcıkların etrafında ödem oluşur.

Kabarcık genişleyerek ortasından çöker ve sıvı ile dolar. Bu sıvı birkaç günde bulanıklaşarak siyah bir renk alır. İçi sıvı dolu kabarcık patlayınca ağrısız ülser gelişimi olur. Zamanla kabarcık kuruyarak siyah bir kabuk oluşur ve kabuk, altında yara izi bırakarak düşer.

Özellikle yüz ve göz kapağındaki skarlar için cerrahi işlem gerekebilir.

Akciğer şarbonu: En ölümcül haldir. Bakteriler nefes yoluyla bulaşır ve akciğere yerleşir.

Kıl, yün ve diğer hayvan ürünleri ile ilişkili endüstriyel hastalık şeklinde oluşur ya da bioterörizm ile ilişkili olabilir. Vücuda girdikten bir hafta sonra gelişir, ancak 2 aya kadar sürebilir.

Erken fark edilip tedavi edilmezse hastalığın ilerleyen aşamalarında hasta komaya girerek ölür.

Sindirim sistemi şarbonu: Şarbonlu hasta hayvanların ürünleri yenildiğinde ya da içildiğinde sindirim sistemindeki mukoza tabakasında şarbon lezyonları oluşur. Bakteriler ağızdan bağırsağa kadar herhangi bir bölgede tahribata yol açsa da genellikle ağız-yutak boşluğunda ve bağırsaklarda daha etkindir. Kanama ve asite neden olabilir.

Şarbon belirtileri nelerdir?

  • Yüz, boyun, kol veya ellerde kaşıntıya neden olan küçük kabarcık veya şişlik
  • Yaraların etrafında ödem oluşumu
  • Küçük kabarcıklardan sonra ortaya çıkan siyah merkezli ağrısız cilt ülseri
  • Boğaz ve yakındaki lenf bezlerinde şişme
  • Birkaç gün sürebilen boğaz ağrısı, hafif ateş, halsizlik ve kas ağrıları (grip gibi)
  • Hafif göğüs rahatsızlığı, nefes darlığı
  • Kanlı tükürme, ağrılı yutma, öksürük
  • Sersemlik veya baş dönmesi
  • Mide bulantısı, kusma veya mide ağrıları
  • Baş ağrısı, aşırı terleme, aşırı yorgunluk, iştah kaybı, vücut ağrıları
  • Solunum problemi, şok ve menenjit
  • Boyun ve boyun bezlerinin şişmesi
  • Kızarma (kırmızı yüz) ve kırmızı gözler
  • Bayılma, karın şişmesi (mide)
  • Hastalığın sonraki aşamalarında şiddetli, kanlı ishal

Şarbon teşhisi

Kan tahlili: Alınan kan örneğinde antraks bakterilerinin mevcudiyeti araştırılır.

Cilt testi: Ciltteki şüpheli bir lezyondan sıvı örneği ya da küçük bir doku örneği (biyopsi) alınıp incelenir.

Göğüs röntgeni: Akciğer şarbonunu teşhis etmek için göğüs röntgeni çekilebilir veya bilgisayarlı tomografi yapılabilir.

Dışkı tahlili: Sindirim sistemi şarbonu tanısı için dışkı örneği alınıp şarbon bakterisi olup olmadığına bakılır.

Endoskopi: Sindirimi sistemi şarbonu tanısı için yemek borusu ya da bağırsaklara endoskopi yapılarak kesin teşhis konur.

Lomber ponksiyon (belden sıvı alma): Bu testte spinal kanalına iğne takılır ve az miktarda sıvı çekilir. Genellikle şarbon menenjiti tanısını doğrulamak için yapılır.

Şarbondan korunma yolları

  • Şarbon hastalığının yaygın görüldüğü bölgelerde hayvanlara aşı yapılmalıdır.
  • Şarbon vakasına rastlanıldığında sağlık birimlerine haber verilmeli ve bölgenin karantina altına alınması sağlanmalıdır.
  • Karantina süresi sona ermeden hayvanlar kesilmemeli ve etleri tüketilmemelidir.
  • Şarbonlu olduğundan şüphelenilen hayvanlar asla kesilmemeli, derisi ya da postu yüzülmemelidir.
  • Şarbondan ölen hayvanlar yakılarak imha edilmeli ya da yaklaşık 2 metre derinliğinde çukurlar açılıp üzerlerine sönmemiş kireç dökülerek gömülmelidir.
  • Hasta hayvanların temas ettiği yemlikler ve gübreleri yakılarak imha edilmelidir.
  • Şarbonun yaygın olduğu bir ülkeye seyahat edildiğinde mümkün olduğunca hayvan ve hayvan derileriyle temastan kaçınmalıdır.
  • Çiğ ya da az pişmiş et yenmemelidir.

Şarbon tedavisi

Vücuda girdiğinde ve aktive olduğunda bakteriler çoğalır, yayılır ve toksinler üretip ağır hastalığa neden olur.

Şarbon aşıları vardır ve risk grubu insanlara yapılır.

Şarbon aşısı canlı bakteriler içermez ve enfeksiyona yol açmaz. Hem cilt hem de akciğer şarbonuna karşı koruma sağlamaktadır. Altı ayda bir yapılan üç aşı etkili bir koruma sağlar. Aşı alerjik reaksiyon yapabilir.

Источник: https://bisorubicevap.com/yasam/saglik/sarbon-nedir-sarbon-hastaliginin-belirtileri-ve-tedavisi-nasildir

Şarbon Hastalığı Nedir? Şarbon Nasıl Bulaşır?

Şarbon Hastalığı Nedir, Nasıl Bulaşır?

