Tükenmişlik sendromu nedir? Depresyondan farkları nelerdir?

içerik

Tükenmişlik Sendromu Nedir, Tükenmişlik Sendromu Belirtileri

Tükenmişlik sendromu nedir? Depresyondan farkları nelerdir?

Tükenmişlik sendromu belirtileri diğer hastalıklar gibi yüksek seviyelerde kişilere etki etmemektedir. Ancak önemli birçok sorun bu hastalıkla birlikte tetiklenebilir.

Günümüzde hastalıkların bu denli artış göstermesinin temel sebeplerinden biri kişinin zihinsel açıdan kendini yetersiz görmesi, stres altında kalması ve psikolojik açıdan vücudunu hastalıklara karşı açık hale getirmesinden kaynaklanmaktadır.

Tükenmişlik sendromu genellikle kişilerin duygusal açıdan yoğun baskı altında kalmasıyla ilgili psikolojik bir sorundur. 1998 yılında ilk kez Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından sunulan raporda; yoğun çalışma temposu sonucu, kişinin sorumluluklarını yerine getiremem korkusu, yorgunluk ve bunların bir sonucu olarak da iş hayatında başarısızlık olarak tükenmişlik sendromu tanımlanmıştır.

Tükenmişlik Sendromu (Burnout) Nedir?

Burnout olarak tanımlanan tükenmişlik sendromu, hastalarda çalışma hayatında yoğun olarak geri çekilme ve iş motivasyonun büyük ölçüde kaybedilmesi olarak karşımıza çıkmaktadır. Burnout yaygın adıyla tükenmişlik sendromu depresyonla büyük ölçüde benzerlik göstermektedir. Bu nedenle sıklıkla depresyon ile Burnout birbirine karıştırılan iki kavramdır.

Tükenmişlik sendromu, depresyondan büyük ölçüde farklılık göstermektedir. Depresyonda hastalarda yoğun olarak; karamsarlık, mutsuzluk ve olumsuz düşünceler yoğun olarak yaşanırken tükenmişlik sendromunda; hasta genellikle sadece iş hayatına karşı bir ümitsizlik içinde bulunmaktadır. Bu yönüyle tükenmişlik sendromu, depresyondan büyük ölçüde ayrılmış olur.

Tükenmişlik Sendromu Kimlerde Görülür?

Günümüzde oldukça yaygın bir hale gelen tükenmişlik sendromu, psikolojik rahatsızlıkların başında gelmektedir. Yoğun çalışma hayatının içinde yer alan yetişkin bireylerde bu sendromun görülmesi mümkündür. Bunun yanı sıra ev kadınları dahil olmak üzere birçok farklı kesimde ve meslek grubunun mensubu bu hastalığa sahip olabilirler. Burnout sendromu;

  • Sağlık ve eğitim sektörü çalışanlarında ve
  • Hizmet sektörüne dâhil diğer meslek gruplarında

Tükenmişlik sendromuna yakalanan kişilerin sayısı oldukça fazladır. Modern toplumların bir hastalığı olarak görülen bu zihinsel tükenmişlik hissi ciddi seviyelere ulaşabilmektedir.

Tükenmişlik sendromu (Burnout), sağlık sektörü çalışanlarının en çok yakalandığı hastalıklardan biridir. Özellikle birçok uzman hekimin iş hayatında yetersiz olduğu düşüncesine kapıldığı gözlemlenmiştir.

Tükenmişlik sendromu tedavi edilmezse başka hastalıklarda bu dönemde tetiklenebilir.

Tükenmişlik Sendromunun Belirtileri Nelerdir?

Tükenmişlik sendromu, belirtileri direkt olarak Burnout’a işaret etmeyebilir. Diğer pek çok psikolojik rahatsızlıklara benzer belirtilerle kendini gösterebilir. Depresyonla ortak özellikler taşıdığı için ilk belirtiler depresyon olarak algılanabilmektedir. Genellikle tükenmişlik sendromunun belirtileri incelenirken;

  • Duygusal belirtiler ve
  • Fiziksel belirtiler

Olarak sınıflandırılabilmektedir. Hastalar çoğunlukla bu belirtileri farklı psikolojik rahatsızlıklara yorumladıkları için teşhisin mutlaka uzman bir hekim tarafından konulması gerekmektedir. Tükenmişlik sendromunun teşhisi ve tedavisi için uzman psikologlara başvurulması gerekmektedir.

Tükenmişlik Sendromunun Duygusal Belirtileri Nelerdir?

Tükenmişlik sendromu (Burnout), iki farklı şekilde belirti göstermektedir. Bunlardan ilki duygusal ve zihinsel açıdan kişilerde yaşanan değişimler olmakla beraber fiziksel açıdan bazı belirtilerde tükenmişlik sendromunun belirtisi olabilir. Tükenmişlik sendromunun duygusal belirtileri;

  • Çalışma hayatında motivasyon düşüklüğü
  • Sürekli gerginlik ve stres hissi
  • Ani öfke nöbetleri
  • Huzursuzluk
  • İş hayatına yönelik kaygılar ve
  • Değersizlik hissi

Tükenmişlik sendromunun en önemli duygusal belirtileridir. Bu belirtiler görüldüğü üzere tek başına tükenmişlik sendromunu işaret etmemektedir. Çoğu zaman uzmanlar bile kesin bir tanı koyamayabilirler. Bu nedenle derin bir psikolojik analizin yapılması ve belirtilerin iyi anlaşılması gerekmektedir.

Tükenmişlik Sendromunun Fiziksel Belirtileri Nelerdir?

Tükenmişlik sendromunun en önemli sorularından biri, tükenmişlik sendromu nasıl anlaşılır? Sorusudur. Bunun için uzmanlar tarafından kapsamlı testler yapılmalı ve belirtiler doğru analiz edilmelidir. Tükenmişlik sendromu büyük ölçüde fiziksel olarak da belirtiler gösterebilir. Bu belirtilerin başında;

  • Mide ve bağırsak temelli sindirim sorunları
  • Uzun süreli ve sık tekrarlanan baş ağrıları
  • İştahsızlık ve yeme bozuklukları
  • Sürekli yorgunluk
  • Nefes darlığı
  • Uyku bozuklukları vb.

Birçok belirti tükenmişlik sendromunu işaret eden fiziksel belirtiler olabilmektedir.

Tükenmişlik sendromu zaman içinde farklı evrelerde kendini gösterebilir. Bu evreler genellikle dört aşamada incelenmektedir.

Tükenmişlik sendromu evreleri aynı zamanda kişilerde duygusal ve fiziksel bozukluklarla birlikte belirtiler vermektedir.

Evreler ilerledikçe, hastalarda ciddi kaygı bozuklukları ve tükenmişlik hissi ileri seviyelerde baş göstermeye başlar. Tükenmişlik sendromu;

  • İdealistlik evresi (1. Evre)
  • Durgunluk evresi (2. Evre)
  • Engellenme evresi ve(3. Evre)
  • Apati evresi (4. Evre)

Olmak üzere dört önemli evreden oluşmaktadır. Bu evrelerin her birinde kişilerde farklı duygusal ve fiziksel değişimler gözlemlenebilir.

