Spor Yaralanmaları

Spor Yaralanmaları Nasıl Önlenir? – Sağlık Ocağım .NET

Spor Yaralanmaları

Spor yaralanmaları sportif aktivite sırasında meydana gelen yaralanmaların genel adıdır. Normal yaşamda yaralanmalar genellikle dış etkenlere bağlı gelişir iken, sporcu yaralanmaları hem dış etkenler (spor yapılan alan ve malzemeler gibi) hemde sporcu ile ilişkili etkenler nedeni ile meydana gelir.

Sporcular neden sakatlanır?

Spor ve sporcu kazaları konusunda yapılan araştırmalar doğrultusunda kaza nedenlerinin % 50’si bireyin kendi hatalarından dolayı meydana geldiğine dair bilgiler vardır.

Spor yaralanmalarında bireysel faktörler : Kişisel faktörler arasında sporcunun kendi yeteneğinin ve becerisinin olmaması, sporcuda sınırlı hareket gücü varlığı, sporcunun yorgun olması, sporcuda kondisyon eksikliğinin olması, sporcunun yeteri kadar antreman yapmamış olması, sporcuda ilaç ve alkol bağımlılığı gibi bağımlılıkların olması, spor sakatlığından sonra ve herhangi bir hastalık sonrası sporcunun yeteri kadar istirahat etmemiş ve iyileşmemiş olması gibi faktörlerdir.

Aşırı kullanım nedeni ile spor yaralanmaları : Spor yaralanmaları genellikle kişinin kendi hataları nedeni ile meydana gelir. Bu kişisel hatalardan biri de tekrarlayan stres ve travmalar dır. Buna bağlı olarak mikrotravmalar oluşur ve bu durumun sonucunda inflamasyonlar gelişir.

Spor yaralanmalarında dış etkenler : Sporcu yaralanmalarında etkili olan dış faktörler arasında spor yapılan sahanın uygunsuz olması, spor malzemelerinin kullanımı, teknik eksikler gibi faktörlerdir.

Spor yaralanmalarında çoğunlukla kas yırtılmaları, eklem zorlanması, tendon yaralanmaları, bursa yaralanmaları, dirsek yaralanmaları, bilek yaralanmaları, diz yaralanmaları ve ayak ve ayak bölgesi yaralanmaları şeklinde yaralanmalar görülür.

Spor yaralanmaları nasıl önlenir?

Esneme egzersizleri

Sporcular ya da sağlıklı yaşam için spor ile uğraşanlar fark etmeksizin senede en az bir kez sağlık kontrolünden geçmeleri spor yaralanmalarından korunmak için oldukça önemlidir.

Spor ile uğraşanların sağlık kontrolünden geçmesi ile hem sporda başarı sağlamaları hemde spor sırasında oluşabilecek sakatlıkların ve ani ölümlerin önlenmesi sağlanabilir.

Sağlık kontrolleri dışında spor yaralanmalarından korunmak için sportif aktiveteden önce veya sonrasında yapılacak ısınma, soğuma ve esneme egzersizleri de oldukça önemlidir.

Sporcularda sağlık kontrollerinin önemi nedir? : Sağlık kontrollerinde genel fizik muayene, vücut yağ oranlarının ölçümü, kan analizleri, akciğer fonksiyon testleri, elektrokardiyografi (EKG) testi, stres testi ile birlikte metabolik ölçümler, antroponometrik ölçümler, ekstremite kas güçlerinin ölçümü, aerobik güç ölçümleri gibi tetkikler şeklinde sağlık kontrolleri yapılmalıdır.

Sporcularda ısınma egzersizlerinin önemi nedir? : Vücudun enerji sistemleri ile ilişkili metabolik reaksiyonlar ve enzim aktivitelerindeki artışın etkisi ile kas ve vücut ısısının artmasını sağlar. Kan akımında ve oksijen temininde artma olur. Kas kasılma sürecinde ve refleks zamanında azalma olur. Nabız yükselir ve kan laktik asit düzeyi önemli derecede azalır.