Şarbon hastalığı, bacillus anthracis isimli bir bakterinin neden olduğu nadir, fakat ciddi bir hastalıktır. Şarbon çoğunlukla ot ile beslenen hayvanlarda ve en çok koyunlarda görülmektedir. Şarbon hastalığı hasta hayvanlarla doğrudan veya dolaylı temas sonucunda insanlara bulaşabilmektedir.

İlgili Haber

Şarbonun insandan insana bulaştığına dair bir kanıt yoktur, ancak şarbon hastalığı nedeniyle oluşan deri lezyonlarının doğrudan temas yoluyla bulaşma olasılığı vardır. Genellikle, şarbon bakterisi ciltte bulunan bir yara ile vücuda girer. Ayrıca enfekte olmuş şarbonlu et yiyerek ya da sporları soluyarak da şarbon hastalığının bulaşması mümkündür.

Şarbon bakterisi ile enfekte olduğunuzda belirtiler, cilt yaralarından kusmaya ve şoka kadar değişebilir. Antibiyotikler ile hızlı tedavi çoğu şarbon enfeksiyonunu tedavi edebilir. Ancak soluma yolu ile bulaşmış olan şarbon hastalığını tedavi etmek çok daha zordur.

Şarbon Türleri

Her biri farklı belirtiler ve semptomlar gösteren üç yaygın şarbon türü vardır. Çoğu durumda, belirtiler bakterilere maruz kaldıktan sonraki yedi gün içinde gelişir. Şarbon hastalığı türleri ise şu şekildedir:

Deri Şarbonu

Deri şarbonu enfeksiyonu, ciltteki bir kesik veya başka bir yara ile vücuda girer. Bu hastalığın ortaya çıktığı en yaygın yoldur. Aynı zamanda en hafif olanıdır. Uygun tedavi ile deri şarbonu nadiren ölümcül olabilir. Deri şarbonu belirtileri şu şekildedir:

İlgili Haber

  • Bakteri bulaştıktan sonra pire ısırığına benzer bir şekilde vücutta kızarma meydaba gelir. Bu kızarıklık büyüyerek iltihaplı bir hale dönüşebilir ve kaşıntı görülür.
  • Boğaz ve yakınındaki lenf bezlerinde şişme oluşabilir.

Nadir görülen bu tip şarbon hastalığı enfekte olmuş bir hayvanın etini yeme sonucunda oluşur. Belirtiler şunlardır:

  • Mide bulantısı
  • Kusma
  • Karın ağrısı
  • Baş ağrısı
  • İştah kaybı
  • Ateş
  • Kanlı ishal
  • Boğaz ağrısı ve yutma güçlüğü

Akciğer Şarbonu

Şarbon sporlarının solunması sonucunda bulaşan akciğer şarbonu, şarbon hastalığı türleri arasında en ölümcül olanıdır. Akciğer şarbonunun başlangıç ​​belirtileri ve semptomları şunlardır:

  • Birkaç saat veya birkaç gün sürebilen boğaz ağrısı, hafif ateş, halsizlik ve kas ağrıları gibi grip benzeri semptomlar
  • Nefes darlığı
  • Mide bulantısı
  • Kan tükürme
  • Ağrılı yutma
  • Yüksek ateş
  • Solunum problemi
  • Şok
Eğer şarbon hastalığına maruz kaldığınızı düşünüyorsanız değerlendirme ve bakım için hemen bir doktora başvurun. Erken tanı ve tedavi çok önemlidir.

Şarbon Hastalığı Neden Olur?

Şarbon sporları dünyanın birçok yerinde doğal olarak toprakta meydana gelen şarbon bakterileri tarafından oluşturulur. Sporlar, bir ev sahibi haline gelene kadar yıllarca uykuda kalabilirler. Şarbonlar için ortak konaklar arasında koyun, sığır, at ve keçiler gibi yabani veya evcil hayvanlar bulunur.

Şarbon bakterisi İran, Irak, Türkiye, Pakistan ve Afrika gibi gelişmekte olan ülkelerde yaygın görülmektedir.

Şarbon Hastalığı Risk Faktörleri

Şarbon hastalığına yakalanmanın mümkün olduğu bazı durumlar ve risk faktörleri bulunmaktadır. Bunlar şu şekildedir:

  • Laboratuar ortamında şarbon ile çalışmak
  • Hayvancılıkla uğraşmak
  • Eroin gibi yasa dışı uyuşturucuları kullanmak

Şarbon Hastalığı Komplikasyonları

Şarbonun en ciddi komplikasyonu, beyin ve omuriliği örten zarların ve sıvının iltihaplanmasıdır, bu da masif kanamaya (hemorajik menenjit) ve ölüme neden olur.

Şarbon Hastalığı Nasıl Teşhis Edilir?

Şarbon bakterisi ile enfekte olmuş bir kişi zatürre ya da girip hastalığına benzer belirtiler göstermektedir. Yapılacak testlerle şarbon hastalığını teşhis etmek mümkündür. Uygulanan teşhis yöntemleri şu şekildedir:

Cilt testi: Ciltteki şüpheli bir lezyondan alınan bir sıvı örneği veya küçük bir doku örneği (biyopsi), laboratuarda şarbon belirtileri açısından test edilebilir.

Kan testleri: Şarbon bakterilerini tespit etmek için kan testi yapılabilir.

Göğüs röntgeni veya bilgisayarlı tomografi (BT) taraması: Akciğer şarbonunu teşhis etmeye yardımcı olması için göğüs röntgeni veya BT taraması istenebilir.

Dışkı testi: Şarbon bakterilerini kontrol etmek amacıyla gayta testi yapılabilir.

Şarbon Tedavisi

Standart şarbon tedavisi içinantibiyotik kullanılmaktadır. Sizin için en etkili antibiyotik veya antibiyotik kombinasyonları kullanılabilir. Yaşınız, genel sağlığınız ve diğer faktörler de tedaviye etki edebilir.

