Şarbon Tedavi Edilmezse Ölüme Yol Açabilir!

Şarbon: Nedenleri, tedavileri ve riskleri

Şarbon Tedavi Edilmezse Ölüme Yol Açabilir!

Şarbon, uzun süre aşırı koşullarda hayatta kalabilen, dayanıklı, spor oluşturucu bir bakteriyle enfekte olur. Bakteri çok zehirlidir.

Şarbon, hayvanlarda yaygındır ve insanlarda potansiyel olarak ciddi bir bulaşıcı hastalıktır. Sporlar toprakta doğal olarak meydana gelir, ancak şarbon sadece vücuda girdiğinde aktif olur.

2001 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) antraks tozu paketler halinde gönderildiği ve 5 ölüm vakası da dahil olmak üzere 22 vakanın enfeksiyonuna yol açtığı bir biyolojik silah olarak notoriety oldu.

Ancak, Karayipler, orta ve güneybatı Asya, Orta ve Güney Amerika, güney ve doğu Avrupa ve Sahra altı Afrika’nın tarım bölgelerinde hastalık sıra dışı değildir. Ne kadar tehli, türüne bağlıdır.

ABD’de nadir görülür, ancak geyikler gibi otlatma hayvanlarında salgınlar meydana gelir. Hayvanları hastalığa karşı rutin olarak aşılamayan ülkelerde daha fazladır.

Bir insandan diğerine geçemez.

Şarbonda hızlı gerçekler:

İşte şarbon hakkında bazı önemli noktalar. Ana makalede daha fazla detay var.

  • Şarbon, ABD’de nadir görülen ancak başka yerlerde daha sık görülen potansiyel olarak ölümcül bir bakteriyel enfeksiyondur.
  • Nasıl iletildiğine bağlı olarak dört tip vardır.
  • Şarbon, hayvanlar ve hayvansal ürünler yoluyla yayılabilir.
  • Tedavi, enfeksiyondan hemen sonra başlatılması gereken antibiyotiklerle yapılır.
  • Şarbonun biyolojik bir silah olarak kullanılabileceği ihtimali var.
  • Risk altındaki kişiler için genel halk için bir aşı yoktur.

Şarbon nedir?

Bakteriler insanlarda ve hayvanlarda potansiyel olarak ölümcül bir enfeksiyona neden olabilen esnek sporlar üretir.

Dört farklı şarbon enfeksiyonu vardır:

  • cilt
  • soluk alma
  • mide-bağırsak
  • enjeksiyon

Her tür insan vücuduna giren bakteri tarafından farklı şekilde ortaya çıkar. Her giriş yolu, benzersiz bir semptom setine yol açar.

Nedenler

Antraks enfeksiyonu, bakterinin vücuda solunması, yutulması, enjekte edilmesi veya cilt teması yoluyla girmesiyle olur.

Şarbon sporları birçok çevresel strese karşı dirençlidir ve normal olarak uykuda kalır. Bir kişinin veya bir hayvanın vücuduna girerlerse, su, şekerler ve diğer besinlerin varlığı nedeniyle aktif büyüyen hücrelere dönüşebilirler.

Aktif olduktan sonra, bakteriler vücutta çoğalır ve ağır hastalığa neden olabilecek toksinler oluşturur.

Şarbon üç proteinden oluşur. Bu proteinlerin hiçbiri kendi başına toksik değildir, fakat kombine edildiğinde, hücresel sinyal yollarını bozarak ve hücrelerin düzgün çalışmasını durdurarak, konağın bağışıklık sistemini kapatarak ölümle sonuçlanan ölümcül bir karışım oluşturabilirler.

En sık görülen şarbon, kutanöz şarbon, çoğunlukla kıllar ve saç gibi kirlenmiş hayvansal ürünlerle temas yoluyla yayılır. İnsanlar, geleneksel Afrika davullarını yapmak için enfekte hayvanların gizlerini kullandıktan sonra şarbon geliştirdiler.

Biyoterörizm

Bir kişi, hastalık veya ölüme yol açabilecek bir virüs veya bakteriyi kasıtlı olarak salarsa, bu biyolojik bir saldırı olarak bilinir.

Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerine (CDC) göre, eğer bir biyolojik saldırı meydana gelirse, şarbon bakteri “en muhtemel ajanlardan biridir”.

Bunun çeşitli nedenleri vardır, örneğin:

  • şarbonun doğada bulmak kolay ve laboratuarlarda büyümesi kolay
  • bir saldırı tespit etmek zor olurdu
  • daha önce bir silah olarak kullanılmış

ABD’deki federal kurumlar ve sağlık daireleri, böyle bir etkinliğe hazırlıklı olmak için birlikte çalışırlar. Ancak, bir enfeksiyon paterni ortaya çıkana kadar olduğunu bilmiyorlardı. Bunun nedeni nadirdir, semptomların gösterilmesi zaman alır ve aynı zamanda grip gibi diğer durumların semptomlarına da benzerdir.

belirtiler

Her şarbon formunun kendine özgü belirtileri vardır. Çoğu form için, semptomlar maruz kaldığı bir hafta içinde ortaya çıkar, ancak inhalasyon şarbonunun semptomları gelişmesi bir aydan fazla sürebilir.

Kutanöz şarbon

En yaygın şarbon formu kutanöz şarbondur.

Semptomlar şöyledir:

  • küçük kaşıntılı kabarcıklar veya darbelere
  • siyah bir merkez ile ağrısız şişmiş yara
  • Yakındaki lenf bezlerinde ve dokuda şişme

Bu en hafif biçim olarak kabul edilir. Tedavi ile nadiren ölümcül. Tedavi olmaksızın vakaların yüzde 20’sinde ölümcül olabilir.