Sporcularda soğuma egzersizlerinin önemi nedir? : Egzersiz sonrasında yapılan soğuma egzersizi sayesinde kan ve kaslardaki laktik asit seviyesinde, hareket etmeden dinlenmeye göre daha hızlı azalma olur. Bunun sonucunda yorgunluktan kurulma daha hızlı olur. Egzersiz ani bırakılır ise venöz dönüş aniden azalır ve baş dönmesi veya baygınlık oluşabilir.

Sporcularda esneme egzersizlerinin önemi nedir? : Düzenli yapılan esneme egzersizleri sporcunun esnekliğini ve performansını arttırır. Planlı kas esneme egzersizi tek yönlü kas yükünden kaçınmayı sağlar. Doğru şekilde esnetilen kaslar omurga ve eklemler tarafından taşınan fazla yükün azalmasını sağlar.

Sporcuların kullandığı spor malzemeleri nasıl olmalı? : Spor malzemelerinde en önemli olan malzeme ayakkabıdır. Eski ya da uygunsuz ayakkabı kullanımı ciddi sakatlıklara sebep olabilir.

 Bunun yanı sıra kullanılan koruyucu malzemeler de spor yaralanmalarının oluşumunda oldukça etkilidir. Örneğin, kayak botlarının bağları iyi bağlanmalı, futbol topları ıslak olmamalı, atlama alanı iyi olmalıdır.

Kaliteli malzeme kullanımı spor yaralanmalarını önlemede çok önemlidir.

Sporcuların spor yaptığı saha nasıl olmalı : Yarışma ya da antremanın yapılacağı saha, zaman zaman yapısal koşullarından kaynaklanan riskler içerir. Bu riskler engellenebildiği kadar engellenmeli, engelleme olanağı yok ise riskler göz önünde bulundurulmalıdır.

Örneğin, açık hava sahalarda aşırı sıcak, soğuk ve yağışlı hava risk faktörleridir. Kapalı alanda spor yapanlar ya da yarışanlar için, alanın aşırı ısıtılması ya da aşırı soğutulması risk içerir.

Sporcunun kendini frenleyemeyip, sahada bir yerlere çarpması ve sahanın bu açıdan dikkat edilmemesi risk faktörüdür. Spor sahasının dışında kalan alanın ve sporcular için kullanılan alanın güvenlik önlemleri alınmalıdır.

Zeminin ıslak olması, zeminin düzgün olmaması, zeminin sabitliğini kaybetmiş olması, minder gerektiren sporlarda minderin çökmüş olması, kayak ve buz pateni sporlarında zeminin bazı bölgelerinde erime oluşmuş olması, zeminin kirli olması, gece yapılan sporlarda ışıklandırmanın yetersiz olması, sporcuların giydiği üniformaların ve ayakkabıların yapılan spora uygunsuz ve kalitesiz olması gibi risklerin önlemleri alınmalıdır.

Spor yaralanmalarını engelleme önerileri : Sporcularda sezon arası verildikten sonra sezon öncesi sağlık kontrolleri düzenli olarak yapılmalı, spor dalına uygun vücut durumu sağlanmalı, kurallara tam uyulmalı, yeterli ısınma, soğuma ve esneme egzersizleri yapılmalı, kullanılan malzemeler kaliteli olmalı gibi önlemler ve öneriler dikkate alınmalıdır. Sporcunun genel durumunda yorgunluk ve ağrı var ise egzersize ara verilmelidir.

Esneme egzersizleri

Benzer sağlık konuları

Источник: https://www.saglikocagim.net/spor-yaralanmalari-nasil-onlenir/

Sporcu Sağlığı ve Spor Yaralanmaları

Spor Yaralanmaları

Spor: Eğlence, yarışma, vücut geliştirme ve sağlık amacı ile kas-iskelet sistemi fonksiyonlarıyla yapılan bedensel hareketlerdir.