Bazı şarbon vakaları antibiyotiğe yanıt verse de, ilerlemiş şarbon hastalıkları antibiyotikle tedavi olmayabilir. Hastalığın sonraki aşamalarında, bakteriler, ilaçların elimine edebileceklerinden daha fazla toksin üretmiştir.

Tüm Hakları Saklıdır. Aktif Kaynak Gösterilmeden Kopyalanamaz!

Источник: https://www.aktuelbilgiler.com/sarbon-hastaligi-nedir/

Şarbon Hastalığı Nedir, Şarbon Belirtileri, Nasıl Bulaşır?

Şarbon Hastalığı Nedir, Nasıl Bulaşır?

Şarbon hastalığı çoğunlukla ölümle sonuçlanabilen çok ciddi ve korkulan bir hastalık. Şu sıralar önce Ankara'da sonra İstanbul'da şarbonlu hayvanların tespit edilmesi ve bu çiftliklerin karantinaya alınıp şarbon belirtileriyle hastaneye başvuran hastaların olması bu korkuyu daha da artırmış durumda.

Peki şarbon hastalığı nedir? Şarbon belirtileri nelerdir? Nasıl tedavi edilir?

Bu soruların cevaplarına geçmeden önce merak edenler için ülkedeki şarbon hastalığının son durumu hakkında da kısaca bilgi verelim.

sputniknews

Her şey Kurban Bayramı öncesi Brezilya ve İrlanda'dan Ankara- Gölbaşı'ndaki bir çiftliğe getirilen yaklaşık 4 bin büyükbaştan 146'sında şarbona rastlanmasıyla başladı. Diğer tüm hayvanlar aşılınırken çiftliğin girişine ise Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından 'Bu mahallede şarbon hastalığı vardır' yazılı levha asıldı.

Ankara'da panik devam ederken ardından İstanbul-Silivri'den de şarbon sebebiyle hastaneye başvuranlar olduğu haberi geldi.

Sağlık Bakanlığı'nın açıklamasına göre Silivri'de 48 kişi muayene amacıyla hastanelere çağrıldı ve 6 vakada deri lezyonları görüldü.

Hayati tehleri olmayan bu kişilerin eti Silivri’deki bir özel işletmeden aldıklarını ve etin ithal olmadığı söyleniyor.

Yapılan son testlerin sonuçları 15 Eylül'de belli olacağı söylense de ölüm tehsi olan şarbon herkesi şimdiden çok korkutmuş durumda. Uzmanlar kırmızı et kadar süt ve süt ürünleri, çiğ sütten yapılan dondurmaları tüketmenin de riskli olduğunu söylüyorlar.

Durum bu kadar ciddiyken gelin bu korkutucu hastalık şarbonu yakından tanıyalım.

Şarbon hastalığı nedir?

kadinloji

Şarbon aslında otla beslenen hayvanlarda görülen bir bakteri türü. Bacillus anthracis adlı bakteriyle ortaya çıkan şarbon sindirim, solunum ya da derideki çizik, sıyrık, yaralar yoluyla mikrobun vücuda girmesi sonucu oluşabildiği gibi meradan elde edilen otla da bulaşabiliyor. İşin kötüsü şarbon hayvanlardan insanlara çok kolay geçebiliyor.

Şarbon hastalığının belirtileri

birgun

Akciğer, deri ve sindirim sistemi şarbonu olmak üzere 3 tip şarbon hastalığı var. Hem hayvanlarda hem de insanlarda görülen şarbonun belirtileri birbirine çok benziyor.

Bu belirtileri şarbonun türüne göre şöyle saymak mümkün:

Akciğer şarbonu belirtileri

Bu şarbon türü solunumla bulaşıyor. Kuluçka süresi 3-5 gün olan akciğer şarbonunda mikrop solunumla akciğerlere yerleşiyor ve soğuk algınlığına benzer belirtiler ortaya çıktığı için genelde kişi şarbondan şüphelenmiyor.

Bitkinlik, yorgunluk, soluk alıp vermede güçlük ve yüksek ateş gibi belirtilerle kendini gösteren bu şarbonda halbuki erken teşhis çok önemli.

Zira maalesef hastalığın ilerleyen evrelerinde hastanın önce komaya girmesi, ardından ölmesi kaçınılmaz.

Deri şarbonu belirtileri

En fazla rastlanan şarbon tipi olarak bilinen deri şarbonu hayvandaki bakterinin deriyle teması sonucu oluşuyor. Deride açık bir yara varsa mikrop buradan vücuda giriyor. Birkaç gün sonra vücutta ortası siyahlık olan, ağrısız, sert ve şiş yeni yaralar çıkıyor. Ardından bulantı, kusma ve ateşle kendini gösteriyor ve tedavi edilmezse ölümle sonuçlanıyor.

Bağırsak şarbonu belirtileri

Şarbonlu hayvanın etinin yenmesi sonucu ortaya çıkan bağırsak şarbonu maalesef en fazla ölümle sonuçlanan şarbon tipi.

Özellikle iyi pişmemiş etlerin tüketilmesiyle vücuda giren bu hastalık sindirim sisteminde kanamalara yol açıyor, kanlı kusma, kanlı dışkıyla kendini gösteriyor.

Karın ağrısı, mide bulantısı, iştah kaybı gibi belirtilerin de görüldüğü bu şarbon hastalığı çok hızlı ilerleyip çok ağır geçiyor. Hasta şoka girebiliyor, erken tedavide bile ölümle sonuçlanabiliyor.

Bu arada önemli bir not daha; şarbon hastalığı insandan insana bulaşmıyor!

