Uyku-Apne Sendromu

Uyku-apne sendromu nedir?

Uyku-Apne Sendromu

Normalde solunum yolunu açık tutan kasların kasılmasıyla üst soluk yolu açık kalır. Bu kasların uykuda gevşemesi ile birlikte üst soluk yolunda hafif bir daralma meydana gelir, ancak bu durum hava geçişinde problem yaratacak düzeyde olmaz. Oysa uyku-apne sendromunda, uykuda üst hava yollarında ortaya çıkan daralma, solunumu ciddi düzeyde güçleştirir.

Burnumuzdan soluk borumuza kadar olan mesafedeki daralmalar sonucunda, uykuda solunumun 10 sn'den uzun süreli durması, apne olarak ifade edilmektedir. Apne sendromu olan kişilerde solunum durması atakları, gece boyunca tekrarlamakta ve şiddetli apnesi olanlarda atakların süresi 1 dakikadan daha uzun olmaktadır.

Uykunun başlangıcında damak kasları yeterli gerginlikte olduğundan apne olmaz, uyku derinleştikçe bütün vücut kasları gibi, damak ve solunum sistemi etrafındaki kaslar da gevşer ve zaten dar olan solunum yolu, tıkanmaya başlar, uyku derinleştikçe apnenin şiddeti artar. Bunun sonucunda kişi uyanır ve yüzeysel uykuya geçerek nefes almaya başlar.

Bu döngü bütün gece boyunca defalarca tekrarlanır. Bu nedenle, gece boyunca terleme, sabah dinlenmeden kalkma, gün içinde yorgunluk ve uyuklama, baş ağrıları, ağız kuruluğu, cinsel isteksizlik ve yetersizlik, sinirlilik, konsantrasyon eksikliği gibi şikayetler oluşur.

Bunlara ek olarak yüksek tansiyon, kalp ritim bozukluğu, şeker hastalığına yatkınlık gibi şikâyetler de gelişebilir.

Uyku-apne sendromunun sebepleri nelerdir?

Uyku-apne sendromuna yol açabilecek faktörler şunlardır:

  • Normalden küçük çene yapısı
  • Büyük dil
  • Büyük bademcik, küçük dil ve yumuşak damakta hava geçişini daraltan yerleşimler
  • Obezite
  • Erkek cinsiyet
  • Alkol ve uyku ilaçları

Eğer sizde uyku-apne sendromu varsa, uyku sırasında yeterli oksijen alamıyorsunuz demektir.

İşinizi ve günlük sosyal aktivitelerinizi olumsuz etkileyecek düzeyde uykululuğa sahip olabilirsiniz ve hatta bu yüzden trafik kazası da yapabilirsiniz.

Uyku-apne sendromu sizde hipertansiyona, kalp yetmezliğine, kalp krizine ve felce neden olabilir. Eğer şiddetli horlamanız varsa mutlaka bir KBB uzmanına muayene olmalısınız.

Çocuklarda görülen uyku-apne sendromunun sebepleri nelerdir?

Çocuklarda uyku apnesinin en sık görülen sebebi; bademcik, geniz eti büyümeleri ve şişmanlıktır. Apne sendromu görülen çocuk, gece rahat uyuyamadığı için gün içinde yorgun ve asabi olacaktır.

Yorgunluk gün boyu devam ettiği için, unutkanlık ve dikkat eksikliği nedeniyle hastanın okul performansı düşer. Ayrıca davranış bozuklukları, geceleri altını ıslatma problemleri görülebilir.

Çocuklar için bir saatte iki apne atağı olması ciddi bir bulgudur ve mutlaka doktora danışılmalıdır.

Çocuklarda apne sendromunun tedavisinde, eğer neden bademcik ve geniz eti büyüklüğü ise bademcik ve geniz etinin alınması gerekir. Bunun yanı sıra şişman çocukların kilo vermesi sağlanmalıdır. Ağır olgularda, ağız içi araç ve CPAP denilen üst havayolunun açık kalmasını sağlayan cihazlar kullanılır.

Uyku-apne sendromunun belirtileri nelerdir?