Gastrointestinal şarbon

Bu, enfekte bir hayvandan çiğ veya az pişmiş et yemekten kaynaklanabilir.

Gastrointestinal şarbon belirtileri şunlardır:

  • karın ağrısı ve şişlik
  • ishal
  • bayılma
  • ateş ve titreme
  • yüz ve kırmızı gözleri kızarma
  • baş ağrısı
  • iştah kaybı
  • mide bulantısı ve kusma
  • ağrılı yutma ile boğaz ağrısı
  • boyun ve boyun bezlerinin şişmesi

Tedavi olmadan, hastaların yarısı ölür, ancak tedavi ile, yüzde 60 hayatta kalacaktır.

Soluma şarbonu

İnhalasyon şarbonunun ilk belirtileri şunlardır:

  • göğüs rahatsızlığı
  • kan tükürme
  • mide bulantısı ve kusma
  • yutulduğunda ağrı
  • grip benzeri semptomlar

Hastalık ilerledikçe, bireyin yaşaması muhtemeldir:

  • nefes alma zorlukları
  • kanda düşük oksijen
  • menenjit
  • şok

Bu en ölümcül olan şarbon türüdür. Tedavi olmadan, vakaların yüzde 85 ila 90’ında ölümcül olur.

Enjeksiyon şarbonu

Bu, Avrupa’da eroin enjekte eden insanları etkiledi, ancak ABD’de rapor edilmedi.

Enjeksiyon şarbonunun ilk belirtileri şunlardır:

  • enjeksiyon bölgesinde ve çevresinde abseler
  • Enjeksiyon bölgesinde kabarcıklar ve darbelere
  • ateş
  • Enjeksiyon bölgesi yakınında şişmiş yara

Hastalık ilerledikçe, aşağıdakiler gelişebilir:

  • menenjit
  • organ yetmezliği
  • şok

Etkiler muhtemelen ne kadar derin olduğuna bağlı, ancak belirtiler diğer enfeksiyonlarınkilerle de karıştırılabilir.

Testler ve teşhis

Şarbon, grip ve pnömoni gibi daha yaygın rahatsızlıklarla birçok semptomu paylaşır. Şüpheliye özel bir neden olmadığı sürece, bir sağlık görevlisi şarbonu düşünmeden önce bunları ilk önce yönetir.

Başka koşullar kararlaştırılırsa, şarbona özgü testler takip edebilir.

Bir şarbon tanısı sadece kan veya diğer dokudaki antikorları veya toksinleri ölçerek doğrulanabilir. Doku örneğinin tipi ve diğer test türleri şüphelenilen şarbon şekline bağlı olacaktır.

Testler şunları içerir:

  • kutanöz şarbonu test etmek için cilt biyopsisi
  • gastrointestinal şarbon için dışkı testi
  • inhalasyon şarbonunu tespit etmek için göğüs röntgenleri veya BT taraması
  • şarbon menenjiti ortaya çıkarmak için lomber ponksiyonlar

2014 yılında araştırmacılar araştırmacılar “parıltı testi” nin günler yerine saatlerce ölümcül şarbon bakterilerinin varlığını algılayabildiğini belirtti. Bu, potansiyel bir biyoterörizm saldırısına cevap vermek için gereken süreyi önemli ölçüde azaltabilir.

tedavi

Antraks, vücuttaki toksinlerin ve zararlı bakterilerin seviyelerinin, uyuşturucuların ortadan kaldırılması için çok yüksek hale gelmesinden önce mümkün olduğunca çabuk tedavi edilmelidir.

Antraks için standart tedavi antibiyotik ve antitoksinler ile. Antibiyotiklerin türü enfeksiyonun nasıl meydana geldiğine, bireyin yaşı ve tıbbi geçmişine bağlı olacaktır.

Antitoksin tedavileri, bakterilerin kendileri değil, salınan toksinleri hedef alan geliştirilmektedir.

Son zamanlarda, enfekte dokunun cerrahi olarak çıkarılması, enjeksiyon şarbonunu tedavi etmek için başarıyla kullanılmıştır.

2013 yılında, bir araştırmacı ekibi, şarbonu ve MRSA’yı tedavi etmek için kullanılabilecek yeni bir kimyasal bileşiği keşfetti.

önleme

Şarbon kaçınmak için ipuçları şunlardır:

  • sadece uygun şekilde kesilmiş ve pişirilmiş et yiyerek
  • ham hayvan postlarıyla, özellikle de inek, koyun ve keçilerle temastan kaçınmak

Kürk, post ve yün ile çalışanlar, özellikle de bunlar ithal ediliyorsa, ekstra özen göstermelidir.

Herhangi biri bakteriye maruz kalıyorsa, antibiyotikler sporların aktivasyon zamanı olana kadar şarbonun semptomlarının gelişmesini engelleyebilir.

ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), risk altında olabilecek yetişkinlerin maruz kalmasından önce kullanılmak üzere, şarbon için bir aşıyı onayladı.

Bunlar arasında laboratuar çalışanları, hayvan ve hayvan ürünleri işleyicileri ve bazı askeri personel bulunmaktadır. Halka açık değildir.

Aşı, antimikrobiyal tedavinin yanı sıra maruziyetten sonra da verilebilir.

Şarbon, ABD’de nadir olarak kalır. Kişinin şarbona benzeyen belirtileri varsa, muhtemelen daha yaygın bir hastalıktır.

Eğer kişi şarbonun yaygın olduğu yerlerden hayvanların veya hayvan ürünlerinin maruz kalmasından sonra belirti ve semptomlar gösterirse, bir sağlık görevlisine başvurmak en iyisidir.

Etkili olmak için, şarbon tedavisi mümkün olan en kısa sürede başlamalıdır.