Şarbon nasıl tedavi edilir? Bulaşmaması için nasıl önlemler alınabilir?

bisorubicevap

Şarbonda en önemli şey erken teşhis. Genelde yüksek dozda antibiyotik tedavisiyle hastanede gözetim altında tutulan hastalar damar içi antibiyotiklerle de tedavi edilebilir. Ancak antibiyotiğin bakterilere etki edebilmesi için tedaviye erken başlanması gerekir.

Deri şarbonunda ise, yaraların olduğu deri bölgesine pansuman yapılır. Hayvanlar ile el teması olanlar da dahil deri şarbonu şüphesi olanlara ayrıca şarbon aşısı da uygulanabilir.

Peki böyle bir şarbon riski söz konusuyken ne yapmalı, nasıl önlemler almalıyız?

Karantinaya alınan çiftlikler, şarbon bulaşan ve hastaneye başvuran hastalar varken özellikle bu dönemde et tüketimine çok dikkat etmek gerekiyor.

Eğer kırmızı et tüketecekseniz mutlaka eti güvendiğiniz yerlerden almalı, dışarıda yemek yiyecekseniz sadece güvendiğiniz yerlerde et yemeye dikkat etmelisiniz. Özellikle az pişmiş ya da çiğe yakın etleri yemekten kaçınmalısınız.

Çiğ süt alırken, kullanırken, dondurma gibi süt bazlı ürünleri tüketirken de dikkatli olmalısınız.

Aman diyelim, sağlık bu şakaya gelmez!

Источник: https://yemek.com/sarbon-hastaligi-nedir-sarbon-belirtileri/

Şarbon Hastalığı Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir?

Şarbon Hastalığı Nedir, Nasıl Bulaşır?

Haber güncelleme tarihi 23.01.2019 11:47

Şarbon Hastalığı Nedir?

Şarbon, bakteriyel bir hastalıktır ve ot yiyen hayvanlardan insanlara temas yolu ile geçmektedir.

Toprakta ve meralarda bulunabilen bakteriyel bir enfeksiyonhastalığı olan şarbon zaman zaman ölümlü vakaların oluşmasına sebep olabilmektedir.

Temas durumunda bulaşabileceği gibi solunum yolu ile bulaşması durumunda oldukça tehlidir. Bir tür bakteri olan basil, şarbonun etkenidir. Ancak şarbon insandan insana bulaşmaz.

Bu bakterinin bulunduğu hayvanlarda temasta bulunulması veya o hayvanın etinin tüketilmesi durumunda bakteri kişinin vücuduna yerleşir. Şarbonun ortaya çıkış şekli tam olarak bilinmese de laboratuar ortamında oluşturulduğu ve biyolojik silah olarak kullandıkları düşünülmektedir.

Günümüzde görülme sıklığı oldukça azalan şarbon, genellikle Asya, Afrika ve Güney Amerika gibi Akdeniz ülkelerinde görülmektedir. Ancak son yıllarda şarbon hastalığında bir azalma söz konusu olduğu bilinmektedir. Verilere göre ülkemizde 150 şarbon hastası olduğu belirtilmektedir.

 Üremesi için mutlaka oksijen gereken bu bakteriler yaklaşık 37 derece ısıya ihtiyaç duyarlar. Bu nedenle insan vücudu onların üremeleri için oldukça uygundur. Kimi zaman ölümle sonuçlanabilen şarbon hastalığı için aşı uygulaması yapılmaktadır.

Bu aşı ile şarbon hastalığı %90 oranında önlenmektedir.

1. Akciğer Şarbonu

Akciğer şarbonu temas yolu ile bulaşmanın aksine solunum yolu ile bulaşmaktadır. Havada asılı kalan şarbon sporları solunum ile vücuda girerek akciğerlere yapışmaktadır.

Vücuda giren bakteri yaklaşık 1 hafta sonra belirti vermeye başlar ve bu belirtiler soğuk algınlığı ile belirti gösterir. Akciğer şablonunda erken teşhis ve tedavi oldukça önemlidir.

Başlarda soğuk algınlığı ile benzerlik gösteren belirtiler sonrasında lenf bezlerinin şişmesi ve nefes darlığı gibi belirtilerle devam etmektedir. Akciğer şarbonu, tedavinin gecikmesi ile birlikte menenjite neden olabilir.

2. Deri Şarbonu  

Deride bulunan kesik ve yaralardan vücuda giriş yapan bakteri, şarbon bulunan hayvanların deri, kıl ve yünleri ile temasta bulunmasıyla bulaşmaktadır.

Deride bulunan sıyırık ve kesikler dolayısıyla bulaşan bakteriler ciltte ağrı, sızı ve kabartı şeklinde belirti verir.

Daha sonra oluşan kabartının çevresinde ödem oluşur ve derinin altında ülser meydana gelir.

3. Bağırsak Şarbonu

Sindirim sistemi şablonu olarak bilinen bağırsak şablonu, bakterinin bulunduğu etin tüketilmesi durumunda ortaya çıkmaktadır. Özellikle az pişmiş etlerde risk oranı oldukça yüksektir.

Ancak 120 ºC üzerinde pişen etlerden geçmez.

 Ölüm riski oldukça yüksek olan şarbon tiplerinden biri olan bağırsak şablonu, kanlı dışkı ve kan kusma gibi sindirim sisteminde meydana gelen kanamalara neden olur.

Şarbon Belirtileri Nelerdir?

Şarbon belirtileri bakterinin bulaşma şekline ve şarbonun çeşidine göre değişkenlik göstermektedir. Genellikle hayvancılıkla uğraşanlarda, veterinerlerde ve hayvan derilerinin kullanıldığı sanayilerde bulaşma riskinin yüksek olduğu belirtilmektedir.

Ancak biyolojik silah olarak da kullanılabilen şarbon, kişiyi hiç ummadığı bir yerde ve şekilde bulabilir. Virüsün bulaşmasından birkaç gün sonra belirti vermeye başlayan deri şarbonu ilk başta sinek ısırığına benzer kabarcıklarla kendini belli eder.

