Şarbon Nedir? Belirtileri ve Tedavisi Nasıl Yapılır?

içerik

Şarbon Hastalığı Nedir, Şarbon Belirtileri, Nasıl Bulaşır?

Şarbon Nedir? Belirtileri ve Tedavisi Nasıl Yapılır?

Şarbon hastalığı çoğunlukla ölümle sonuçlanabilen çok ciddi ve korkulan bir hastalık. Şu sıralar önce Ankara'da sonra İstanbul'da şarbonlu hayvanların tespit edilmesi ve bu çiftliklerin karantinaya alınıp şarbon belirtileriyle hastaneye başvuran hastaların olması bu korkuyu daha da artırmış durumda.

Peki şarbon hastalığı nedir? Şarbon belirtileri nelerdir? Nasıl tedavi edilir?

Bu soruların cevaplarına geçmeden önce merak edenler için ülkedeki şarbon hastalığının son durumu hakkında da kısaca bilgi verelim.

sputniknews

Her şey Kurban Bayramı öncesi Brezilya ve İrlanda'dan Ankara- Gölbaşı'ndaki bir çiftliğe getirilen yaklaşık 4 bin büyükbaştan 146'sında şarbona rastlanmasıyla başladı. Diğer tüm hayvanlar aşılınırken çiftliğin girişine ise Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından 'Bu mahallede şarbon hastalığı vardır' yazılı levha asıldı.

Ankara'da panik devam ederken ardından İstanbul-Silivri'den de şarbon sebebiyle hastaneye başvuranlar olduğu haberi geldi.

Sağlık Bakanlığı'nın açıklamasına göre Silivri'de 48 kişi muayene amacıyla hastanelere çağrıldı ve 6 vakada deri lezyonları görüldü.

Hayati tehleri olmayan bu kişilerin eti Silivri’deki bir özel işletmeden aldıklarını ve etin ithal olmadığı söyleniyor.

Yapılan son testlerin sonuçları 15 Eylül'de belli olacağı söylense de ölüm tehsi olan şarbon herkesi şimdiden çok korkutmuş durumda. Uzmanlar kırmızı et kadar süt ve süt ürünleri, çiğ sütten yapılan dondurmaları tüketmenin de riskli olduğunu söylüyorlar.

Durum bu kadar ciddiyken gelin bu korkutucu hastalık şarbonu yakından tanıyalım.

Şarbon hastalığı nedir?

kadinloji

Şarbon aslında otla beslenen hayvanlarda görülen bir bakteri türü. Bacillus anthracis adlı bakteriyle ortaya çıkan şarbon sindirim, solunum ya da derideki çizik, sıyrık, yaralar yoluyla mikrobun vücuda girmesi sonucu oluşabildiği gibi meradan elde edilen otla da bulaşabiliyor. İşin kötüsü şarbon hayvanlardan insanlara çok kolay geçebiliyor.

Şarbon nasıl bulaşır?

businessinsider.com

Şarbon bakterisi taşıyan hayvanlarla her türlü temas şarbonun insana bulaşması için yeterli. Şarbonlu hayvan etinin tüketilmesi, hayvanın kesilmesi sırasında temas edilmesi, hayvan yünleri, derileri ve kıllarıyla doğrudan ya da dolaylı temas gibi durumlarda şarbon insana geçebiliyor.

Şarbon hastalığının belirtileri

birgun

Akciğer, deri ve sindirim sistemi şarbonu olmak üzere 3 tip şarbon hastalığı var. Hem hayvanlarda hem de insanlarda görülen şarbonun belirtileri birbirine çok benziyor.

Bu belirtileri şarbonun türüne göre şöyle saymak mümkün:

Akciğer şarbonu belirtileri

Bu şarbon türü solunumla bulaşıyor. Kuluçka süresi 3-5 gün olan akciğer şarbonunda mikrop solunumla akciğerlere yerleşiyor ve soğuk algınlığına benzer belirtiler ortaya çıktığı için genelde kişi şarbondan şüphelenmiyor.

Bitkinlik, yorgunluk, soluk alıp vermede güçlük ve yüksek ateş gibi belirtilerle kendini gösteren bu şarbonda halbuki erken teşhis çok önemli.

Zira maalesef hastalığın ilerleyen evrelerinde hastanın önce komaya girmesi, ardından ölmesi kaçınılmaz.

Deri şarbonu belirtileri

En fazla rastlanan şarbon tipi olarak bilinen deri şarbonu hayvandaki bakterinin deriyle teması sonucu oluşuyor. Deride açık bir yara varsa mikrop buradan vücuda giriyor. Birkaç gün sonra vücutta ortası siyahlık olan, ağrısız, sert ve şiş yeni yaralar çıkıyor. Ardından bulantı, kusma ve ateşle kendini gösteriyor ve tedavi edilmezse ölümle sonuçlanıyor.

Bağırsak şarbonu belirtileri

Şarbonlu hayvanın etinin yenmesi sonucu ortaya çıkan bağırsak şarbonu maalesef en fazla ölümle sonuçlanan şarbon tipi.

Özellikle iyi pişmemiş etlerin tüketilmesiyle vücuda giren bu hastalık sindirim sisteminde kanamalara yol açıyor, kanlı kusma, kanlı dışkıyla kendini gösteriyor.

Karın ağrısı, mide bulantısı, iştah kaybı gibi belirtilerin de görüldüğü bu şarbon hastalığı çok hızlı ilerleyip çok ağır geçiyor. Hasta şoka girebiliyor, erken tedavide bile ölümle sonuçlanabiliyor.

Bu arada önemli bir not daha; şarbon hastalığı insandan insana bulaşmıyor!

Şarbon nasıl tedavi edilir? Bulaşmaması için nasıl önlemler alınabilir?

bisorubicevap

Şarbonda en önemli şey erken teşhis. Genelde yüksek dozda antibiyotik tedavisiyle hastanede gözetim altında tutulan hastalar damar içi antibiyotiklerle de tedavi edilebilir. Ancak antibiyotiğin bakterilere etki edebilmesi için tedaviye erken başlanması gerekir.

Deri şarbonunda ise, yaraların olduğu deri bölgesine pansuman yapılır. Hayvanlar ile el teması olanlar da dahil deri şarbonu şüphesi olanlara ayrıca şarbon aşısı da uygulanabilir.