Burnout (1. Evre) İdealistlik Evresi Belirtileri Nelerdir?

Tükenmişlik sendromunun başlangıç evresi olarak tanımlanan bu evre, kişinin hastalığın farkına henüz varamadığı bir seviyedir. Genellikle tükenmişlik sendromu için net bir belirtiden söz etmek mümkün değildir. İdealistlik evresinde;

  • Kişi; normalden fazla bir çaba ve enerji içinde olur
  • Bulunduğu duruma karşı karşılayamayacağı beklentiler içine girer
  • Çalışma hayatı kişi için vazgeçilemez ve en önemli unsur olarak görülür
  • Çalışma temposu yoğun biçimde artar

Bu evrede kişi kendisinin karşılayamayacağı bazı işlere atılarak, beklentilerini en üst seviyeye çıkarır. Bu nedenle kısa süre içinde durağanlaşma evresi ortaya çıkar.

Burnout (2. Evre) Durgunluk Evresi Belirtileri Nelerdir?

Tükenmişlik sendromunun bu evresinde kişi beklentileri karşılayamayacağının yavaş yavaş farkına vararak, hızlı bir duygusal düşüş yaşamaktadır.

Bu aşamada kişilerde başarısızlık korkusu ve diğer kaygılar baş göstermeye başlar ve kişi engellenmişlik hissine kapılır. Bu evre zaman zaman hastalarda intihar düşüncesine kadar yoğun birtakım duyguların başlamasına da neden olmaktadır.

Bu nedenle mutlaka kişilerin ruhsal bozuklarla yaşamaya başladığı ilk andan itibaren uzman yardımı alması önerilmektedir.

Bornout (3. Evre) Engellenme Evresi Belirtileri Nelerdir?

Hasta, tükenmişlik sendromunun bu evresinde büyük bir hayal kırıklığı yaşayarak çaresizlik hissine kapılmaktadır. Bu evrede kişilerde;

  • Sorunların artarak devam ettiği düşüncesi artar
  • Uyumsuz bir takım davranışlar baş gösterir
  • Başarısızlık ve çaresizlik duygusu ön plana çıkar
  • Çeşitli fiziksel sorunlar tetiklenebilir

Bu seviyeden sonra tükenmişlik sendromu yaşayan kişi artık büyük bir yetersizlik hissine kapılmaktadır. Bunun sonucu olarak da ruhsal ve fiziksel çöküntü başlar.

Burnout (4. Evre) Apati Evresi Belirtileri Nelerdir?

Tükenmişlik sendromunun bu evresinde kişilerde normalin çok üstünde bir duyarsızlaşma medyana gelmektedir. Başarısızlıklar ve beklentilerin karşılanamaması sonucu bu evrede kişilerde;

  • Çevreye karşı duyarsızlık
  • İçe kapanıklık
  • Kabul edilen değerlere karşı inançsızlık
  • Fiziksel ve duygusal belirtiler

Gözlemlenmektedir. Bu evrede kişilerde aynı zamanda; işi askıya alma, istifa düşüncesi ve kişilere karşı ilgisizlik ortaya çıkmaktadır. Bu ve benzeri belirtilere sahip olan kişilerin mutlaka uzmanlara danışması ve gerekli tedavilerin başlatılması gerekmektedir. Aksi takdirde kişilerde psikosomatik birçok farklı rahatsızlık ortaya çıkabilir.

Tükenmişlik Sendromunu Tetikleyen Unsurlar Nelerdir?

Tükenmişlik sendromunun ortaya çıkmasındaki en büyük etken yoğun iş temposudur. Özellikle kişilerin yoğun baskı ve stres altında olmalarıyla birlikte iş yerinde mobing vb. uygulamalara maruz kalması bu durumu tetikleyebilir.

  • İş ortamına ait unsurlar
  • Bireysel yatkınlık ve kişisel özellikler
  • Yoğun duygusal değişimlere maruz kalmak

Tükenmişlik sendromunun tetiklenmesindeki en önemli etkenlerdir. Psikolojik sorunlara yol açan daha birçok unsur bu hastalığı tetikleyebilmektedir.

Tükenmişlik Sendromu Hastaların Hayatını Nasıl Etkiler?

Tükenmişlik sendromu yaşayan kişilerin hayatında önemi değişimler ortaya çıkmaktadır. Özellikle içe kapanıklıkla kendini gösteren bu sendrom ilerleyen evrelerde ciddi sorunlara yol açabilir.

Günümüzde tükenmişlik sendromu ünlüler ve sanatçılar arasında da sıklıkla yaşanan bir durum olarak karşımıza çıkmaktadır. Özellikle iş hayatında üretim ve fikir açısından bir yetersizlik yaşanabilir.

Bununla birlikte;

  • Tatminsizlik duygusu
  • İşten geri çekilme
  • Duygusal bozuklar ve
  • Sosyal ilişkilerin bozulması

Bu hastalığa sahip kişilerde görülen etkilerdir. Hastaların hayatları büyük ölçüde olumsuz yönde etkilenmektedir.

Kurumlar Tükenmişlik Sendromuyla Nasıl Mücadele Etmelidir?

Tükenmişlik sendromunun en önemli nedeni kurumsal hayatın zorluğudur. İş hayatının ve çalışma ortamının stresli olması kişileri tükenmişlik sendromuyla birlikte depresyon gibi başka hastalıklara da itebilir. Kurumsal alanda yapılacak bazı ufak değişimler çalışanlarda tükenmişlik sendromunun önüne geçilmesinde oldukça etkili olacaktır. Örneğin;

  • Çalışanların takdir edilmesi ve ödül sistemi
  • Çalışanlar arasında kaynaşmanın arttırılması
  • İş yükünün hafifletilmesi
  • Kurumsal iletişimin arttırılması
  • Uygun çalışma ortamının sağlanması vb.

Uygulamalar çalışanların tükenmişlik sendromuna yakalanmasını engelleyecektir. Bu sayede hem çalışanların ruh sağlığı korunabilir hem de kurum içi verim arttırılabilir.

Tükenmişlik Sendromu Nasıl Tedavi Edilir?

Tükenmişlik sendromunun tedavisi için birçok farklı yöntem uygulanabilmektedir. Genellikle kişilere tanı konulduktan sonra, tükenmişlik sendromuna sahip olan kişinin bulunduğu evreye göre tedavi yöntemi belirlenmektedir. Tükenmişlik sendromunun en yaygın tedavi yöntemi ise;

  • Psikoterapi
  • İlaç tedavisi ve
  • Çoklu tedavi yöntemleridir.

Burnout sendromuyla birlikte kişilerde başka rahatsızlıklarda dolaylı olarak tetiklenmiş olabilir. Bu nedenle hastalar derinlemesine analiz edilerek uygun tedaviye başlanmalıdır. Tükenmişlik sendromuyla birlikte kişilerde depresyonda görülebilmektedir.

Tükenmişlik sendromu bitkisel tedavisi için herhangi bir yöntem olmamakla beraber sakinleştirici etkiye sahip çeşitli bitki çaylarının tüketilmesi iyileşme sürecine ve kişinin kendini iyi hissetmesine yardımcı olacaktır.