Günümüzde profesyonel ve amatör olarak birçok insan tarafından çeşitli sporlar yapılmaktadır. Futbol, basketbol, tenis, kayak gibi ağır sporlarda spor yaralanmaları daha sık görülmektedir.

Özellikle sporu spor olsun diye ara sıra yapan bazı amatör sporcularda, çok basit bir travmayla daha kolay spor yaralanması gelişebilmektedir.

Spor yaralanmalarının nedenleri:

1) Kişisel nedenler; Zayıf kas ve kemik yapısı, anatomik bozukluk, daha önce geçirilen yaralanmalar ve ameliyatlar, kronik hastalık ve enfeksiyonlar, psikolojik sorunlar, yaş ve cinsiyet, spor kurallarını bilmemek,

2) Çevresel nedenler; Antrenmansız olmak, kötü malzeme, spor kurallarına uyulmaması, elverişsiz zemin ve kötü hava koşulları.

Spora başlamadan önce yapılacaklar:

Sağlık taraması ile spora engel bir durumun olup olmadığı belirlenmelidir. Daha önceden bilinen sağlık problemi olanlar ise, spor yapmaya karar vermeden önce doktoruyla görüşmeli, riskli sporlar yapmamalıdırlar.

Yapılacak spor ile ilgili bilgi edinilmeli ve uygun giysi, ayakkabı ve malzeme kullanılmalıdır.

Temas veya yarışma sporuna başlamadan önce 15-20 dakika ısınma ve adaleleri germe egzersizleri yapılmalıdır.

Spor sırasında aşırı yorgunluk, çarpıntı, baş dönmesi gibi bulgular olunca, spora son verilmelidir.

Bilimsel araştırmalar, spor yaralanmalarını önleyici programlarla spor yaralanmalarının azaltılabileceğini göstermişlerdir.

Spor yaralanmaları nelerdir:

Özellikle temas sporu yapanlarda, kas-iskelet sistemine ait çeşitli yaralanmalar olmaktadır.

Adale tendon yaralanmaları; Adale ezilmesi, adale liflerinde yırtılmalar ve tendon kopmaları (Aşil tendon kopmaları, omuz rotator adale yırtıkları, quadriseps tendon yırtıkları, kasıkta tendon kopmaları, uyluk arkasında hamstring adale yırtıkları)

Bağ (ligaman) yaralanmaları; Eklemlerde burkulma ve dönmeler sonucunda bağlarda gerilme, esneme ve kopmalar (ayak bileği burkulması ile bağ yaralanmaları, diz iç yan, dış yan ve çapraz bağ yaralanmaları)

Kırıklar ve çıkıklar; Temas sporlarında travmanın şiddetine, yönüne ve düşme şekline göre çeşitli kemik kırık ve çıkıkları gelişir (Omuz, dirsek ve parmak çıkıkları, köprücük kemiği, el bileği, ayak bileği, el ve ayak tarak kemikleri, dirsek bölgesi kemiklerde ce diz çevresi kemiklerde kırıklara rastlanılmaktadır.

Spor yaralanmalarında ilk yardım:

Spor yaralanmalarında ilk yardım olay yerinde yapılan işlemdir. İlk yardım genellikle çevredekiler veya masörler tarafından yapılmaktadır. Spor alanında yaralanan herhangi bir sporcuya bilinçli yaklaşmak gerekir. Aksi takdirde istenmeyen daha kötü sonuçlar gelişebilir. Yaralanan sporcu uygun bir şekilde spor alanı dışına alınmalıdır (sedye ile taşınma gibi).

Yaralanan bölge istirahat pozisyonuna alınır ve ödem gelişmemesi için hemen buz tedavisine başlanmalıdır. Buz direk cilt ile temas etmemeli, 10-15 dakika süre ile uygulanmalıdır.

Buz tedavisi 2 saat ara ile günde 5-6 kez uygulanabilir.