Peki böyle bir şarbon riski söz konusuyken ne yapmalı, nasıl önlemler almalıyız?

Karantinaya alınan çiftlikler, şarbon bulaşan ve hastaneye başvuran hastalar varken özellikle bu dönemde et tüketimine çok dikkat etmek gerekiyor.

Eğer kırmızı et tüketecekseniz mutlaka eti güvendiğiniz yerlerden almalı, dışarıda yemek yiyecekseniz sadece güvendiğiniz yerlerde et yemeye dikkat etmelisiniz. Özellikle az pişmiş ya da çiğe yakın etleri yemekten kaçınmalısınız.

Çiğ süt alırken, kullanırken, dondurma gibi süt bazlı ürünleri tüketirken de dikkatli olmalısınız.

Aman diyelim, sağlık bu şakaya gelmez!

Источник: https://yemek.com/sarbon-hastaligi-nedir-sarbon-belirtileri/

Şarbon nedir? Belirtileri nelerdir? Şarbon tedavisi nasıl yapılır?

Şarbon Nedir? Belirtileri ve Tedavisi Nasıl Yapılır?

Silivri ilçesinde şarbon hastalığı taşıyan hayvanla temas ettiği belirlenen 48 kişi muayene ve tetkik amacıyla hastanelere çağrıldı. 6 kişide deri lezyonları görülürken, bu kişiler tedavilerinin ardından taburcu edildi.

Öte yandan, hastalığın çıkış noktası olarak tespit edilen Silivri’deki iki mahalle de karantina altına alındı.

Şarbon nedir?

Başta koyun ve sığırlar olmak üzere birçok hayvanda görülen, ölümcül bir enfeksiyon hastalığıdır. Bulaşıcılığı yüksektir, deri ya da mukoza yoluyla insanlara da bulaşır. Bulaştığı yerde kara bir çıban oluşturarak belirti gösterir. Kesin sonuç için kan tahlili yapılması gerekir.

Bu hastalık insanlarda deri, akciğer ve bağırsak olmak üzere 3 farklı şekilde kendini gösterebilir.

Mikrobun en önemli özelliği zorlu fiziksel ve kimyasal çevre koşullara son derece dayanıklı “spor” denilen yapılar oluşturmasıdır. Bakterinin kendisi yüksek ısıda kolayca öldüğü halde, bu sporlar zorlu koşullarda on yıllarca hayatta kalabilmektedir.

Prof. Dr Hakan Yardımcı : Hatalığın aşısı var fakat…

Konuyla ilgili daha önce sosyal medya hesabından açıklama yapan Prof. Dr. Hakan Yardımcı uzun süren ithalat yolculuğu ve iklim değişikliğinin hayvanların vücut direncini düşürdüğünü ve normal bir hayvanı etkilemeyecek miktarda şarbon mikrobundan etkileneceğini belirtti.

Açık ve kontrolsüz alanlarda şarbon mikrobunun her zaman olabileceğini kaydeden Prof. Dr. Yardımcı hayvanların genellikle hastalandıkları akşamın sabahında öldüklerini kaydetti.

Öte yandan besi durumlarının etkilenmediğini o nedenle de hayvan sahibi tarafından ölmeden kesildiklerini kaydeden Yardımcı “hava ile karşılaşan Şarbon mikrobu yüzyıl canlı kalabilecek spor formuna dönüşür” dedi.

Prof. Dr. Yardımcı Eti yiyen insan ve hayvanlar hastalanırlar. Hastalıklı eti yiyen köpek, kedi ve vahşi hayvanlar tarafından çevreye yayılır. Bulaşan topraklar yüzyıla kadar hastalık bulaştırabilir.”

Hastalığın aşısı var; fakat…

Hastalığın aşısının olduğunu kaydeden Yardımcı özellikle büyük sürülerin yolculukları öncesinde hastalığa karşı aşılanması gerektiğini kaydetti.

Sanılanın aksine hastalık etkeninin virüs değil bakteri olduğunun altını çizen da Yardımcı Şarbon’un kuşlar ve soğukkanlı hayvanlar dışındaki hayvanlarda görülen bir hastalık olduğunu ifade etti.

Doç. Dr. Mehmet Salih Karaçaltı : “Gündemdeki son şarbon olayı, ‘ticari bir hesaplaşma mı?’

Hayvan beslenmesi konusunda uzman Doç Dr. Mehmet Halih Karaçaltı ise Gıdahattı’na yaptığı açıklamada  yaşananların “ticari bir hesaplaşma” olabileceğini belirtmişti.

Şarbondan korunma yöntemleri

Karaçaltı şarbondan korunma yöntemleri için şu bilgileri paylaşmıştı : Korunma için öncelikle hayvan hastalığı ortadan kaldırılmalıdır. Bu hayvanlarla doğrudan temas kesilmelidir. Hasta hayvanlar öldürülerek cesetleri yakılır veya derin kireçli çukurlara gömülür. Çünkü yüzeyde olursa şarbon sporları, solucan ve böceklerle toprak yüzeyine taşınabilirler.

Hayvan sürüleri, şarbon sporları bulaşık olan otlaklardan uzaklaştırılmalı, buradaki otlar yakılmalıdır. Aynı şekilde bulaşık ahır artıkları ve gübreler de yakılmalıdır.

Şarbon sporları insanlara meslek ilgisi dışında yün ve deriden bulaşır. Kuşkulu maddeler de yakılıp yok edilir. Hasta insanlarda kullanılan pansuman maddeleri de yakılmalı ve madeni aletler sterilize edilmelidir.

Şarbonun doğrudan tüketiciye bulaşması çok zordur. Etle ve yağla çok küçük bir ihtimal bulaşabilir. Şayet bakteri bulaşmış et alınsa bile, pişen etlerde 63°C’nin üstünde bakteri yok olur.”

Kurban Bayramı öncesinde şarbon uyarısı yapılmıştı

Birçok yetkili Kurban Bayramı öncesinde şarbon uyarısında bulunmuştu.

İl Sağlık Müdürü Ali Ramazan Benli, “Sağlıklı bir kurban bayramı geçirmenin ilk şartı veteriner kontrolünden geçirilmiş sağlıklı kurbanlık almaktır. Aksi takdirde hayvanlardan insana geçen tenya, şarbon, tüberküloz, kisdidatik, salmonella gibi hastalıklara maruz kalınabilir.