Источник: https://trmedbook.com/sarbon-nedenleri-tedavileri-ve-riskleri/

Pişen etten şarbon bulaşır mı? A’dan Z’ye şarbon hastalığı

Şarbon Tedavi Edilmezse Ölüme Yol Açabilir!

Şarbon konusunda merak edilenleri Hastane Derindere İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Burcu Raylaz’a sorduk.

Şarbon hastalığı nedir?

Şarbon mikrobu; Bacillus anthracis denen bir bakteriden kaynaklanır. Toprak ve meralarda bulunan bu bakteri temas yoluyla ciltten buluşabileceği gibi solunum yolu ile bulaşması durumunda oldukça tehlidir.

Özellikle Akdeniz ülkelerinde daha sık görülen Şarbon hastalığının, ülkemizde yaklaşık 150 kişide bulunduğu tahmin edilmektedir. Kurban Bayramının ertesinde vaka sayısında artış gözlenmeye devam etmektedir.

Şarbon nasıl bulaşır?

  • Şarbonlu hayvanlarla doğrudan ya da dolaylı olarak temas ediyorsanız,
  • Veteriner, laboratuvar personeli, kasap gibi meslek sahibiyseniz,
  • Hastalıklı hayvanların etinden yediyseniz,
  • Hayvanın kesilmesi sırasında enfekte bölgeye temas ettiyseniz,
  • Sanayi ürünlerinde kullanılan hayvan yünleri, derileri ve kılları (halıdan, banyo lifine kadar geniş bir kullanım alanı olan) ile temas halindeyseniz,
  • Hastalığın görüldüğü ülkeden tüketim ya da dini ibadet amaçlı hayvan ve hayvan ürünlerini satın aldıysanız risk altındasınız.

Şarbonun tipleri neler ve hangi tip daha riskli?

Şarbonun 3 çeşidi vardır. En sık görüleni deri veya cilt şarbonudur. Risk çok düşüktür ancak yakın takip edilmesi gerekir. Cilt şarbonunun insandan insana bulaşma riski çok düşüktür ve genellikle hastalıklı hayvana temas ile bulaşır. Ancak şarbonun neden olduğu hastalıklı bölgeye temas edilmesi ile bulaşabilir.

Gastrointestinal (bağırsak) ve akciğer şarbonları ise çok risklidir. Gastrointestinal yani bağırsak şarbonları, şarbon bulaşmış çiğ/az pişmiş etin yenmesi ile bulaşır. Hastanın hastane koşullarında yatırılarak takip edilmesi gerekebilir.

Bağırsak ve akciğer şarbonlarında mutlaka hastaneye yatış ve damar yoluyla tedaviye ivedi şekilde başlanması gerekir. Akciğer şarbonu oldukça tehlidir ve 72 saat içinde ölüm riski taşır ve biyoterörizm silahı olarak geçmişte kullanılmıştır.

Şarbondan korunmak için neler yapılabilir?

Çoğu hastalıkta olduğu gibi Şarbon’da da hastalığı önlemek için aşı geliştirilmiştir. Aşının %90’ın üzerinde koruyucu olduğu tahmin edilmektedir. Bu hastalık, hayvanların aşılanmasıyla çok çabuk kontrol altına alınabilen bir hastalıktır. Yeter ki önlemimizi alalım.

Şarbonun belirtileri neler?

Şarbon hastalığının kuluçka süresi 2-7 gün arasındadır; ancak kuluçka süresi 21 güne kadar uzayabilir. Deri şarbonunda; deride bir yara varsa mikrop, vücuda girer. Şarbon basilinin vücuda girdiği yerde önce böcek ısırığına benzer bir yara oluşur.

2-3 gün içerisinde bu yara büyür ve ortasında şarbon hastalığına karakteristik olan 1-3 cm çapında siyah renkte, ölü dokunun yer aldığı ağrısız bir yara meydana gelir. Bu yaraya halk arasında kara çıban ya da çoban çıbanı da denir. Etrafı tahta gibi sert ve şiştir. Hastanın ateşi yükselir, bulantı ve kusma görülür.

Bağırsak şarbonu, bulantı, kusma, iştahsızlık ve ateş gibi belirtilerin yanı sıra sindirim sisteminde kanamalara yol açar, karın ağrısı, kanlı kusma ve kanlı ishal de görülür.

Akciğer şarbonunda solunum yoluyla alınan bakteri akciğere yerleştikten 1 hafta sonra başlayan belirtiler soğuk algınlığına benzer. Solunum yolu hastalıklarını taklit eden yüksek ateş ve titreme görülür.

Birkaç gün sonra ateş iyice yükselir. Lenf bezleri şişer. Hastanın nefes almasında zorluk artar hatta enfeksiyona bağlı şok ve koma gelişebilir. Erken tedavi edilmediği takdirde ölüm kaçınılmazdır.

Nasıl tedavi edilir?

Hastalığın ciddiyetine, vücutta oluşturduğu tahribata bağlı olarak bağırsak şarbonunda kan nakli bile gerekebilir. Şarbon hastalığı erken dönemde teşhis edilirse tedavi ile iyileşme şansı vardır. Antibiyotik tedavisi gerekir.

Akciğer şarbonu olan hastalarda yüksek dozlarda antibiyotik verilir. Antibiyotik tedavisi süresince yapılan testler ile bakterinin hala vücutta olup olmadığına bakılır. Deri şarbonu olan hastalarda ise, yaraların olduğu deri bölgesine yüzeysel pansuman yapılır.

Cerrahi herhangi operasyona gerek yoktur. Ayrıca şarbon insandan insana bulaşmadığından hasta ile yakın temasta olan kişilerin herhangi bir tedavi uygulanmasına gerek yoktur.

