Sjögren Sendromunun Belirtileri

Sjögren Sendromu (Hastalığı) Nedir? Belirtileri ve Tedavisi Nasıl Yapılır?

Sjögren Sendromunun Belirtileri

Sjögren sendromu bağışıklık sisteminizdeki en yaygın iki belirti olan göz kuruluğu ve ağız kuruluğu ile özdeşleşmiş bir hastalıktır.

Sjögren sendromu genellikle romatoid artrit ve lupus gibi diğer bağışıklık sistemi bozukluklarına eşlik eder. Sjögren sendromunda, gözlerinizin ve ağzınızın mukoza zarları ve nem salgılayan bezleri genellikle etkilenir ve gözyaşı ve tükürük üretiminde azalma meydana gelir.

Sjögren sendromunu herhangi bir yaşta geliştirebilirsiniz, ancak tanı konduğunda çoğu insan 40 yaşından büyük olduğu gözlemlenmiştir. Durum kadınlar için çok daha yaygındır. Tedavisi ise belirtileri hafifletmeye odaklanır.

Sjögren Sendromu Belirtileri

Sjögren sendromunun iki ana belirtisi şöyledir:

  • Gözlerde kuruluk. Gözleriniz yanabilir, kaşınabilir veya kuru hissedebilirsiniz.
  • Ağızda kuruluk. Ağzınız pamuk dolu gibi hissedebilir, bu da yutkunmayı veya konuşmayı zorlaştırır.

Sjögren sendromlu bazı insanlarda aşağıdakilerden bir veya daha fazlasını da görülebilir:

  • Eklem ağrısı, şişme ve sertlik
  • Deride döküntüler veya ciltte kuruluk
  • Vajinal kuruluk
  • Sürekli kuru öksürük
  • Uzun süreli yorgunluk

Sjögren Sendromu Nedenleri

Sjögren sendromu otoimmün bir hastalıktır. Bu, bağışıklık sisteminizin yanlışlıkla vücudunuzun kendi hücrelerine ve dokularına saldırdığı anlamına gelir.

Bilim adamları neden bazı insanların Sjögren sendromu geliştirdiklerinden ve diğerlerinin yapmadığından emin değildir. Bazı genler insanları bu bozukluktan daha fazla risk altına sokuyor ancak belli bir virüs veya bakteri türünün enfeksiyonu gibi tetikleyici bir mekanizmanın da gerekli olduğu düşünülüyor.

Sjögren sendromunda, bağışıklık sistemi önce gözlerinizin ve ağzınızın nem salgılayan bezlerini hedef alır. Fakat vücudunuzun diğer bölümlerine de zarar verebilir:

  • Eklemler
  • Tiroid
  • Böbrekler
  • Karaciğer
  • Akciğerler
  • Cilt
  • Sinirler

Risk Faktörleri

Herkes Sjögren sendromu geliştirse de, genellikle bir veya daha fazla bilinen risk faktörü taşıyan kişilerde görülür. Bunlar arasında şunlar bulunur:

  • Yaş. Sjögren sendromu genellikle 40 yaşından büyük kişilerde teşhis edilir.
  • Cinsiyet. Kadınların Sjögren sendromuna sahip olma ihtimalleri çok daha yüksektir.
  • Romatizma hastalığı. Sjögren sendromu olan insanlarda romatizmal artirit veya lupus gibi romatizmal bir hastalığa yakalanma sık görülür.

Komplikasyonları

Sjögren sendromunun en sık görülen komplikasyonları gözlerinizle ve ağzınızı ilgilendirir.

  • Dişler arasındaki boşluklar. Çünkü tükürük dişleri boşluklara neden olan bakterilere karşı korur; ağzınız kuruysa, boşluklar geliştirmeye daha yatkınsınız demektir.
  • Mantar enfeksiyonları. Sjögren sendromu olan insanlar ağızdan bir maya enfeksiyonu olan ağız bakterisi gelişmesi açısından çok daha muhtemeldir.
  • Görme sorunları. Göz kuruluğu ışık hassasiyetine, bulanık görme ve kornea ülserlerine yol açabilir.

Daha az yaygın olan komplikasyonlar sizin durumunuzu etkileyebilir:

  • Akciğerler, böbrekler veya karaciğer. İnflamasyon akciğerlerinizde pnömoni, bronşit veya başka sorunlara neden olabilir; Böbrek fonksiyonlarıyla ilgili sorunlara neden olabilir; Karaciğerinizde hepatit veya siroza neden olabilir.
  • Lenf düğümleri. Sjögren sendromlu küçük bir yüzdesel insan, lenf nodu kanserine (lenfoma) neden olur.
  • Sinirler. El ve ayaklarınızdaki uyuşma, karıncalanma ve yanma gelişebilir (periferik nöropati).

Testler ve Teşhis

Belirtiler ve bulgular kişiden kişiye değişir ve diğer hastalıkların yol açtığı belirtilere benzeyebileceğinden, Sjögren sendromunu teşhis etmek zor olabilir. Bir takım ilaçların yan etkileri de Sjögren sendromunun bazı belirtilerini ve bulgularına benzer.

Çeşitli testler, diğer durumların ekarte edilmesine ve Sjögren sendromunun teşhisine yardımcı olur.

Kan tahlilleri

Doktorunuz aşağıdakileri kontrol etmek için kan testleri yapabilir:

  • Farklı kan hücrelerinin seviyeleri
  • Sjögren sendromunda yaygın antikor varlığı
  • Enflamatuvar durumların kanıtı
  • Karaciğeriniz ve böbreklerinizle ilgili sorunların belirtileri

Göz testleri

Doktorunuz Schirmer gözyaşı testi adı verilen bir test ile gözlerinizin kuruluğunu ölçebilir. Bu testte gözyaşı üretiminizi ölçmek için alt göz kapağının altına küçük bir filtre kağıdı yerleştirilir.

Göz rahatsızlıklarının tedavisinde uzmanlaşmış bir doktor (göz doktoru) ayrıca, yarık lamba denilen büyütücü bir cihazla göz yüzeyinizi de inceleyebilir. Gözünüze damlaları vurarak kornea hasar görmesini kolaylaştırabilir.

Görüntüleme

Bazı görüntüleme testleri tükrük bezlerinin işlevini kontrol edebilir.

  • Sialogram. Sialogram olarak adlandırılan özel bir röntgen ışını, kulaklarınızda bulunan tükrük bezlerine enjekte edilen boya tespit edebilir. Bu işlem, ne kadar tükürüğün ağzınıza aktığını gösterir.
  • Tükrük sintigrafisi. Bu nükleer tıp testi, tüm tükrük bezlerine ne kadar çabuk ulaştığını görmek için bir saat boyunca izlenen bir radyoaktif izotopun intravenöz enjeksiyonunu içerir.

Biyopsi

Doktorunuz ayrıca Sjögren sendromunu gösterebilen iltihap hücrelerinin kümelerinin varlığını saptamak için dudak biyopsisi yapmak isteyebilir. Bu test için, dudakta bulunan tükrük bezlerinden küçük bir doku şeridi çıkarılır ve mikroskopta incelenir.

Sjögren Sendromu Tedavisi

Birçok kişi, Sjögren sendromuyla ilişkili göz kuruluğu ve ağız kuruluğunu tezgah üstü göz damlaları kullanarak ve suyu daha sık yudumlayarak yönetebilir. Ancak bazı insanlar reçeteli ilaçlara, hatta cerrahiye ihtiyaç duyabilirler.