Bu hastalıkların bulaşmasında etlerin uygun koşullarda kesilmesi, doğru pişirilmesi ve uygun ortamlarda bekletilmesi, sakatatların da çöpe atılmaması, sokak hayvanlarına verilmemesi, toprağa derince gömülmesi de önem arz etmektedir.

Kurban kesim işleminden sonra da parçalama işlemi ile birlikte ette mevcut ya da çevreden bulaşabilecek mikroorganizma sayısında artış olacağından, etin mümkün olduğu kadar büyük parçalara ayrılması ve derhal soğutulması gerekir” diyerek uyarılarda bulunmuştu.

Yaşar Üniversitesi Meslek Yüksek Okulu Gıda İşleme Bölüm Başkanı Dr. Öğretim Üyesi Ruhan Aşkın Uzel, kurban kesiminin ilk aşamasında dikkatten kaçan her unsurun insan sağlığını bozan mikroorganizmalar ile karşı karşıya kalınmasına neden olacağını belirtmişti.

Uzel uygun koşullarda gerçekleştirilmeyen kesim, bekleme ve pişirmede uygulanan yanlış yöntemler neticesinde hayvanlardan insanlara tenya, şarbon, tüberküloz, salmonella gibi hastalıkların bulaşabileceğini de kaydetmişti.

Etiketler: şarbonŞarbon nedir?Şarbon tedavisi

Источник: https://www.gidahatti.com/sarbon-nedir-belirtileri-nelerdir-sarbon-tedavisi-nasil-yapilir-122880/

Şarbon nedir? Nasıl bulaşır? Belirtileri ve tedavisi

Şarbon Nedir? Belirtileri ve Tedavisi Nasıl Yapılır?

Biyolojik silah yapımında en çok kullanılan bakterilerden biridir ve solunum yoluyla alındığında hızla ölüme yol açar. Yaygın olarak Güney Amerika, Afrika ve Asya’daki tarım alanlarında görülür. Türkiye’de de kontrolsüz hayvan ithali nedeniyle görülmektedir.

Şarbon neden olur, nasıl bulaşır?

Şarbon insandan insana soğuk algınlığı veya grip gibi bulaşmaz, deriden temas ile bulaşabilir. Şarbon hastalığına neden olan bacillus anthracis oksijenli solunum yapan, hareketsiz ve sporla çoğalan bir bakteri cinsidir. Sporlar dış ortamlara, kuruluğa, soğuğa ve ultraviyole ışınlarına ve kimyasal dezenfektanlara oldukça dayanıklıdır.

Şarbon üç farklı yolla bulaşır

İnsanlara genellikle hasta hayvanlar ve onların ürünlerine dokunarak, soluyarak ve sindirerek dolaylı veya doğrudan temas yoluyla bulaşabilir. Vücuda girdiğinde girdiğinde kısa süre sonra aktive olarak çoğalarak ağır hastalığa neden olur.

Deri şarbonu

Ciltte kesik veya açık yaralara sahip insanlar enfekte hayvanlara temas ettiğinde gelişir. En yaygın görülen şarbon şeklidir ve en az tehli olandır. Özellikle el, kol, yüz ve boyun gibi açıkta kalan bölgelerde sık görülür. Bakterinin deri içinde depolanmasıyla ciltte kabarcık oluşumu arasında geçen süre genellikle 2-3 gündür.

Özellikle yüz ve göz kapağındaki skarlar için cerrahi işlem gerekebilir. Ciddi hastalıkta lezyon özellikle göz çevresi, yüz, boyun ve göğüs üst bölümünde ise aşırı ödem ile seyredebilir. Bu durum malign (kötü huylu) ödem olarak adlandırılır.

Deri şarbonu hemen tedavi edilmediğinde çok hızlı ilerler

Halk arasında kara çıban olarak bilinen deri şarbonu bazen solunumu etkileyecek kadar ciddi olabilir. Hastaların yalnızca %50’sinde ateş, halsizlik ve lökositoz bulunur. Tedavi edilmeyen deri şarbonunda ölüm oranı %10-20 civarındadır.

Akciğer şarbonu

Nadiren görülür ama şarbonun en ölümcül şeklidir. Bakteriler nefes yoluyla bulaşır ve akciğere yerleşir.

Hastalığın bu formu kontamine kıl, yün ve diğer hayvan ürünleri ile ilişkili endüstriyel hastalık şeklinde oluşur ya da bioterörizm ile ilişkili olabilir.

Enfeksiyon genellikle bakteriye maruz kalındıktan bir hafta sonra gelişir, ancak 2 aya kadar sürebilir. Erken fark edilip tedavi edilmezse hastalığın ilerleyen aşamalarında hasta komaya girerek ölür.

Sindirim sistemi şarbonu

Şarbonlu hasta hayvanların ürünleri yenildiğinde ya da içildiğinde sindirim sistemindeki mukoza tabakasında şarbon lezyonları oluşur. Bakteriler ağızdan bağırsağa kadar herhangi bir bölgede tahribata yol açsa da genellikle ağız-yutak boşluğunda ve bağırsaklarda daha etkindir. Kanama ve asite neden olabilir.

Cüzzam (Lepra) nedir? Nasıl bulaşır? Belirtileri ve tedavisi

Erken dönemde; bulantı ve kusma, iştahsızlık, asteni, hafif diyare ve ateş gibi belirtileri olabilir. Bu nedenle erken dönemde tanı güçtür. Enfeksiyon genellikle mikroplu gıdaların tüketilmesinden 1-7 gün sonra gelişir. Erken teşhis edilmezse ölümcül olabilir.

Şarbon Menenjiti

Deri, akciğer veya bağırsaktaki bakteriyel enfeksiyon ilerleyip beyine sıçradığında görülür. Hastalığın ciddi ve nadir görülen bir şeklidir.

  • Şarbon Sepsisi (kan zehirlenmesi): Enfeksiyon ilerleyip kana karıştığında görülür. Bu da hastalığın ciddi ve nadir görülen bir şeklidir. Diğer kan zehirlenmesi vakaları ile karıştırılabilir. Deri şarbonu nadiren kan zehirlenmesine neden olur.
  • Enjeksiyon şarbonu: Yakın zamanda tespit edilen ve özellikle kuzey Avrupa’da eroin enjekte eden insanlarda görülen yeni bir şarbon türüdür.