Pişen etten şarbon bulaşır mı?

Marketten, kasaptan alınan parçalanmış haldeki ette şarbon olduğunun anlaşılamayacağını vurgulayan Türk Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları Derneği (KLİMİK) Başkanı Prof. Dr.

Alpay Azap; “Şarbonlu hayvan kesim sırasında veya öldüğündeki muayenesinde kanının, pıhtılaşmaması ve renginin siyah olmasıyla kesen kişi tarafından fark edilebilir.

Bu durumda da kesin tanı için örnekler alınarak laboratuvar testleri yapılmalıdır” dedi.

Süte geçer mi?

Prof. Dr. Azap, şarbonlu hayvanların sütüne bakterinin geçmesinin, hastalığın seyrinde beklenen bir durum olmadığını söyleyerek şunları ekledi:

Basit olarak etlerin içinde kırmızı bölüm kalmayacak şekilde pişirilmiş olması yeterli kabul edilir. Pişirme kurallarına dikkat edildiği takdirdeet tüketimiyle şarbon bulaşmaz, süt ve süt ürünleri de bulaştırıcı değildir.

Ayrıca gıdaların tüketilmesi yoluyla şarbon gelişme olasılığı, bakterilerin mide asidine duyarlı olması ve enfeksiyon için gerekli bakteri miktarının yüksek olması nedeniyle nadir görülmektedir. Nitekim insan şarbonu olgularının yüzde 95’i genellikle hafif seyirli ve tedavi edilebilir bir form olan cilt şarbonu şeklinde karşımıza çıkmaktadır.”

Şarbondan konunmak için: Rengi değişmiş, veteriner hekim kontrolünden geçtiğinden emin olmadığınız etlerden uzak durun. Tükettiğiniz etin çok iyi pişmiş olduğundan emin olun.

Şarbonun ilk belirtileri neler?

Источник: https://indigodergisi.com/2018/09/pisen-etten-sarbon-bulasir-mi/

Şarbon Hastalığı Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir?

Şarbon Tedavi Edilmezse Ölüme Yol Açabilir!

Haber güncelleme tarihi 23.01.2019 11:47

Şarbon Hastalığı Nedir?

Şarbon, bakteriyel bir hastalıktır ve ot yiyen hayvanlardan insanlara temas yolu ile geçmektedir.

Toprakta ve meralarda bulunabilen bakteriyel bir enfeksiyonhastalığı olan şarbon zaman zaman ölümlü vakaların oluşmasına sebep olabilmektedir.

Temas durumunda bulaşabileceği gibi solunum yolu ile bulaşması durumunda oldukça tehlidir. Bir tür bakteri olan basil, şarbonun etkenidir. Ancak şarbon insandan insana bulaşmaz.

Bu bakterinin bulunduğu hayvanlarda temasta bulunulması veya o hayvanın etinin tüketilmesi durumunda bakteri kişinin vücuduna yerleşir. Şarbonun ortaya çıkış şekli tam olarak bilinmese de laboratuar ortamında oluşturulduğu ve biyolojik silah olarak kullandıkları düşünülmektedir.

Günümüzde görülme sıklığı oldukça azalan şarbon, genellikle Asya, Afrika ve Güney Amerika gibi Akdeniz ülkelerinde görülmektedir. Ancak son yıllarda şarbon hastalığında bir azalma söz konusu olduğu bilinmektedir. Verilere göre ülkemizde 150 şarbon hastası olduğu belirtilmektedir.

 Üremesi için mutlaka oksijen gereken bu bakteriler yaklaşık 37 derece ısıya ihtiyaç duyarlar. Bu nedenle insan vücudu onların üremeleri için oldukça uygundur. Kimi zaman ölümle sonuçlanabilen şarbon hastalığı için aşı uygulaması yapılmaktadır.

Bu aşı ile şarbon hastalığı %90 oranında önlenmektedir.

1. Akciğer Şarbonu

Akciğer şarbonu temas yolu ile bulaşmanın aksine solunum yolu ile bulaşmaktadır. Havada asılı kalan şarbon sporları solunum ile vücuda girerek akciğerlere yapışmaktadır.

Vücuda giren bakteri yaklaşık 1 hafta sonra belirti vermeye başlar ve bu belirtiler soğuk algınlığı ile belirti gösterir. Akciğer şablonunda erken teşhis ve tedavi oldukça önemlidir.

Başlarda soğuk algınlığı ile benzerlik gösteren belirtiler sonrasında lenf bezlerinin şişmesi ve nefes darlığı gibi belirtilerle devam etmektedir. Akciğer şarbonu, tedavinin gecikmesi ile birlikte menenjite neden olabilir.

2. Deri Şarbonu  

Deride bulunan kesik ve yaralardan vücuda giriş yapan bakteri, şarbon bulunan hayvanların deri, kıl ve yünleri ile temasta bulunmasıyla bulaşmaktadır.

Deride bulunan sıyırık ve kesikler dolayısıyla bulaşan bakteriler ciltte ağrı, sızı ve kabartı şeklinde belirti verir.

Daha sonra oluşan kabartının çevresinde ödem oluşur ve derinin altında ülser meydana gelir.

3. Bağırsak Şarbonu

Sindirim sistemi şablonu olarak bilinen bağırsak şablonu, bakterinin bulunduğu etin tüketilmesi durumunda ortaya çıkmaktadır. Özellikle az pişmiş etlerde risk oranı oldukça yüksektir.

Ancak 120 ºC üzerinde pişen etlerden geçmez.

 Ölüm riski oldukça yüksek olan şarbon tiplerinden biri olan bağırsak şablonu, kanlı dışkı ve kan kusma gibi sindirim sisteminde meydana gelen kanamalara neden olur.