Uyku-apne sendromunun en sık görülen belirtileri şunlardır:

  • Yüksek sesli horlama,
  • Horlamanın, zaman zaman kesintiye uğraması ve ardından derin, gürültülü bir solunum ile birlikte devam etmesi,
  • Gün içerisinde uyku hali,
  • Konsantrasyon güçlüğü, unutkanlık,
  • Sabahları görülen baş ağrısı,
  • Gece sık tuvalete gitme,
  • Erkeklerde cinsel isteksizlik, kadınlarda adet düzensizliği,
  • Çocuklarda horlama, nefes alma güçlüğü, huzursuz uyuma, gündüz hiperaktivite ve okul başarısında düşüklük.

Bu problemler, seneler içerisinde yavaş gelişim gösterdiğinden hastalar durumun farkında olmayabilirler. Bazen, problemin yaşın ilerlemesiyle birlikte ortaya çıktığını ve normal olabileceğini düşünebilirler. Bu durumda, aile bireyleri ve çalışma arkadaşları şikâyetleri daha kolay tanıyabilir ve hastayı doktora yönlendirebilir.

Uyku-apne sendromunun tanısında hangi yöntemler kullanılır?

Uyku apnesinin tanısında, ilk önce hastalık hikâyesi dinlenmelidir. Hastanın, geceleri uykusunun nasıl olduğu, nefes kesilmeleri, uyanmaları, ataklarının sıklığı, gündüzleri kendisini yorgun hissedip hissetmediği gibi bilgilerin öğrenilmesi gerekmektedir.

Bunun için, uluslararası anket uygulamalarıyla, hastanın şikâyetlerinin puanlaması yapılır, puanı belli bir seviyenin üstünde çıkan kişilerde uyku apne sendromu şüphesi olduğuna karar verilir.

Hikâye dinlendikten sonra, en sağlıklı ve kesin tanı ancak hastanın uyku sırasında gözlemlenmesiyle konur.

Hastanın, bir gece, uyku laboratuvarı dediğimiz merkezlerde uyku esnasında gözlemlenmesiyle elde edilen veriler, bilgisayara aktarılarak; solunum, beyin dalgaları, göğüs ve karın hareketleri, kasla ilgili verileri (EMG) ve buna ilave veriler ve parametreler kaydedilir.

Ertesi gün, programda yüklenen veriler, skorlama denilen işleme tabi tutularak, uykudaki nefes kesilmeleri, oksijen doygunluğu düşmeleri, yani uykunun dönemlerindeki değişim verilerine bakılarak hasta hakkında detaylı bir rapor elde edilir. İşlemin sonucunda, saatte 5 ve üzerinde apne atağı yaşanmışsa, kişiye uyku apne sendromu teşhisi konur.

Uyku apnesi, kişinin durumuna göre; hafif, orta, ağır olarak adlandırılır.

Uyku-apne sendromu nasıl tedavi edilir?

Uyku apnesinin tedavisi hastalığın şiddetine göre değişiklik gösterir. Fakat uyku apnesinde öncelikle cerrahi dışı tedaviler önerilmektedir. Bu nedenle tedavide ilk olarak halk arasında maske olarak bilinen CPAP cihazlarını önerilir.

CPAP, ameliyata uygun olmayan ya da hastalarda önerilen bir tedavi yöntemidir. Bu cihazların hastalığın şiddetine göre değişen türleri bulunmaktadır.

Apne sırasında solunum yollarında oluşan tıkanma nedeniyle tıkanan bölgedeki hava akımını sağlamak gerekir. Bu cihaz, odadaki havayı basınçlı bir şekilde burundan üst solunum yollarına üfleyerek, sürekli bir hava akımı sağlar.

Yapılan araştırmalarda, apne hastalarının sürüş kabiliyetlerinde, azalma olduğu gözlenmiştir.

Hayatı ciddi şekilde tehdit eden bu problem de, CPAP tedavisiyle gündüz aşırı uyku halinin düzelmesi, dikkat ve algılama fonksiyonlarının normale dönmesiyle ortadan kalkmıştır.

Eğer sorun CPAP ile düzelmiyorsa, ya da hasta CPAP'a uyum sağlayamadıysa, diğer konservatif tedavi metotlarından fayda görmemiş ise, hastalık çok ağır seyretmeye başlamışsa cerrahi yöntem tercih edilebilir.

Randevu almak için tıklayınız.

Tarih: 2.2.2017 14:55:00, Editör: Fulya Taşan

Bu sayfayı paylaşmak ister misiniz?

Источник: https://www.anatomica.com.tr/uyku-apne-sendromu-nedir

Uyku Apnesi Nedir, Nasıl Tedavi Edilir?