Şarbon erken tedavi edilmez ise ölümcül olabilir

Deri şarbonu belirtileri

  • Yüz, boyun, kol veya ellerde kaşıntıya neden olan küçük kabarcık veya şişlik
  • Yaraların etrafında ödem
  • Küçük kabarcıklardan sonra görülen siyah merkezli ağrısız cilt ülseri
  • Kara çıban görünümlü cilt yaraları
  • Boğaz ve yakındaki lenf bezlerinde şişme

Akciğer şarbonu belirtileri

  • Birkaç gün sürebilen boğaz ağrısı, hafif ateş, halsizlik ve kas ağrıları (grip gibi)
  • Hafif göğüs rahatsızlığı, nefes darlığı
  • Kanlı tükürme, ağrılı yutma, öksürük
  • Sersemlik veya baş dönmesi
  • Mide bulantısı, kusma veya mide ağrıları
  • Baş ağrısı, aşırı Terleme
  • Aşırı yorgunluk, vücut ağrıları
  • Hastalık ilerledikçe yüksek ateş, solunum problemi, şok ve menenjit

Ebola nedir, nasıl bulaşır? Ebolanın belirtileri ve tedavisi

Sindirim sistemi şarbonu belirtileri

  • Ateş, titreme ve iştah kaybı
  • Boyun ve boyun bezlerinin şişmesi
  • Boğaz ağrısı, ağrılı yutma, ses kısıklığı
  • Bulantı ve kusma, özellikle kanlı kusma
  • Baş ağrısı, Karın ağrısı
  • Kızarma (kırmızı yüz) ve kırmızı gözler
  • Bayılma, karın şişmesi (mide)
  • Hastalığın sonraki aşamalarında şiddetli, kanlı ishal

Şarbon teşhisi

  • Cilt testi: Cilt şarbonunun teşhisi için yapılır. Ciltteki şüpheli bir lezyondan sıvı örneği ya da küçük bir doku örneği (biyopsi) alınıp incelenir.
  • Göğüs röntgeni veya bilgisayarlı tomografi (CT) taraması: Akciğer şarbonunu teşhis etmek için göğüs röntgeni veya bilgisayarlı tomografi yapılabilir.
  • Dışkı tahlili: Sindirim sistemi şarbonu tanısı için dışkı örneği ile yapılır.
  • Endoskopi: Sindirimi sistemi şarbonu tanısı için yemek borusu ya da bağırsaklara endoskopi yapılarak kesin teşhis konur.
  • Lomber ponksiyon (belden sıvı alma): Bu testte spinal kanalına iğne takılır ve az miktarda sıvı çekilir. Genellikle şarbon menenjiti tanısını doğrulamak için yapılır.
  • Kan tahlili: Alınan kan örneğinde antraks bakterilerinin mevcudiyeti araştırılır.

Şarbon tedavisi

Hastalığın tüm formlarının başlangıç ampirik tedavisinde siprofloksasilin veya doksisiklin önerilmektedir. İnhalasyonel anthrax’ın son olguları siprofloksasilin + rifampisin + klindamisin kombinasyonu ile başarı ile tedavi edilmiştir. Klindamisin toksin üretimini azaltması nedeniyle kombine tedavi de yer alması uygun olacaktır.

Antibiyotikler: Her türlü şarbon enfeksiyonu, damar içi antibiyotikler (damardan verilen ilaç) dahil olmak üzere antibiyotiklerle tedavi edilebilir. Penisilin tedavide seçilecek ilk antibiyotiktir. Bir kişide şarbon belirtileri varsa tam iyileşme şansına sahip olmak için mümkün olduğunca çabuk tıbbi bakım alması gerekir.

Frengi nedir? Sifiliz hastalığı nasıl bulaşır? Belirtileri ve tedavisi

Antitoksin: Vücutta şarbon toksinleri salındıktan sonra olası bir tedavi antitoksindir. Antitoksinler vücuttaki antraks toksinlerini hedef alır.

Doktorlar antitoksini diğer tedavi seçenekleriyle birlikte kullanırlar. Bu ilaçlar hala deneysel olarak kabul edilmektedir.

Bu tedaviler ancak erken teşhis söz konusu ise etkilidir, hastalık ilerlediği takdirde hasta yoğun bakım ünitelerinin olduğu hastanelere yatırılır.

Şarbon aşısı

Şarbon aşısı canlı bakteriler içermez ve enfeksiyona yol açmaz. Hem cilt hem de akciğer şarbonuna karşı koruma sağlamaktadır. Ancak genel bir şarbon aşısı uygulaması yoktur.

Aşı daha çok enfekte olan hayvanlar ile el teması olanlara, belirli laboratuar çalışanlarına ve bazı askeri personele önerilir. Ayrıca şarbon hastalığı geçirenlere de şarbon aşısı yapılabilir.

Altı ayda bir yapılan üç aşı etkili bir koruma sağlar. Aşı alerjik reaksiyon yapabilir.

Şarbondan korunma yolları

  • Şarbon bakterileri toprakta yıllarca yaşayabilir. Bu nedenle şarbon hastalığının yaygın görüldüğü bölgelerde hayvanlara aşı yapılmalıdır.
  • Hayvanlarda şarbon vakasına rastlanıldığında kesinlikle sağlık birimlerine haber verilmeli ve bölgenin karantina altına alınması sağlanmalıdır.
  • Karantina süresi sona ermeden hayvanlar kesilmemeli ve etleri tüketilmemelidir.
  • Şarbonlu olduğundan şüphelenilen veya şarbondan ölen hayvanlar asla kesilmemeli, derisi ya da postu yüzülmemelidir.
  • Şarbondan ölen hayvanlar yakılarak imha edilmeli ya da yaklaşık 2 metre derinliğinde çukurlar açılıp üzerlerine sönmemiş kireç dökülerek gömülmelidir.
  • Hasta hayvanların bulundukları yerler ve taşındıkları araçlar dezenfekte edilmelidir.
  • Hasta hayvanların temas ettiği yemlikler ve gübreleri yakılarak imha edilmelidir.
  • Şarbonun yaygın olduğu bir ülkeye seyahat edildiğinde mümkün olduğunca hayvan ve hayvan derileriyle temastan kaçınmalıdır. Ayrıca iyi pişirilmemiş et yenmemelidir.
  • Hayvanlar ve ürünleriyle temasta olanlar beden temizliğine özen göstermelidir.
  • Çiğ ya da az pişmiş et yenmemelidir.