Bunun yanı sıra;

  • Bitki çaylarının tüketilmesi (papatya, rezene, ıhlamur vb.)
  • Bitkisel yağlarla masaj uygulamaları (Hindistan cevizi yağı, kantaron vb.)

Tıbbi tedavi yöntemlerinin yanında destekleyici olarak uygulanabilir ve kişinin bedensel rahatlığa erişmesiyle hastalığın etkileri azaltılabilir.

Tükenmişlik Sendromu ve Depresyon Arasındaki Farklar Nelerdir?

Tükenmişlik sendromunun en çok karıştırıldığı hastalık depresyondur. Bu durumun yaşanmasındaki en büyük etken ise iki rahatsızlıkta da benzer birtakım belirtilerin ortaya çıkmasından kaynaklanmaktadır. Özellikle ortak birçok belirtinin varlığı Burnout’un, depresyonla karıştırılmasına neden olmaktadır.

Tükenmişlik sendromunu depresyondan ayıran en mühim özellik ise tükenmişliğin daha çok kişinin iş hayatına karşı bir isteksizlik ve durgunluk yaşamasından kaynaklanmaktadır. Bununla birlikte depresyonda ise hastalarda daha yoğun ve daha geniş bir alana yayılan kaygılar ve isteksizlikler göze çarpmaktadır.

Bu iki hastalıktan ve diğer benzer pek çok hastalıktan korunmak için yaşam tarzında ufak değişimlerin yapılması oldukça etkili olacaktır.

Tükenmişlik Sendromu Nasıl Önlenir?

Tükenmişlik sendromu başta olmak üzere diğer çoğu psikolojik hastalıktan korunmak için sosyal yaşama önem vermek gerekmektedir.

  • Yeni hobiler edinmek
  • Sosyal ilişkileri arttırmak
  • Sevilen kişilerle daha çok vakit geçirmek
  • İş hayatına ara vermek
  • Olumsuz duygulardan arınmak ve
  • Egzersiz yapmak

Tükenmişlik sendromuna yakalanma riskini azaltan en önemli unsurlardır. Karpal tünel sendromu gibi bazı hastalıklarda yine psikolojik zayıflıktan kaynaklanabilir. Bu nedenle bu gibi hastalıkların önüne geçmek içinde aynı yöntemler izlenebilmektedir.

Источник: https://www.saglik8.com/tukenmislik-sendromu-nedir-tukenmislik-sendromu-belirtileri/

Tükenmişlik Sendromu Tedavisi, Nasıl Geçer?

Tükenmişlik sendromu nedir? Depresyondan farkları nelerdir?

Eğer sürekli stres nedenli çaresiz hissetme, hayal kırıklığına uğrama ve tamamen yıpranmış hissediyorsanız, belki de tükenmişlik sendromuna yakalanmış olabilirsiniz. Tükenmişlik hissiyatına kapıldıysanız, problemler aşılamaz görünür, her şeye kasvetli bir bakış açısıyla bakarsınız ve dikkat için enerji toplamak zorlaşır.

Pozisyona, çevreye ve bireye bağlı olarak değişen baskı ve stres, bireyin psikolojik ya da fiziksel kapasitesi üzerinde ağır basabilir.

Son yıllardaki araştırmalar sonucu, tükenmişlik sendromu adı verilen çalışma stresinin etkilerini buldular.

Bu terim, kronik yorgunluğu, duygusal ve fiziksel yorgunluk, düşük motivasyon, işteki görevler üzerine negatif tutum sergileme ve performansta düşüklük ile yüksek stresi tanımlar.

Mutsuzluk ve detaşman gibi tükenmişlik nedenleri, işinizi, ilişkilerinizi ve tabii ki sağlığınızı tehdit eden bir hal alabilir. Ancak, tükenmişlik iyileştirilebilir. Önceliklerinin yeniden değerlendirilmesi, bireyin kendisi için zaman ayırması, destek arayışları ile birey dengesini tekrardan kazanabilir ve düzelebilir.

Tükenmişlik, aşırı ve uzun süredir devam eden stres nedenli olarak oluşan duygusal, zihinsel ve fiziksel yorgunluğu ifade eder. Eğer birey, bunalmış hissediyor ve sabit talepleri karşılamakta aciz hissediyorsa, tükenmişlik sendromu oluşmuş denilebilir. Stres devam ettiği sürece, birey, ilgisini ve motivasyonunu kaybetmeye başlar.

Tükenmişlik, bireyin verimliliğini azaltarak, enerjisini yok eder. Bireyi umutsuz, çaresiz, kırgın ve insanlara inanmayan biri haline getirir. En sonunda da, yapacak hiçbir şeye sahip olmayan, verebileceği hiçbir şeyi olmayan biri gibi hissettirebilir.

Çoğumuz bazı günlerde sıkılmış, aşırı yüklenilmiş ya da takdir edilmeyen biri gibi hissedebiliriz. Eğer bu tarz duygularla karşı karşıya kalıyorsanız, tükenmişlik ile karşı karşıya kalmış olabilirsiniz.

Tükenmişlik sendromu belirtilerinden bazıları şunlardır;

  • Her gün, kötü geçen günler gibidir.
  • İşle ve ev hayatıyla ilgili konulara yönelmek, onlara dikkat etmek, tam olarak zaman kaybı gibi gözükebilir.
  • Sürekli yorulmuş hissetmek.
  • Günün çoğunu harcadığınız işleri sıkıcı ve bunaltıcı bulursunuz.
  • Yaptığınız hiçbir şeyin bir fark yaratmadığını, takdire şayan bir şey yapamadığınız hissi oluşur.

Bu tükenmişlik hissinin olumsuz etkileri, ev ve sosyal hayat dahil olmak üzere birey hayatının her alanına yayılır. Ayrıca, tükenmişlik, vücudunuzda da uzun süreli değişimlere de neden olabilir. Soğuk algınlığı ve grip gibi hastalıklara daha kırılgan bir hale gelirsiniz. Bu durumun birçok sonucu oluşabilir. Bu nedenle, tükenmişliğin üstesinden hemen gelmek oldukça önemlidir.

Tükenmişlik Sorunu ile Baş Etmek İçin 3 Yaklaşım

  • Tanımlama: Tükenmişliğin uyarıcı semptomlarını iyi izlemek.
  • Tersine Çevirme: Stres yönetimi ve destek arayışları ile hasarı telafi etmek.
  • Esneklik: Fiziksel ve duygusal dikkat sağlayarak strese karşı esnekliği kurmak.

Tükenmişlik Nedenleri

Vakaların çoğunda, tükenmişlik, işten kaynaklıdır. Eğer birey, çok çalışmış ama yeteri kadar değerinin bilinmediğini düşünüyorsa tükenmişlik riski altındadır. Çok çalışan ofis çalışanının yeteri kadar tatil alamadığını düşünmesinden, evdeki işlerle uğraşan ve 3 çocuğa bakan bir annenin yüksek sorumluluk taşıdığını düşünmesi gibi örnekler verilebilir.