Uyku-Apne Sendromu

Uyku apnesi, horlama ve uykuda solunum durması olarak tanımlanıyor. İnsan ömrünün ortalama üçte birini oluşturan uyku, sağlıklı bir yaşam için büyük önem taşıyor.

Kalitesiz uyku gündüz sürekli uyur halde dolaşma, konsantrasyon eksikliği gibi şikayetlere yol açarken; yüksek tansiyon, kalpte ritim bozuklukları, felç veya ani gece ölümlerine neden olabilen uyku apnesine de neden olabiliyor.

Uyku Apnesi Nedir?

Uyku apnesi, horlamanın neden olduğu en önemli hastalıklardan biridir ve uykuda solunumun durması olarak ifade edilebilir. Uyku esnasında nefesin durması ve yüzeysel hale gelmesi anlamına gelen uyku apnesi gece boyunca defalarca tekrarlayabilir.

Uyku apnesi sırasında, üst solunum yolunun açık kalmasını sağlayan kaslarda gevşeme olur. Dil kökü veya yumuşak damağın veya aşırı büyümüş bademciklerin hava yolunu tıkaması sonucunda en az 10 saniye nefes alamamak uyku apnesi olarak adlandırılır.

Uyku apnesi sırasında solunum çabası sürse de, bir süre sonra daha da artan bu çaba beyni uyarır ve hava yolu açılır. Solunumu durana kadar horlayan kişi, gürültülü bir homurdanma ile yeniden nefes almaya ve horlamaya devam eder.

 Gerekli önlemler alınmadığında uyku apnesinin dikkatsizliğe yol çarak trafik kazası riskini 7-8 kat arttırdığı ve iş kazalarına neden olduğu biliniyor. Uyku apnesinin görülme sıklığı %1-4 olsa da, diyabet hastalığının %3, astım sıklığının yaklaşık %5 olduğu düşünülürse ne kadar önemli bir sorun olduğu daha iyi anlaşılabilir.

 Uyku Apnesi Nedenleri

Uyku apnesinin nedeni, boğazdaki kasların havanın geçeceği alanı kapatacak şekilde gevşemesidir.

Üst solunum yolundaki darlıklar çocukluktan itibaren, solunum yolunun yıpranmasına sebep olabilir ve bu da uyku apne sendromuna neden olabilir.

Fazla kilolu olmak, büyük bademciklere ve geniz etine sahip olmak da uyku apnesi nedenleri arasında gösterilebilir.  Uyku apnesi sadece yetişkinlerde değil, çocuklarda da görülebilir.

Uyku apne sendromu olan kişide horlama, 3-4 kat daha fazla, çok kaba ve gürültülü şekilde gerçekleşir.

Horlamanın yanı sıra nefes darlığı, sık sık iç çekme, el kol hareketleriyle çırpınarak uyanmaya çalışma, sık ve uzun süreli solunum durmaları, sabah yorgun uyanmak da uyku apne sendromu yaşayan kişilerde görülür.

Uyku apnesinin tam nedeni sayılmasa da, uyku apne sendromlu hastaların %30-50'sinde hipertansiyon görülmektedir.

 Uyku Apnesi Belirtileri

 Uyku apnesinin belirtilerinden en önemlisi uykuda solunumun durmasıdır.  Diğer uyku apnesi belirtileri ise şöyle sıralanabilir:

  • Uykuda sırasında huzursuzluk
  • Horlama
  • Sık sık idrara kalkma
  • Terleme
  • Ağız kuruluğu
  • Reflü
  • Tanıklı olarak solunum durmaları

Ayrıca baş ağrısı, unutkanlık, konsantrasyon bozukluğu, depresyon, sabah dinç uyanamama ve aşırı derecede uykulu olmak ve yorgunluk hali ise uyku apnesinin gündüz gözlenebilen belirtileri arasındadır.

 Uyku apnesi belirtilerinin görüldüğü kişiler gün içerisinde birçok ciddi tablo ile karşılaşılabilmektedir.

Uykuda ani ölüm, inme, kalp krizi ve kalp yetmezliği, eğer hasta obez ise kilo vermede zorluk, akciğer hastalarında solunum yetmezliği, cinsel isteksizlik ve iktidarsızlık, kontrol altına alınamayan diyabet bu olumsuzluklara örnek olarak gösterilebilir.

Bunun yanı sıra, uyku apnesi kişide gündüz sürekli yorgunluk ve konsantrasyon eksikliğine neden olacağı için trafik ve iş kazalarına da neden olabilmektedir.