Şarbon Belirtileri Nelerdir?

Şarbon belirtileri bakterinin bulaşma şekline ve şarbonun çeşidine göre değişkenlik göstermektedir. Genellikle hayvancılıkla uğraşanlarda, veterinerlerde ve hayvan derilerinin kullanıldığı sanayilerde bulaşma riskinin yüksek olduğu belirtilmektedir.

Ancak biyolojik silah olarak da kullanılabilen şarbon, kişiyi hiç ummadığı bir yerde ve şekilde bulabilir. Virüsün bulaşmasından birkaç gün sonra belirti vermeye başlayan deri şarbonu ilk başta sinek ısırığına benzer kabarcıklarla kendini belli eder.

Daha sonra baloncuk şeklini alan ve büyüyen kabarcık kara bir leke şeklini alır. Bağırsak şarbonunda ise bulantı, kusma, kanlı kusma ve kanlı dışkı gibi belirtilere neden olur.

Oldukça tehli olan ve ölüm riski %50 oranında olan bağırsak şarbonunda erken teşhis ve tedavi oldukça önemlidir.

Şarbon Hastalığı Nasıl Bulaşır?

Hayvan besleyenler, kasaplar ve veterinerler risk grubunda olduğu gibi şarbon bakterisi bulunan hayvanlara doğrudan veya dolaylı temas ile bulaşması söz konusu olabilir. Bunun yanı sıra hayvanın kesilmesi sırasında doğrudan bir temas olacağından bulaşma riski oldukça yüksektir.

 Şarbonun bulaşmasına neden olan bir diğer etken ise sanayilerde kullanılan hayvan derileri, yünleri ve kılları dolayısıyla bulaşma riski taşıyabilir.

Ayrıca şarbon hastalığının görülme olasılığının yüksek olduğu ülkelerden hayvan veya herhangi bir hayvan ürünlerinin alınması risk oranını arttırmaktadır.

Şarbon hastalığının bulaşmasına neden olabilen ancak çok sık görülmeyen bir diğer durum ise laboratuar çalışmalarıdır. Laboratuarlarda gerçekleştirilen çalışmalar sırasında dikkat edilmezse şarbonun bulaşması söz konusu olabilir. Ancak çok nadir görülen bir durumdur.

 Şarbon hastalığına neden olan bir diğer etken ise şarbon sporlarının uzun süre havada asılı kalabilmesidir. Bu nedenle şarbon sporu bulunan havayı soluyan kişiye kolayca bulaşabilir.

Şarbon hastalığının solunum yolu ile bulaşabilmesi nedeniyle laboratuar ortamında toz halinde üretilen bu bakteriler havaya salınarak biyolojik silah olarak kullanılmaktadır.

Şarbon Tedavisi Nasıl Olur?

Şarbon hastalığından erken teşhis ve tedavi oldukça önemlidir. Erken teşhis ve tedavi ile en çok kullanılan yöntem kristal penisilin ve diğer antibiyotiklerdir. Özellikle akciğer şarbonunda yüksek dozda antibiyotik uygulanmaktadır.

 Deri şarbonunda herhangi bir cerrahi müdahale söz konusu değildir. Ancak yaralar sürekli olarak pansuman tedavisi ile kontrol altında tutulur. Kişi koruma altına alınmalı ve bir an önce tedaviye başlanmalıdır. Aksi halde geç kalınmış tedavinin iyi sonuçlar vermesi imkansız olabilir.

 Şarbonun bulaşmasına neden olan hayvanlar öldürüldükten sonra kireçe gömülür ve ortam karantinaya alınır. Bölge iyice yıkanarak çevredeki hayvanlara aşı uygulaması yapılmalıdır.

Aksi halde gerekli önlemler alınmaması ve bölgenin karantina altında tutulmaması şarbonun başlarına da bulaşmasına neden olabilir.

Önerilen İçerik;

► Beyninizi Zinde Tutmanın 25 Yolu!

UYARI !

İçeriğimizde yer alan yazılı ve görsel içerikler farklı kaynaklardan derlenerek oluşturulmuş, öneri ve bilgilendirme yazısıdır. Kesin teşhis ve tedavi niteliği taşımamaktadır. Herhangi bir sağlık sorunu karşısında mutlaka doktorunuza başvurunuz.

 Unutmayın sağlık sorunlarında uygulanan tedavi yöntemleri bireylerin biyolojisi, kalıtsal özellikleri, yaş, boy, kilo farklılıkları, alerjik yönleri ve bunlar gibi onlarca farklı duruma göre değişiklik gösterebilir.

Sağlık sorunlarınızın tedavisinde size ancak ve ancak doktorunuz yardımcı olabilir.

NeOldu.com

Источник: https://www.neoldu.com/sarbon-hastaligindan-korunma-yollari-1321h.htm

Şarbon nedir? Şarbon hastalığının belirtileri ve tedavisi nasıldır?

Şarbon Tedavi Edilmezse Ölüme Yol Açabilir!

Ayrıntılar bilirkişi Son Güncelleme: 18 Mart 2019

Şarbon hastalığı hangi canlılarda görülür? Şarbon hastalığı insana nasıl bulaşır? Şarbonun belirtileri ve tedavi yöntemleri nelerdir?

Şarbon kelimesi Türkçe’ye Fransızca’daki charbon (kömür) kelimesinden geçer. Şarbon, 1877 yılında Robert Koch tarafından tanımlanmış ve 1881 yılında Pasteur tarafından ilk aşı üretilmiştir.

Şarbon hastalığına neden olan bacillus anthracis oksijenli solunum yapan, hareketsiz ve sporla çoğalan bir bakteri cinsidir.