Daha sonra yaralanan bölgeye göre bandaj ile kompresyon veya atel uygulanmalı özellikle alt ekstremite yaralanmalarında bacak yükseğe (kalp seviyesine) kaldırılmalıdır.

İlk yardımdan sonra yaralanan sporcu uygun bir merkeze götürülerek, Ortopedi ve Travmatoloji uzmanı tarafından muayene ve tetkik edilmelidir.

Spor yaralanması olan bölgede ağrı, şişlik, hareket kısıtlılığı, sıyrık, ekimoz gibi bulgular görülebilir.

Kesin tanı için görüntüleme işlemleri yapılır. Kırık ve çıkıklar için direk grafi veya bilgisayarlı tomografi tetkiki, yumuşak doku yaralanmaları için manyetik rezonans veya ultrason tetkiki yapılır.

Spor yaralanmalarının kesin tedavisi:

Spor yaralanmasının şiddetine, hasarına ve yerine göre konservatif veya cerrahi tedavi yapılır.

Konservatif tedavi; Bandaj, atel, sirküler alçı, ortez ile ekstremite istirahate alınır. Ağrı kesici ve ödem giderici ilaçlar verilir.

Fizik tedavisi; Akut durum geçtikten sonra adale kuvvetlendirici ve hareket açıcı egzersiz programları yapılabilir. Cerrahi tedavi yapılan sporcularda, ameliyat sonrası fizik tedavi yapılır.

Cerrahi tedavi; Bazı spor yaralanmaları (gerekli endikasyonu olan kırık ve çıkıklarda) cerrahi tedavi yapılır. Eklem içi yaralanmalar artroskopik olarak tedavi edilirler (menüsküs yaralanmaları, çapraz bağ kopukları, kıkırdak lezyonları).

Tendon yaralanmaları da cerrahi olarak tamir edilirler.

Источник: http://www.ekolkbb.com/sporcu-sagligi-ve-spor-yaralanmalari

Spor yaralanmalarına nasıl müdahale etmeliyiz?

Spor Yaralanmaları

Yaralanmalar vücut yapılarının doğal sınırlar ötesinde zorlanmasından kaynaklanır. Yaralanmalar incinmenin miktarına göre isim alırlar: çatlak, kırık, çıkık, burkulma, gerilme, yırtık gibi. Bu incinme aniden olabileceği gibi, gün içinde tekrarlayan ufak zorlanmaların toplamının herhangi bir dokunun dayanma sınırı aşmasıyla da olur (aşırı kullanma).

Yaralanmayı kolaylaştıran faktörler:

Vücuda ait var olan mekanik sorunlar: Eklemlerde sabit şekil bozukluğu gibi.

Aşırı hareketlilik: Bağ ve eklemlerin esnekliği.

Formsuzluk: Dokuların egzersiz ve zorlanmalara karşı direnci azalır.

Uygunsuz teknik, hatalı donanım, soğuk (yumuşak dokuların esnekliğini azalttığı için).

*Konservatif tedavi

RICE:                                       Erken dönem müdahalesi

Rest”:                                     İstirahat

Ice”:                                       Soğuk uygulama

Compression”:                          Bası uygulama

Elevation”:                               Yukarıda tutma

Anti-inflamatuar tedavi(NSAID):    Yüzeysel sürerek, ağızdan yada kas içi enjeksiyonla

Steroid enjeksiyonu:                   Mecbur kalındığında.

Fizik tedavi:                              Masaj, düşük doz elektrik, ultrason, kızıl ötesi ışık v.b.

(Bu prensiplerden ilki sporcular dahil herkesin, diğerleri profesyonel sağlık elemanlarının sorumluluğundadır.)

Operasyon: Konservatif tedaviden fayda görmeyenler ya da görmeyeceği kesin olarak bilinenler için

Yukarıda tutma: İncinen bölge olabildiğince ve ideal olarak ta kalp seviyesinin üzerinde tutulmaya gayret edilir. Bu, şişme (ödem), kanama ve ağrının azalmasında yardımcı olacaktır.

