Uçuk Ve Aftlar

Aft ve Uçuk Tedavileri

Uçuk Ve Aftlar

Aft ağız içerisinde sıklıkla yanak ve dudak mukozasında, dil üzerinde, yumuşak damakta, farenkste, diş eti üzerinde görülen solgun sarı-kırmızı hale ile çevrili oldukça ağrılı ülserleşmiş lezyonlardır. Toplumun %18-20 az ya da çok aft sorunu ile karşı karşıyadır. Bayanlarda daha sıklıkla rastlanır. Aft genellikle tek olarak seyretse de aynı anda birkaç bölgede birden görülebilmektedir.

Aftın oluş nedenini belirlemek için çeşitli araştırma yapılmıştır. Ancak aftın oluşumunu hızlandırıcı ve seyrini kötüleştirici birçok faktör faktör saptanmasına karşın oluş nedeni tam olarak belirlenememiştir.

Bu nedenle aft oluşumunu hızlandıran ve iyileşmesini geciktiren faktörlerden bahsetmek mümkündür.

Aft Oluşumunda Hangi Faktörler Önemlidir?

  • STRES; Günümüzde migren, yüksek tansiyon ve gastrit gibi birçok hastalığın nedenleri arasında kabul edilen stres aft oluşmasının en önemli nedenlerinden birisidir. Hanımlarda premenstural gerginlik(adet öncesi dönem) de aft oluşumunu hızlandıran faktörlerdendir.
  • YİYECEKLER; Turunçgiller, sirke, turşu, patates cipsi, tuzlu ve baharatlı çerezler gibi ağız mukozasını tahriş edebilen yiyecekler aft oluşumunu hızlandıran önemli faktörler arasında sayılmaktadır. Bunların yanı sıra bazı bünyeler için alerjik olabilen kara buğday, çavdar, arpa, çikolata, fındık, kabuklu deniz hayvanları, soya, domates, bazı patlıcan, elma, incir, peynir gibi yiyecekle de aft oluşumunu hızlandırırlar.
  • TRAVMA; Yanak dil dudak ısırma, sert yiyeceklerin tahrişi ve yumuşak olmayan diş fırçalama işlemleri ve iyi adapte olmayan protezlerin neden olduğu vuruklar aft için uygun zeminin oluşmasına yardımcı olurlar. (Bakınız, Dil Dudak Yanak Yaralanması)
  • DİŞ MACUNU; Diş macunlarının temizleme özelliğini artırmak için köpük yapıcı olarak yapılarına katılan “sodyum lauryl sulhate” ( SLS ) mukoza hücrelerinin yıkımını artıran tahriş edici bir kimyasaldır. SLS bu özelliği ile aft oluşumu üzerine direkt etkili olan bir maddedir. Özellikle aft sorunu olan kişilerin kullanabilmesi için günümüzde daha az oranda (%1.25) SLS içeren diş macunları üretilmektedir. (Tom's of Maine Natural Toothpaste , Oral-B Sensitive Fluoride Toothpaste.)
  • SİSTEMİK HASTALIKLAR; Behçet Hastalığı: Genital ülser, konjuktivit, retinit, lokositoz gibi, birçok sistemik belirtiler yanında ağız içerisinde oluşan tekrarlayıcı aftlarla kendini gösteren bir hastalıktır. Birçok malign ve otoümmin hastalıklarla birlikte de tekrarlayıcı aftlar görülebilmektedir.
  • DİĞER NEDENLER; B12 vitamini ve demir noksanlığı, sigara içme, tütün çiğnemenin gibi alışkanlıkların de aft oluşumuna katkıda bulunan önemli faktörler olduğu bilinmektedir.