Daha sonra baloncuk şeklini alan ve büyüyen kabarcık kara bir leke şeklini alır. Bağırsak şarbonunda ise bulantı, kusma, kanlı kusma ve kanlı dışkı gibi belirtilere neden olur.

Oldukça tehli olan ve ölüm riski %50 oranında olan bağırsak şarbonunda erken teşhis ve tedavi oldukça önemlidir.

Şarbon Hastalığı Nasıl Bulaşır?

Hayvan besleyenler, kasaplar ve veterinerler risk grubunda olduğu gibi şarbon bakterisi bulunan hayvanlara doğrudan veya dolaylı temas ile bulaşması söz konusu olabilir. Bunun yanı sıra hayvanın kesilmesi sırasında doğrudan bir temas olacağından bulaşma riski oldukça yüksektir.

 Şarbonun bulaşmasına neden olan bir diğer etken ise sanayilerde kullanılan hayvan derileri, yünleri ve kılları dolayısıyla bulaşma riski taşıyabilir.

Ayrıca şarbon hastalığının görülme olasılığının yüksek olduğu ülkelerden hayvan veya herhangi bir hayvan ürünlerinin alınması risk oranını arttırmaktadır.

Şarbon hastalığının bulaşmasına neden olabilen ancak çok sık görülmeyen bir diğer durum ise laboratuar çalışmalarıdır. Laboratuarlarda gerçekleştirilen çalışmalar sırasında dikkat edilmezse şarbonun bulaşması söz konusu olabilir. Ancak çok nadir görülen bir durumdur.

 Şarbon hastalığına neden olan bir diğer etken ise şarbon sporlarının uzun süre havada asılı kalabilmesidir. Bu nedenle şarbon sporu bulunan havayı soluyan kişiye kolayca bulaşabilir.

Şarbon hastalığının solunum yolu ile bulaşabilmesi nedeniyle laboratuar ortamında toz halinde üretilen bu bakteriler havaya salınarak biyolojik silah olarak kullanılmaktadır.

Şarbon Tedavisi Nasıl Olur?

Şarbon hastalığından erken teşhis ve tedavi oldukça önemlidir. Erken teşhis ve tedavi ile en çok kullanılan yöntem kristal penisilin ve diğer antibiyotiklerdir. Özellikle akciğer şarbonunda yüksek dozda antibiyotik uygulanmaktadır.

 Deri şarbonunda herhangi bir cerrahi müdahale söz konusu değildir. Ancak yaralar sürekli olarak pansuman tedavisi ile kontrol altında tutulur. Kişi koruma altına alınmalı ve bir an önce tedaviye başlanmalıdır. Aksi halde geç kalınmış tedavinin iyi sonuçlar vermesi imkansız olabilir.

 Şarbonun bulaşmasına neden olan hayvanlar öldürüldükten sonra kireçe gömülür ve ortam karantinaya alınır. Bölge iyice yıkanarak çevredeki hayvanlara aşı uygulaması yapılmalıdır.

Aksi halde gerekli önlemler alınmaması ve bölgenin karantina altında tutulmaması şarbonun başlarına da bulaşmasına neden olabilir.

Önerilen İçerik;

► Beyninizi Zinde Tutmanın 25 Yolu!

UYARI !

İçeriğimizde yer alan yazılı ve görsel içerikler farklı kaynaklardan derlenerek oluşturulmuş, öneri ve bilgilendirme yazısıdır. Kesin teşhis ve tedavi niteliği taşımamaktadır. Herhangi bir sağlık sorunu karşısında mutlaka doktorunuza başvurunuz.

 Unutmayın sağlık sorunlarında uygulanan tedavi yöntemleri bireylerin biyolojisi, kalıtsal özellikleri, yaş, boy, kilo farklılıkları, alerjik yönleri ve bunlar gibi onlarca farklı duruma göre değişiklik gösterebilir.

Sağlık sorunlarınızın tedavisinde size ancak ve ancak doktorunuz yardımcı olabilir.

NeOldu.com

Источник: https://www.neoldu.com/sarbon-hastaligindan-korunma-yollari-1321h.htm

Şarbon nedir? Nasıl bulaşır? Belirtileri ve tedavisi

Şarbon Hastalığı Nedir, Nasıl Bulaşır?

Biyolojik silah yapımında en çok kullanılan bakterilerden biridir ve solunum yoluyla alındığında hızla ölüme yol açar. Yaygın olarak Güney Amerika, Afrika ve Asya’daki tarım alanlarında görülür. Türkiye’de de kontrolsüz hayvan ithali nedeniyle görülmektedir.

Şarbon neden olur, nasıl bulaşır?

Şarbon insandan insana soğuk algınlığı veya grip gibi bulaşmaz, deriden temas ile bulaşabilir. Şarbon hastalığına neden olan bacillus anthracis oksijenli solunum yapan, hareketsiz ve sporla çoğalan bir bakteri cinsidir. Sporlar dış ortamlara, kuruluğa, soğuğa ve ultraviyole ışınlarına ve kimyasal dezenfektanlara oldukça dayanıklıdır.

Şarbon üç farklı yolla bulaşır

İnsanlara genellikle hasta hayvanlar ve onların ürünlerine dokunarak, soluyarak ve sindirerek dolaylı veya doğrudan temas yoluyla bulaşabilir. Vücuda girdiğinde girdiğinde kısa süre sonra aktive olarak çoğalarak ağır hastalığa neden olur.

Deri şarbonu

Ciltte kesik veya açık yaralara sahip insanlar enfekte hayvanlara temas ettiğinde gelişir. En yaygın görülen şarbon şeklidir ve en az tehli olandır. Özellikle el, kol, yüz ve boyun gibi açıkta kalan bölgelerde sık görülür. Bakterinin deri içinde depolanmasıyla ciltte kabarcık oluşumu arasında geçen süre genellikle 2-3 gündür.