Şarbon olmuş hasta hayan nasıl anlaşılır?

Şarbon bakterisi bazı durumlarda sığırın vücudunda hızla gelişip ölümle sonuçlanabilir. Böyle durumlarda hayvanda sendelenme, solunum güçlüğü, ayakta duramama, titreme, halsizlik, titreme ve yere düşerek kısa sürede ölüm gözlenir.

Ölümden önce ve sonra burun ve anüsten kanlı bir akıntı gelir. Sığırın direnci yüksekse vücut ısısı artar ve hayvan 3-4 gün içersinde ölür. Gözlenen diğer belirtiler ise sinirlilik, huzursuzluk, iştahsızlık, kabızlığın ardından kanlı ishal ve idrardır.

 Ölüm sertliği tam değildir ya da hiç yoktur.


Şarbon nedeniyle ölmüş olan yada hasta olduğu halde kesilip satılan hayvanların etlerinde bazı farklılıklar vardır. Şarbonlu hayvanların etlerinde çok çabuk bir kokuşma görülür. Şarbonlu etlerin çeşitli yerlerinde ödemler ve kabarmalar görülebilir.

Hayvanın derisi yüzüldüğünde deri altı damarları çok dolgundur, kesilen damarlardan siyah kan gelir. Şarbonlu hayvanın kanı çok koyu renktedir ve pıhtılaşmaz. Ancak hava ile temasta bir süre sonra rengi kızarır ve pıhtılaşmaya başlar.

Karaciğer, böbrekler ve dalakta ciddi oranda şişme ve büyüme vardır. Şarbonlu etin kesilen yüzü koyu renktedir, içinden katran gibi bir kan sızar. Şarbonlu hayvanların etlerinin ve süt gibi ürünlerinin satılması kesinlikle yasaktır.

Hasta hayvanlara dokunmak ya da şarbonlu et yemek çok tehlidir.

Kaynaklar ve Referanslar:1- What is anthrax? 2- Overview about anthrax 3– Anthrax / 4- All about anthrax

Источник: https://www.medikalakademi.com.tr/sarbon-anthrax-tedavi/

Şarbon nedir? Şarbon hastalığının belirtileri ve tedavisi nasıldır?

Şarbon Nedir? Belirtileri ve Tedavisi Nasıl Yapılır?

Ayrıntılar bilirkişi Son Güncelleme: 18 Mart 2019

Şarbon hastalığı hangi canlılarda görülür? Şarbon hastalığı insana nasıl bulaşır? Şarbonun belirtileri ve tedavi yöntemleri nelerdir?

Şarbon kelimesi Türkçe’ye Fransızca’daki charbon (kömür) kelimesinden geçer. Şarbon, 1877 yılında Robert Koch tarafından tanımlanmış ve 1881 yılında Pasteur tarafından ilk aşı üretilmiştir.

Şarbon hastalığına neden olan bacillus anthracis oksijenli solunum yapan, hareketsiz ve sporla çoğalan bir bakteri cinsidir.

Adını cilt lezyonlarındaki siyah, kömüre benzer rengi nedeniyle Yunanca’da kömür anlamına gelen anthrakis kelimesinden almıştır.

Sporlar dış ortamlara, kuruluğa, soğuğa ve ultraviyole ışınlarına, yüksek ve düşük pH derecelerine ve kimyasal dezenfektanlara oldukça dayanıklıdır.

Şarbon, topraktaki bir bakterinin neden olduğu ve otçul hayvanlardan insana bulaşan ciddi bir hastalık türüdür. Erken teşhis konulup tedavi edilmezse ölümle sonuçlanabilir.

Günümüzde şarbon bakterisi biyolojik silah olarak da kullanılabilmektedir. Nadir görülen bir hastalık türüdür.

Hangi canlılarda görülür?

Daha çok sığır, koyun ve keçi gibi hayvanları etkiler.

Orta ve Güney Amerika, Sahra altı Afrika, orta ve güneybatı Asya, güney ve doğu Avrupa ve Karayipler tarım bölgeleri. Ki nadir de olsa ülkemizde de görülmektedir.

Daha çok kimlerde görülür?

Hayvansal ürünleri kullananların, veterinerlerin, hayvan üreticilerinin, gezginlerin, laboratuvar uzmanları ve ordu mensupları açısından risk daha fazladır.

Şarbon belirtileri nelerdir?

  • Yüz, boyun, kol veya ellerde kaşıntıya neden olan küçük kabarcık veya şişlik
  • Yaraların etrafında ödem oluşumu
  • Küçük kabarcıklardan sonra ortaya çıkan siyah merkezli ağrısız cilt ülseri
  • Boğaz ve yakındaki lenf bezlerinde şişme
  • Birkaç gün sürebilen boğaz ağrısı, hafif ateş, halsizlik ve kas ağrıları (grip gibi)
  • Hafif göğüs rahatsızlığı, nefes darlığı
  • Kanlı tükürme, ağrılı yutma, öksürük
  • Sersemlik veya baş dönmesi
  • Mide bulantısı, kusma veya mide ağrıları
  • Baş ağrısı, aşırı terleme, aşırı yorgunluk, iştah kaybı, vücut ağrıları
  • Solunum problemi, şok ve menenjit
  • Boyun ve boyun bezlerinin şişmesi
  • Kızarma (kırmızı yüz) ve kırmızı gözler
  • Bayılma, karın şişmesi (mide)
  • Hastalığın sonraki aşamalarında şiddetli, kanlı ishal

Şarbon nedir? Tedavisi, belirtileri, aşısı

Şarbon Nedir? Belirtileri ve Tedavisi Nasıl Yapılır?

Şarbon, Bacillus anthracis adlı bakterinin yaptığı bir enfeksiyon hastalığıdır.