Aft Tedavisi ve İyileşme Süreci

Aftlar herhangi bir tedavi uygulanmasa da genellikle 7-10 gün sonra kendiliğinden iyileşmektedir. Aft sorunu ile karşı karşıya olanların aşağıda sıralanan işlemlerden birini yada birkaçını uyguladıklarında daha rahat bir periyot geçirmeleri mümkündür:

Ağrıyı Azaltmak ve İyileşme Periyodunu Kısaltmak İçin:

  • Sıcak, asidik ve tahriş edici gıdalardan kaçınılmalır.
  • “2% hydrogen peroxide” solusyonuna batırılan pamuk yada gazlı bez ile aft bölgesi temizlenebilir.
  • Su ile karbonat karışımından hazırlanan ince yapılı bir krem aft üzerine sürülebilir.
  • Yarım bardak suya yarım kaşık tuz ilavesi ile elde edilen solusyonla günde üç kez gargara yapılabilir,
  • Yemeklerden önce aft bölgesine “xylocaine” solusyonu ya da ağız için hazırlanmış anestezik kremler uygulanabilir.
  • Aft üzerine uygulanacak “orabase”, “Gly-oxide”, “Cankaid”,”Ambesol” gibi ağız içi kremler uygulanabilir.
  • “Sucralfate” tableti ılık suda eritip gargara yapılabilir.
  • Özellikle aftı başlangıç aşamasında “tetrasiklin” tableti suda eriterek elde edilen solusyon ile gargara yapmak aftın fazla büyümesini engeller ve ağrıyı azaltır.
  • Gene aftın başlangıç safhasında bölgeye bir topikal steroid “%0.1 lik triamcinalone” uygulanması ya da steroidli bir gargara “betamethasone syrup” ile gargara yapmak aftın fazla büyümesini engeller ve ağrıyı azaltır.
  • “Chlorhexadine” gargaralar iyileşme periyodunu kısaltır.
  • “Tetrasiklin” şurup la hazırlanan 12,500 unite “nystatin”, 1.25 mg “diphenhydramine”, ve 0.25 mg/m “hydrocortisone” karışımı 'shotgun' solusyonu olarak kullanılabilir.

AFT (Canker Sores=Mouth Ulcers) İle Uçuk (Fever Blisters=Cold Sores) Arasındaki Farklılıklar:

Aft ile uçuk genellikle aynı belirtileri gösterdikleri için birbirleri ile karıştırılabilmektedir. Ancak aralarında birçok temel farklılık vardır:

Aft;

  • Kesinlikle ağız içersinde oluşur.
  • Bulaşıcı değildir.
  • Aftın oluşmasına virüsler neden olmaz.

Uçuk;

  • İçi su toplamış küçük kabarcıklar (blisters) şeklinde başlar.
  • Nadiren ağız içerisinde olsalar da genellikle ağız dışında meydana gelirler. Aft ağız içerisinde tüm bölgelerde olabilmesine karşın uçuk genellikle ağız içerisinde damak tavanı gibi hareketsiz bölgeleri tutar.
  • Bulaşıcıdır.
  • Virüsler tarafından meydana getirilir.

Uçuğun Belirtileri Nelerdir?

Uçuk çıkmadan önce kendini belli eder (0-24 saat önceden); karıncalanma, kaşınma, yanma, sızlama hissedilir.

Bunu o bölgenin kızarması, şişmesi ve daha sonra da içi sıvı dolu kabarcıkların ortaya çıkışı izler. Bu kabarcıklar konuşurken, gülerken, yiyip içerken acı ve ızdırap verir.

Zamanla kuruyup çatlar, sızıntı yapar ve açılarak görüntüyü bozan çirkin bir yara haline gelir. (Bakınız, Dikkat Uçuk Geliyor)

Nasıl Bulaşır?

Uçuk, ön belirtileri ile açık yaranın kapanması süresi arasında bulaşıcıdır. Uçuğu olan bir kişinin kullandığı, havlu, bardak, çatal, kaşık vb. eşyalardan ve uçuklu kişinin öpmesi sonucu bulaşır. Uçuk virüsü (Herpes simpleks) ile insan genellikle ilk defa küçükken (0-5 yaş) tanışır.