Özellikle yüz ve göz kapağındaki skarlar için cerrahi işlem gerekebilir. Ciddi hastalıkta lezyon özellikle göz çevresi, yüz, boyun ve göğüs üst bölümünde ise aşırı ödem ile seyredebilir. Bu durum malign (kötü huylu) ödem olarak adlandırılır.

Deri şarbonu hemen tedavi edilmediğinde çok hızlı ilerler

Halk arasında kara çıban olarak bilinen deri şarbonu bazen solunumu etkileyecek kadar ciddi olabilir. Hastaların yalnızca %50’sinde ateş, halsizlik ve lökositoz bulunur. Tedavi edilmeyen deri şarbonunda ölüm oranı %10-20 civarındadır.

Akciğer şarbonu

Nadiren görülür ama şarbonun en ölümcül şeklidir. Bakteriler nefes yoluyla bulaşır ve akciğere yerleşir.

Hastalığın bu formu kontamine kıl, yün ve diğer hayvan ürünleri ile ilişkili endüstriyel hastalık şeklinde oluşur ya da bioterörizm ile ilişkili olabilir.

Enfeksiyon genellikle bakteriye maruz kalındıktan bir hafta sonra gelişir, ancak 2 aya kadar sürebilir. Erken fark edilip tedavi edilmezse hastalığın ilerleyen aşamalarında hasta komaya girerek ölür.

Sindirim sistemi şarbonu

Şarbonlu hasta hayvanların ürünleri yenildiğinde ya da içildiğinde sindirim sistemindeki mukoza tabakasında şarbon lezyonları oluşur. Bakteriler ağızdan bağırsağa kadar herhangi bir bölgede tahribata yol açsa da genellikle ağız-yutak boşluğunda ve bağırsaklarda daha etkindir. Kanama ve asite neden olabilir.

Cüzzam (Lepra) nedir? Nasıl bulaşır? Belirtileri ve tedavisi

Erken dönemde; bulantı ve kusma, iştahsızlık, asteni, hafif diyare ve ateş gibi belirtileri olabilir. Bu nedenle erken dönemde tanı güçtür. Enfeksiyon genellikle mikroplu gıdaların tüketilmesinden 1-7 gün sonra gelişir. Erken teşhis edilmezse ölümcül olabilir.

Şarbon Menenjiti

Deri, akciğer veya bağırsaktaki bakteriyel enfeksiyon ilerleyip beyine sıçradığında görülür. Hastalığın ciddi ve nadir görülen bir şeklidir.

  • Şarbon Sepsisi (kan zehirlenmesi): Enfeksiyon ilerleyip kana karıştığında görülür. Bu da hastalığın ciddi ve nadir görülen bir şeklidir. Diğer kan zehirlenmesi vakaları ile karıştırılabilir. Deri şarbonu nadiren kan zehirlenmesine neden olur.
  • Enjeksiyon şarbonu: Yakın zamanda tespit edilen ve özellikle kuzey Avrupa’da eroin enjekte eden insanlarda görülen yeni bir şarbon türüdür.

Şarbon erken tedavi edilmez ise ölümcül olabilir

Deri şarbonu belirtileri

  • Yüz, boyun, kol veya ellerde kaşıntıya neden olan küçük kabarcık veya şişlik
  • Yaraların etrafında ödem
  • Küçük kabarcıklardan sonra görülen siyah merkezli ağrısız cilt ülseri
  • Kara çıban görünümlü cilt yaraları
  • Boğaz ve yakındaki lenf bezlerinde şişme

Akciğer şarbonu belirtileri

  • Birkaç gün sürebilen boğaz ağrısı, hafif ateş, halsizlik ve kas ağrıları (grip gibi)
  • Hafif göğüs rahatsızlığı, nefes darlığı
  • Kanlı tükürme, ağrılı yutma, öksürük
  • Sersemlik veya baş dönmesi
  • Mide bulantısı, kusma veya mide ağrıları
  • Baş ağrısı, aşırı Terleme
  • Aşırı yorgunluk, vücut ağrıları
  • Hastalık ilerledikçe yüksek ateş, solunum problemi, şok ve menenjit

Ebola nedir, nasıl bulaşır? Ebolanın belirtileri ve tedavisi

Sindirim sistemi şarbonu belirtileri

  • Ateş, titreme ve iştah kaybı
  • Boyun ve boyun bezlerinin şişmesi
  • Boğaz ağrısı, ağrılı yutma, ses kısıklığı
  • Bulantı ve kusma, özellikle kanlı kusma
  • Baş ağrısı, Karın ağrısı
  • Kızarma (kırmızı yüz) ve kırmızı gözler
  • Bayılma, karın şişmesi (mide)
  • Hastalığın sonraki aşamalarında şiddetli, kanlı ishal

Şarbon aşısı

Şarbon aşısı canlı bakteriler içermez ve enfeksiyona yol açmaz. Hem cilt hem de akciğer şarbonuna karşı koruma sağlamaktadır. Ancak genel bir şarbon aşısı uygulaması yoktur.

Aşı daha çok enfekte olan hayvanlar ile el teması olanlara, belirli laboratuar çalışanlarına ve bazı askeri personele önerilir. Ayrıca şarbon hastalığı geçirenlere de şarbon aşısı yapılabilir.

Altı ayda bir yapılan üç aşı etkili bir koruma sağlar. Aşı alerjik reaksiyon yapabilir.

Şarbon olmuş hasta hayan nasıl anlaşılır?

Şarbon bakterisi bazı durumlarda sığırın vücudunda hızla gelişip ölümle sonuçlanabilir. Böyle durumlarda hayvanda sendelenme, solunum güçlüğü, ayakta duramama, titreme, halsizlik, titreme ve yere düşerek kısa sürede ölüm gözlenir.