İlaçlar

Doktorunuz belirtilerinize bağlı olarak aşağıdaki ilaçları önerebilir:

  • Tükürük üretimini arttırın. Pilokarpin (Salagen) ve cevimeline (Evoxac) gibi ilaçlar tükrük üretimini artırabilir ve bazen de gözyaşı bulabilir. Yan etkiler arasında terleme, karın ağrısı, yıkama ve artmış idrara çıkma sayılabilir.
  • Belirli komplikasyonları belirtin. Artrit belirtileri geliştirirseniz, nonsteroidal anti-inflamatuvar ilaçlar (NSAID’ler) veya diğer artrit ilaçlarından fayda görebilirsiniz. Reçetesiz damlaların yardımı olmazsa, reçeteli göz damlaları gerekebilir. Ağızda maya enfeksiyonları antifungal ilaçlarla tedavi edilmelidir.
  • Sistem genelinde belirtileri tedavi edin. Sıtma tedavisinde kullanılan bir ilaç olan hidroksiklorokin (Plaquenil) genellikle Sjögren sendromunun tedavisinde yardımcı olur. Metotreksat gibi bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar da öngörülebilir.

Ameliyat

Göz kuruluğunu hafifletmek için, gözyaşlarınızı gözlerinizden boşaltan gözyaşı kanallarını (punctal oklüzyon) kapatmak için küçük bir cerrahi işlemden geçmeyi düşünebilirsiniz.

Geçici kapatma için kanallara kollajen veya silikon tıkaçlar sokulur. Kollajen fişler sonunda çözülür, ancak silikon fişler düşene veya çıkarılıncaya kadar yerinde kalırlar.

Alternatif olarak, doktorunuz gözyaşı kanallarınızı kalıcı olarak kapatmak için bir lazer kullanabilir.

Bir önceki yazımız olan Çölyak Hastalığı başlıklı makalemizde çölyak hastalığı belirtileri, çölyak hastalığı diyeti ve çölyak hastalığı tedavisi hakkında bilgiler verilmektedir.
Sorularınızı Yorum Bölümünden Sorabilirsiniz …

Источник: https://doktorun.net/sjogren-sendromu/

Sjögren Sendromu Belirtileri Neler? Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Sjögren Sendromunun Belirtileri

Sjögren sendromu otoimmün bir hastalıktır. Bağışıklık sisteminin vücuttaki sağlıklı hücrelere saldırmasıyla oluşur. Bu hastalığın temel nedeni tam olarak belirlenememiştir.

Ancak lenfosit olarak adlandırılan beyaz kan hücrelerinin salgı bezlerini işgal etmesiyle vücuttaki salgı düzeyinin azalmasına yol açması sonucu sjögren sendromunun ortaya çıktığı düşünülüyor. Bu hastalığa bağlı olarak tükürük bezleri, ter bezleri ve vajinal bezlerde salgı azalır.

Sjögren sendromu çoğunlukla 40 yaş üstündeki kadınlarda görülür. Hastalığın teşhisini sağlayan temel belirtiler göz, ağız ve vajina kuruluğudur.

Sjögren sendromu:

  • Ağız ile göz kuruluğuna yol açan, bağışıklık sisteminin kendi kendisine zarar vermesi suretiyle ortaya çıkan bir hastalıktır.
  • Bu hastalıkta bağışıklık sistemi vücuttaki bakteri ve virüslerle savaşmak yerine kendisine zarar verecek şekilde işlev gösterir.
  • Hastalığa bağlı olarak ortaya çıkan en yaygın belirtiler ise göz ve ağız kuruluğudur.
  • Hastalarda gözyaşı ve tükürük üretimi azalır.
  • Ayrıca kas ağrısı, eklemlerde sertlik, sürekli devam eden yorgunluk hissi de yaşam kalitesini düşüren diğer belirtilerdendir.

Sjögren sendromu birincil ve ikincil olmak üzere iki farklı şekilde varlık gösterir:

  • Birincil Sjögren sendromu: Bu rahatsızlık kendi başına meydana gelir. Başka bir hastalığın sonucu olarak ortaya çıkmaz.
  • İkincil Sjögren sendromu: Romatroit artrit, polimyozit veya lupus gibi iltihaplı romatizmal hastalıklarla birlikte görülebilir.

Bu hastalığın görülme sıklığı 40 yaşından sonra önemli ölçüde artış gösterir. 20 yaşın altındaki kişilerde nadiren görülür. Hastalığa yakalanan kişilerin %90’ı kadındır.

Ailede bir kişide Sjögren sendromuna sahip birinin olması hastalığa yakalanma riskini artırır. Sjögren sendromunu tamamen iyileştiren bir tedavi henüz geliştirilmemiştir. Ancak uygulanan düzenli tedavi programı sayesinde hastalığa ait belirtiler hafifletilebilir.

Sjögren sendromu bağışıklık sisteminin yanlışlıkla vücudun kendi hücrelerine saldırmasıyla oluşan bir hastalıktır. Bu hastalığın nedeni tam olarak belirlenememiştir. Bilim adamları tarafından virüs, bakteriye bağlı olarak gelişen enfeksiyon veya genetik özelliklere bağlı olarak oluşabileceği üzerinde durulmaktadır.

Sjögren sendromuna rastlanma olasılığını artıran faktörler şu şekildedir:

  • Sjögren sendromu büyük çoğunlukla 40 yaş üstü kişilerde görülür.
  • Kadınların erkeklere oranla bu hastalığa yakalanma olasılığı daha yüksektir.
  • Romatizmal artrit veya lupus gibi bir romatizma hastalığı, Sjögren sendromuna yakalanma riskini artırır.

Sjögren Sendromunun Belirtileri Nelerdir?

Sjögren sendromu belirtileri arasında en yaygın görülen bulgular ağız ve göz kuruluğudur. Öte yandan vajinal kuruluk da sıkça rastlanan diğer bir belirtidir. Belirtiler dumanlı, rüzgarlı veya klimalı ortamlarda artış gösterir. Uçak ile seyahat etmek ise belirtilerin şiddetini daha da artıran bir etmendir.

Hastalığa ilişkin belirtiler şu şekilde sıralanabilir:

  1. Ağız kuruluğuyla ilgili belirtiler
  2. Göz kuruluğuyla ilgili belirtiler
  3. Tükürük bezleriyle ilgili belirtiler
  4. Diş hastalıklarıyla ilgili belirtiler
  5. Akciğer hastalıklarıyla ilgili belirtiler
  6. Vajina kuruluğla ilgili belirtiler

Ağız kuruluğuyla ilgili belirtiler:

  • Ağızdaki tükürük yutmaya ve çiğnemeye yardımcıdır. Ancak Sjögren sendromu hastalarında normalden daha az seviyede tükürük üretilir.
  • Bu duruma bağlı olarak yutma, çiğneme ve konuşma zorlaşır.
  • Ses çatallı bir hal alır.
  • Dişler çürür, diş kaybı görülür. Kuru öksürük oluşur.
  • Tat alma duyusu bozulur.
  • Tükürük bezleri şişebilir ve ağızda kronikleşen pamukçuklar görülebilir.

Göz kuruluğuyla ilgili belirtiler:

  • Göz kuruluğunun 3 aydan fazla bir süredir devam etmesi halinde Sjögren sendromundan söz edilebilir.
  • Sjögren sendromuna bağlı olarak gözler hep kuru ve gözün içinde kum, çakıl varmış gibi hissedilir.
  • Gözler yorgun görünür. Sürekli kaşınır, akıntı görülür. Göz kapakları şişer ve gözde batma, yanma hissi yoğundur. Özellikle de sabahları gözde çapaklanma meydana gelir.
  • Ayrıca fotofobi olarak adlandırılan ışığa duyarlılık gelişir.

Tükürük bezleriyle ilgili belirtiler:

  • Ağızda 3 adet büyük tükürük bezi bulunur. Kulakların önünde, yanak altında ve ağzın arkasında yer alır.
  • Sjögren sendromu nedeniyle tükürük bezlerinin şiştiği hissedilir. Bazı hallerde bu şişkinlik kabakulak hastalığıyla karıştırılır.