Uçuğu olan aile bireylerinden birinin “Sevgi dolu” öpücüğü sonucunda uçuk virüsü vücuda girer. Çoğunlukla fark edilmeyen küçük kızarıklıklar şeklinde ortaya çıkar; ağız içi, diş etleri ve dudaklar enfekte olur. Ama kimi hassas bünyelerde ciddi enfeksiyon şeklinde görülebilir.

(Bakınız, Diş Eti Hastalıkları)

Dikkat! Uçuk Bulaşacıdır

  • Uçuğa dokunulmamalıdır. Dokunulursa eller çok iyi yıkanmalıdır.
  • Bayanlar makyajlarını çıkarırken özellikle çok dikkat etmelidirler. Kesinlikle gözlere dokunulmamalıdır.
  • Özellikle bebekler, çocuklar ve diğer insanlar öpülmemelidir.
  • Uçuklu insanın kullandığı havlu, bardak, çatal, kaşık vb. eşyalar ayrılmalı ve başkalarının kullanmasına izin verilmemelidir.
  • Yerken, içerken kullanılan malzemeler özellikle çocuklar ile paylaşılmamalıdır.
  • Uçuk ve uçuk yarasının kabuğu ile oynanmamalıdır. (Parmaklara uçuk virüsü bulaştırırken, uçuk yarasına da diğer mikroplar bulaştırılmış olur.)

Niçin Nükseder?

Uçuk virüsü (Herpes simpleks) vücuda girip ilk enfeksiyonu yaptıktan sonra o bölgedeki isnir düğümüne girip yerleşir ve istenmeyen bu misafir, vücudun zayıf düştüğü durumlarda çoğalır ve uçuk çıkar.

  • Stres
  • Aşırı yorgunluk, uykusuzluk
  • Aşırı güneş ışığı ve UV ışınları
  • Diğer enfeksiyonlar
  • Adet dönemi, hamilelik gibi durumlarda virüs aktif hale geçebilir.

Kontrol Edilebilir mi?

  • Öncelikle uçuğun nüksetmesine sebep olan durumlardan sakınmak gerekir. Örneğin strese bağlı olarak gelişir ise; stresimizi azaltacak gevşeme tekniklerini öğrenmek. Yorgunluk ve uykusuzluk sebep ise; dinlenmek ve iyi uyumak. Güneş sebep oluyor ise; dudaklar için koruyucu krem ya da yüksek koruma faktörlü güneş yağı kullanmak ve şapka ile yüzü güneşten korumak gerekir. Tüm alınan önlemlere rağmen uçuk yine de nüksedebilir.
  • Ön belirtiler (karıncalanma, kaşınma, yanma, sızlama) hissedildiğinde o noktaya kısa aralarla antiviral bir uçuk kremini uygulamak gerekir. Uçuk ya hiç çıkmayacaktır ya da çıksa bile hafif seyredecektir.

Önceden bazı madde ve ilaçlar uçuğun verdiği rahatsızlığı azaltmak için kullanılmıştır:

  • Alkol ve antiseptik ilaçlar, Uçuğun üzerindeki bakteri enfeksiyonunun gelişmesini engeller
  • Ağrı kesici ilaçlar; Uçuğun sebep olduğu ağrıyı azaltır.
  • Buz uygulamak; Ağrı azaltılabilir
  • Oysa günümüzde etkili tedavide kullanılan antiviral uçuk kremleri, deriden geçerek uçuk virüsüne (Herpes simpleks) etki eder ve deriye zarar vermelerini engeller.

Kimler Özellikle Risk Altındadır?