Soğuk uygulama: Damarları büzerek kanama ve şişmenin oluşmasını azaltır, ağrı uyaranların salınımını azaltarak ve ağrı algılayıcılarında iletimi azaltarak şikayetleri sınırlar, metabolizmayı yavaşlatarak doku hasarını azaltır.

Bunun için kırılmış buz küplerini bir torbaya koyarak üzerine bir havlu sararak incinme bölgesine saate en fazla 15 dakika uygulanır. Buzlar direkt cilde temas ederse yada havlu ardından bile olsa 15 dakikayı aşarsa ters tepki göstererek kızarma ve şişmeyi arttırabilir.

Soğuk uygulama ilk 48 saate dek saatte 15 dakika ilkesi ile uygulanabilir.

Bası uygulama: Kanama ve şişmenin daha az olmasına yardımcı olur.

İstirahat: Maksimal istirahat alçı ile minimal istirahat bandaj ve flaster tespiti yöntemleri ile olur.

Elastik bandaj, ciddi bir incinmenin olmadığını düşündüren durumlarda fazla germeden sarılarak hem dinlendirme hem de kompresyon sağlamak için herkes tarafından uygulanabilir.

Çok sıkı sarılırsa bandajın bittiği yerden itibaren şişme ve morarma yapabilir. Bu durumda söküp daha gevşek sarmak gerekir.

(kırıklar ve çıkıklar dışlandığı takdirde)

Ayak Bileği – Ayak:

Ayak bileği burkulması: Yan koşuyu gerektiren tüm spor dallarında ya da engebeli zeminde yapılan aktivitelerde rastlanır. Futbol, basketbol, voleybol, voleybol, tenis, doğa sporları vb. Ayak bileğinin genellikle içe burkulması sonrası dış yan bağlarda hasar gelişir.

Evre1: Hafif burkulma; tam bağ yırtığı yoktur, hafif hassasiyet ve şişkinlik görülebilir. Tedavide elastik bandaj, flaster tespiti konservatif yaklaşım genelde yeterli olur.

Evre2: Yarı yırtık; belirgin şişlik kızarıklık ve yürüme güçlüğü ile birlikte görülür. Bandaj yada alçı istirahatına klinik değerlendirmeye göre karar verilir.

Evre3: Tam bağ yırtığında Evre2 ye ek olarak iç kanama ve eklem instabilitesi de mevcuttur. Bandaj, alçı yada cerrahi müdahaleye instabilitenin derecesine göre karar verilir. Genellikle konservatif tedavi yeterli olur.

Her evre için Fizik Tedavi ve Rehabilitasyonu (FTR) iyileşme sürecine dahil etmek mümkündür.

Aşil tendon sorunları:

Tendinit: Genellikle aşırı kullanmaya bağlı olarak gelişir. Ayak bileği ardındaki kalın kirişin incinmesine bağlı iltihaplanmasıdır. Bileklik, topuğu yükseltecek şekilde topuk altı dolgu kullanımı, NSAID, FTR en son çare olarak ameliyat. Lokal steroid enjeksiyonları kopmaya yol açabileceği için önerilmez.

Kopma: Genellikle 30 yaş cıvarı ve “sprint” gerektiren sporlarla ilgilenenlerde rastlanır. İvmelenme sırasında ayak bileği ardına tekme atılmış hissi ve dışardan duyulacak kopma sesi ile karakterizedir. İdeal tedavisi cerrahidir.

Stres kırığı: Özellikle sert zeminde ince tabanlı ayakkabı ile uzun mesafe koşma sonrası kemik içinde mikroskopik bir kırık hattı gelişir. Genellikle 2. tarak kemiğinin boynunda yer alır. Alçıya gerek kalmadan ön ayağa ağırlık vermeden mobilize olunarak iyileşebilir.

Diz

Diz ekleminde çapraz bağlar ve menisküsler eklem içi yapılardır ve yırtıkları genellikle cerrahi müdahaleyi gerektirir. Yan bağlar eklem dışıdır ve izole yaralanmalarında eklem içi şişlik olmaz.