Diş hastalıklarıyla ilgili belirtiler:

  • Ağız kuruluğu, tükürük azlığı nedeniyle diş çürümesi görülür. Tükürük içinde ağızdaki bakterilerle savaşan enzimler bulunur. Bu bakteri koruyucu enzimlerin azalmasıyla birlikte diş çürümesi ve diş kaybı meydana gelir.

Akciğer hastalıklarıyla ilgili belirtiler:

  • Sjögren sendromuna bağlı olarak sürekli devam eden kuru öksürük, ses kısıklığı, zatürre, bronşit gibi rahatsızlıklar görülebilir.

Vajina kuruluğuyla ilgili belirtiler:

  • Vajinada kuruluk, ağrı ve yanma meydana gelir.

Sjögren sendromu pek çok farklı belirtiyle ortaya çıkabilir. Hastalığın işaretçisi olan diğer belirtiler ise şöyledir:

  • Burun tıkanıklığı ve burunda kuruma hissi
  • Koku duyusunda azalma ve burundaki kuruluğa bağlı olarak burun kanaması
  • Kol ile bacaklarda şiddetli uyuşma
  • Şiddetli halsizlik, bitkinlik ve uzun süreli kas ağrısı
  • Sürekli yorgun hissetmek
  • Vaskülit olarak adlandırılan damar iltihaplanması
  • Raynaud fenomeni olarak adlandırılan soğuk veya sıcak havaya bağlı bir şekilde vücutta şişkinlik ve kızarıklıkların oluşması
  • Şiddetli eklem ağrısı, kas zayıflığı ve eklemlerde sertleşme

Sjögren sendromu akciğer tutulumu gibi ciddi bir rahatsızlığa neden olabilir. Bu sendrom sebebiyle akciğerin dokusu zarar görür, bronşlardan akciğere iletilen sıvı yoğunlaşır. Akciğer tutulmasına yakalanan kişilerde sıklıkla tıkanma, nefes darlığı gibi sorunlar ortaya çıkar.

Sjögren Sendromu Nasıl Teşhis Edilir?

Sjögren sendromu için hangi doktora gidilir sorusu üzerine düşünüldüğünde hastalığın teşhis edilebilmesi için romatoloji uzmanına görünülmesi gerektiği bilgisine ulaşılır. Romatoloji biriminde düzensiz ve yanlış çalışan bağışıklık sistemine bağlı olarak gelişen hastalıklarla mücadele edilir.

Sjögren sendromu için nasıl tanı konur diye düşünüldüğünde:

  • Doktor tarafından öncelikle hastanın şikayetleri dinlenir.
  • Ardından fiziki muayene uygulanır. Fiziki muayene sırasında kuruluk olan göz ve ağız kontrol edilir.
  • Lenf bezlerinin şiş olup olmadığına bakılır.
  • Hastanın kaslarında hassasiyet veya eklemlerinde sertlik olup olmadığı kontrol edilir.
  • Kesin bir tanı için son olarak bazı testler uygulanır.
  • Ayrıca hastanın aile geçmişinde Sjögren sendromuna yakalanan bir yakının olup olmadığı da sorgulanır.

Hastalığın teşhisi kapsamında yapılan göz ve ağız kuruluğunu ölçen testler şu şekildedir:

  1. Göz için yapılan testler
  2. Ağız için yapılan testler

Göz için yapılan testler:

  • Göz kuruluğunun ölçülebilmesi için schirmer testi ve rose bengal testi yapılır.
  • Bu testlerle gözyaşı miktarı ölçülür.
  • Gözyaşının kalitesi tespit edilir.
  • Ayrıca korneadaki kuruluğa bağlı olarak gelişen epitel hasarının ölçülmesi için boya testi de yapılır.

Ağız için yapılan testler:

  • Ağız kuruluğunu ölçmek için tükürük bezlerinden alınan örnekler laboratuvarda incelenir.
  • Bu amaçla minör tükürük bezi biyopsisi, parotis silografisi veya parotis sintigrafisi yapılır.
  • Minör tükürük bezi biyopsisi alt dudağın iç kısmından alınan tükürük örneğiyle yapılır.
  • Genel olarak tükürük testinin yapılabilmesi için en az 4 saat boyunca aç olmak gerekir.
  • Ayrıca tükürük salgısını uyaran bir uyarıcı olmaksızın 15 dakikalık süre boyunca tükürük birikmesi sağlanır.
  • Bu süreç sonunda biriken tükürük 1,5 ml altında ise ağız kuruluğu teşhisi konulur.

Ayrıca göz ve ağız testlerine ek olarak akciğer grafisi, akciğer tomografisi, kan ve idrar tahlillerine de başvurulur. 

Sjögren Sendromu Nasıl Tedavi Edilir?

Sjögren sendromunun kesin bir tedavisi yoktur. Ancak birtakım tedavi yöntemleri sayesinde hastanın daha rahat ve kaliteli bir şekilde yaşaması sağlanabilir.

Hastalığın belirtileri arasında yer alan ağız kuruluğuna karşı:

  • Bol sıvı tüketimi,
  • Düzenli diş fırçalama,
  • Şekersiz sakız çiğnenmesi önerilir.

Göz kuruluğu için ise:

  • Yapay göz damlası kullanımı tavsiye edilir.

Hastalığa bağlı olarak gelişen cilt kuruluğunun giderilmesi için:

  • Doktorun önerdiği nemlendirici kremler kullanılabilir.

Eklem ağrısı, eklemlerde sertlik ve şişlik görülmesi ile kas ağrılarının oluştuğu hastalar iltihap oluşumunun önlenmesi amacıyla kortizon içermeyen antiromatizmal ilaçları kullanabilirler.

Tükürük salgısının artırılması için:

  • Kullanılabilecek ilaç Pilokarpin’dir.
  • Pilokarpin ağız kuruluğunu yok eder ve daha fazla tükürükle gözyaşı salgılanmasını sağlar.

Bağışıklık sisteminin tedavi edilebilmesi için:

  • Hidroksiklorakin adlı ilaç doktor kontrolünde kullanılabilir.
  • Bu ilaçla halsizlik, eklem ile kas ağrıları hafifletilip bağışıklık sisteminin gözyaşıyla tükürük bezlerine olan saldırısı yavaşlatılır.

Sjögren sendromu bulunan hastaların egzersiz yapması oldukça yararlıdır. Hastalığa bağlı olarak oluşan kas ve eklem ağrıları, eklemlerdeki sertlik ve kronik yorgunluğa karşı mücadele etmeyi sağlar. Yürüyüş yapmak, yüzmek, pilates ve yoga kasların esneklik kazanmasına yardım eder.

Sjögren sendromunun tedavisinde hastaların dikkat etmesi gereken hususlar şöyledir:

  • Ağız sağlığına özen gösterilmesi ve düzenli olarak diş hekimine muayene olunması gerekir.
  • Ağız hijyeninin korunması oldukça önemlidir. Ağız gargarası, hassas diş macunlarının kullanılması gereklidir.
  • Sigara içmek tükürüğün buharlaşmasını hızlandırır ve ağzın tahriş olmasına yol açar. Bu sebeple sigara kullanımı bırakılmalıdır.
  • Burundaki kuruluk hissinin giderilmesi için tuzlu su spreyleri burnun içine sıkılarak nemlilik sağlanabilir.
  • Hastanın bulunduğu ortamdaki havanın kuru olması sakıncalıdır. Havayı nemlendirmek için nemlendirici cihazlar kullanılabilir. Klima havayı kuruttuğundan tercih edilmemesinde yarar vardır.  Kalorifer peteklerinin üzerine ıslak havlu koymak da odadaki havanın nemlenmesini sağlar.
  • Tükürük veya ter bezlerinin şişmesi farklı sağlık sorunlarına yol açabilir. Bu sebeple kulak önü, koltuk altı veya çene altında bir şişlik hissedildiğinde mutlaka doktora gidilmelidir.
  • Ciltteki kuruluğu önlemek için her banyodan sonra tüm vücuda nemlendirici sürülebilir.