Antraks ismiyle de bilinen şarbon özellikle sığır, koyun, keçi ve deve gibi otçul memeli hayvanların bir hastalığı olmakla beraber insanlarda, diğer memelilerde ve bazı kuşlarda da görülebilmektedir.

Hayvanlardan insanlara bulaşan bir zoonozdur. İhbarı zorunlu bir hastalıktır. Ortaya çıkması halinde mutlaka ihbar edilmesi ve karantina uygulanması gerekmektedir.

Şarbon bakterisi ürettiği zehirler (toksinler) nedeniyle ölümcül hastalık yapabilir. Hastalık etkeni, Bacillus anhtracis ismi verilen bakteri pişirme ve rutin dezenfektanlar ile kolay bir şekilde ölmekte iken, oksijenle temas halinde olumsuz koşullara dayanıklı olan spor haline dönüşmektedir.

Bu nedenle, şarbonlu olduğundan şüphelenilen veya şarbondan ölen hayvanlar asla kesilmemeli ve yüzülmemelidir. Hayvana otopsi yapılırsa veya ölen hayvanların ölümünden sonra tabii deliklerden gelen kanın hava ile temasında basiller spor haline dönüşmektedir.

Şarbondan ölen hayvanların kadavraları açılmadan mümkünse yakılarak imha edilmeli veya su kaynaklarından uzak, 2 metre derinliğinde çukurlar açılarak üzerine sönmemiş kireç dökülüp gömülmelidir. Hasta hayvanların bulundukları yerler ve taşındıkları nakil vasıtaları temizlenmeli ve dezenfekte edilmeli, hayvanların temas ettiği yem, atık, gübre gibi materyaller yakılarak imha edilmelidir.

Hastalık çıkan odakta ve çevresinde hastalık belirtisi göstermeyen sığır, koyun, keçiler, mandalar, develer ve hatta atlar ve varsa domuzlar aşılanmalı, aşı yapılan hayvanların etleri 30 gün tüketilmemelidir. Bu bölgelerdeki hayvanlara yasalarla tanımlanan sıklıkta aşı uygulanmalıdır.

Türkiye´de sayıları giderek azalmakla birlikte hem hayvanlarda hem insanlarda şarbon görülmektedir.

 Şarbon nasıl bulaşır?

Şarbon sporları gıda, solunum veya ciltteki küçük kesik/yaralar yoluyla vücuda girer ve çoğalan, toksin üreten aktif forma dönüşür. Şarbon genellikle hayvandan hayvana veya insandan insana bulaşmaz. Sinekler, kuşlar bakterinin hayvanlar arasında yayılmasına neden olabilir.

Bakteri, hasta hayvanla temas, kesim veya hasta hayvanın ürünleri (eti, kemiği, yünü, derisi, vb) yoluyla insana geçebilir.

Şarbon insanda ne tür hastalıklar yapar?

Şarbon insanda 3 tür hastalık yapabilir:

1. Deri Şarbonu: En sık görülen hastalık tipidir. Genellikle öldürücü değildir. Tedaviye iyi cevap verir. Etkenin bulaşmasında yaralar ve çizik, kesik gibi küçük travmalar bakteri sporlarının deriye taşınmasında önemli rol oynamaktadır.

Çoğunlukla hayvanlarla sık temas halinde olan çiftçiler, kasaplar, veteriner hekimler gibi gruplarda rastlanır. 1-7 gün içinde kaşıntılı küçük bir lezyon gelişir, birkaç gün içinde etrafı şiş, siyah renkli bir yaraya dönüşür. Görünümü tipiktir. Bazı hastalarda buna ek olarak baş ağrısı, kas ağrısı, ateş ve kusma olabilir.

Yaradan sızan sıvının bir başkasının yaralı cildine bulaşması ile nadir de olsa diğer insanlara bulaşabilir.

2. Sindirim Sistemi Şarbonu: Başta hasta hayvandan elde edilen et olmak üzere, bakteri bulaşışı olmuş gıdanın tüketilmesini takiben gelişir. Şarbonun, hasta hayvanlardan süt eldesi sorunlu olduğu için süt ve süt ürünleri ile bulaşma riski düşüktür.

Ancak çeşitli etkenlerle sporların açık sütlere bulaşma ihtimali göz ardı edilmemelidir. Hastalık bağırsaklarda veya ağız-boğazda gelişebilir.

Barsak şarbonunda gıdanın tüketilmesinden 2-5 gün içinde gıda zehirlenmesi gibi başlar, şiddetli karın ağrısı, bulantı, kanlı kusma, şiddetli ve bazen kanlı ishal gelişir. Ağız-boğaz şarbonunda üzeri gri-beyaz bir tabaka ile kaplı yara oluşur. Ciddi bir hastalıktır.

Bununla birlikte sindirim sistemi şarbonu veya gastrointestinal sistem şarbonu vakası çok nadirdir ve mevcut bilgilere göre gıdalar aracılığı ile insanlara şarbonun taşınması için bakteri sayının çok yüksek olması gerektiği bildirilmektedir.

Et tüketiminde veteriner kontrollü güvenilir market ürünlerinin tüketimi sağlıklı olur. Az pişmiş biftek vb alışkanlıklar bu döneme uygun değildir. Veteriner kontrollü etler iyi pişirildiği sürece sorun yoktur, homojen pişmiş et sorunsuz yenebilir. Sakatat aynı şekilde dikkat ister.

3. Akciğer Şarbonu: En tehli Şarbon tipidir. Çok sayıda şarbon sporunun havaya geçmesi ve solunması ile bulaşır. 2-5 gün içinde grip gibi başlar ancak hızla ateş, öksürük, ciddi nefes darlığı ve koma gelişir.

Şarbon nasıl tedavi edilir?

Tüm şarbon hastalarının hastanede yatarak tedavisi gereklidir. Ağır formları (akciğer, barsak, vb) dışında deri şarbonu olgularında hastalık genellikle uygun antibiyotik tedavisine iyi cevap verir. Antibiyotik seçimi ve tedavisi mutlaka doktor kontrolünde yapılmalıdır.

Şarbon aşısı var mıdır?

Hayvanlar ve insanlar için ayrı aşılar vardır. Hayvan aşısının veteriner kontrolünde uygulanması gereklidir. Hayvan aşısında, hastalık yapıcı özelliği zayıflatılmış canlı bakteri bulunur. İnsan aşısı da bulunur, ama normalde kullanılmaz, aşı sadece biyolojik savaş tehdidinde ordu mensuplarına uygulanmak üzere silahlı kuvvetlerin elinde bulunur.