Uyku Apnesi Testi

 Uyku apnesi testi, hastalığın tespiti ve tedavisi sürecinde en önemli aşamadır. “Polisomnografi” denilen uyku apnesi testi tüm gece boyunca beyin aktivitesinin ve solunumsal olayların kaydedildiği bir testtir.

 Uyku apnesi testi olan Polisomnografi, uyku sırasında beyin dalgaları, göz hareketleri, ağız ve burundan hava akımı, horlama, kalp hızı, bacak hareketleri ve oksijen seviyelerinin ölçümü esasına dayanır. Uyku apnesi testini yaptırabilmek için hastaların bir gece uyku odasında kalmaları gerekir.

Test sırasında sırasında vücudun çeşitli noktalarına bağlanan kablolarla alınan sinyaller odanın dışındaki bilgisayara aktarılır.

Sabaha kadar alınan bu kayıtların incelenmesiyle, uyku süresince solunumun kaç defa durduğu, ne kadar süre ile durduğu, durduğunda oksijen değerlerinin ve kalp hızının nasıl etkilendiği ve derin uykuya dalınıp dalınmadığı gibi birçok parametreye bakılabilir.

Uyku Apnesi Nasıl Önlenir?

Uyku apnesi, alınacak basit önemler sayesinde önlenebilir. Hastalık için değiştirilebilir risk faktörlerinden en önemlisi obezitedir. Uyku apnesi kilo verilerek %50 oranında azaltılabilir.

Ayrıca, alkol ve uyku ilaçlarından kaçınmak, sigarayı bırakmak ve sırt üstü yatmamak da rahatsızlığı azaltır.

Horlamayı azaltan ve burun açıklığını sağlayan spreyler veya elastik bantlar uyku apnesi tedavisi için yeterli olmaz.

Uyku Apnesi Tedavisi

 Uyku apnesi tedavisinde ilk yapılması gereken obezite söz konusu ise bu durumun aşılmasıdır. Eğer üst solunum yollarında belirgin anatomik darlıklar var ise hastanın Kulak Burun Boğaz uzmanı tarafından cerrahi girişim yönünden değerlendirilmesi gerekir.

 İleri derecede uyku apnesi tedavisinde ise pozitif hava basıncı (CPAP) tedavisi uygulanmalıdır.

Tedavi etkisine ve hastanın tercihine göre otomatik ayarlarda düzenleme yapılarak ya da sabit basınçlı cihaza geçilerek hasta takibe alınmalıdır.

CPAP cihazı kullanmakta güçlük çeken ya da hafif derece vakalarda ağız içi aparey ile alt çene öne alınarak dilin geriye düşüp üst solunum yolunu tıkaması önlenebilir.

 Uyku apnesinin özgün tedavisi, hava yolunu devamlı açık tutacak şekilde basınçlı hava veren cihazların kullanımıyla sağlanmaktadır. PAP (pozitif havayolu basıncı) cihazları üst hava yollarının uyku sırasında açık kalmasını sağlayarak uyku apnesini önlemektedir.

Gece boyunca yüze sıkıca oturan silikon bir maskeyle basınçlı hava veren bu cihazlar, başlangıçta hasta için rahatsız edici görünebilmektedir. Buna rağmen, sabah dinlenmiş ve uykusunu almış olarak uyanan hastalar cihazı kolaylıkla kabul etmektedir.

Hastaya hangi cihazın uygun olduğunu tespit etmek ve apnelerin yok olduğu veya minimum sayıya indiğini görmek için ikinci bir gecenin uyku laboratuvarında geçirilmesi gerekmektedir.

  Cihazla uyku apnesi tedavisinin ardından uyku apnesi sorunundan kurtulan kişilerin yaşam kaliteleri yeniden yükselmektedir.

 Uyku Apnesi Beyin ve Kalp Hastalıklarına Yol Açabiliyor isimli makalemiz için tıklayınız!

Güncellenme Tarihi: 20 Ekim 2016Yayınlanma Tarihi: 20 Ekim 2016

Benzer Sağlık Rehberleri

Источник: https://www.memorial.com.tr/saglik-rehberleri/uyku-apnesi/

Поделиться:
Нет комментариев

    Bir cevap yazın

    Ваш e-mail не будет опубликован. Все поля обязательны для заполнения.

    ×
    Рекомендуем посмотреть