Sjögren Sendromu Bitkisel Tedavisi

Bilinen kesin sonuçlu bir tedaviye sahip olmaması nedeniyle Sjögren sendromu beslenme konusunda hassas olunmasını gerektirir.

Bol sıvı tüketmek, aşırı tuzlu yememek ve ağızda tükürük salgılanmasını tetikleyen limonlu sakızların çiğnenmesi yararlıdır.

Sjögren sendromu bitkisel tedavi yöntemlerinin uygulanmasıyla göz ile ağız kuruluğunun önlenmesine yardımcı olur. Bitkisel tedavi kapsamında lahana ile karnabahar kürü yapılabilir.

Lahana kürü yapmak için:

  • 300 gramlık lahana ince ince kıyılıp 1 litrelik kaynar suda haşlanır.
  • Haşlanan lahanalar birer gün ara verilerek düzenli olarak tüketilir.

Karnabahar kürü yapmak için de:

  • 300 gramlık karnabahar 1 litrelik suyla haşlanır.
  • Lahana küründeki şekilde düzenli olarak tüketilir.

Bu iki kür sayesinde ağız ve göz kuruluğu hafifletilebilir.

Faydalandığımız Kaynaklar:

Kaynak1

Kaynak2

Kaynak3

Источник: https://evdesifa.com/sjogren-sendromu-belirtileri/

Sjögren Sendromu

Sjögren Sendromunun Belirtileri

Sjögren sendromu, ekzokrin (dış) bezlerin (tükrük, gözyaşı, vajinal salgılar, alt ve üst solunum yolu salgı bezleri gibi) öncelikle tutulduğu, sistemik otoimmün bir hastalıktır. Tükrük ve gözyaşı bezlerindeki fonksiyonel ve yapısal bozulmaya bağlı kalıcı ağız ve göz kuruluğu, hastalığın en önemli işaretidir.

Ayrıca hastalık, başta kas-iskelet sistemi olmak üzere, akciğer, damar, böbrekler, mesane, lenf nodu, karaciğer, pankreas, gastrointestinal ve sinir sistemi, gibi birçok organ ve sistemi tutulabilir.

Hastalık tek başına bulunduğunda, ‘primer Sjögren sendromu’; romatoid artrit, lupus gibi diğer otoimmün romatizmal hastalıklarda birlikte olduğunda ise ‘sekonder Sjögren sendromu’ olarak adlandırılır.

Sjögren Sendromu Kimlerde Olur?

  • Her yaşta görülebilirse de 40 yaşından büyüklerde daha sıktır. Genellikle her yüz kişiden birinde görülür. Yaşlandıkça görülme sıklığı da %5’e yaklaşır.
  • Kadınlarda erkeklere göre 9-10 kat daha fazladır.
  • Romatoid artrit, lupus, Haşimoto tiroiditi, primer biliyer siroz gibi diğer otoimmün hastalıklarla birlikteliği fazladır.

Sjögren Sendromunun Nedenleri Nelerdir?

Sjögren sendromu, otoimmün bir hastalıktır. İmmün sistem (bağışıklık sistemi), vücudumuzun savunma sistemidir. Bazı proteinler üreterek (immünglobulin gibi) veya hücreleri aracılığıyla, bizi yabancı mikroplar ve kanserden korur.

Sjögren’de, immün sistem sapkınlık gösterir, vücudun kendi hücresel yapılarına karşı savaş açmasıyla, birçok organ ve sisteme ait inflamasyon (iltihap) ve buna bağlı hasar ortaya çıkar. Buna neyin neden olduğu bilinmiyor.

Ancak, tüm otoimmün sistemik bağ dokusu hastalıklarında olduğu gibi Sjögren’de de, kişinin uygun genetik yapısıyla birlikte, çevresel faktörlerin (enfeksiyonlar, ilaçlar, toksinler vs.) etkileşimi sonucunda anormal immün yanıtın oluştuğudur.

Sjögren Sendromu Belirtileri Nelerdir?

  • Ağız kuruluğu; en az üç aydır süregelen ağız kuruluğu vardır. Hastalar, katı-nişastalı gıdaları yutarken zorlanma, konuşurken dili damağına yapışmadan yakınırlar. Tükrük salgısı, ağız ve diş sağlığı için çok önemlidir; zararlı bakterilerin yerleşmesini önler. Ağız kuruluğuna bağlı; sık diş ve diş eti problemleri, ağız içinde mantar plakları gibi hastalıklar eşlik eder.
  • Göz kuruluğu; en az üç aydır olan göz kuruluğu vardır. Gözlerde batma, yanma, kum kaçmış gibi bir his olur. Suni göz yaşı damlası ve jeli kullanma öyküsü vardır. Göz yaşı, gözde adete bir film tabaka oluşturur ve içerdiği bazı maddeler ile gözü, yabancı cisim ve enfeksiyonlardan korur. Göz kuruluğunun şiddetli olmasıyla keratit veya korneada ülserler gibi hastalıklar gelişir.
  • Genellikle iki taraflı tükrük bezlerinde kulak önünde ve çene altında (parotis veya submandibular) ağrısız şişme (kabakulak gibi ancak Sjögren’de bazen tek bazen de çift taraflı olabilir ve kabakulaktan farklı olarak ağrısızdır).
  • Eklemlerde (özellikle el eklemleri gibi küçük eklemlerde) ağrı, şişlik veya sabah tutukluğu,
  • Ciltte kuruluk veya deri döküntüsü,
  • Vajinal kuruluk,
  • Sürekli kuru öksürük,
  • Uzun süreli yorgunluk,
  • Sık üst veya alt solunum yolu enfeksiyonu (solunum yolu salgılarının azalması ile-sinüzit, farenjit, larenjit, pnömoni, bronşektazi gibi)

Sjögren Sendromunun Komplikasyonları Nelerdir?

  • Diş çürükleri, diş eti hastalıkları, ağız kokusu, ağız içinde mantar enfeksiyonu; bazen yemek borusuna kadar uzanabilir.
  • Göz kuruluğuna bağlı, ışığa hassasiyet, görmede bulanıklık, korneada ülserler.
  • Vajinal kuruluğa bağlı enfeksiyon, akıntı, ağrılı cinsel ilişki, vs.
  • Farenjit, larenjit, sık üst ve alt solunum yol enfeksiyonları
  • Daha az; akciğer (yaygın interstisyel akciğer hastalığı, plevral effüzyon, gibi), böbrekler ( renal tübüler asidoz, glomeronefrit gibi), karaciğer (hepatit, siroz gibi) problemlerine neden olur.
  • Sistit,
  • Sjögren sendromlu gebelerin sadece küçük bir kısmında, kanlarında bulunan otoantikorların (anti-SSA/anti-Ro, anti-SSB/anti-La, anti-RNP) bebeğe geçmesiyle, yeni doğanda cilt döküntüsü, kalp problemleri gibi sorunlara neden olabilir.
  • Lenf nodları: Primer Sjögren sendromlu kişilerde normal popülasyona göre 40 kat artmış, lenfoma riski vardır.
  • Nadiren nörolojik olarak sinir uçlarını tutarak; yanma, uyuşma ve karıncalanmaya neden olabilir (periferik nöropati) veya beyin dokusunu tutabilir.

Tanı ve Laboratuvar Testler:

Öncelikle ağız ve göz kuruluğu yapabilecek nedenler, ilaçlar ve hastalıklar (hepatit C enfeksiyonu, diyabetes mellitus, sarkoidoz, boyuna radyasyon uygulanması gibi) dışlanmalıdır.