Adını cilt lezyonlarındaki siyah, kömüre benzer rengi nedeniyle Yunanca’da kömür anlamına gelen anthrakis kelimesinden almıştır.

Sporlar dış ortamlara, kuruluğa, soğuğa ve ultraviyole ışınlarına, yüksek ve düşük pH derecelerine ve kimyasal dezenfektanlara oldukça dayanıklıdır.

Şarbon, topraktaki bir bakterinin neden olduğu ve otçul hayvanlardan insana bulaşan ciddi bir hastalık türüdür. Erken teşhis konulup tedavi edilmezse ölümle sonuçlanabilir.

Günümüzde şarbon bakterisi biyolojik silah olarak da kullanılabilmektedir. Nadir görülen bir hastalık türüdür.

Hangi canlılarda görülür?

Daha çok sığır, koyun ve keçi gibi hayvanları etkiler.

Orta ve Güney Amerika, Sahra altı Afrika, orta ve güneybatı Asya, güney ve doğu Avrupa ve Karayipler tarım bölgeleri. Ki nadir de olsa ülkemizde de görülmektedir.

Daha çok kimlerde görülür?

Hayvansal ürünleri kullananların, veterinerlerin, hayvan üreticilerinin, gezginlerin, laboratuvar uzmanları ve ordu mensupları açısından risk daha fazladır.

Şarbon nasıl bulaşır?

  • Şarbon bakterisi deri, akciğerler veya sindirim sistemi yoluyla vücuda girer.
  • Yani soluyarak, sindirerek ve doğrudan temas yoluyla geçer.
  • Şarbon bakterisi insanlara enfekte hayvanlar veya onların ürünleri (et, süt vb) ile temas sonucunda bulaşır.
  • İnsan sağlığı açısından ve ciddiyet bakımından vücuda nasıl girdiği önem arz eder.
  • Solunum yoluyla alındığında hızla ölüme yol açar.
  • İnsandan insana soğuk algınlığı veya grip gibi bulaşmaz.

Şarbon türleri

Deri şarbonu: Ciltte kesik veya açık yaralara sahip insanlar enfekte hayvanlara temas ettiğinde gelişir. En yaygın görülen türüdür. En az tehye sahiptir. El, kol, yüz ve boyun gibi açıkta kalan bölgelerde sık görülür. 2-3 gün ciltte böcek ısırığına benzeyen kabarcıklar oluşur. Kabarcıkların etrafında ödem oluşur.

Kabarcık genişleyerek ortasından çöker ve sıvı ile dolar. Bu sıvı birkaç günde bulanıklaşarak siyah bir renk alır. İçi sıvı dolu kabarcık patlayınca ağrısız ülser gelişimi olur. Zamanla kabarcık kuruyarak siyah bir kabuk oluşur ve kabuk, altında yara izi bırakarak düşer.

Özellikle yüz ve göz kapağındaki skarlar için cerrahi işlem gerekebilir.

Akciğer şarbonu: En ölümcül haldir. Bakteriler nefes yoluyla bulaşır ve akciğere yerleşir.

Kıl, yün ve diğer hayvan ürünleri ile ilişkili endüstriyel hastalık şeklinde oluşur ya da bioterörizm ile ilişkili olabilir. Vücuda girdikten bir hafta sonra gelişir, ancak 2 aya kadar sürebilir.

Erken fark edilip tedavi edilmezse hastalığın ilerleyen aşamalarında hasta komaya girerek ölür.

Sindirim sistemi şarbonu: Şarbonlu hasta hayvanların ürünleri yenildiğinde ya da içildiğinde sindirim sistemindeki mukoza tabakasında şarbon lezyonları oluşur. Bakteriler ağızdan bağırsağa kadar herhangi bir bölgede tahribata yol açsa da genellikle ağız-yutak boşluğunda ve bağırsaklarda daha etkindir. Kanama ve asite neden olabilir.

Şarbon belirtileri nelerdir?

  • Yüz, boyun, kol veya ellerde kaşıntıya neden olan küçük kabarcık veya şişlik
  • Yaraların etrafında ödem oluşumu
  • Küçük kabarcıklardan sonra ortaya çıkan siyah merkezli ağrısız cilt ülseri
  • Boğaz ve yakındaki lenf bezlerinde şişme
  • Birkaç gün sürebilen boğaz ağrısı, hafif ateş, halsizlik ve kas ağrıları (grip gibi)
  • Hafif göğüs rahatsızlığı, nefes darlığı
  • Kanlı tükürme, ağrılı yutma, öksürük
  • Sersemlik veya baş dönmesi
  • Mide bulantısı, kusma veya mide ağrıları
  • Baş ağrısı, aşırı terleme, aşırı yorgunluk, iştah kaybı, vücut ağrıları
  • Solunum problemi, şok ve menenjit
  • Boyun ve boyun bezlerinin şişmesi
  • Kızarma (kırmızı yüz) ve kırmızı gözler
  • Bayılma, karın şişmesi (mide)
  • Hastalığın sonraki aşamalarında şiddetli, kanlı ishal

Şarbon teşhisi

Kan tahlili: Alınan kan örneğinde antraks bakterilerinin mevcudiyeti araştırılır.

Cilt testi: Ciltteki şüpheli bir lezyondan sıvı örneği ya da küçük bir doku örneği (biyopsi) alınıp incelenir.

Göğüs röntgeni: Akciğer şarbonunu teşhis etmek için göğüs röntgeni çekilebilir veya bilgisayarlı tomografi yapılabilir.

Dışkı tahlili: Sindirim sistemi şarbonu tanısı için dışkı örneği alınıp şarbon bakterisi olup olmadığına bakılır.

