Spor Yapan Da Yaralanan Da Artıyor!

Baş yada Kafa üstü düşme, çarpma ve darbe sonucu oluşan yaralanmalar hayati bir mesele olduğunda, bu konu ilkyardım çok önemlidir. Fakat bu yaralanmalar 2 farklı biçimde görülebilir. Açık veya kapalı olarak gözüken bu yaralanmaları, ayrı ayrı ilkyardım bilgilerini öğrenmeliyiz.

Açık Kafa Yaralanmaları Nedir? İlkyardım nasıl yapılmalı?

Gözle görülebilen baş yada kafadaki yaralanmalardır. Çarpma yada batma gibi durumlarda, şişlik yada kanlı olabilir. Çarpmada İlk müdahale buz ile ve temiz bir bez ile hafiften baskı yapılmalı. Sağlık kuruluşuna götürülmeli. Baş yada kafa yarı oturur şekilde hastaneye nakledilir.

Çarpma yada darbede kulaktan veya burundan açık kırmızı renkli kanama ya da kanla birlikte berrak sıvı geliyorsa, BOS ( beyin-omurilik sıvısı) geliyor demektir. Bu gibi durumlarda kanayan burna ya da kulağa sıvı akışının engellenmemesi gerekir. Serbest bir temiz gazlı bez konularak sıvı çıkışına izin verilir. Kesinlikle tampon yapılmaz!.

Eğer BOS (beyin-omurilik sıvısı) kulaktan geliyorsa, ilk pansuman bezi konulur ve yaralı kulağın tarafına yan yatırılır, acilen hastaneye getirilir.

Kapalı Kafa Yaralanmaları Nedir? İlkyardım nasıl yapılmalı?

En tehli olan yaralanma şeklidir. Fiziksel anlaşılmayan bir durum olduğundan, vurma, çarpma, düşme, darbe sonrası veya yüksek tansiyonu olan kişilerde aşağıdaki belirtiler görüldüğünde acilen hastaneye gidilmeli.

Şiddetli olanlarda ise bilinci kapalıysa yan yatırılarak, bilinci yerindeyse baş yüksekte olacak şekilde yatırılarak, hastaneye götürülmelidir.

Kapalı Baş Kafa Yaralanmalarında görülen belirtiler:

  • Ağız dolusu aşırı kusma,
  • Birdenbire başlayan baş ağrısı, baş dönmesi veya kulak çınlaması,
  • Bacak ve kol’da karıncalanma, uyuşma, ilerleyen kuvvet kaybı, felç,
  • Nedensiz uyku hali, konuşmada pelteklik, konuşurken saçmalama, kendini kaybetme, bilinç kaybı,
  • Nefes almada yavaşlama, derin nefes çekme, sesli solunum, hızlanan ve yavaşlayan solunum,
  • Nabızda değişiklikler, vücut ısısında yükselme (kan basıncında yükselme),
  • İç Kanama ilerledikçe göz bebekleri büyüklüğünde farklılık (Anizokori), çift görme, görmede bulanıklık.

Yukarıda bahsedilen nedenler sonucunda bu belirtilerden biri veya birkaçı görülürse, yukarıda anlatıldığı şekilde hemen hastaneye götürülmelidir.

Baş yada Kafa yaralanmalarında ilk yapılması gerekenler nelerdir?

Baş yada kafa bölgesinde derinin altında oluşan şişiklik ve kanama var ise  ilk yapılacak işlem, buz yada soğuk kompres koymaktır. En azından kanama ve şişliğin büyümesine engelleyebilirsiniz.

Yalnız buz kütlesini direk değilde bir ince bezin içine koyarak bölgeye tutun. 20 yada 30 dakika gerekirse 4 saate kadar arada sırada koyulabilir.Fakat kaza sonrası 1 gün geçtikten sonra pek bir anlamı kalmaz.

Hazırda buz yoksa dolaptaki donmuş ne varsa, ince ve temiz bezin içine koyarak kullanabilirsiniz. Fakat en iyisi sıvı yani jel şeklinde olan buz kütleleridir.

Tüm darbelerde ve kanamalarda işinize yarayacak olan sıvı buz  kütleleri her evde ve iş yerinde olması elzemdir. Tüm spor malzemesi satan yerlerden alabilirsiniz.

Eğer bulamassanız size evde nasıl yapacağınız ile ilgili bir yazımız var.Aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz.