  • Ağız kuruluğunu göstermek için tükrük testi yapılır. En az 4 saatlik açlıkla, tükrük salgısını uyaran olmaksızın, 15 dakika boyunca tükrük biriktirilir, 1,5mL ve altında ise ağız kuruluğu vardır.
  • Göz kuruluğunu ortaya koymak için; Schirmer test (göz yaşı miktarı), göz yaşı kırılma testi (göz yaşının kalitesi) ve boya testleri (korneada epitel hasarını göstermek için) yapılır.
  • Tam kan sayımı, karaciğer ve böbrek fonksiyon testleri, tam idrar analizi, kan elektrolitleri (sodyum, potasyum) bakılır.
  • Anti-SSA (diğer adıyla anti-Ro) ve anti-SSB (diğer adıyla anti-La) antikorlarına bakılır.
  • Ayrıca ANA ve RF antikorları da pozitif olabilir.
  • Minör tükrük bezi biyopsisi (alt dudak iç kısmından alınır)
  • Siyalografi
  • Tükrük bezi sintigrafisi
  • Akciğer grafisi, gerekirse akciğer tomografisi, gibi diğer organ ve sistemlere ait görüntüleme de yapılabilir.

Sjögren Tedavisi:

  • Ağız hijyeninin sağlanması, diş ve diş eti bakımı (ağız gargarası, sensitif-hassas diş macunlarının kullanılması gibi), tükrük salgısını uyaracak şekersiz sakız çiğnenmesi.
  • Tükrük salgısını uyarmak için sakınca yoksa, pilokarpin ve cevimelin kullanılabilir.
  • Göz kuruluğu için; suni göz yaşı ve jelleri kullanılabilir. Gerekirse siklosporin içeren damlalar göz hekimince verilebilir.
  • Hidroksiklorakin (200mg tb): İmmün sistem üzerine düzenleyici etkileri vardır. Özellikle; halsizlik, kas ağrıları ve eklem yakınmalarına iyi gelir.
  • Steroid olmayan ağrı ve inflamasyon gideren ilaçlar; kas-iskelet sistemi ağrılarında kullanılabilir.
  • Akciğer, sinir tutulumu gibi diğer organ ve sistemlerin tutulumunda, immünsüpresif tedaviler kullanılır.

Yaşam Stili ve Diğer Öneriler:

  • Kulak önünde veya çene altında veya vücudunuzda gelişebilecek şişliklerde, hemen doktorunuza başvurun.
  • Ağız sağlığınıza özen gösterin ve düzenli diş hekiminize kontrole gidiniz.
  • Tuzlu su spreyleri kullanarak burnunuzu nemlendirebilirsiniz.
  • Bulunduğunuz ortamın nemli olması çok önemlidir. Bu nedenle ev veya iş yerinizde oda nemlendirici cihazlar (ev tipi-buhar makineleri) koyabilirsiniz. Havalandırma ve klimalar kuruluğunuzu artıracaktır. Eğer kullandığınız suni göz yaşı, gözde kaşıntı ve kızarıklığa neden oluyorsa, doktorunuza danışarak başka birine geçebilirsiniz.
  • Bol sıvı tüketin ve ağzınızda tükrük salgısını uyaran limonlu veya farklı aromalardaki şekersiz şeker veya sakız dolaştırabilirsiniz.
  • Cilt kuruluğu için yoğun nemlendirici losyonları, banyodan hemen sonra; henüz cilt nemliyken kullanabilirsiniz.
  • Her yıl grip aşısı ve uzun etkili zatürre aşınızı olun.

(Prof. Dr. Nuran Türkçapar, Güncelleme 02.12.2018)

Ağız Kuruluğu

İki Taraflı Tükrük Bezi Şişliği

Schirmer Testi

Yaygın Diş Çürükleri

Источник: https://www.romatizmahastaliklari.com/tr/icerik/9/sjogren-sendromu

Sjögren Sendromu Nedir? Sjögren Sendromu Belirtileri – Sağlık Ocağım .NET

Sjögren Sendromunun Belirtileri

Sjögren sendromu, ezokrin bezlerinin işlev bozukluğuna yol açan enflamasyonel bir otoimmün hastalıktır. Sjögren sendromu yıllardır araştırılmasına rağmen, kesin tedavisi bulunmamıştır.

 Sjögren sendromu, ağız kuruluğu ve göz kuruluğuna neden olan lakrimal ve tükürük bezlerini etkileyen, vaskülit stopeniler ve nörolojik semptomlar gibi birçok branşı ilgilendiren otoimmün enflamatuar bir hastalık olarak tanımlanabilir.

Sjögren sendromu, 20 yaşın altında nadir görülebileceği gibi, her yaş grubunda ve her ırkta görülebilen ve 40-45 yaş üzeri kadınlarda daha sık görülen bir hastalıktır. Sjögren sendromlu hastaların geneli kadındır.

Sjögren sendromunun genetik geçişli olma özelliği vardır.

Sjögren sendromunun nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, genetik faktörler, viral enfeksiyonlar ve hormonal etkenler gibi faktörlerin sjögren sendromuna etken olduğuna dair bilgiler mevcuttur.

Sjögren sendromu tipleri

Sjögren sendromu iki ana grupta değerlendirilir. Birincisi primer sjögren sendromu, ikincisi ise sekonder sjögren sendromudur.

Primer (birincil) sjögren sendromu : Kendi kendine meydana gelir ve başka bir hastalık ile ilişkisi yoktur.

Sekonder (ikincil) sjögren sendromu : Romatoid artrit, lupus eritematozus, polimiyozid gibi iltihaplı romatizmal hastalıkların bazı tipleri ile birlikte oluşur.

Sjögren sendromu hangi organlara zarar verir?

Sjögren sendromunda lenfosit olarak bilinen bir beyaz kan hücresi göz yaşı ve tükürük bezleri gibi bezleri ve vajina bezlerini etkileyerek kuruluğa yol açar.

Lenfositler bu bezlerin işlevini bozarak salgı üretmelerine engel olurlar.

Sjögren sendromu vücutta başka yapıları da etkiler ve akciğerler, böbrekler, karaciğer, sinir sistemi, tiroid bezleri, eklemler ve beyinde iltihaplanmalara neden olur.

Sjögren sendromu belirtileri

Sjögren sendromunun belirtileri kişiye ve tuttuğu bölgeye göre değişiklik gösterir ve bu nedenle farklı şikayetler ortaya çıkar.