  • Sık sık veya uzun süreli olarak uçuk çıkıyorsa (Örneğin tedaviye rağmen 10 günden daha uzun süre devam ediyorsa)
  • Uçuk, bir bebekte ya da 6 yaşından küçük bir çocukta çıkmışsa
  • Dudak, ağız ve burun çevrenizin dışındaki vücut bölgelerinde, özellikle de gözlerinizde, parmaklarınızda ya da cinsel organınızda uçuk çıkmışsa
  • Uçuk ile birlikte baş ağrısı, ateş ve kas ağrısı gibi başka şikayetleriniz varsa
  • Uçuk sarı renkte cerahatli ise
  • Bağışıklık sisteminizi baskı altına alan ilaçlar, örneğin kortizonlu ilaç kullanıyorsanız
  • Bağışıklık sisteminizin zayıflığı (yani bulaşıcı hastalıklarla mücadele etme gücünüzün azalmış olması) nedeniyle tıbbi kontrol altındaysanız.

Источник: //www.hekimim.com/acil/aft-ve-ucuk-tedavileri.html

Uçuklar -Herpes Simplex ve Aft

Uçuk Ve Aftlar

Herpes, uçuk olarak bilinen enfeksiyonel bir hastalıktır. HSV- herpes simplex bu hastalığa sebep olan virüs tipidir.

HSV iki tiptir:

1. tip HSV genel olarak ağız içi ve çevresinde,burun deliklerinin çevresinde yaralara sebep olan tiptir., ancak genital bölgelerde de yaralara sebep olabilir.

2. tip HSV genel olarak genital bölgelerdeki yaralara sebep olur ancak ağız ve çevresinde de yaralara sebep olabilir.

HSV, lezyon- yara ile direk temasla bulaşıcıdır.

Lezyonlar önce kızarıklık ve kaşınma ile belirti gösterir. Arkasından içi su dolu kabarcıklar oluşur.

Kabarcıkların patlaması daha çok ağrıya sebep olmaktadır.

HSV lezyonları -uçuk oluştuktan sonra geçmesi 5-7 gün sürer. İlk 4 gün bulaşıcılığı ve yayılma özelliği devam etmektedir.

Ağız çevresinde çıkan  uçuklar lezyona değen elin/havlunun/bardağın yüzün ya da ağzın diğer yerlerine değmesi ile yayılabilir. Bu şekilde virüs yalnızca ağız çevresine değil, göze ve genital (cinsel) organlara veya derinin bütünlüğünün bozulduğu herhengi bir bölgeye geçebilir.

Uçuk ve aftlar genel olarak aynı sebeplerden çıkar. Aft çıkma sebeplerinde uçuktaki sebeplere ek olarak o bölgeye gelen bir travma vardır.

Uçuk çıkmasının sebepleri

  • stres,sıkıntı
  • aşırı güneş ışığına maruz kalmak
  • aşırı alkol tüketimi
  • yorgunluk,uykusuzluk
  • grip,nezle,soğuk algınlığı
  • vücut direncini zayıf düşüren hastalıklar
  • heyecan
  • vitamin eksikliği ve yetersiz beslenme
  • vücutta helicobakter pylori varlığı
  • hormonal denge bozuklukları  gibi vücut savunmasının eksik kaldığı durumlardır.

Her insan zaman zaman HSV ile karşı karşıya kalabilir. Ancak bazı durumlarda risk varlığı nedeni ile doktor kontrolü önemlidir.

  • çok sık ve kısa aralıklarla tekrarlayan lezyonlar
  • genital bölgede görülen lezyonlar
  • ağız ve çevresindeki bölge dışında özellikle gözlerde,parmaklarda görülen lezyonlar
  • bağışıklık sistemi zayıflığı nedeni ile ilaç kullanıldığı durumlarda görülen lezyonlar
  • bağışıklık sistemini kontrol altında tutan ilaç kullanıldığı durumlar;örneğin kortizon kullanımı
  • bebeklerde ya da 6 yaşından küçük çocuklarda görülen lezyonlar
  • ağız ve çevresindeki bölgede de olsa lezyon yanında ateş, ağrı,halsizlik, kas ağrısı gibi durumlar varsa
  • lezyon sarı renkte irinli sıvı içeriyorsa mutlaka bir doktora gidilmelidir.