Ancak tükenmişlik sadece stresli iş ortamı ya da bireyin üzerine yüklenen aşırı sorumluluklardan kaynaklanmaz. Bireyin yaşam tarzı ve belirli kişilik özellikleri de tükenmişliğin meydana gelmesinde etkili olabilir. Bireyin dünyaya bakışı da iş ya da evdeki talepleri kadar tükenmişliğe neden olan faktörlerdendir.

İş ile alakalı tükenmişlik nedenleri

  • Bireyin, yaptığı iş üzerinde az ya da hiç kontrolü olmadığı gibi hissetmesi,
  • İyi iş sonrası tanınma ya da ödüllendirilme eksikliği hissetmesi,
  • Belli olmayan ya da aşırı zahmetli iş beklentileri,
  • İşi monoton ya da basit görerek yapmak,
  • Yüksek baskılı ya da kaotik bir ortamda çalışmak gibi nedenler iş çevresinin neden olduğu tükenmişlik sebepleridir.

Yaşam tarzı ile alakalı tükenmişlik nedenleri

  • Rahatlama ve sosyalleşmeye yeterli zaman ayıramadan çok fazla çalışmak,
  • Çok fazla insandan çok fazla şey beklentisi içinde olmak,
  • Diğerlerinden yeterince yardım almadan çok fazla sorumluluk altına girmek,
  • Yeterince uyku alamama,
  • Yakın, destekleyici ilişkilerin olmayışı gibi nedenler ise, bireyin yaşam tarzından kaynaklı tükenmişlik sendromu sebepleridir.

Bireysel özelliklerle alakalı tükenmişlik nedenleri

  • Mükemmeliyetçi eğilimler, hiçbir şeyin yeterince iyi olamaması,
  • Bireyin kendisi için ve dünya için kötümser bakış açısı,
  • Kontrolün elinde olması isteği, başkalarına itaat edememe,
  • Üstün başarılı birey olma, A kalite kişilik gibi nedenler de bireyin kendi özellikleri nedeniyle oluşan tükenmişlik nedenleridir.

Tükenmişlik Sendromu İşaret ve Semptomları

Tükenmişlik, uzun ve geniş bir süre boyunca meydana gelen aşamalı bir süreçtir. Bir gecede meydana gelmez ancak, eğer sinyallerine dikkat vermezseniz size sinsice gelebilir. Tükenmişliğin işaret ve semptomları ilk başlangıçta ince, hemen göze çarpmayan bir biçimde olur. Ancak zaman geçtikçe kötüleşir.

Tükenmişlik sendromunun meydana gelen erken semptom ya da kırmızı bayraklı belirtilerini, birey, ilgilenilmesine gerek duyulan önemli bir şey olarak görmelidir.

Bir şeylerin yanlış gittiği hissi önemlidir. Eğer bu erken uyarı işaretlerine dikkat verirseniz, önemli çöküntüleri önleme şansını elde edersiniz.

Eğer bu erken işaretleri yok sayarsanız, eninde sonunda tükenmişlik sendromuna tutulursunuz.

Tükenmişliğin fiziksel işaret ve semptomları 

  • Çoğu zaman tükenmiş ve bitkin hissetme,
  • Düşük bağışıklık ve bu nedenle sık hastalanma,
  • Sık sık baş ağrısı, sırt ağrısı ve kas ağrıları oluşması,
  • Yemek ve uyku alışkanlıklarında değişiklikler

Tükenmişliğin duygusal işaret ve semptomları

  • Kendinden şüphe ve başarısızlık hissi,
  • Çaresiz, kapana kısılmış ve yenilmiş hissetmek,
  • Mesafelilik, dünyada yalnız olduğunu hissetmek,
  • Motivasyon eksikliği,
  • Giderek, alaycı ve negatif bakış açısına sahip olmak,
  • Memnuniyet ve başarı duygusunda azalma

Tükenmişliğin davranışsal işaret ve semptomları

  • Sorumluluklardan kaçış,
  • Diğerlerinden kendini izole etme, ayrılma,
  • Bir şeyleri yaparken oyalanmak, ertelemek,
  • Yiyecek, uyuşturucu ya da alkol kullanarak başa çıkmaya çalışmak,
  • Diğerlerinin sizi düş kırıklığına uğratması,
  • İşi atlamak ya da işe geç gelme ve erken ayrılma

Tükenmişlik Sendromunun Engellenmesi

Eğer tükenmişliğin erken uyarı işaretlerine erken müdahale etmezseniz, eğer bu işaretleri göz ardı ederseniz daha kötü bir hal alır. Ancak, eğer hayat düzeninizin dengesini sağlamak için adımlar atarsanız, tükenmişliğin tam gelişmiş bir çöküntü halini almasına engel olabilirsiniz.

  • Güne rahatlatıcı ritüellerle başlayın; Uyanır uyanmaz yataktan çıkmak yerine en azından düşünmek için 10-15 dakika zaman harcayın. Günlük yazın, nazik gerinmeler yapın, size ilham verebilecek şeyler okuyun.
  • Sağlık beslenme, egzersiz ve uyku alışkanlıkları edinin; Düzenli yemek alışkanlığı kazandığınızda, fiziksel aktiviteler başladığınızda, dinlenmek için daha fazla zaman ayırdığınızda hayatın sorun ve taleplerine karşı daha fazla enerji ile dolduğunuzu göreceksiniz.
  • Sınırlarınızı çizin; Kendiniz aşırı yormayın. Hayır demeyi öğrenin. Eğer hayır demek zor olacaksa, evet diyerek gerçekten istediğiniz şeylere ulaşamayacağınızı düşünün ve isteklerinizi gerçekleştirmek ve mutlu olmak adına hayır demeyi öğrenin.
  • Teknoloji ile belirli mesafe yaratın; Günün belli kısımlarında teknoloji ile aranıza belirli mesafe yaratın. Bilgisayarınızı bir kenara bırakın, telefonunuzu kapatın ve elektronik postalarınızı kontrol etmeyi bırakın.
  • Yaratıcı yönünüzü ortaya çıkarın; Yaratıcılık, tükenmişliğe karşı güçlü bir panzehirdir. Yeni bir şeyler deneyin, eğlenceli bir projeye başlayın ya da favori hobinize devam edin. Ancak seçilen aktiviteler işinizle alakalı olmamalı.
  • Stresi nasıl yöneteceğinizi öğrenin; Tükenmişlik sendromu yolunda iken, çaresiz hissedebilirsiniz. Ancak, stres üzerinde kontrol sağlayabileceğinizi bilin.

Tükenmişlik Sendromu Tedavisi

Tükenmişlik sendromunun iki ana türde tedavisi vardır. Psikolojik ve farmakolojik tedavi. Sebebin ne olduğuna bakmaksızın iki tür tedavi yöntemi de faydalı olabilir. Bazen de iki tedavi yönteminin birlikte kullanılması daha etkili olabilir.

1.Psikolojik Tedavi

Tükenmişliğin ya da depresyonun şiddetli yanlarını tedavi için genelde önerilen tedavi yöntemidir. Bilişsel-davranışçı terapi (BDT), psikolojik tedavinin en önemli noktalarından biridir.