  1. Sjögren sendromu ve ağız problemleri belirtileri : Ağızda normal olarak tükürük vardır ve yutmaya ve çiğnemeye yardımcıdır. Sjögren sendromu olan hastalarda normalde daha az tükürük üretimi vardır ve bu durum yutmayı, çiğnemeyi ve konuşmayı zorlaştırır. Bu durum nedeni ile tat alma duyusu da bozulur.
  2. Sjögren sendromu ve göz problemleri belirtileri : Gözler hep kuru ve içinde kum varmış gibi hissedilir. Gözlerde yanma kızarıklık, uyurken aşırı çapaklanma, güneşe karşı aşırı hassasiyet gibi şikayetler görülür. Gözde ya da gözlerde en az 3 ay devam eden göz kuruluğu, kum varmış hissi ve çapaklanma oluyor ise sjögren sendromunu düşündürebilir. Sjögren sendromu tedavi edilmez ise gözlerde ülsere ve görme kaybına yol açabilir.
  3. Sjögren sendromu ve tükürük bezleri problemleri : 3 adet büyük tükürük bezi tükürük üretir. Bu tükürük bezleri kulakların önünde, yanak altında ve ağzın arkasında bulunur. Bu bezler şişmiş şekilde hissedilebilir. Bu durum kabakulak ile karışabilir. Bu bezler şiştiğinde ateş yükselmesi görülebilir.
  4. Sjögren sendromu ve diş problemleri : Dişlerin daha fazla çürümesi ağız kuruluğuna bağlı gelişebilir. Tükürük bakterilere karşı koruyucu enzimler içerir ve bu maddeler ağız içerisini bakterilerden korur. Tükürüğün azalması sonucu bu maddeler de azalır ve dişler daha fazla çürür.
  5. Sjögren sendromu ve ağız içi yaraları belirtileri : Ağız kuruluğu şikayeti olan insanlarda genellikle ağız içerisinde yanma, kızarıklık oluşabilir. Bunun nedeni ağız içerisinde oluşan küçük mantarlar olabilir.
  6. Sjögren sendromu ve boğaz problemleri belirtileri : Boğazda kuruluk ve gıcık yapan his oluşur.
  7. Sjögren sendromu ve burun problemleri belirtileri : Burunda tıkanıklık, burunda kuruluk hissi, koku hissinde azalma ve burun kanamalarına neden olabilir.
  8. Sjögren sendromu ve akciğer problemleri belirtileri : Kuru öksürük, ses kısıklığı, zatürre, bronşit gibi problemler ortaya çıkabilir.
  9. Sjögren sendromu ve vajina problemleri belirtileri : Vajina kuruluğu olacağı için vajinada ağrı, yanma ve cinsel ilişki sırasında ağrı ve kuruluk hissine neden olur.
  10. Sjögren sendromu ve yorgunluk belirtileri : Yorgunluk sjögren sendromunun en sık görülen şikayetlerinden biridir. Yorgunluk hastalığın kendisinden dolayı ortaya çıkabildiği gibi, kronik hastalığın getirdiği stresten dolayıda görülebilir.
  11. Sjögren sendromu ve görülen diğer belirtiler : Görülebilen diğer şikayetler eklem ağrıları, kulak problemleri, kas zayıflığı, cilt kuruluğu, kabızlık, sinirlerin iltihaplanması nedeni ile uyuşma, karıncalanma hisleri ve lenf bezlerinin şişmesi gibi şikayetler de görülebilen şikayetlerdir. Bütün bu şikayetler nedeni ile hastalık doktor takibi gerektirir.

Sjögren sendromu teşhisi

Sjögren sendromu belirtileri

Sjögren sendromunun teşhisinde hastalığın geçmişine, hastanın şikayetlerine, fizik muayene ve bazı testlere bakılarak teşhis konulmaya çalışılır.

Doktor muayenede hastaya, hastalığı ve şikayetleri hakkında sorular sorar. Muayene sırasında gözler, tükürük bezleri, ağız içi, lenf bezleri, kas hassasiyeti, eklemlerin iltihabı kontrol edilir.

Fizik muayeneden sonra tutulan organa göre uygun tetkikler istenir.

Sjögren sendromu teşhisinde göz için yapılan testler: Schirmer testi ve rose bengal testi gibi testler göz kuruluğu için yapılan testlerdir.

Sjögren sendromu teşhisinde tükürük bezleri için yapılan testler : Tükürük bezlerinden alınan örneklerin laboratuvar incelemeleri yapılır ve deneyimli bir uzman tarafından değerlendirilir. Parotis silografisi ve parotis sintigrafisi, tükürük bezi biyopsisi gibi teşhis yöntemleri de kullanılır.

Bunların dışında akciğer grafisi, kan ve idrar testleri, dudak biyopsisi, EEG testi gibi tetkikler de istenir.

 Sjögren sendromu, romatoid artrit, fibromiyalji sendromu, lupus eritematozus, kronik yorgunluk sendromu ve multipl skleroz ile birlikte de görülebilir ya da bu hastalıklar ile karışabilir.

Göz kuruluğu, ağız kuruluğu, vajina kuruluğu gibi kuruluklar ilaç kullanımına (antidepresanlar ve hipertansifler gibi) bağlı da meydana gelebilir.

Sjögren sendromunda tanıyı koymak, testleri yürütmek, semptomları ortaya çıkarabilmek ve hastalığın kontrolünü sağlayabilmek amacı ile en önemli sorumluluk romotoloji uzmanlarına düşmektedir. Sjögren sendromu teşhisini doğrulayacak tek bir test yoktur.

Sjögren sendromu tedavisi

Sjögren sendromu için kesin bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır. Tedavi hastanın şikayetleri doğrultusunda şikayetlere yönelik yapılır ve hastanın daha rahat ve kaliteli yaşaması sağlanmaya çalışılır.

Her hastanın şikayetleri aynı olmadığı için tedavi planı doktor tarafından hastanın ihtiyaçlarına göre bireysel olarak planlanmalıdır.

Bu hastalıkta düzenli doktor kontrolü ve düzenli diş kontrolleri mutlaka yapılmalıdır.

Göz kuruluğu için yapay göz yaşı ve göz damlaları verilir. Ağız kuruluğu için düzenli ve bol sıvı alımı, şekersiz sakız çiğneme, düzenli diş fırçalama gibi yöntemler uygulanır. Cilt kuruluğu olan hastalar doktorun önerdiği nemlendirici kremleri kullanabilir. Ayrıca evde ve iş yerlerinde buhar makineleri bulunulan ortamın nemi için önemlidir.

Eklem ağrıları, şişlikler, katılık, kas ağrıları olan hastalara enflamasyonu önlemek için içeriğinde steroid olmayan antiromatizmal ilaç tedavileri verilir.

Daha ağır hastalara kotizonlu ilaç tedavisi verilebilir. Fakat mutlaka doktor kontrolü altında olması gereklidir.

Eğer hastada eşlik eden başka bir romatizmal hastalık (romatoid artrit, lupus eritematozus ve benzeri) bunların tedavisi de yapılmalıdır.

Sjögren sendromlu hastalar nelere dikkat etmeli?

Sjögren sendromu hastalığı olan hastaların egzersiz yapmaları, yüzmeleri, yürümeleri eklemlerin rahatlaması ve elastikiyetini kaybetmemesi için çok önemlidir. Egzersizler eklem hareketlerini rahatlattığı için tedavi programında yer almalıdır. Hastalar hastalığı hakkında bilgilendirilmeli ve hastaların stresleri azaltılmalıdır.

Sjögren sendromlu kadın hastaların kanında yüksek bulunan ”antikor” seviyesi nedeni ile bebeklerin kalp rahatsızlığı ile doğmasına neden olabilir.

Bu nedenle hamile kalmak isteyen ya da hamileliği başlamış kadınlar doktorlarına danışmalıdır. Sjögren sendromu ölümcül bir hastalık değildir. Fakat ağız kuruluğu ve göz kuruluğu tedaviye rağmen sürebilir.

Bu nedenle yapay nemlendirici kullanımı ve diş kontrolleri ihmal edilmemelidir.

Romatolojik hastalıklar ile ilgili benzer sağlık yazıları

Источник: https://www.saglikocagim.net/sjogren-sendromu-nedir-sjogren-sendromu-belirtileri/

Sjögren sendromu nedir? Neden olur? Belirtileri ve tedavisi

Sjögren Sendromunun Belirtileri

Sjögren ayrıca böbrekler, mide-bağırsak sistemi, kan damarları, akciğerler, karaciğer, pankreas, ve merkezi sinir sistemi gibi organların fonksiyon bozukluğuna sebep olabilir. Ayrıca bu hastalarda lenfoma gelişme riski daha yüksektir.

Sjögren sendromu nedenleri

Sjögren sendromu otoimmün bir hastalıktır. Bağışıklık sisteminiz yanlışlıkla vücudunuzun kendi hücrelerine ve dokularına saldırır. Kesin nedeni tam olarak bilinmemektedir. Ancak bilim adamları kusurlu bazı genlerin hastalık riskini arttırdığını düşünüyorlar.