Endoskopi: Sindirimi sistemi şarbonu tanısı için yemek borusu ya da bağırsaklara endoskopi yapılarak kesin teşhis konur.

Lomber ponksiyon (belden sıvı alma): Bu testte spinal kanalına iğne takılır ve az miktarda sıvı çekilir. Genellikle şarbon menenjiti tanısını doğrulamak için yapılır.

Şarbondan korunma yolları

  • Şarbon hastalığının yaygın görüldüğü bölgelerde hayvanlara aşı yapılmalıdır.
  • Şarbon vakasına rastlanıldığında sağlık birimlerine haber verilmeli ve bölgenin karantina altına alınması sağlanmalıdır.
  • Karantina süresi sona ermeden hayvanlar kesilmemeli ve etleri tüketilmemelidir.
  • Şarbonlu olduğundan şüphelenilen hayvanlar asla kesilmemeli, derisi ya da postu yüzülmemelidir.
  • Şarbondan ölen hayvanlar yakılarak imha edilmeli ya da yaklaşık 2 metre derinliğinde çukurlar açılıp üzerlerine sönmemiş kireç dökülerek gömülmelidir.
  • Hasta hayvanların temas ettiği yemlikler ve gübreleri yakılarak imha edilmelidir.
  • Şarbonun yaygın olduğu bir ülkeye seyahat edildiğinde mümkün olduğunca hayvan ve hayvan derileriyle temastan kaçınmalıdır.
  • Çiğ ya da az pişmiş et yenmemelidir.

Şarbon tedavisi

Vücuda girdiğinde ve aktive olduğunda bakteriler çoğalır, yayılır ve toksinler üretip ağır hastalığa neden olur.

Şarbon aşıları vardır ve risk grubu insanlara yapılır.

Şarbon aşısı canlı bakteriler içermez ve enfeksiyona yol açmaz. Hem cilt hem de akciğer şarbonuna karşı koruma sağlamaktadır. Altı ayda bir yapılan üç aşı etkili bir koruma sağlar. Aşı alerjik reaksiyon yapabilir.

Источник: https://bisorubicevap.com/yasam/saglik/sarbon-nedir-sarbon-hastaliginin-belirtileri-ve-tedavisi-nasildir

Şarbon nedir? Nasıl bulaşır? Belirtileri ve tedavisi

Şarbon Tedavi Edilmezse Ölüme Yol Açabilir!

Biyolojik silah yapımında en çok kullanılan bakterilerden biridir ve solunum yoluyla alındığında hızla ölüme yol açar. Yaygın olarak Güney Amerika, Afrika ve Asya’daki tarım alanlarında görülür. Türkiye’de de kontrolsüz hayvan ithali nedeniyle görülmektedir.

Şarbon neden olur, nasıl bulaşır?

Şarbon insandan insana soğuk algınlığı veya grip gibi bulaşmaz, deriden temas ile bulaşabilir. Şarbon hastalığına neden olan bacillus anthracis oksijenli solunum yapan, hareketsiz ve sporla çoğalan bir bakteri cinsidir. Sporlar dış ortamlara, kuruluğa, soğuğa ve ultraviyole ışınlarına ve kimyasal dezenfektanlara oldukça dayanıklıdır.

Şarbon üç farklı yolla bulaşır

İnsanlara genellikle hasta hayvanlar ve onların ürünlerine dokunarak, soluyarak ve sindirerek dolaylı veya doğrudan temas yoluyla bulaşabilir. Vücuda girdiğinde girdiğinde kısa süre sonra aktive olarak çoğalarak ağır hastalığa neden olur.

Deri şarbonu

Ciltte kesik veya açık yaralara sahip insanlar enfekte hayvanlara temas ettiğinde gelişir. En yaygın görülen şarbon şeklidir ve en az tehli olandır. Özellikle el, kol, yüz ve boyun gibi açıkta kalan bölgelerde sık görülür. Bakterinin deri içinde depolanmasıyla ciltte kabarcık oluşumu arasında geçen süre genellikle 2-3 gündür.

Özellikle yüz ve göz kapağındaki skarlar için cerrahi işlem gerekebilir. Ciddi hastalıkta lezyon özellikle göz çevresi, yüz, boyun ve göğüs üst bölümünde ise aşırı ödem ile seyredebilir. Bu durum malign (kötü huylu) ödem olarak adlandırılır.

Deri şarbonu hemen tedavi edilmediğinde çok hızlı ilerler

Halk arasında kara çıban olarak bilinen deri şarbonu bazen solunumu etkileyecek kadar ciddi olabilir. Hastaların yalnızca %50’sinde ateş, halsizlik ve lökositoz bulunur. Tedavi edilmeyen deri şarbonunda ölüm oranı %10-20 civarındadır.

Akciğer şarbonu

Nadiren görülür ama şarbonun en ölümcül şeklidir. Bakteriler nefes yoluyla bulaşır ve akciğere yerleşir.

Hastalığın bu formu kontamine kıl, yün ve diğer hayvan ürünleri ile ilişkili endüstriyel hastalık şeklinde oluşur ya da bioterörizm ile ilişkili olabilir.

Enfeksiyon genellikle bakteriye maruz kalındıktan bir hafta sonra gelişir, ancak 2 aya kadar sürebilir. Erken fark edilip tedavi edilmezse hastalığın ilerleyen aşamalarında hasta komaya girerek ölür.

Sindirim sistemi şarbonu

Şarbonlu hasta hayvanların ürünleri yenildiğinde ya da içildiğinde sindirim sistemindeki mukoza tabakasında şarbon lezyonları oluşur. Bakteriler ağızdan bağırsağa kadar herhangi bir bölgede tahribata yol açsa da genellikle ağız-yutak boşluğunda ve bağırsaklarda daha etkindir. Kanama ve asite neden olabilir.