Lezyon üzerine buz uygulamak, ağrı kesici ilaçlar kullanmak acıyı /ağrıyı azaltabilir.

Uçuğun ve Aftın Tedavisi

Uçuk tedavisinde uçuğu korkutmak, üzerine bal sürmek, tahta kaşıkla yakmak gibi yöntemler yararsızdır. HSV lezyonları/uçuğun tedavisi için virüsler üzerinde etkili kremler kullanılmalıdır.

Aft tedavisinde de kortizonlu ve kortizonsuz ağız içine sürülebilen , yara iyileşmesinden çok semptomlarını azaltan kremler kullanılır.

Uçukların ve aftların  vücut savunmasız kaldığı zaman daha kolay çıktıklarını göz önünde bulundurarak özellikle uçuk /aft çıktığı zaman vitaminler açısından meyveler, yeşil sebzeler, mineral eksikliğini tamamlamak açısından kırmızı et, badem , ceviz ve peynir yemek vücudu güçlendirmek açısından faydalı olacaktır.

Çok sık tekrarlayan uçuk durumlarında doktor kontrolünde antiviral haplar kullanılması gerebilir.

Çok sık tekrarlayan ağız içi yaralar, ya da uçuklar, Behçet hastalığının göstergesi olabilir. Bu yüzden kontrol önemlidir.

Ancak, ülkemizde sık aft ve uçuk çıkmasına sebep olan, behçetten çok daha yaygın bir hastalık bulunmaktadır; helicobakter pylori ve Hashimoto tirodi.

H.pylori ülkemiz insanlarının %80 ile %93 ünde vücutta bulunmaktadır. Ancak kişiler bu bakteri varlığının tek göstergesini mide yanmaları olarak düşündüğü için farkında değildir.

Bu bakteri mide, on kiki parmak barsağı tutulumu gösterebilir. Kişide H.pylori varlığı  halsizlik, aşırı gaz, kabızlık-ishal, ağızda sık görülen aft ve uçuklar, unutkanlık, sinirlilik, alınganlık hatta depresyona yol açabilir. Bütün bu şikayetlerin mide yanması olmadan da görülmesi H.plylori varlığı göstergesi olabilir.

H.pylori tedavisi kolaydır. ancak titiz bir hastaya özel çalışma gerektirir.

Yeme içe alışkanlıkları, uyku düzeni, güneşle ne kadar ve nasıl maruz kalındığı, ailedeki hastalıklar, horlama varlığı, ağızdan nefes alma, burun tıkanıklığı gibi her türlü durum değerlendirilerek kişiye özel bir tedavi planı ile sık tekrarlayan uçuk ve aftlardan kurtulmak mümkündür. Bunun için bir dahiliye uzmanlı ile görüşmek gereklidir.

Hashimoto tirodi, otoimmün yani bir mikrop olmadan vücudun kendisinin oluşturduğu bir hastalıktır. Hashimoto’da da h.pylori varlığı sık olarak gözlenmiştir. Hashimoto tirodi olanlarda, panik atak benzeri şikayetler, çarpıntılar, saç dökülmeleri, halsizlik, depresyon gibi belirtiler olabilir. Ailesel geçişlidir. C ve D vitamini eksiklikleri etkileyebilir.

Sık tekrarlayan uçuklarınız varsa, mutlaka bir dahiliye uzmanı ile de görüşerek hasimoto tirodi ve helicobakter pylori için de kontrollerinizi yaptırmalısınız. Bu hastalıklar ilerleyen zamanlarda kanser, alzheimer gibi hastalıklara ortam hazırladığı için ihmal edilmemelidir.

Ayrıca, şekerli gıdalar tüketmek, hasimoto tirodi için de h.pylori için de ve tabii ki dişleriniz için de kaçınmanız gereken bir alışkanlıktır.

Источник: //www.dttubakoc.com/pendik-dis-hekimi/ucuk

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.