Ardından oluşan bir bakteri veya virüs kaynaklı enfeksiyon hastalığı tetikler ve bunun sonucunda bağışıklık sistemi harekete geçer. Normalde mikroplara karşı saldırıyı yönlendiren beyaz kan hücreleri, kusurlu gen sebebiyle tükürük ve gözyaşı yapan bezlerdeki sağlıklı hücrelere saldırır.

Bu saldırı kendiliğinden sonlanmaz. Eğer tedavi olunmazsa semptolar artarak devam eder.

Sjögren sendromunda diğer risk faktörleri şöyledir:

  • Hormonlar: Bu hastalık kadınlarda erkeklere oranla çok daha fazla görülmektedir. Kadınlık hormonu östrojen, kadınlarda erkeklere göre çok daha yaygın olduğu için hastalıkta risk oluşturuyor olabilir.
  • Diğer otoimmün hastalıklar: Sjögren sendromu romatoid artrit veya lupus gibi diğer otoimmün hastalıklarla ortaya çıkabilir. Bu ikincil Sjögren sendromu olarak bilinir. Birincil Sjögren sendromu, ilgili başka bir koşulun olmadığı durumdur.

Sjögren sendromu belirtileri

  • Ağız kuruluğu: Ağız normalde tükürük içerir ve çiğneme ve yutmaya yardım eder. Sjögren Sendrom’lu hastalar, normalden daha az tükürük üretirler. Bu da çiğnemeyi, yutmayı ve konuşmayı zorlaştırır. Bu ayrıca tat alma hissini azaltabilir.
  • Göz kuruluğu: Gözler kuru, kumlu hissedilir. Gözlerde yanma ve kızarıklık olabilir.

    Uyurken fazla mukus (çapak) göz kenarlarında birikebilir. Gözleriniz güneş ışığına karşı daha duyarlı olabilir. Eğer iyi tedavi edilmezse Sjögren Sendromu gözlerde kör noktalara ve korneal ülsere (göz küresinin dış kısmında yara) yol açabilir. Nadiren bu durum görme kaybına yol açabilir.

  • Şişmiş tükürük bezleri: Tükürük bezleri dilin altında, kulakların önünde yanak altında ve ağzın arkasında yerleşiktir. Bu bezler şişmiş olarak görülebilir veya hissedilebilir. Kabakulak ile karışabilir. Bazen hassas hale gelip ateş de eşlik edebilir. Sjögren Sendromu’nda hastaların yaklaşık yarısında şişmiş bezler görülür.

  • Diş çürükleri: Bu ağız kuruluğundan kaynaklanan genel bir sorundur. Tükürük bakteri öldürücü maddeler (enzim) içerir ve bu maddeler bakterilere karşı savaşır. Böylece diş çürümelerine karşı koruyucu görev yapar. Tükürük azaldığı zaman daha az enzim üretilir. Bundan dolayı dişlerde daha kolay çürükler oluşur.

  • Ağız içinde mantar enfeksiyonu: Kuru ağızlı insanların çoğunda ağızda yanma ve kızarıklık mevcuttur. Bu şikayet ağızda küçük miktarda bulunan Candida adı verilen bir mantar tarafından oluşturulur.
  • Burunda, boğazda ve akciğerlerde kuruma: Kuruluk; boğazın kuru ve gıcıklayıcı bir hisse sahip olmasına neden olur.

    Kuru öksürük, ses kısıklığı, koku hissinde azalma ve burun kanamasına neden olabilir. Kuruluk, zatüre, bronşit ve kulak problemlerine yol açabilir.

  • Vajina kuruluğu: Sjögren Sendromu kuruluktan dolayı vajinada ağrıya ve irritasyona yol açabilir. Cinsel ilişkinin kadın için ağrılı hale gelmesine neden olur.

  • Yorgunluk: Sjögren Sendromunun sık bir bulgusudur. Hastalığın kendisinden dolayı meydana gelebileceği gibi, kronik hastalığa sahip olmanın verdiği fiziksel ve emosyonel stresin bir sonucu olarak da gelişebilir.

Sjögren Sendromu ile ilgili diğer sorunlar; iltihaplı ve ağrılı eklemler, kas güçsüzlüğü, kuru deri, döküntüler, kabızlık, sinirlerdeki iltihaba bağlı olarak uyuşukluk hissi, karıncalanma ve şişmiş lenf bezleridir. Bunlar doktor takiplerinin devamının önemini gösterir.

Ağızda kuruluk, gözde yanma varsa dikkat! Nedeni sjögren sendromu olabilir

Sjögren sendromu ve lenfoma

Bu hastalık bir kanser değildir. Ancak, bu hastalığın seyrinde B lenfosit olarak bilinen bazı kan hücrelerinden köken alan lenfomalara yatkınlık artmıştır. O nedenle bu hastaların periyodik olarak bu açıdan takibi şarttır.

Öncelikle belirtileriniz hakkında sorular sorulur. Ardından sendromun en temel problemlerini kontrol etmek için gözlerinize ve ağzınıza bakılır. Ancak Sjögren sendromuna benzer semptomlar başka hastalıklarda da görüldüğü için fizik muayene tek başına teşhis için yeterli değildir.

Kan testleri

Aşağıdakileri kontrol etmek için sizden kan testi istenebilir:

  • Farklı tipte kan hücrelerinin seviyeleri
  • Sjogren sendromunda sık görülen antikorların varlığı
  • Enflamatuar (iltihap) durumlarının tespiti
  • Karaciğerde ve böbreklerdeki sorunların belirtileri

Göz testleri

  • Göz kuruluğu testi: Doktorunuz Schirmer gözyaşı testi denilen bir testle gözlerin kuruluğunu ölçer. Gözyaşı üretimini ölçmek için alt göz kapağınızın içine küçük bir filtre kağıdı yerleştirilir. 5 dk. beklendikten sonra kağıdın ne kadarının gözyaşıyla ıslandığına bakılır.

  • Kornea muayenesi: Ayrıca bir göz doktoru gözünüze korneada oluşan zararın görülmesini kolaylaştıran bir damla damlatır ve gözünüzün yüzeyini yarık lamba olarak adlandırılan bir büyütme cihazı ile inceler. Gözyaşı tabakası çok düzensiz ise, Sjögren sendromundan şüphelenilebilir.

Görüntüleme testleri

Bazı görüntüleme testleri tükürük bezlerinin işlevini kontrol edebilir.

  • Sialogram: Kulaklarınızın önündeki tükürük bezlerine boya enjekte edilir ve özel bir X-ışını ile bu boya izlenir. Böylece ağzınıza ne kadar tükürüğün aktığı tespit edilebilir.
  • Tükürük sintigrafisi: Bu nükleer tıp testinde, damara radyoaktif izotop enjekte edilir ve bu maddenin tüm tükürük bezlerinde ne kadar hızlı ulaştığını görmek için bir saatten fazla bir süre hasta izlenir.

Sjogren sendromunda görülen inflamatuar hücre kümelerinin varlığının tespiti için dudak biyopsisi de yapılabilir. Bu test için dudağın iç kısmından çok küçük bir doku parçası çıkarılıp mikroskop altında incelenir. İşlem için lokal anestezi uygulanır.