Ölümden önce ve sonra burun ve anüsten kanlı bir akıntı gelir. Sığırın direnci yüksekse vücut ısısı artar ve hayvan 3-4 gün içersinde ölür. Gözlenen diğer belirtiler ise sinirlilik, huzursuzluk, iştahsızlık, kabızlığın ardından kanlı ishal ve idrardır.

 Ölüm sertliği tam değildir ya da hiç yoktur.


Şarbon nedeniyle ölmüş olan yada hasta olduğu halde kesilip satılan hayvanların etlerinde bazı farklılıklar vardır. Şarbonlu hayvanların etlerinde çok çabuk bir kokuşma görülür. Şarbonlu etlerin çeşitli yerlerinde ödemler ve kabarmalar görülebilir.

Hayvanın derisi yüzüldüğünde deri altı damarları çok dolgundur, kesilen damarlardan siyah kan gelir. Şarbonlu hayvanın kanı çok koyu renktedir ve pıhtılaşmaz. Ancak hava ile temasta bir süre sonra rengi kızarır ve pıhtılaşmaya başlar.

Karaciğer, böbrekler ve dalakta ciddi oranda şişme ve büyüme vardır. Şarbonlu etin kesilen yüzü koyu renktedir, içinden katran gibi bir kan sızar. Şarbonlu hayvanların etlerinin ve süt gibi ürünlerinin satılması kesinlikle yasaktır.

Hasta hayvanlara dokunmak ya da şarbonlu et yemek çok tehlidir.

Kaynaklar ve Referanslar:1- What is anthrax? 2- Overview about anthrax 3– Anthrax / 4- All about anthrax

Источник: https://www.medikalakademi.com.tr/sarbon-anthrax-tedavi/

Şarbon nedir, nasıl bulaşır, nasıl korunulur? Şarbon hastalığı belirtileri nelerdir? Şarbonlu et nasıl anlaşılır?

Şarbon Hastalığı Nedir, Nasıl Bulaşır?

Şarbon hastalığı paniği hala devam ediyor. Türkiye'de birçok şehirde Şarbon hastalığına rastlanması vatandaşları tedirgin ediyor.

Kurban Bayramı sırasında kesilen bazı kurbanlarda şarbon hastalığı görülmesi ile şarbonlu et nasıl anlaşılır merak ediliyor.

Peki Şarbon nedir? Şarbon hastalığı nasıl bulaşır? Şarbon hastalığından nasıl korunulur? Şarbonlu et nasıl anlaşılır? İşte şarbon hastalığına dair detaylar…

ŞARBON NEDİR?

Şarbon (dalak yanığı), antraks veya anthrax; Bacillus anthracis adlı bakteri nedeniyle oluşan zoonotik karakterde bulaşıcı bir hastalıktır.

Tüm omurgalıları etkileyebilen şarbon hastalığı, özellikle etobur hayvanlarda, sığır, manda ve deve gibi büyükbaş hayvanlar, koyun ve keçi gibi küçükbaş hayvanlar ile domuz, beygir gibi evcil veya yabani diğer hayvanlarda ve insanlarda görülür.

Şarbon hastalığına en duyarlı hayvanlar sığır koyun ve keçilerdir, özellikle sığır, koyun ve beygirlerde ani olarak ortaya çıkan ve insanlara da geçebilen bir hastalıktır.

ŞARBON NASIL BULAŞIR, ŞARBONDAN NASIL KORUNULUR?

Hayvanlardan insanlara geçebilen şarbon doğrudan temas yoluyla veya hayvan ürünlerinden bulaşır. Ölen hayvanların insanlar tarafından veya merada bırakılarak yırtıcı kuşlar ve hayvanlar tarafından parçalanması ve kuşlar, yağmur ve sel sularıyla uzaklara, diğer meralara ve topraklara nakledilmesi buralara bulaşmasına sebep olur. Kan emici sinekler de hastalığı yayabilirler.

Bulaşma başlıca 3 yolla olmaktadır

Sindirim yoluyla (Bağırsak şarbonu): Hayvanlarda bulaşma su, yem, ot gibi gıdalarla mikrobun alınması ile olurken, insana bulaşma yolu; iyi pişirilmemiş etlerin yenmesi ile şekillenir. İnsanlarda toksemi sonu 2- 3 gün içinde ölüm oluşur. Vakaların %25-75 oranında ölümle sonuçlanır.

Solunum yolu ile (Akciğer Şarbonu): Hayvanlarda nadiren görülen bu yolla enfeksiyona, insanlarda sıkça rastlanır. Hayvanların deri, kıl,yapağı ve yünü ile uğraşan insanlarda görülür. Dolaşım yetmezliği ve şok sonu 2-3 gün sonra ölüm oluşur. Ölüm oranı %20‘den yüksektir.

Deri yolu ile (Deri Şarbonu) : Deride oluşan çizik, sıyrık ve yaralardan mikrobun girmesi ile olur. İnsanlar, yine hastalıklı kan ve ete temasla mikrobu alırlar. Bakterinin inkubasyon süresi 1-10 gündür. Deri enfeksiyonlarında %5-20 oranında ölüme neden olur.

Hayvanların sağlık durumu yakından takip edilmeli ve öncelikle hayvan hastalığı ortadan kaldırılmalıdır. Hasta hayvanlar öldürülür ve cesetleri yakılır veya kireçli çukurlara gömülür. Hayvan sürülerini şarbon sporları bulaşık olan otlaklardan uzaklaştırmalıdır.

Buradaki otlar yakılmalıdır. Bulaşık ahır artıkları ve gübreler de yakılmalıdır. Şarbon sporları insanlara meslek ilgisi dışında yün ve deriden bulaşır. Kuşkulu maddeler yakılıp yok edilir.