Yaralanma sonrası eklemde şişme varsa eklem içi yapılar ile ilgili bir sorun var demektir ve RICE sonrası ortopedik değerlendirme gerektirir.

Dize gelen darbeler veya dönme hareketinin eşlik etiği aktivitelerin yer aldığı sportif faaliyetlerde diz yaralanmalarına daha sık rastlanır: Salon sporları, kontakt sporlar, kayak v.b. Bağ incinmelerine nadiren izole olarak rastlandığından erken ortopedik değerlendirme gerekir.

Dizkapak kıkırdak yumuşaması: Çömelip kalkarken ve sıçrarken dizde şişmeye yol açmadan diz önü ağrısına neden olur. Kayak, bisiklet, ağırlık kaldırma v.b. Dizlik, NSAID, egzersiz ve FTR ile genellikle zamanla geçer.

Sıçrayıcı dizi: İsmi gibi sıçramalı ve koşmalı sporlarla uğraşanlarda görülebilir. Diz kapağı aşağısındaki kirişin kemiğe yapıştığı yerdeki süreğen incinmesidir ve aktivite sırasında diz önü ağrısına neden olur. Diz altı bandı, NSAID, FTR gibi konservitif yöntemlerle iyileşebilir. Lokal steroid enjeksiyonlarına yanıt verir.

Menisküs nedir, neden yırtılır? Belirtileri ve tedavisi

Kalça

Kalçayı hareket ettiren kas gruplarının kemiklere yapıştığı yerdeki ani yada süreğen incinmeleri neticesindeki iltihaplarının yol açtığı ağrı ile kendilerini ifade ederler. Özellikle futbolcularda rastlanır. Cerrahi gerektirmeden konservatif yöntemlere ve FTR ye yanıt verirler. Ulaşılabilir bölgede yer alanlara lokal steroid enjeksiyonu yapılabilir.

Omuz

Golf, tenis, voleybol, hentbol, atıcılık ve düşme içeren sporlarda daha sık rastlanır.

Omuzu çevresindeki yapılarda görülen hasarın yerleşimine göre tanının ismi değişir: Bursit, tendinit, kapsulit v.b. Genellikle tekrarlayıcı yaralanmalar neticesinde olan doku incinmesidir. Önden ve yandan kolu kaldırmak ağrılıdır. Konservatif tedaviye: Önkol askısında istirahat, NSAID ve FTR ye yanıt verirler. Lokal steroid enjeksiyonu denenebilir.

“Rotator cuff” yırtığı: Ani zorlama ve düşme neticesinde olur. Kol istense bile yukarı kaldırılamaz. Büyük yırtıklarda omuzu dışa döndürmek olanaksızdır. Tedavisi cerrahidir.

Biseps uzun baş yırtığı: Ağırlık çalışanlarda rastlanabilmektedir. Pazu kasının uzun başının kopması neticesinde kas dirsek üzerinde bir kitle oluşturacak şekilde yığılır. Fonksiyonelden çok estetik sorun oluşturur. Olduğu gibi bırakılabileceği gibi yüksek performans beklenen profesyonellerde dikilebilir.

Dirsek

Tenisçi dirseği: El bilek ve parmakları geriye büken kas grubunun dirsek yan tarafındaki kemik çıkıntıya yapıştığı yerdeki süreğen incinmesine bağlı iltihaplanmasıdır. “Back hand” vuruş yapan tenisçilerde görüldüğünden bu ismi almıştır ancak sadece %5 i tenisçilerde rastlanır. Ağırlık kaldıranlarda, klavye kullananlarda, örgü örenler v.b aktivitelere eşlik eder.