Turner Sendromu nedir? Belirtileri, nedenleri ve tedavisi

Sjögren sendromu tedavisinde kullanılan ilaçlar

Belirtilerinize bağlı olarak, doktorunuz aşağıdaki ilaçları önerebilir:

  • Göz iltihaplanmasını azaltmak için: Şiddetli veya orta derecede göz kuruluğunuz varsa, göz doktorunuz tarafından siklosporin (Restasis) veya lifitegrast (Xiidra) gibi reçeteli göz damlaları önerilebilir.
  • Tükürük üretimini arttırmak için: Pilokarpin (Salagen) ve cevimeline (Evoxac) gibi ilaçlar tükürük ve bazen de gözyaşı üretimini artırabilir. Yan etkileri arasında terleme, karın ağrısı, kızarma ve fazla idrara çıkma sayılabilir.
  • Özel komplikasyonlar için: Eğer artrit semptomları geliştirirseniz, nonsteroidal antiinflamatuar ilaçlardan (NSAII) veya diğer artrit ilaçlarından faydalanabilirsiniz. Ağızda oluşan mantar enfeksiyonları ise antifungal ilaçlar ile tedavi edilmelidir.
  • Sistemik semptomlar için: Sıtma tedavisinde kullanılmak üzere tasarlanmış bir ilaç olan hidroksiklorokin (Plaquenil), Sjögren sendromunun tedavisinde genellikle yararlıdır. Metotreksat (Trexall) gibi bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar da reçete edilebilir.

Punktum tıkacı

Varolan gözyaşının gözyaşı kanallarından akmasını engellemek ve göz içinde bir süre daha kalmasını sağlamak için kanallara kollajen veya silikon tıkaçlar yerleştirilir. Bu tıkaçlara “Punktum tıkacı” adı verilir. Basit ve ağrısız bir prosedürdür.

Sjögren sendromu hangi organları etkiler

Sjögren Sendromu, eklemlerde ağrı, şişme; deride döküntü, akciğer tutulumu, böbrekte taş oluşumu ve böbrekte kireçlenme gibi ek sorunlara neden olabilir. Ayrıca kemik iliğini etkileyerek kan hücrelerinde düşmeye de yol açabilir.

Ağız kuruluğu nedeni ile dişlerde erken ve tekrarlayan çürümeleri olabilir. Göz kuruması nedeni ile yıllar içinde sklera denilen gözün ön tabakasında aşınmalar, hatta delinmeler olabilir. Sinir uçlarını etkileyerek nöropati yapabilir.

Gebelik olursa bazı olgularda bebekte kalp sorunlarına yol açabilir.

Klinefelter Sendromu nedir? Belirtileri, nedenleri ve tedavisi

Göz kuruluğu için:

  • Kuru, dumanlı veya rüzgarlı yerlerden kaçının. Evde havayı nemlendirmke için nemlendirici kullanmak çok işe yarayabilir.
  • Gözyaşı azaldığında gözdeki partiküller yeterince yıkanıp temizlenemez. Bu yüzden gözünüzü ovuşturmayın. Korneanızı yanlışlıkla çizebilirsiniz.
  • Uzun süre okumayın, televizyon seyretmeyin ve telefon ekranına bakmayın.
  • Dışarı çıkarken rüzgârı kesmeye yardımcı olacak kenarlı şapka giyin ve güneş gözlüğü takın.
  • Göz kapaklarınızı düzenli olarak temizleyin.
  • Düzenli göz muayenesine gidin.
  • Bir ilaç kullanmadan önce prospektüsünü okuyun. Göz kuruluğuna neden olan ilaçları kullanmamaya çalışın.
  • Gözlerinizi nemli tutmaya yarayan yapay göz yaşı damlalarını deneyebilirsiniz.

Göz damlalarını günde üç kereden fazla kullandığınızda gözlerinize zarar verebiliriler. Bu yüzden koruyucu maddeler içeren damlalardan kaçının.

Ağız kuruluğu için:

  • Ağız hijyeninize özen gösterin. Dişlerinizi günde iki kez florürlü diş macunu ile fırçalayın
  • Şekerli yiyecek ve içeceklerden kaçının.
  • Antibakteriyel gargara kullanın
  • Bolca su için
  • Düzenli olarak şekersiz sakız çiğneyin veya buz küpleri emin.
  • Dudaklarınız kuru ve çatlamışsa dudak kremi kullanın
  • Alkolden kaçının
  • Sigara içiyorsanız bırakın
  • En az altı ayda bir diş muayenesi yaptırın
  • Ağız kuruluğuna neden olabilecek ilaçlardan kaçının

Ayrıca, eczanelerden alabileceğiniz tükürük üretimini arttıran ve ağzı nemli tutmaya yardımcı olan spreyler, pastiller (ilaçlı tatlılar) ve jeller kullanabilirsiniz. Ancak bu ürünler, ağız enfeksiyonlarını tükürüğün yaptığı gibi önlemeye yardımcı olmaz, bu yüzden ağız hijyeni hala çok önemlidir.

Cilt kuruluğu için:

  • Her gün nemlendirici bir krem kullanın.
  • Sert ve parfümlü sabunlardan kaçının. Bunun yerine nemlendiricili sabunları tercih edin.

Vajinal kuruluk için:

Vajinal kuruluk için önerilen çözümler şunlardır:

  • Yağlayıcılar: Cinsel ilişki öncesi kuruluktan hemen kurtulmak için vajinaya uygulayabileceğiniz sıvılar veya jeller
  • Nemlendiriciler: Daha uzun süre boyunca vajinanın nemli kalmasını sağlayan kremler
  • Hormon tedavileri: Vajinaya yerleştirilen östrojen ilaçları veya hormon replasman tedavisi (HRT)



Göz kuruluğu için

  • Hindistancevizi yağı: Kuru ve kaşınan gözlerinizi rahatlatmak ve korumak için organik hindistancevizi yağını göz çevrenize uygulayabilirsiniz.
  • Keten tohumu yağı: Yapılan araştırmalarda omega-3 yağ asitlerinin eksikliği ile göz kuruluğu arasında bağlantı bulunmuştur.

    Her gün 1 çorba kaşığı yüksek kaliteli, soğuk preslenmiş ve organik keten tohumu yağını beslenmenize ekleyebilirsiniz.

Ek olarak, göz kuruluğu tedavisinde esansiyel yağ asitlerinin topikal uygulamasını destekleyen bazı kanıtlar vardır. Ancak kullanılacak yağ temiz ve parçacıklardan arındırılmış tıbbi bir yağ olmalıdır.

Dudak kuruluğu için lavanta-nane dudak merhemi

Malzemeler:

  • 1 çorba kaşığı hindistan cevizi yağı
  • 1 çorba kaşığı balmumu
  • 2 yemek kaşığı karite (shea) yağı
  • 7 damla nane esansiyel yağı
  • 7 damla lavanta esansiyel yağı
  • Dudak kremi kapları veya boş ruj tüpleri

Yapılışı:

  • Küçük bir tencerede kısık ateşte balmumu, hindistancevizi yağı ve karite yağını eritin.
  • Tencereyi ocaktan alın ve içine lavanta ve nane yağlarını ekleyin.
  • Yağları birbirine iyice karıştırmak için bolca çırpın.
  • Dudak kremi kaplarına veya kova borularına hızlıca dökün.
  • Sertleşene kadar tezgaha soğumaya bırakın.

Bu karışımı dudağınız kurudukça hatta kurumadan önce kullanabilirsiniz.

Ağız mantar enfeksiyonu için, tarçın yağı kullanabilirsiniz. Araştırmacılar, tarçın yağının mantar enfeksiyonlarıyla savaşmanın en iyi yollarından biri olduğunu belirtiyorlar.

En iyi sonucu alabilmek için, semptomlar devam ederken, her gün tarçın yağı, limon ve bal eklediğiniz birkaç bardak çay içebilirsiniz. Çok sıcak suyu bir dilim limonun üzerine dökün ve üç ila dört dakika bekletin.

Karıştırın ve limon dilimini çıkarın. İçine 1 tatlı kaşığı bal ve 6 ila 8 damla tarçın yağı ekleyin.

Kaynaklar ve Referanslar: 1- Self-Manage Symptoms of Sjögren’s Syndrom, 2- What is Sjögren's?, 3- Sjögren's syndrome

Источник: https://www.medikalakademi.com.tr/sjogren-sendromu/

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.

    ×
    Рекомендуем посмотреть