Şarbon nasıl önlenir?

Hayvanlardaki hastalığın önlenmesi insanların da korunmasını sağlar. Canlı hayvanların hastalıktan uzak tutulmaları, aşılanmaları önemlidir. Bakanlıkça kabul edilmiş olan aşılama programlarının gereği gibi uygulanması, özellikle hastalık mihraklarının etkin takibi gerekmektedir.

Hastalık kaynağı saptanırsa gecikmeden kuralına uygun olarak yok edilmelidir. Salgınların erken fark edilmesi, karantina koşullarına uyulması, hayvan yetiştiriciliğinde temizliğe özen gösterilmesi önemlidir.

Herhangi bir hastalığı olan, aniden ölen veya anormal davranışlar gösteren hayvanların etleri, sütleri, derileri, boynuzları gibi diğer ürünleri insanlar ve/veya diğer hayvanlar tarafından tüketilmemeli ve kullanılmamalıdır.

Şarbon sporları toprakta 50-60 yıl kadar canlı kalabilmekte ve herhangi bir bulaş halinde hayvan/insan dokularında sporlar açılıp vejetatif yani üreyen/toksin yapabilen forma dönüşebilmektedirler.

Bu nedenle bir yerde bir kez şarbon görüldüyse ve bu bizde olduğu gibi tesadüfen, sonradan fark edildiyse, o bölgede/ülkede uzun yıllar şarbon farkındalığının sürmesi gerektiği asla göz ardı edilmemeli.

Yaşanan şarbon vakaları bir kez daha “Tek Sağlık” ilkesinin önemini ortaya koymuştur. Hayvan sağlığı bir halk sağlığı sorunudur. Beşeri ve veteriner hekimlik hizmetleri bir bütün olarak ele alınmalı ve gıda sektöründe yer alan gıda mühendisleri ve ziraat mühendisleri ile yakın işbirliği içinde olunmalıdır.

Şarbon yıllardan beri ülkemizde kökü kazınamamış bir hastalık olması nedeniyle; Tarım ve Orman Bakanlığı, bu konudaki sistemini tekrar gözden geçirmeli, gelişmeye açık yanları tespit ederek daha etkin bir denetim ve mücadele stratejisi belirlemelidir. Şeffaf ve katılımcı olunması tüketici güvenini de arttıracaktır.

Tüketiciler ne yapmalı?

1. Veteriner hekim denetimi olmayan yerlerden ve kontrol dışı kaçak kesim yapılmış hayvan etleri ve sakatatları satın alınmamalı ve tüketilmemelidir,

2. Güvenilir yerlerden alınmış etlerin iyi pişirilerek tüketilmesi, hatta düdüklü tencerede basınçlı ortamda pişirilmesi önerilmektedir. Sporlar, 1000C’de 15 dakikada kaynatarak veya, 1210C’de düdüklü tencerede 10 dakikada zararsız hale gelmektedir.

Mutfak ve işletme hijyeninin her zaman son derece önemli olduğu unutulmamalıdır. Çiğ etle temas eden bıçak, tahta, tezgah gibi tüm yüzeyler uygun deterjan ve dezenfektanlarla çok iyi temizlenmelidir. Ellerde eldiven kullanımına özen gösterilmelidir.

3. Süt olarak ambalajlı sütler tüketilmelidir. Onaylı olmayan çiğ süt alınmamalı, onaylı çiğ sütler alınıyorsa, 10 dakika kaynatılmalıdır.

Bu bilgi notu Gıda Güvenliği Derneği, Türk Mikrobiyoloji Cemiyeti, Veteriner Hekimler Derneği ve Atatürk Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü işbirliği ile hazırlanmıştır.

Источник: https://www.helalplatform.com/saglik/sarbon-nedir-tedavisi-belirtileri-asisi/4057/

Şarbon Hastalığı Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir?

Şarbon Nedir? Belirtileri ve Tedavisi Nasıl Yapılır?

Haber güncelleme tarihi 23.01.2019 11:47

Şarbon Hastalığı Nedir?

Şarbon, bakteriyel bir hastalıktır ve ot yiyen hayvanlardan insanlara temas yolu ile geçmektedir.

Toprakta ve meralarda bulunabilen bakteriyel bir enfeksiyonhastalığı olan şarbon zaman zaman ölümlü vakaların oluşmasına sebep olabilmektedir.

Temas durumunda bulaşabileceği gibi solunum yolu ile bulaşması durumunda oldukça tehlidir. Bir tür bakteri olan basil, şarbonun etkenidir. Ancak şarbon insandan insana bulaşmaz.

Bu bakterinin bulunduğu hayvanlarda temasta bulunulması veya o hayvanın etinin tüketilmesi durumunda bakteri kişinin vücuduna yerleşir. Şarbonun ortaya çıkış şekli tam olarak bilinmese de laboratuar ortamında oluşturulduğu ve biyolojik silah olarak kullandıkları düşünülmektedir.

Günümüzde görülme sıklığı oldukça azalan şarbon, genellikle Asya, Afrika ve Güney Amerika gibi Akdeniz ülkelerinde görülmektedir. Ancak son yıllarda şarbon hastalığında bir azalma söz konusu olduğu bilinmektedir. Verilere göre ülkemizde 150 şarbon hastası olduğu belirtilmektedir.

 Üremesi için mutlaka oksijen gereken bu bakteriler yaklaşık 37 derece ısıya ihtiyaç duyarlar. Bu nedenle insan vücudu onların üremeleri için oldukça uygundur. Kimi zaman ölümle sonuçlanabilen şarbon hastalığı için aşı uygulaması yapılmaktadır.

Bu aşı ile şarbon hastalığı %90 oranında önlenmektedir.

1. Akciğer Şarbonu

Akciğer şarbonu temas yolu ile bulaşmanın aksine solunum yolu ile bulaşmaktadır. Havada asılı kalan şarbon sporları solunum ile vücuda girerek akciğerlere yapışmaktadır.