Hasta insanlarda kullanılan pansuman maddeleri yakılmalı ve madeni aletler strerilize edilmelidir.

Doğal şartlar altında sıcak kanlı hayvanlardan beygir, sığır, koyun ve domuzlar arasında çok yaygın olarak görülebilir. Kanatlı hayvanlar ise inceleme yapmak için hastalandırılabilirler. Hastalığa en çok sığırlar duyarlıdır. Şarbon rutubetli, bataklık ve sıcak bölgelerde diğer bölgelerden daha çok görülür.

Hayvanlarda sendeleme, solunum güçlüğü, ayakta duramama, titreme ve halsizliklere sebep olur. Kısa sürede öldürür. Ölen hayvanlarda ölümden hemen önce ve sonra ağız, burun ve makattan kanlı bir akıntı gelir.Bu kan akması etkenin kanın pıhtılaşma yeteneğini sekteye uğratması sebebiyle olur. Vücut sıcaklığı artar. Hayvanlarda süt veriminde azalmaya, gebe olanlarda yavru atmaya sebep olur.

Şarbona yol açan basil (çomak) insana deriden bulaşırsa ortası siyah, çevresi cerahatli karakabarcık adı verilen çıbanı (karbunkel) meydana getirir. Hastalık deri şarbonu ve iç organ şarbonu olarak ikiye ayrılır. İç organlarda bağırsak şarbonu ve akciğer şarbonu olur. Deride karakabarcık ve kötü ödeme sebep olur. İnsanlarda çoğunlukla deri formu görülür.

Şarbon hastalığında ölen hayvanların kadavralarında çok çabuk bir putrifikasyon görülür. Yani bu hayvanların etlerinde bozulma ve kokuşma demektir. Buna karşılık rigor mortis yani ölüm sertliği, yavaş veya hiç şekillenmez.

Doğal deliklerden (Anüs, vulva, ağız ve burun) siyah renkte kan gelir ve pıhtılaşmaz. Vücudun çeşitli yerlerinde ödemler ve hemorajilere rastlanır. Hayvanın derisi yüzüldüğünde deri altı damarları çok dolgun olup kadavrada bir septisemi tablosu görülür.

Jelatinöz infiltrasyon bölgelerindeki lenf yumruları büyümüş ve kesit yüzleri hemorojiktir.

Kan koyu renktedir ve pıhtılaşmaz, hava ile temasta zamanla rengi kızarır ve pıhtılaşma kabiliyeti kazanır. Dalakta akut bir şişme, normalden 4-5 kat büyüme , kapsülü gergin olup ve üzerinde kan oturmaları vardır.

Kesit yüzü koyu renktedir, içinden katran gibi bir kan sızar. Karaciğer ve böbreklerde şişme, paranchim degenerasyonu gözlenir. Özellikle ince bağırsak mukozası parlak kırmızı renkte olup, şişmiş ve üzerinde hemorojiler bulunur.

Vucud boşluklarında kanlı bir exudat vardır.

Hastalık sığırlarda yanıkara ve diğer clostridial enfeksiyonlarla (basiller ichterohemoglobinuri) , pastörellozis , leptospirozis , piroplasmosis ile ; koyunlarda bradzot, clostridium septicum gastroenteriti, piroplasmosis ve leptospirosis ile; domuzlarda pastörellozisten ileri gelen pharangitis ile karışabilir.

Karakabarcık (Habis çıban, karbonkül)

Cilt üzerinde derinin açık yüzeylerinde meydana gelir. Yüz, burun, el ve ayakta çıkar. Vücudun kapalı yerlerinde nadirdir. Hastalık başlarken bulaşma yerinde kaşınma ve yanma, pire ısırığı görünümünde kırmızı ufak bir nokta hasıl olur.

Kabarır, büyür ve irinleşir, ortası çukurlaşır, içindeki sıvı bulanır, kahverengi olur. Çapı 6–9 cm'ye kadar ulaşabilir. Hastalığın başlangıcında baş ağrısı, halsizlik ve iştahsızlık vardır.

Hastalık sükunet bulunca sıcaklık düşer, yaranın üzerindeki siyah kabuk kösele gibi sertleşir.

Habis ödem

Derinin bazı bölgelerinde boyun, göğüs, özellikle göz kapaklarında, ağız içi ve dilde meydana gelir. Mikrobun girdiği yerde hafif ve ağrısız bir kızarıklık görülür. Mikrop, ağızda çoğalırsa kısa sürede boğaza ilerler ve öldürür.

Bağırsak şarbonu

Şarbonlu hayvan etini yiyen insanlarda görülür. Kırgınlık, halsizlik, başağrısı ve terleme meydana gelir. Bulantı, kusma, diyare(ishal) ve karın ağrısıyla vücut scaklığı yükselir. Bazen kanlı ishal görülür. Nabız hızlanır ve zayıfları 2-3 günde öldürür.

Akciğer şarbonu

Sporlu toz ve kılların solunması ile olur. Ani bir titremeyle 40-41 °C'ye yükselen, ateşle başlar. Şiddetli kusma vardır. Nabız zayıflar ve hızlanır. 2-3 günde öldürür.Şarbonun en tehli formudur.Akciğerlerdeki yoğun dolaşımdan dolayı septisemiye neden olur ve ölüm nedeni genellikle septik şok, cerebral anoksemi'dir.

PARTNER Meğer hepsinin bir anlamı varmış! Giydiğiniz renkler ne söylüyor? Yaralı bulunan doğana tedavi

Источник: https://www.mynet.com/sarbon-nedir-nasil-bulasir-nasil-korunulur-sarbon-hastaligi-belirtileri-nelerdir-sarbonlu-et-nasil-anlasilir-110104371302

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.