Yumuşak yüzeylere kafa çarpması şiddetli değil ve boyundan büyük bir yükseklikten düşmesse aynı zamanda baygınlık yaşamadıysa doktora gitme yerine buz torbası ile evde destek sağlayabilirsiniz. Yatarak dinlenme ve bir ağrı kesici alınabilir.

Baş yada kafada kanlı yarılmalar da olabilir. Bu durumda kanama artmaması için soğuk kompress ve temiz bez ile acilen sağlık kuruluşuna gidilmelidir.

Başına darbe alan kişi 24 saat yalnız kalmamalı, bisiklet dahil araç yada makine kullanmamalı. Uçak seyahatinde bulunmamalıdır.

Derin açılmış yaralanmalar kesinlikle uzman ister, sizin evde yapacak bir donanımınız yok. Ulaştırma işinde becerikli ve nakilde bölgeyi temiz tutmalıdır.Bu gibi yaralanmalarda Doktor tarafından zımbayla, dikişle veya özel bir deri yapıştırıcısıyla yapıştırılır. Son aşının üzerinden 5-10 sene geçmişse tetanos aşısı yapılır.

Kapalı gizli yaralanmalarda kesinlikle yaralının uyumasına engel olun ve Hemen acil servise gidin!

Источник: https://www.gelgez.net/bas-yada-kafa-yaralanmalarinda-ilkyardim-nasil-yapilmali/

Spor yaralanmaları: Yüzde 75’i sporcunun kendisinden kaynaklanıyor!

Spor Yapan Da Yaralanan Da Artıyor!
Spor yaralanmaları: Yüzde 75’i sporcunun kendisinden kaynaklanıyor!

Ancak ne yazık ki yeterli hazırlık yapmamaktan kaynaklanan spor yaralanmaları da hayatımızın ortasına bir anda giriverdi.

Yaz sıcaklarını yaralanmalara mahkum bir şekilde yatarak geçirmek istemiyorsanız dikkat etmeniz gerekenleri ve en çok karşılaşılan spor yaralanmalarını Hastane Derindere Ortopedi ve Travmatoloji Bölümü Uzmanı Op. Dr.

Yavuz Çırpıcı konuştuk.

Sağlıklı yaşamın temeli olan spora uzun süre ara verip; hızla forma girmek için yeterince ön hazırlık yapmadan başlanan sporun ciddi yaralanmaları beraberinde getireceğini belirten Op. Dr. Yavuz Çırpıcı; ‘Spor yaralanmaları vücudun limitleri üzerinde zorlanmasından kaynaklanır ve özellikle kas, eklem ve bağ dokularının zarar görmesiyle oluşur.

Yapılan sporun türü, harcanan kuvvet ve sporcunun yaşı gibi birçok faktöre bağlı olarak değişiklik gösterse de sportif travmaya en fazla maruz kalan bölge diz eklemidir. Diz ekleminden sonra en çok yaralanma ayak bileği, kalça ve kasık bölgesi, omuz eklemi, ayak uyluk bölgesi, omurga dirsek eklemi, el bileği ve elde görülür.

Aynı şekilde futbol, basketbol, boks gibi birebir temas gerektiren sporlarda daha sık; tenis, atletizm gibi bireysel sporlarda daha düşük oranlarda görülür. Bu yaralanmaların dışında tenisçi ve golfçü dirseği, futbolcu kasığı, güreşçi kulağı, voleybolcu omzu şeklinde adlandırılan yaralanmalar da görülebilir’ açıklamasında bulundu.

En sık görülen spor yaralanmaları:

  • Adale tendon yaralanmaları; kas gerilme ve ezilmesi, kas liflerinde yırtılmalar, tendon kopmaları, (Aşil tendon kopmaları, omuz rotator adale yırtıkları, quadriseps tendon yırtıkları, kasıkta tendon kopmaları, uyluk arkasında hamstring yırtıkları)
  • Bağ (ligaman) yaralanmaları; eklemlerde burkulma ve dönmeler sonucunda bağlarda gerilme, esneme ve kopmalar (ayak bileği burkulması ile bağ yaralanmaları, diz iç yan, dış yan ve çapraz bağ yaralanmaları)
  • Kırıklar ve çıkıklar; Temas sporlarında travmanın şiddetine, yönüne ve düşme şekline göre çeşitli kemik kırık ve çıkıkları gelişir (Omuz, dirsek ve parmak çıkıkları, köprücük kemiği, el bileği, ayak bileği, el ve ayak tarak kemikleri, dirsek bölgesi kemiklerde ve diz çevresi kemiklerde kırıklara rastlanır.