Vücuda giren bakteri yaklaşık 1 hafta sonra belirti vermeye başlar ve bu belirtiler soğuk algınlığı ile belirti gösterir. Akciğer şablonunda erken teşhis ve tedavi oldukça önemlidir.

Başlarda soğuk algınlığı ile benzerlik gösteren belirtiler sonrasında lenf bezlerinin şişmesi ve nefes darlığı gibi belirtilerle devam etmektedir. Akciğer şarbonu, tedavinin gecikmesi ile birlikte menenjite neden olabilir.

2. Deri Şarbonu  

Deride bulunan kesik ve yaralardan vücuda giriş yapan bakteri, şarbon bulunan hayvanların deri, kıl ve yünleri ile temasta bulunmasıyla bulaşmaktadır.

Deride bulunan sıyırık ve kesikler dolayısıyla bulaşan bakteriler ciltte ağrı, sızı ve kabartı şeklinde belirti verir.

Daha sonra oluşan kabartının çevresinde ödem oluşur ve derinin altında ülser meydana gelir.

3. Bağırsak Şarbonu

Sindirim sistemi şablonu olarak bilinen bağırsak şablonu, bakterinin bulunduğu etin tüketilmesi durumunda ortaya çıkmaktadır. Özellikle az pişmiş etlerde risk oranı oldukça yüksektir.

Ancak 120 ºC üzerinde pişen etlerden geçmez.

 Ölüm riski oldukça yüksek olan şarbon tiplerinden biri olan bağırsak şablonu, kanlı dışkı ve kan kusma gibi sindirim sisteminde meydana gelen kanamalara neden olur.

Şarbon Belirtileri Nelerdir?

Şarbon belirtileri bakterinin bulaşma şekline ve şarbonun çeşidine göre değişkenlik göstermektedir. Genellikle hayvancılıkla uğraşanlarda, veterinerlerde ve hayvan derilerinin kullanıldığı sanayilerde bulaşma riskinin yüksek olduğu belirtilmektedir.

Ancak biyolojik silah olarak da kullanılabilen şarbon, kişiyi hiç ummadığı bir yerde ve şekilde bulabilir. Virüsün bulaşmasından birkaç gün sonra belirti vermeye başlayan deri şarbonu ilk başta sinek ısırığına benzer kabarcıklarla kendini belli eder.

Daha sonra baloncuk şeklini alan ve büyüyen kabarcık kara bir leke şeklini alır. Bağırsak şarbonunda ise bulantı, kusma, kanlı kusma ve kanlı dışkı gibi belirtilere neden olur.

Oldukça tehli olan ve ölüm riski %50 oranında olan bağırsak şarbonunda erken teşhis ve tedavi oldukça önemlidir.

Şarbon Hastalığı Nasıl Bulaşır?

Hayvan besleyenler, kasaplar ve veterinerler risk grubunda olduğu gibi şarbon bakterisi bulunan hayvanlara doğrudan veya dolaylı temas ile bulaşması söz konusu olabilir. Bunun yanı sıra hayvanın kesilmesi sırasında doğrudan bir temas olacağından bulaşma riski oldukça yüksektir.

 Şarbonun bulaşmasına neden olan bir diğer etken ise sanayilerde kullanılan hayvan derileri, yünleri ve kılları dolayısıyla bulaşma riski taşıyabilir.

Ayrıca şarbon hastalığının görülme olasılığının yüksek olduğu ülkelerden hayvan veya herhangi bir hayvan ürünlerinin alınması risk oranını arttırmaktadır.

Şarbon hastalığının bulaşmasına neden olabilen ancak çok sık görülmeyen bir diğer durum ise laboratuar çalışmalarıdır. Laboratuarlarda gerçekleştirilen çalışmalar sırasında dikkat edilmezse şarbonun bulaşması söz konusu olabilir. Ancak çok nadir görülen bir durumdur.

 Şarbon hastalığına neden olan bir diğer etken ise şarbon sporlarının uzun süre havada asılı kalabilmesidir. Bu nedenle şarbon sporu bulunan havayı soluyan kişiye kolayca bulaşabilir.

Şarbon hastalığının solunum yolu ile bulaşabilmesi nedeniyle laboratuar ortamında toz halinde üretilen bu bakteriler havaya salınarak biyolojik silah olarak kullanılmaktadır.

Şarbon Tedavisi Nasıl Olur?

Şarbon hastalığından erken teşhis ve tedavi oldukça önemlidir. Erken teşhis ve tedavi ile en çok kullanılan yöntem kristal penisilin ve diğer antibiyotiklerdir. Özellikle akciğer şarbonunda yüksek dozda antibiyotik uygulanmaktadır.

 Deri şarbonunda herhangi bir cerrahi müdahale söz konusu değildir. Ancak yaralar sürekli olarak pansuman tedavisi ile kontrol altında tutulur. Kişi koruma altına alınmalı ve bir an önce tedaviye başlanmalıdır. Aksi halde geç kalınmış tedavinin iyi sonuçlar vermesi imkansız olabilir.

 Şarbonun bulaşmasına neden olan hayvanlar öldürüldükten sonra kireçe gömülür ve ortam karantinaya alınır. Bölge iyice yıkanarak çevredeki hayvanlara aşı uygulaması yapılmalıdır.

Aksi halde gerekli önlemler alınmaması ve bölgenin karantina altında tutulmaması şarbonun başlarına da bulaşmasına neden olabilir.

Önerilen İçerik;

► Beyninizi Zinde Tutmanın 25 Yolu!

UYARI !

İçeriğimizde yer alan yazılı ve görsel içerikler farklı kaynaklardan derlenerek oluşturulmuş, öneri ve bilgilendirme yazısıdır. Kesin teşhis ve tedavi niteliği taşımamaktadır. Herhangi bir sağlık sorunu karşısında mutlaka doktorunuza başvurunuz.

 Unutmayın sağlık sorunlarında uygulanan tedavi yöntemleri bireylerin biyolojisi, kalıtsal özellikleri, yaş, boy, kilo farklılıkları, alerjik yönleri ve bunlar gibi onlarca farklı duruma göre değişiklik gösterebilir.

Sağlık sorunlarınızın tedavisinde size ancak ve ancak doktorunuz yardımcı olabilir.

NeOldu.com

Источник: https://www.neoldu.com/sarbon-hastaligindan-korunma-yollari-1321h.htm

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.