Cüzzam (Lepra) nedir? Nasıl bulaşır? Belirtileri ve tedavisi

Erken dönemde; bulantı ve kusma, iştahsızlık, asteni, hafif diyare ve ateş gibi belirtileri olabilir. Bu nedenle erken dönemde tanı güçtür. Enfeksiyon genellikle mikroplu gıdaların tüketilmesinden 1-7 gün sonra gelişir. Erken teşhis edilmezse ölümcül olabilir.

Şarbon Menenjiti

Deri, akciğer veya bağırsaktaki bakteriyel enfeksiyon ilerleyip beyine sıçradığında görülür. Hastalığın ciddi ve nadir görülen bir şeklidir.

  • Şarbon Sepsisi (kan zehirlenmesi): Enfeksiyon ilerleyip kana karıştığında görülür. Bu da hastalığın ciddi ve nadir görülen bir şeklidir. Diğer kan zehirlenmesi vakaları ile karıştırılabilir. Deri şarbonu nadiren kan zehirlenmesine neden olur.
  • Enjeksiyon şarbonu: Yakın zamanda tespit edilen ve özellikle kuzey Avrupa’da eroin enjekte eden insanlarda görülen yeni bir şarbon türüdür.

Şarbon erken tedavi edilmez ise ölümcül olabilir

Deri şarbonu belirtileri

  • Yüz, boyun, kol veya ellerde kaşıntıya neden olan küçük kabarcık veya şişlik
  • Yaraların etrafında ödem
  • Küçük kabarcıklardan sonra görülen siyah merkezli ağrısız cilt ülseri
  • Kara çıban görünümlü cilt yaraları
  • Boğaz ve yakındaki lenf bezlerinde şişme

Akciğer şarbonu belirtileri

  • Birkaç gün sürebilen boğaz ağrısı, hafif ateş, halsizlik ve kas ağrıları (grip gibi)
  • Hafif göğüs rahatsızlığı, nefes darlığı
  • Kanlı tükürme, ağrılı yutma, öksürük
  • Sersemlik veya baş dönmesi
  • Mide bulantısı, kusma veya mide ağrıları
  • Baş ağrısı, aşırı Terleme
  • Aşırı yorgunluk, vücut ağrıları
  • Hastalık ilerledikçe yüksek ateş, solunum problemi, şok ve menenjit

Ebola nedir, nasıl bulaşır? Ebolanın belirtileri ve tedavisi

Sindirim sistemi şarbonu belirtileri

  • Ateş, titreme ve iştah kaybı
  • Boyun ve boyun bezlerinin şişmesi
  • Boğaz ağrısı, ağrılı yutma, ses kısıklığı
  • Bulantı ve kusma, özellikle kanlı kusma
  • Baş ağrısı, Karın ağrısı
  • Kızarma (kırmızı yüz) ve kırmızı gözler
  • Bayılma, karın şişmesi (mide)
  • Hastalığın sonraki aşamalarında şiddetli, kanlı ishal

Şarbon aşısı

Şarbon aşısı canlı bakteriler içermez ve enfeksiyona yol açmaz. Hem cilt hem de akciğer şarbonuna karşı koruma sağlamaktadır. Ancak genel bir şarbon aşısı uygulaması yoktur.

Aşı daha çok enfekte olan hayvanlar ile el teması olanlara, belirli laboratuar çalışanlarına ve bazı askeri personele önerilir. Ayrıca şarbon hastalığı geçirenlere de şarbon aşısı yapılabilir.

Altı ayda bir yapılan üç aşı etkili bir koruma sağlar. Aşı alerjik reaksiyon yapabilir.

Şarbon olmuş hasta hayan nasıl anlaşılır?

Şarbon bakterisi bazı durumlarda sığırın vücudunda hızla gelişip ölümle sonuçlanabilir. Böyle durumlarda hayvanda sendelenme, solunum güçlüğü, ayakta duramama, titreme, halsizlik, titreme ve yere düşerek kısa sürede ölüm gözlenir.

Ölümden önce ve sonra burun ve anüsten kanlı bir akıntı gelir. Sığırın direnci yüksekse vücut ısısı artar ve hayvan 3-4 gün içersinde ölür. Gözlenen diğer belirtiler ise sinirlilik, huzursuzluk, iştahsızlık, kabızlığın ardından kanlı ishal ve idrardır.

 Ölüm sertliği tam değildir ya da hiç yoktur.


Şarbon nedeniyle ölmüş olan yada hasta olduğu halde kesilip satılan hayvanların etlerinde bazı farklılıklar vardır. Şarbonlu hayvanların etlerinde çok çabuk bir kokuşma görülür. Şarbonlu etlerin çeşitli yerlerinde ödemler ve kabarmalar görülebilir.

Hayvanın derisi yüzüldüğünde deri altı damarları çok dolgundur, kesilen damarlardan siyah kan gelir. Şarbonlu hayvanın kanı çok koyu renktedir ve pıhtılaşmaz. Ancak hava ile temasta bir süre sonra rengi kızarır ve pıhtılaşmaya başlar.

Karaciğer, böbrekler ve dalakta ciddi oranda şişme ve büyüme vardır. Şarbonlu etin kesilen yüzü koyu renktedir, içinden katran gibi bir kan sızar. Şarbonlu hayvanların etlerinin ve süt gibi ürünlerinin satılması kesinlikle yasaktır.

Hasta hayvanlara dokunmak ya da şarbonlu et yemek çok tehlidir.

Kaynaklar ve Referanslar:1- What is anthrax? 2- Overview about anthrax 3– Anthrax / 4- All about anthrax

Источник: https://www.medikalakademi.com.tr/sarbon-anthrax-tedavi/

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.