İlk yapılması gereken “back hand” çalışmadan ve avuç aşağı yük kaldırmadan bir süre kaçınma, servis modifikasyonu; bu süre içinde dirseklik NSAID, FTR gibi konservatif yöntemler uygulanır. İnatçı vakalarda lokal steroid enjeksiyonu kullanılabilir. Cerrahisi tanımlı olmakla birlikte genellikle gerek kalmadan diğer yöntemlerden fayda görür. İnatçı olduğundan sabır göstermek gerekir.

Golfçu dirseği: Tenisçi dirseğinin iç taraftaki kas grubunu tutan eşdeğeridir. Aynı ancak ters yönlü modifikasyonlar ile tedavisi eşdeğerdir.

Источник: https://www.medikalakademi.com.tr/spor-yaralanmalarina-nasil-muedahale-etmeliyiz/

Spor yaralanmaları: Yüzde 75’i sporcunun kendisinden kaynaklanıyor!

Spor Yaralanmaları
Spor yaralanmaları: Yüzde 75’i sporcunun kendisinden kaynaklanıyor!

Ancak ne yazık ki yeterli hazırlık yapmamaktan kaynaklanan spor yaralanmaları da hayatımızın ortasına bir anda giriverdi.

Yaz sıcaklarını yaralanmalara mahkum bir şekilde yatarak geçirmek istemiyorsanız dikkat etmeniz gerekenleri ve en çok karşılaşılan spor yaralanmalarını Hastane Derindere Ortopedi ve Travmatoloji Bölümü Uzmanı Op. Dr.

Yavuz Çırpıcı konuştuk.

Sağlıklı yaşamın temeli olan spora uzun süre ara verip; hızla forma girmek için yeterince ön hazırlık yapmadan başlanan sporun ciddi yaralanmaları beraberinde getireceğini belirten Op. Dr. Yavuz Çırpıcı; ‘Spor yaralanmaları vücudun limitleri üzerinde zorlanmasından kaynaklanır ve özellikle kas, eklem ve bağ dokularının zarar görmesiyle oluşur.

Yapılan sporun türü, harcanan kuvvet ve sporcunun yaşı gibi birçok faktöre bağlı olarak değişiklik gösterse de sportif travmaya en fazla maruz kalan bölge diz eklemidir. Diz ekleminden sonra en çok yaralanma ayak bileği, kalça ve kasık bölgesi, omuz eklemi, ayak uyluk bölgesi, omurga dirsek eklemi, el bileği ve elde görülür.

Aynı şekilde futbol, basketbol, boks gibi birebir temas gerektiren sporlarda daha sık; tenis, atletizm gibi bireysel sporlarda daha düşük oranlarda görülür. Bu yaralanmaların dışında tenisçi ve golfçü dirseği, futbolcu kasığı, güreşçi kulağı, voleybolcu omzu şeklinde adlandırılan yaralanmalar da görülebilir’ açıklamasında bulundu.

En sık görülen spor yaralanmaları:

  • Adale tendon yaralanmaları; kas gerilme ve ezilmesi, kas liflerinde yırtılmalar, tendon kopmaları, (Aşil tendon kopmaları, omuz rotator adale yırtıkları, quadriseps tendon yırtıkları, kasıkta tendon kopmaları, uyluk arkasında hamstring yırtıkları)
  • Bağ (ligaman) yaralanmaları; eklemlerde burkulma ve dönmeler sonucunda bağlarda gerilme, esneme ve kopmalar (ayak bileği burkulması ile bağ yaralanmaları, diz iç yan, dış yan ve çapraz bağ yaralanmaları)
  • Kırıklar ve çıkıklar; Temas sporlarında travmanın şiddetine, yönüne ve düşme şekline göre çeşitli kemik kırık ve çıkıkları gelişir (Omuz, dirsek ve parmak çıkıkları, köprücük kemiği, el bileği, ayak bileği, el ve ayak tarak kemikleri, dirsek bölgesi kemiklerde ve diz çevresi kemiklerde kırıklara rastlanır.

Spor yaralanmalarının %75’i sporcunun kendisinden kaynaklanır!