2.Farmakolojik Tedavi

Eğer, psikolojik tedavi yeterli olmaz ise, ilaç tedavisi eklenebilir. Tükenmişliğin ağır semptomlarını hafifletmek için antidepresanlar ve BDT kombinasyonu, başlangıç için önerilir. Ancak gerçekte, tedavi yöntemine karar verirken, psikolojik desteklerin karşılanabilir olması ya da ilaç tedavisine olan tutum gibi ek faktörler etkili olur.

Antidepresanlar beyin kimyasını hedef olarak alırlar. Çoğu insan, problemli durumlarla daha iyi başa çıkmak için ilaç tedavisi alarak, olayların kendisini daha az etkilemesini ister.

Bilişsel-Davranış terapisi, yeni beceriler öğreterek ya da tutumları inceleyerek ya da değiştirerek, dünya ile nasıl etkileşimde olduğumuzu ve bunun nasıl değiştirilebileceğini arar.

Ve etrafımızda gelişen olayları nasıl yorumladığımız ve nasıl tepki verdiğimizi izler. Limitler kurarak yardım edebilir. Standartlarımızı, nitelik ve önyargılarımızı kendimizi sorgulatarak öğretir.

İş ve özel hayatlarımızdaki önceliklerimiz ve dengemizin daha iyi nasıl geliştirebileceğimiz konusunda yardım eder.

Источник: https://evdesifa.com/tukenmislik-sendromu-tedavisi/

Tükenmişlik Sendromu Nedir?

Tükenmişlik sendromu nedir? Depresyondan farkları nelerdir?

Tükenmişlik sendromu nedir, tedavisi / çözümü nasıl olur sorularına cevap vereceğimiz yazımızda konu hakkında bir çok sorunuzun cevabını bulabilirsiniz. Tükenmişlik sendromu dendiğinde aklımıza ünlülerin “Bende tükenmişlik sendromu var, toparlanmaya çalışıyorum” sözü geliyor.

Ünlü insanlarımızın da yaşamlarının bazı dönemlerinde mücadele ettikleri tükenmişlik sendromu, çok yoğun çalışan insanların yaşamlarında karşılaştıkları bir sorundur.  Çok yoğun çalışma temposu ve zor iş koşullarını kabul etmiş insanlar, iş yaşamlarını ve yaptıkları işteki sorumluluklarını yaşamlarındaki öncelik olarak belirlerler.

Kendilerini stresli bir yaşama zorlarlar. Bkz. Stres Nedir

Tükenmişlik Sendromu Belirtileri Nelerdir?

Çok çalışmaya ve çok kazanmaya odaklanmış olan bu kişiler, uzun süre zor koşullar altında üstün performans göstererek çalışmalarının sonucu olarak çöküşün ilk belirtilerini de kendilerinde hissetmeye başlarlar.

Tükenmişlik sendromu,

bedensel tükenmişlik,

duygusal tükenmişlik,

olumsuz düşünceler,

yetersizlik hisleri ve

işleri bitirememe / görevleri yapamama

gibi olumsuz sonuçlar yaratır.

Tükenmişlik sendromu, günlük yaşamın, ilişkilerin ve iş yaşamının dengesini bozmaya yetecek kadar büyük bir etkiye sahiptir. Dünyada her oluşum bir sürecin sonucunda ortaya çıkmaktadır. Bir meyve, ağacın dallarında birden ortaya çıkmaz.

Aylar süren bir dizi gelişim sonucunda bizim “meyve” adını verdiğimiz besin oluşur. Tükenmişlik sendromu da, oluşması zaman içinde gerçekleşen acı bir meyve gibidir. Zamana yayılmış halde, yavaş yavaş, kendisini uzun süre hissettirmeden gelişir.

İçsel olarak ve bedensel olarak belli belirtilerini geç olmadan fark edebildiğimizde bahsettiğimiz yaşam alanlarına zarar vermesini önlemiş oluruz.

Tükenmişlik Sendromu Nasıl Geçer

Tükenmişlik Sendromunu Nasıl Tanırız?

Tükenmişlik sendromunu belli belirtilerinden ve bu belirtilerin şiddetinden tanıyabiliriz. Diğer durumlardan farkı, tükenmişlik sendromunun etkisinin daha güçlü olması, belirtilerinin daha şiddetli olarak görülmesidir.

Gündelik yaşamın sıradan gerginliği ile karıştırılmaması için belirtilerin şiddetine dikkat edilmelidir.

Tükenmişlik sendromu, sıradan ve gündelik gerginliklerden belirgin biçimde farklı ve şiddetli belirtiler gösteren bir durumdur.

Kronik Yorgunluk

Kişi kendisini enerjisiz hisseder ve her gün bedensel olarak bitkindir. İlerleyen günlerde ya da haftalarda fiziksel ve ruhsal enerjisi tümüyle çekilmiş, bitmiş ve tükenmiş bir hale gelir.

Unutkanlık

Hafif unutkanlık ve basit görevlerin unutulmasıyla başlayan süreç, zamanla hiçbir işin bitirilemediği, işe konsantre olmanın neredeyse imkansızlaştığı bir hal alır. İşler, görevler, sorumluluklar hep yarım kalır ve birikerek bir dağa dönüşür.

Uykusuzluk

Uykuya dalmada sorun yaşayan kişi, ilerleyen günlerde ve haftalarda tükenmişliğin etkisi ile her gece uykuya dalma ve uyumada sorun yaşar. Uykuya dalamaz, uyuyamaz ve bu durum gitgide daha da tükenmesine sebep olur.

Tükenmişlik Sendromunda Bedensel Belirtiler ve Hastalıklar

Soluksuz kalma hissi, kalp çarpıntısı, karın ve göğüs ağrısı, baş ağrısı, sersemlik hissi görülür. Bedensel bitkinlik ve tükenmişlik nedeni ile, vücudun savunma sistemi zayıflar.

Bağışıklık sistemi güçsüzleşir ve buna bağlı olarak soğuk algınlığı, grip gibi hastalıklara kişi daha kolay yakalanır.Beslenme azalır, iştah da belirgin biçimde azalır.

Kilo kaybı ile beraber kişinin bedensel tükenmişliği daha da artar, kendisini daha da güçsüz hisseder.

Anksiyete / Depresyon / Öfke

Gerginlik ve endişe ile başlayan süreç zamanla şiddetli anksiyetenin hakim olduğu ve kişinin kendisini son derece güçsüz hissettiği, iş yapmakta zorlandığı hatta işe gitmekte dahi sorun yaşadığı bir duruma dönüşür. Hem iş yaşamı, hem de sosyal yaşam şiddetli anksiyeteden olumsuz biçimde etkilenir. Bkz. Anksiyete Nasıl Geçer

Kişi kendisini üzgün hisseder. Sevinç hissetmek onun için zordur. Hissedilen üzüntü ve umutsuzluk günler ya da haftalar içinde giderek şiddetlenerek ağır depresyon halini alabilir. Kişi kendisini kötü, değersiz ve anlamsız hisseder. Bu duruma gelindiğinde mutlaka bir uzman yardımı almak ve tıbbi bir değerlendirmeden geçilmelidir.