Spor yaralanmalarının %75’i sporcunun kendisinden kaynaklanır!

Spor yaralanmalarının çok büyük bir bölümü sporcunun kendisinden kaynaklanan nedenlere dayanır. Başka kişilerden kaynaklanan yaralanmaların oranı çok düşüktür. Sporcunun kendisinden kaynaklanan nedenleri; yaş, cinsiyet, fiziksel uygunluk, yapısal bozukluk, temel tekniklerde bozukluk, aşırı yorgunluk, kötü alışkanlık, psikolojik faktörler gibi sıralamak mümkündür.

Bunun yanında yaralanmalarda konsantrasyon yetersizliği, aşırı hırs gibi psikolojik faktörler önemlidir.

Sporcunun dışında spor türü, aşırı sıcak/soğuk, yetersiz aydınlatmanın olduğu ortamlar, sporun yapıldığı düzgün ve esnek olmayan sert zemin, yapılan spora uygun olmayan spor ekipmanları, spor öncesi yeterli ısınma hareketlerinin yapılmaması gibi nedenler sayılabilir. Ayrıca sporun kurallarına uymamama oluşabilecek yaralanmalarda etkilidir.

Spor yaralanmalarından korunmak için risk faktörlerini yönetin!

Spor yaralanmalarına neden olan faktörlerin hepsini ortadan kaldırmak mümkün olmasa da yönetebileceklerinizi kontrol altında tutmak, yaralanma riskinizin azalmasına yardımcı olur. Bunun için;

  • Düzenli spor yapmayı planlıyorsanız mutlaka öncesinde hekiminize başvurarak gerekli dolaşım, solunum, hareket ve sinir gibi tüm sistemleri kapsayacak kontrol ve testlerinizi yaptırın.
  • Yaşınıza ve vücut yapınıza uygun sporu seçin.
  • Yapacağınız spor türüne uygun antrenman programı ile yeterli derecede ısınma/soğuma egzersizlerini yapın.
  • Spor yapacağınız alanın zemininin uygun olmasına dikkat edin. Sert, ıslak, kaygan, engebeli ve düz olmayan zeminlerde spor yapmayın. Koruyucu, şok yumuşatıcı malzemeler ile kaplanmayan direk, kale gibi yüzeyler ciddi yaralanmalara neden olabilir.
  • Hava şartlarını dikkate alın.
  • Spor yaparken sıvı kaybınızı göz önünde bulundurarak sıvı tüketin.
  • Başta ayakkabınız olmak üzere kullandığınız tüm ekipmanları doğru seçin.
  • Sporu kurallarına uygun yapın.

Spor yaralanmalarının tanı ve tedavisi

Ağrı, bölgesel şişlik, hassasiyet, kızarıklık ve hareket zorluğu gibi belirtiler tanının konulması için önemli işaretlerdir. Tedavide temel, iyileşmenin tam sağlanması ve en kısa sürede spora dönmektir. İlk olarak aktiviteye son verilerek, yaralanmış kısım dinlendirilmeye alınıp korunma sağlanır.

Ağrı ve şişliğin azaltılmasına yönelik 2-3 gün süre ile günde 4-5 kez 15-20 dakika süre ile soğuk uygulaması yapılır. Yaralanmış bölgeye dolaşımı engellemeyecek şekilde bandaj yapılarak basınç uygulanır, ödem oluşması engellenmeye çalışılır.

Kalp hizasından yukarıda tutulmaya çalışılarak dolaşımın kolaylaşması sağlanır. Kesin tanı ve tedavi hekim tarafından muayene edilerek yapılmalıdır. Gerekli durumlarda ileri tanı (X ray, ultrason, MRG, tomografi) yöntemleri kullanılır. Unutulmamalıdır ki ‘Hastalık yoktur, hasta vardır’ ve temel prensip Hipokrat tarafından belirtildiği gibi ‘Önce zarar vermemektir’.

Spor yaralanmalarını önlemek için neler yapılmalı?

Источник: https://indigodergisi.com/2018/08/spor-yaralanmalari-nedenleri/

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.

    ×
    Рекомендуем посмотреть