Spor yaralanmalarının çok büyük bir bölümü sporcunun kendisinden kaynaklanan nedenlere dayanır. Başka kişilerden kaynaklanan yaralanmaların oranı çok düşüktür. Sporcunun kendisinden kaynaklanan nedenleri; yaş, cinsiyet, fiziksel uygunluk, yapısal bozukluk, temel tekniklerde bozukluk, aşırı yorgunluk, kötü alışkanlık, psikolojik faktörler gibi sıralamak mümkündür.

Bunun yanında yaralanmalarda konsantrasyon yetersizliği, aşırı hırs gibi psikolojik faktörler önemlidir.

Sporcunun dışında spor türü, aşırı sıcak/soğuk, yetersiz aydınlatmanın olduğu ortamlar, sporun yapıldığı düzgün ve esnek olmayan sert zemin, yapılan spora uygun olmayan spor ekipmanları, spor öncesi yeterli ısınma hareketlerinin yapılmaması gibi nedenler sayılabilir. Ayrıca sporun kurallarına uymamama oluşabilecek yaralanmalarda etkilidir.

Spor yaralanmalarından korunmak için risk faktörlerini yönetin!

Spor yaralanmalarına neden olan faktörlerin hepsini ortadan kaldırmak mümkün olmasa da yönetebileceklerinizi kontrol altında tutmak, yaralanma riskinizin azalmasına yardımcı olur. Bunun için;

  • Düzenli spor yapmayı planlıyorsanız mutlaka öncesinde hekiminize başvurarak gerekli dolaşım, solunum, hareket ve sinir gibi tüm sistemleri kapsayacak kontrol ve testlerinizi yaptırın.
  • Yaşınıza ve vücut yapınıza uygun sporu seçin.
  • Yapacağınız spor türüne uygun antrenman programı ile yeterli derecede ısınma/soğuma egzersizlerini yapın.
  • Spor yapacağınız alanın zemininin uygun olmasına dikkat edin. Sert, ıslak, kaygan, engebeli ve düz olmayan zeminlerde spor yapmayın. Koruyucu, şok yumuşatıcı malzemeler ile kaplanmayan direk, kale gibi yüzeyler ciddi yaralanmalara neden olabilir.
  • Hava şartlarını dikkate alın.
  • Spor yaparken sıvı kaybınızı göz önünde bulundurarak sıvı tüketin.
  • Başta ayakkabınız olmak üzere kullandığınız tüm ekipmanları doğru seçin.
  • Sporu kurallarına uygun yapın.

Spor yaralanmalarının tanı ve tedavisi

Ağrı, bölgesel şişlik, hassasiyet, kızarıklık ve hareket zorluğu gibi belirtiler tanının konulması için önemli işaretlerdir. Tedavide temel, iyileşmenin tam sağlanması ve en kısa sürede spora dönmektir. İlk olarak aktiviteye son verilerek, yaralanmış kısım dinlendirilmeye alınıp korunma sağlanır.

Ağrı ve şişliğin azaltılmasına yönelik 2-3 gün süre ile günde 4-5 kez 15-20 dakika süre ile soğuk uygulaması yapılır. Yaralanmış bölgeye dolaşımı engellemeyecek şekilde bandaj yapılarak basınç uygulanır, ödem oluşması engellenmeye çalışılır.

Kalp hizasından yukarıda tutulmaya çalışılarak dolaşımın kolaylaşması sağlanır. Kesin tanı ve tedavi hekim tarafından muayene edilerek yapılmalıdır. Gerekli durumlarda ileri tanı (X ray, ultrason, MRG, tomografi) yöntemleri kullanılır. Unutulmamalıdır ki ‘Hastalık yoktur, hasta vardır’ ve temel prensip Hipokrat tarafından belirtildiği gibi ‘Önce zarar vermemektir’.

Spor yaralanmalarını önlemek için neler yapılmalı?

Источник: https://indigodergisi.com/2018/08/spor-yaralanmalari-nedenleri/

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.

    ×
    Рекомендуем посмотреть