Kişiler arası ilişkilerde gerginlik ve anlaşmazlıkla birlikte hissedilen öfke zamanla hayatta iletişimde olunan tüm insanlarla ilişkilerde belirgin biçimde ortaya çıkar.

Kişi öfkesi ile başetmekte zorlanır, bir orta yol bulup uzlaşacak enerjiyi, gücü kendisinde bulamaz ve en son aşamalarda öfke patlamaları yaşar.

Tükenmişlik sendromu öfke patlamaları ve öfke krizlerinin ortaya çıktığı, şiddetli sözel ifadelerin ve fiziksel şiddetin görüldüğü bir aşamaya geldiğinde mutlaka uzman yardımı alınması gereklidir.

Yaşamdan ze alamama hali, iş ortamında yapılan görevlerden aile ile vakit geçirmeye dek yaşamın tüm alanlarında kendisini gösteren önemli bir belirtidir. Normalde yaptığı işten keyif alan, işleri bitirdikçe motive olan biz insanlar, tükenmişlik sendromu yaşarken hem işten ze alamama, hem de işten kaçınma durumunu yaşarız.

İş yerine gitmek istemez, işte iken iş üretmek istemez, işten de erken ayrılmaya çalışırız. Benzer şekilde, normalde aileyle, eşle, çocuklarla veya arkadaşlarla vakit geçirmek ze verirken, tükenmişlik sendromu şiddetlendiğinde kişi için bu etkinlikler anlamsız ve ze vermeyen durumlara dönüşür.

Kişi bu koşullar altında yalnız kalmayı, kendi kendine tek başına zaman geçirmeyi tercih eder.

Tükenmişlik Sendromu Nasıl Geçer

Tükenmişlik sendromu çözümü olan bir durumdur. Çözüm bazen bir profesyonel yardımı ile bazen de kişinin kendi kendine yapacağı bir kaç değişiklikle gerçekleşir. Tükenmişlik sendromunu başlatan faktörlerin tümünü tersine çevirmeniz en doğrusu olacaktır.

Sendromun ilk belirtilerini hissettiğiniz dönemlerde yaptıklarınızı hatırlayın, son günlerde yaptıklarınızı hatırlayın ve bunların tam tersini yapmaya bugün başlayın.

Sendromu yavaş yavaş başlatan şey, kendinize hiç zaman ayırmamanızdı, kendinize soluklanacak bir boşluk bırakmamanızdı değil mi? Aynen öyle. Bundan böyle iş ve görevler yerine getirilirken kendinizi de düşünmeniz gerekiyor.

Dinlenmeniz, kendinize özel keyif alacağınız bir zaman ayırmanız, eğlenmeniz ve hayattan ze almanız gerekiyor. Bunlara mutlaka zaman ayırmalısınız.

Uyku ve beslenme ihtiyaçlarınızı bundan böyle daha fazla önemseyin. Unutmayın ki ikisi de çok temel ihtiyaçlardır ve iş ya da görevler uğruna feda edilmeleri tükenmişlik sendromunun sürmesine sebep olur.

Sendromdan kurtulmak istiyorsanız her gün kahvaltıdan başlayarak yararlı besinlerle bedeninizi ve sinir sisteminizi destekleyin. Kaliteli ve yeterli uykuyu alarak yenilenmiş olarak sabah yatağınızdan kalkın.

Tükenmişlik Sendromu Tedavi Edilmezse

Kişi, kendisiyle ilgili olumsuz düşünürken zamanla bu olumsuz düşüncelerin şiddeti ve sıklığı artarak tümüyle negatif bir hal alır. Kişinin kendisine olan güveni azalarak kaybolur ve zamanla yaşamındaki diğer insanlara duyduğu güven de azalır ve güvensizlik ortaya çıkar.

Bedensel hisler, psikolojik durum ve kişinin kendisine ve çevresindeki insanlara güveninin azalmasının bir sonucu olarak kişi sosyal hayatında eskisi gibi aktif olmak istemez. İnsanlarla görüşmeye, insanlarla sohbet edip eğlenmeye, insanlarla beraber çalışmaya karşı hem isteksizdir, hem de bu tür durumlardan mümkün olduğunca uzak kalmayı tercih eder.

Zaman içerisinde durum sosyallikten kaçınmaya dönüşerek kişinin tümüyle yalnız bir hayatı tercih ettiği ve diğer insanlarda koptuğu bir hal alır. Bu durum normal değildir ve bu durumun normal olmadığını fark eden bazı yakınları kişiye “Sen değiştin, ne oldu sana” derler.

Bazı kişiler için bu soru problemin daha net farkına varmaları ve tükenmişlik sendromu için psikolojik destek almaları için bir fırsat olur. Bazıları içinse, çevresindeki insanlardan daha da uzaklaşıp daha da yalnız kalmak için bir gerekçe olur.

“İnsanların eskiden farklı olduğumu ve değiştiğimi söylemelerine tahammül edemiyorum” diyerek daha da yalnızlaşma ve kopma yolunu tercih ederler ki, bu apaçık bir şekilde “Yanlış yol” dur.

Tükenmişlik sendromu yaşıyor ve bunu aşmak için profesyonel yardım almak istiyorsanız, size internet üzerinden yardımcı olabilirim. Bilgi almak için tıklayınız: Online Psikolog

Источник: https://serhatdamar.com/tukenmislik-sendromu-nedir/

Tükenmişlik sendromu nedir? Belirtileri, nedenleri ve tedavisi

Tükenmişlik sendromu nedir? Depresyondan farkları nelerdir?

Tükenmişlik sendromu, ilk kez 1974’te Herbert Freudenberger tarafından “başarısız olma, yıpranma, enerji ve gücün azalması veya tatmin edilemeyen istekler sonucunda bireyin iç kaynaklarında meydana gelen tükenme durumu” şeklinde tanımlanmıştır. Tükenmişlik, ilk tanımından bugüne değin üzerinde pek çok araştırma yapılmış ve tanımı geliştirilmiş bir kavramdır. Günümüzde tükenmişliğin kabul gören tanımı, Maslach Tükenmişlik Ölçeği (MBI)’ni de geliştirmiş olan Christina Maslach tarafından yapılmıştır.

Daha yalın bir ifadeyle Maslach tükenmişliği “işi gereği insanlarla yoğun bir ilişki içerisinde olan bireylerde görülen duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve düşük kişisel başarı hissi” olarak tanımlamıştır.

Tükenmişlik sendromu aniden ortaya çıkan bir durum değildir, aksine yavaş ve sinsice gelişen bir belirtiler yumağıdır.

Tükenmişlik belirtilerinin göz ardı edilmesi de onun ilerlemesine ve başa çıkılmaz hale gelmesine neden olmaktadır.

Depresyon nedir? Neden olur? Belirtileri, türleri ve tedavisi

Bu sebeple tükenmenin sinsi sürecinin belirtilerinin iyi bilinmesi ve zamanında teşhis edilerek gerekli önlemlerin alınması çok önemlidir.

Tükenmişlik belirtileri kişiden kişiye farklılık göstermekle birlikte, genel olarak fiziksel belirtiler, duygusal belirtiler, davranışsal belirtiler, motivasyonel belirtiler ve bilişsel beleirtiler olmak üzere 5 başlık altında incelenmektedir.

 Tükenmişlik sendromu belirtilerinin bazıları zaman zaman depresyon belirtileri ile karıştırılabilir.

Tükenmişlik sendromunun fiziksel belirtileri

  • Aşırı yorgunluk ve enerjisizlik
  • Kalp çarpıntısı, midede şişkinlik
  • Sık aralıklarla kabız olma veya hastalanma
  • Uyku problemi, uyumakta ve uyumakta zorluk çekme
  • Solunum güçlüğü çekmek
  • Başta bacak ve sırt ağrısı olmak üzere yaygın bedensel ağrılar

Tükenmişlik sendromunun zihinsel belirtileri

  • Eskiden sevdiği faaliyetlerden hemen sıkılma
  • Dikkat dağınıklığı, unutkanlık ve dalgınlık
  • Karar verme güçlüğü yada kararı erteleme eğilimi

Tükenmişlik sendromunun duygusal belirtileri

  • Yaygın ümitsizlik hissi
  • Özgüven eksikliği yaşama
  • Çok sık hayal kırıklığı duygusu yaşama
  • Kendini değersiz hissetme durumu
  • Eleştirilere katlanamama
  • Aşırı şüphecilik
  • Yoğun kaygılanma ve huzursuzluk hali

Tükenmişlik öncelikle hafif belirtiler ile kendisini gösterir. Bu belirtiler; yorgunluk ve bitkinlik hissi, baş ağrısı, uyuşukluk, uyku bozuklukları şeklinde sıralanır. Önlem alınmazsa; geçmeyen soğuk algınlıkları, enfeksiyonlara karşı direncin azalması, kilo kaybı veya şişmanlık, solunum güçlüğü, genel ağrı ve sızılar, mide bağırsak hastalıkları, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol, kas gerilmeleri, kalp çarpıntısı ve cilt hastalıkları oluşmaya başlayabilir. Bu durumlarda, birey bu belirtileri göz ardı etmemeli, zaman geçmeden önlem almalıdır.

Çünkü bu tür belirtiler tükenmişliğin habercisi olabilmektedirler. Psikolojik belirtiler, tükenmişlik yaşayan kişilerde görülebilecek diğer belirtilere oranla daha az belirgindir.

Bu belirtiler; engellenmişlik hissi ve sinirlilik, psikolojik incinmeye açıklık, nedeni bilinmeyen huzursuzluk ve tedirginlik duygusu, sabırsızlık, özgüvende azalma, çevreye karşı düşmanlık duygusu, güçsüzlük, iş ile ilgili ümitsizlik, diğer insanları eleştirme, ilgisizlik, aile içi sorunlarda artış, tatminsizlik, hayata karşı negatif tutumlar, nezaket, saygı ve arkadaşlık gibi olumlu duygularda azalma, düşüncelerde belirsizlik ve karmaşıklık, asılsız şüpheler ve paranoya, depresyon, suçluluk hissi ve çaresizlik şeklinde sıralanabilir.

Kronik yorgunluk sendromunun bağırsak florası ile bağlantılı olduğu keşfedildi

Tükenmişlik Sendromunun semptomları

Tükenmişlik geceleyin görünmez. Bunun yerine, birinin kişiliğinin işle ve iş ortamıyla karşılıklı etkileşimiyle birlikte aşama aşama gelişir. Tükenmişlik iş stresiyle de aynı değildir.

Ne zaman ki bir kişi kendi iş yüküne adapte olmaya çalışır, o zaman ortaya çıkar ve tamamıyla olumsuz değildir.

Tükenmişlik sırf adaptasyon yeterli olmadığında, normalizasyon başarılamadığında gelişir ve streste olma durumu da uzar.

Tükenmişlik şunlarla bağdaştırılabilir: Çok yoğun yaşanan yorgunluk, işe olumsuz yaklaşma, azalmış mesleki özgüven.

 Yaygın psikiyatrik sorunlar, ciddi düzeyde depresyon (özellikle işe yaramazlık ve suçluluk duyguları birleştiğinde) alkol ve ilaç suistimali problemi (örneğin, işte kısa süreli devamsızlıklar) sözde atipik depresyon (örneğin, iş yerinde duygusal incinmeler) stres rahatsızlıkları, genel anksiyete rahatsızlıkları (birinin performansıyla ilgili olarak telaşlanmak) sosyal anksiyete rahatsızlığı somatizasyon rahatsızlığı (çeşitli somatik semptomlar) kişisel rahatsızlık (fonksiyonellik değişebilir fakat problemler yetişkinlik çağında da sürebilir) uyum sorunları…

Tükenmişliğe ilişkin 100’den fazla belirti listelenmiştir.

Tükenmişliğin tanım ve boyutlarına bakıldığında tanımların içerik olarak, bireyin tükenmişlik yaşadığını düşündürebilecek bazı belirtileri kapsadığı gözlense de tükenmişlik belirtilerini ayrıca tasnif etmek kavramın anlaşılırlığını kolaylaştıracaktır.

  Bireyin tükenmişlik yaşadığını ortaya koyabilecek belirtiler, duygusal, davranışsal ve bedensel olarak sınıflandırılabilmektedir. Bireyde tükenme durumunda ortaya çıkabilecek durumlar şunlardır.

  • Tükenmişlik Sendromunun duygusal belirtiler: Motivasyon eksikliği, kişisel güvende azalma, değersizlik hissi, aşırı şüphecilik, kaygı, huzursuzluk, kendini soyutlanmış hissetme, çabuk öfkelenme, tatminsizlik, konsantrasyon bozuklukları, çaresizlik, zihin karışıklığı ve düzensizlik, bilişsel becerilerde güçlükler yaşama.
  • Tükenmişlik Sendromunun davranışsal belirtiler: Ani tepkisellik ve eleştiriye aşırı duyarlılık, sinirlilik, sabırsızlık, kurallar konusunda katılık, alınganlık, işle ilgilenmek yerine başka şeylerle vakit geçirme, sürekli bir savunma ve suçlama hali, inkâr etme, rasyonelleştirme, çevre ile ilişkilerde bozulmalar.
  • Tükenmişlik Sendromunun bedensel belirtiler: Kronik yorgunluk, enerji kaybı, uyku bozuklukları, nefes darlığı, mide problemleri. Bu belirtiler tek başına düşünüldüğünde tükenmişlik dışında başka bazı sorunları da düşündürebilecek niteliktedir. Fakat örgüt ortamında ve özellikle yapılan iş ile paralel düşünüldüğünde bu belirtileri, bireyde yaşanan bir tükenmenin işaretleri olarak düşünmek tükenme ile baş etmede atılacak ilk adım olacaktır.

Tükenmişlik sendromunun önlemesi

Bu konuda hem bireylere ve çevresindekilere görev düşmektedir. Tükenmişliğin önlemesinde öncelikle tükenmişlik belirtilerinin bilinmesi kişinin kendi üzerinde yaşadığı durumu erken tanımasını ve çözüm aramaya yönelmesini çok önemlidir. Bireyler işle ilgili gerçekçi hedef ve beklentiler geliştirmelidir.

Bir kurum ya da bir işe başlamadan önce birey yaptığı işin zorluklarını ve risklerini bilirse, karşılaşabileceği sorunları önceden görerek önlem alması mümkün olur.

Bu nedenle kişinin çalıştığı işe ilişkin talepleri ile ilgili pozisyona başvurmadan önce iş hayatına atılacağı pozisyonu da araştırması sürprizlerle karşılaşılmaması için faydalı olacaktır.

 Bireyi hedefleyen müdahaleler daha etkilidir. Tükenmişlik şöyle önlenebilir:

  • İş ve boş zaman arasında net ayrım yapılması,
  • “hayır” diyebilme yeteneği,
  • birisinin ilerideki çalışmasını planlayabilme yetisi,
  • birisinin fiziksel kondüsyonuna dikkat etmesi,
  • birinin kendi sınırlarını itiraf etmesi,
  • evde ilişkilerin iyi olması,
  • işin işte kalması açık bir çalışma iklimi,
  • sürekli mesleki gelişim ve destekleyici bir işveren,
  • işle ilgili görevlerin net bir şekilde açıklanması
  • kendi yaptığı işi anlamlı olarak görmek
  • uzmanlığın idamesi

Kurumların Tükenmişlikle Başa Çıkma Yolları

∗ Gerektiğinde yardımcı personel ve ek donanıma başvurmak,∗ Serbest karar verme imkanlarını ve kararlara katılımı artırmak,∗ İşin gerektirdiği sorumluluk miktarını belirleyip, yetki ve sorumluluğu denkleştirmek,∗ Adil bir ödül sistemi geliştirmek,∗ İş yükünün aynı kişilerde birikmesini önlemek için zor işlerin eşit olarak dağıtılması,∗ Örgütsel değişimi sağlamak,∗ Takım çalışmalarını desteklemek,∗ Örgütsel bağlılığı sağlamak,∗ Örgüt içerisinde düzenli işleyen bir çatışma yönetim sistemi kurmak,∗ Görev tanımlarını açık ve net olarak belirlemek,∗ Kişisel gelişim ve dinlenmeye önem vermek,∗ Örgüt içi iletişimin yeterli düzeyde ve kaliteli olmasını sağlamak,∗ Öğle yemeği ve dinlenme aralarını rahatlatıcı ve iş ortamından uzakta vermek,∗ Kişileri yeni görevlere atamak,∗ Üst yönetimin desteğini sağlamak,∗ Sık sık pozitif geri bildirim vermek,∗ Uzun çalışma saatlerini kısaltmak,∗ Örgüt içi danışmanlık hizmeti vermek,∗ Yerinde bir terfi politikası izlemek∗ Tatil ve sosyal etkinlik imkanlarını artırmak,∗ Hizmet içi eğitimler planlamak,∗ İşyerinde sosyal destek amaçlı gruplar kurmak,

∗ Kariyer için fırsat tanımak.

İşle ilgili görevlerin miktarı iş yerinde müdahale ile çözülebilir. Tükenmişlik nedenleri ve sonuçları bireysel olarak değerlendirilir.

 Eğer tükenmişlik, depresyonun bir parçası olarak veya uyum sorununun bir parçası olarak açığa çıkarsa, tedavi ihtiyacı ve hastalık izni, bu tür rahatsızlıklarda genel olarak uygulanabilir.

 Tedavide bir hastanın uyku ritminin normale dönmesi için genellikle birkaç gün ve geceye ihtiyaç vardır. Fonksiyonel kapasiteyi yıpratan ciddi yorgunluklarda, 2-3 haftalık hastalık izinlerine gereksinim vardır.

Depresyonun ciddi halinde, sıklıkla daha da uzun süreli hastalık izinlerine gereksinim vardır çünkü semptomların ortadan kalkması için gereken süreden daha fazlasına fonksiyonel kapasitenin yeniden geri kazanımı için gereklidir. Hastalık izni tedavi ve takibin yerine geçmez. Hastayla düzenli randevular ayarlanmalıdır.

Eğer hastanın tükenmişliğinde psikiyatrik veya somatik bir hastalık yoksa ve işten uzaklaşmaya ihtiyacı varsa, çözüm bir hastalık izni değildir fakat iş yükünün azaltılması veya görevler yeniden düzenlenmelidir.

Bu tür düzenlemelerin bütün değişik tiplerinin sosyal güvenlik sistemi veya işveren tarafından da mümkün kılınması gerekir. Eğer iş yükü de açık bir şekilde mantıksızsa, işgücünü koruma sisteminin bu problemi çözmede merkezi bir rolü olmalıdır.

 Hastalıkların mevcut sınıflandırmasına göre, tükenmişlik bir semptom teşhisi olup, işverenle ilgili olarak bir telafiyi gerektirmez.

Sağlık sigortası, çalışma kabiliyetinin kaybedilmesinde, bunun bir hastalığın sonucu olmasını gerektirmektedir. Eğer hasta tükenmişlik sebebiyle çalışamaz durumdaysa, hastanın durumu bir hastalık olarak düşünülebilir ve temel teşhis de bir çeşit zihinsel rahatsızlıktır (depresyon durumu, uyum sorunu, somatoform rahatsızlığı gibi).

Tükenmişlik ek bir teşhis olarak kayıt altına alınabilir.
Tedavi bireysel olarak planlanır ve örneğin stres yönetimi, ilaç tedavisi veya psikoterapiyi de içerebilir. İyi uyumak önemlidir. Depresyon gibi zihinsel problemler aktif bir şekilde tedavi edilmelidir.

 Hastanın öznel deneyimini de dikkate almanın ve hastanın kendi yaşam koşullarına alışmasının da önemli olduğu unutulmamalıdır. Şayet 1-2 ay içerisinde dikkate değer bir iyileşme yoksa ve teşhis belirsiz olarak kalmışsa, hasta psikiyatrik değerlendirmeye yönlendirilmelidir.

 Eğer meslek sağlığı hizmet birimi belli bir işyerinde tükenmişliğin yaygın olduğuna inanırsa/düşünürse, bunun için içerisinde grup bazlı çözümlerin/müdahalelerin de olduğu bazı girişimler planlanabilir.

Kaynaklar:  1- Tükenmişlik Kavramı: Birey ve Örgütler Açısından Önemi. Yrd. Doç. Dr. Güler ARI, Araş. Gör. Dr. Emine BAL. Yönetim ve Ekonomi 15/1 (2008) 131-148 2- Ahola K, Honkonen T, Isometsä E, Kalimo R, Nykyri E, Aromaa A, Lönnqvist J. The relationship between job-related burnout and depressive disorders–results from the Finnish Health 2000 Study. J Affect Disord 2005 Sep;88(1):55-62.  3- Bourbonnais R, Brisson C, Vinet A, Vézina M, Abdous B, Gaudet M. Effectiveness of a participative intervention on psychosocial work factors to prevent mental health problems in a hospital setting. Occup Environ Med 2006 May;63(5):335-42. 

Источник: https://www.medikalakademi.com.tr/tukenmislik-sendromu-nedir-tani-tedavisi-nasil-gecer/

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.